장음표시 사용
281쪽
Primo quando aliquid est de conceptu primario alterius, si immediate additur illi facit nugati nem, ut si dicitur homo animal est nugatio quia animal est de conceptu primario hominis ergo si relativum est de conceptu primario relativi, tunc dicendo Pater filii, vel duplum dimidii esset nugatio, quod est inconveniens. Praecerea, quae disserunt realiter realitate opposita, unum non est de Conceptu primario alterius; sed correlativa sunt hujusmodi ergo. Praeterea nihil est de conceptu primario alicujus nisi sit de intrinseca ejus ratione; sed relativum non est de intrinseca ratione correlativi; ergo unum non est de conceptu primario alterius.
Contra istam opinionem objicitur sic Illud cujus principalis conceptus est ad aliquid illud in suo primario conceptu includit aliud, quia ponitur in
ejus definitione, ut patet in praedicamentis ergo unum relativum in suo primario conceptu includit correlativum. - Praeterea illud includitur in primario Conmptu alterius sine quo non potest intelligi; sed relativum inquantum relativum non potest intelligi sine corresativo; ergo in primario conceptu includit correlativum. - Praeterea, CCipio paternitatem in suo primario conceptu, vel includit entitatam ad se, vel ad aliud si includit entitatem in primario Conceptu ad aliud habetur propositum, si autem includit entitatem ad se, ergo est entitas absoluta non relativa, quod est salsum. - Praeterea, quae sunt Simul natura et simul intellectu, unum est de primario Conceptu alterius; sed relativa sunt hujusmodi per
282쪽
Ρhilosophum in Praedicamentis, ergo unum relativum est de primario ConCeptu alterius. Conclusionem istarum rationum teneo ad cujus evidentiam est notandum quod aliquid esse de primario Conceptu alterius est dupliciter, quia vel ut idem, sicut animal est de conceptu hominis primario, vel ut aliud, et illo modo unum relativum est de primario ConCeptu alterius. Et per hoc patet ad rationes primae opinionis. Ad primum, cum dicitur quando aliquid est deprimario conceptu alterius additum isti iacit nugationem, concedo quando est de Conceptu ejus ut idem sed quando est de conceptu ejus ut aliud, sicut de relativis, non St Verum. Ad secundum dico quo major est vera in his quae distinguuntur realiter realitate absoluta sed non est vera in his quae istinguuntur realitate' lativa. Ad tertium dico codem modo, quod major est vera in absolutis non in relativis. ne secun rarescuμ sunt tres modi dicendi.
Unus antiquus dicens quod dictio exclusiva
addita uni relativorum non XCludit alterum, quia Apostolus ponit quod solus ater habet immortalitatem, et tamen non κcluditur Filius. - μαί rea Salvator dicit nemo novit Filium nisi Pater, et tamen non κcluditur Filius, quia etiam Filius cognoSCit M. Contra istud arguitur sic principium edi prim
283쪽
Cipiatum sunt relativa sed dictio exclusiva addita principio excludit principiatum ergo. robatio Lnoris eκ ubi dicit Ρhilosophus quod si tantum est principium, prinCipiatum non St. - μα- terea, a. Elench dicitur quod solum idem est quod non Cum alio. Sed nec istae auctoritates concludunt pro prima opinione nam in divinis aliqua Sunt propria, aliqua appropriata; et cum dicitur solus ater habet immortalitatem, non fit exclusio immortalitatis, sed fit exclusio appropriationis, quod Ρater habet immortalitatem appropriate, e quod habet eam non ab alio Filius autem et Spiritus Santus habent eam a Patre sicut et essentiam.
Secundus modus dicena est Egidii Mi su
pra quod si unum relativum esset de Conceptu Primario alterius dictio exclusiva addita uni non excluderet alter m relativum, verum est. Sed quia relativum est de secundario Conceptu correlativi, ideo dictio exclusiva addita uni excludit alterum. Hoc con matur sic dictio κclusiva addita alicui non excludit illud quod est de principali ejus ConCePtu, quia non sequitur: est Solus homo ergo non est animal ergo si unum relativum est de principali Conceptu alterius, tunc dictio κclusiva addita uni non excludit alterum. - Praeterea si unum relativum esset de principali Conceptu alterius, et dictio exclusiva addita uni necessario excluderet alterum, tunc eodem modo dictio exclusiva addita toti κ- cluderet partem, quod est falsum, quia non sequitur sola domus est, ergo Parie non St.
Tertius modus dicena est quem teneo quod
284쪽
quantumcunque unum relativum sit de primario Conceptu alterius, ut patet in praeced. Hic. adhuc si dictio exclusiva additur uni relativo excludit alterum, nam ut dicebatur supra, unum relativum est de Conceptu primario alterius aliquando non ut idem sed ut aliud. - Tunc arguitur siC: quando
dictio exclusiva additur alicui ut distinguatur ab alio, facit exclusionem circa illud se dictio exclusiva additur relativo ut distinguatur ab alio relati-Vo ergo. - Praeterea dictio exclusiva addita alicui ut habet oppositionem ad aliud facit eκclusi nem circa illud; sed dictio κclusiva additur relativo ut habet oppositionem ad aliud relativum ergo excludit illud relativum. Ad primum praecedentis opinionis patet idiotis; nam dictio exclusiva addita alicui non excludit illud quod est de primario conceptu ejus ut idem, sicut ponebatur exemplum de homine et de animali, sed bene excludit illud quod est de ejus primario
Conceptu ut aliud, ut sicut ponuntur relativa. Ad secundum ilico quod non valet, quia non est simile de parte et de toto et de relativis ad invi-Cem, quia pars ut est in toto non est aliud a toto, relativum autem est aliud a suo correlativo.
Beuerus Arucusi dico quod ista propositio:
Solus Pater est Deus, non est vera Ad cujus evidentiam praemitto tres regulas de dictionibus exclusivis, et ex illis probabitur intentum tripliciter. Prima regula est ista quod exclusiva amrmativa inser universalem amrmativam de terminis transpo-
285쪽
sitis. Exemplum hujus, cum dicitur: solus sortes currit, inseri istam omne currens est Sortes. - cunda reola est quod exclusiva amrmativa de praedicato finito inser universalem negativam de Praedicato infinito. Exemplum hujus, Cum dicitur: s lus sortes currit, infert istam nullus non sortes Currit, vel istam nullus alius a sorte Currit. - . tia regula, quod κclusiva amrmativa habet duas Propositiones XPonentes, quarum una est amrmativa, altera negativa, et ubi aliqua illarum exponentium est falsa, sequitur quod Xposita ejus sit salsa. Exemplum hujus, Cum dicitur Solus Sortes Currit, habet unam exponentem amrmativam scilicet. Sorte Currit, et aliam negativam scilicet nullus alius a sorte Currit, et ubi aliqua istarum est falsa, sequitur quod exposita sit falsa. Ex prima regula probabitur salsitas hujus prinpositionis, solus Pater est Deus sic: XClusiva L firmativa infert universalem amrmativam de terminis transpositis. Sed cum dicitur: solus ater est Deus, illa est exclusiva amrmativa. Ergo infert universalem amrmativam de terminis transpositis, puta illam omnis Deus est ater. Sed illa est salsa, nam Filius est Deus et tamen non est Pater. Ergo salsa est ista solus Pater est Deus. Ex Secuuda exula probatur sic: κClusiva si firmativa inser universalem negativam; Sed, Solus Pater est Deus est exclusiva amrmativa ergo insere universale negativam, puta : nullus alius a Patre est Deus. Sed ista est falsa ergo et illa. Ex tertia regula probatur sic exclusiva amr-
286쪽
mativa habet duas exponentes, et ubi una illarum est salsa, κposita est salsa ergo ista solus ater est Deus, habet duas κponentes, unam amrmativam, scilicet ater est Deus, et aliam negativam, scilicet nullus alius a Patre est Deus. Ergo ubi aliqua istarum est salsa, κposita erit falsa. Sed in proposito, ista eκponens est salsa, scilicet nullus alius a Patre est Deus ergo exposita est salsa, scilicet solus ater est Deus. AD ARGUMENTUM PRINCIPALE dico quod antecedens potest accipi vel in sensu divisionis, et tunc est vera isto modo solus Deus qui est ater est Deus ater vel in sensu compositionis et tunc est salsa etc.
287쪽
Circa Distinctionem a quaeriturr
Utrem Deus sit nominabula a nobis. Et videtur quod non I. Quia quod est ineffabile est innominabile; sed Deus est ineffabilis se-Cundum sanctos ergo etiam est innominabilis. a. raeterea, quod est incognitum est innomina-hile; sed Deus est incognitus cum sit inlinitus; ergo est innominabilis. Contra Exodi V. dicitur Dominus vir pugnator omni tens nomen ejus. Εκ ISTA QUAESTIONE supponunt aliqui quod unumquodque sit nominabile sicut est cognoscibile. Ideo oportet primo videre quomodo Deus est a nobis cognoscibilis, sed de hoc dictum est supra Dist. I. quaere ibidem. Nunc autem tantum cleClarabo si Deus est nominabilis a nobis. Et sunt hic duo Articuli secundum duas opiniones.
no a Menrici in Summa qui dicit quod
nomen vocale debet esse symbolum inter loquentem et illum cui loquitur, ita quod sit notum utri-
288쪽
27 LIB. I SENTENTIARUM que nomen illud esse impositum ad significandum rem istam. Sed divina natura est nota solo intellectui divino quantum ad rationem infinitatis vel immensitatis. Ergo divina natura sive Deus a solo Deo proprio nomine nominari potest. Uueritis dicit quod unumquodque potest nominari sicut est cognitum et visum, et beati sive Comprehensores vident et cognoscunt Deum, ideo Poterunt eum nominare. Proprio nomine sive illud sit impositum a Deo, sive a SanCtis. Tertio dicit quod quia viatores non CognoMunt Deum naturaliter distincte, ideo non possunt eum distincte nominare et eo modo nominant ipsum quo ipsum cognoscunt. Sed cognoscunt eum in universali et non distincte, ideo possunt univers liter eum nominare, non quidem in universali uni- voco, quia nihil est univocum Deo et Creaturae.
Irimo praemittit quod aliquid nominari ab aliquo
contingit dupliciter, vel nomen ei imponendo, vel nomine imposito utendo. Et quilibet istorum dorum dicitur dupliciter, quia potest aliquis nomen imponere persecte vel imperfecte. Similiter potest aliquis uti nomine perfecte vel imperfecte Persecte, sicut homines utuntur quibusdam nominibus imperfecte, sicut ave doCtae quae aliquando loquuntur. - Secundo praemittit quod aliquis potest uti aliquo nomine quadrupliciter. Primo enim utitur aliquis nomine, ut est res talis Secundo utitur aliqui nomine pro Signo ad placitum mon habendo
289쪽
Conceptum Signati, Sed tantum scit quod est nomen significativum, sicut aliquis Latinus diceret Hebraeo quod nullatenus intelligeret Tertio utitur aliquis nomine pro signo habendo ConCeptum signati tantum in universali Guarto utitur aliquis nomine pro signo expressivo conceptus distincte et in particulari.
Ad propositum dicit quod tribus primis modis
Deus sit nominabilis a nobis; quarto autem modo non Et quod tribus primis modis Deus sit a nobis nominabilis, probat sic: Si Deus non esset nominabilis a nobis, hoc esset pro tanto quod non haberetur conceptus distinctus de Deo; sed illud non impedit quin Deus sit nominabilis a nobis ergo. Probatio minoris aliquid potest nominari, puta
substantia quae tamen distincte non concipitur a nobis pro statu isto, cujus ratio est: quia omne illud cujus praesentia est naturaliter cognoscibilis, ejus etiam absentia est naturaliter cognoscibilis ergo substantia est naturaliter cognoscibilis pro statu isto sequitur quod e puris naturalibuS OSSemus Cognoscere substantiam panis in corpore Christi, quod est falSum. AD PRIMUM PRINCIPALE, cum dicitur: quod est ineffabile est innominabile, concedo de quarto modo nominationis, quod Deus non est nominabilis a nobis naturaliter, ut dictum eSt. Ad secundum patet supra Dist. I. quomodo Deus est a nobis cognoscibilis et quomodo non, quia ibi declaratum est quod pro Statu Sto PoSSumti CΟ-
290쪽
a74 LIB. I SENTEΝTIARUM gnoscere Deum .rmatis et sub conceptu quid-ditativo, et inter alios conceptus PerseCto POSSU-mus habere de Deo conceptum entis infiniti.