장음표시 사용
221쪽
quatur, quae in rigore non evacuat hanc nostram sundatam in tam claris exemplis, cluribus. Quod ergo Religiosus de quo agitur, per istum actum externum machinationis, de te alias nullum, incurrerit poenam legis arbitrariam contra machinatores,eiusque conatus per talem actum nullum, fuerit punibilis latet imprimis ex proxime dictis a Suarea in exemplo venditionis. Deinde probo clare exemplis,& textibus secluentibus. Sit ergo primum Semplum, seu probatio id quod tradit gil in capilarumque,de dc-nat inter virum, o uxorem, e . repetere, ubi quaerit: si mulier nupta viro in iacie Ecclesiae commisit adulterium, maritus illam accusans per sententiam, dotem ipsius obtinuit Postea clare constitit,quod matrimonium inter utrumque contractum fuerat nulluiri propter impedimentum affinitatis dirimens: an in tali casu posset mulier dotem repetere, eo quod matrimonium inter illos praecedens fuerit nullum 3 Respondet glossa quod eo non obstante dotem amisit, quia illius intentio suit adulterium committere: ait glossa ibidem, quod crimina secundum intentionem iudicantur, stex corde procedunt, Mad hoc citat II.quag6.f. q. 2.capaectum, I defun.l.qui muria,&c.Quae omnia faciunt ad nostrum casum cum aliis ibi dictis a glossa: nam in hoc casu reus iste intendit mortem Praelati, de se secit quod potuit, proinde secundum suam intentionem iudicandus est. Secundum exemplum habetur in cap. nobis,de ubi Papa mandat,& de clarat quod quidam Subdiaconus, qui matrimonium contraxit cum quadam vidua, incurrit in poenam bigamiae,ne polliat ulteriores ordines recipere,vel in suscepto minist a re idque noti obstante quod illius in trimonilina saeti ii allum Propter impedimentum dirimens
222쪽
Iimens ordinis sacri itaque incurrit poenam bigamiae etiam per actum nullum,sive annullatum. Et ait Papa quod cum illo non dispensetur ad ordines DNon propter Sacramenti desectum id est matrimonij)sed propter asseritum intentionis cum opere subsecuto Sic Papa clare ad
nostruna casum Tertium exemplum iis ex nostra lege Lusitana,quae sumpta videtur ex duobus textibus praecedetibus. Haec lib. 1.ordinarsit. 26.fa Ieceriniciquod vir qui dormierit cum foemina habita pro coniugata in facie Ecclesiae, ito tali reputata, licet post talem concubitu, constiterit claresquod talis mulier non erat vere coniux alicuius , nihilominus talis vir qui cum illarem habuit, dum putabatur uxor alterius , mortet plectatur, verus adulter: Nam aut ex in hoc casu attendunt iura ad intentionem,quam ille habuit committendi adulteria cumfoemina xorata. Sic ibi. Vbi vides tres lege punientes poena ordinaria delinquente per actum nullum ex se inefficacem ad inducendam poenam illam idque solum ob prauam affectionem peccantiscam intelatione faciendi actu illum lege prolubituntii o Adde quod in hoc casu,ut minimu constat,quod iste Religiosus patavit insidias suo Pt lato per illa duo media applicati, quorum alterum , ut diximus, ex se erat superstitiosum, vanum,edque uti solent veneficae ad similes effectus. quamuis ista applicare enicacitor noluerit. Iam ergo per ipsum Religiosum non stetit quin sequeretur effectus, is diximus, iam per haecelare parauit insidias suo Praelato maiori at constat Cl/r , quod sola paratio insidiarum.est puni bilis valda in iure. Habetur u cap. si quis Sacerdotum II. M.f. I. ubi sic dicit Papa:S quis Sacerdotum sua Episcopo ivo γήienifueris,aut insidii ei parauerit, Scc mox depositus --N tradat ri recipiat quod inique egit. Vide rigo rosam
223쪽
poeta a pro sola paratione insidiarum coliti a Prael . tum Quae omnia aptari pollunt,imo debet,cum Praelatus Regularis, maxime Prouincialis aequi posscat Episcopo, habeat potestatem, quasi Episcopalem iii suos subditos, ut tenet conan unis sententia. Et idem fere decernitur ead i , quae 4 capsi qui clerici, R duobus sequentibus capitibus,maxime cap. sequentis cle-ini. ubi praecipitur quod clericus, qui Epit copis calumniam machinatus suetit,a proprio gradu deiiciatur. 1 o Adhuc vero pro confirmatione , ac detestatione huiuε machinationis, consideranda est alia circumstantia in ea reperta: nam Religiosus de quo agitur. consuluit vcneficam , quae consultatio per te tantuna
est punienda in iure, cap.siqius Epissopus Q qttast. ubi dicitur, quod consulens veneficos , si sit clericus, suspensus priuetur honore dignitatis suae, de recludatur in monasterio ad agendam poenitentiam. Addo, quod ultra praedicta in praecedentibus,dictu fuit quod iste Religiosus dedit veneficae petenti, frustulum petrae arae sacrae ad idem intentum, in quo cooperatus ea
Veneficio, quantum ex se suit quod prohibitum est ei t to capsqim Episcopus. in hoc Regno lib. Dordia
nationum,tit.Temo punitur poena mortis; quae poena licet non sit in usu arguit tamen grandem malitiam delicti, videlicet sacrilegij, in profanatione rei sacrae, ad occidendam personam sacra ira Videndus est proli ac re Rodrig. tom. 2.quaest.q. arti . Vbi agit qua pinna puniendus sit Clericus Vbi dicit primo cum Couarr. quod si quis emit venenum, ut cum illo occideret, sed non propinauit, quia sorte poenituita aut sui impedi-
tus, tunc poena extraordinaria plectendus est iudicia
arbitrio Secundum quod dicit, em Regulam illariu it,od donatus ad Toetum non productu non pum
224쪽
tur, intelligendum esse de conatu remoto,ut is noluntatur poena ordinaria, sed extraordinaria quale vid tur exemplum proxime positum, de illo qui emit,enenum ad propinandum, sed paratum non propinauit, vel fuit impeditus. Et ex consisquenti videtur dictu ius Rod riguer, quod conatus proximus non secuto esteectu, si puniendus poena ordinaria. At in hoc casu, ob tot circumstantias supra memoratas, conatus de quo agitur non videtur remotus, ed valde proximus, non luna ex intentione delinquentis, sed etiam
a parte rei, consideratis aliquibus mediis ex illis quae dicuntur adhibita. Adhuc videi potest pio isto conatu Salaedo in prael crimin cap. 9s ubi agit de Clerico ve ne fico, cum commentario ibi in caluci. 4.a Ad argumentum in contrarium , pnfixum pro hac secunda quaestione in ad exempla adducta ex lege ortu galliae , dicendum primo, iuxta tria, ena' pu a nobis adducta num ' non requiri quod media
adhibita ad assequendum effectum malum finem sintericacia ex se ad illum finem essed sum cere ut sint efficacia ex intentione delinquentis illa adhibentis, ppatet in tribus exemplis a nobis adductis, quia iura
ibi citata non attendunt ad essicaciam mediorum applicatorum, sed ad prauam intentionem delinquentis. Secundo respondetur,quod duo saltem media adhibita frustuli arae sacrae, . alterius quod tetigimunerant media essicacia non naturaliter, sedarioraliter, in pinione, traxi veneficarum , quae sola illa media roquirunt,4 applicant: ac proinde per talia media ab
illo exhibita dici potuit, quod conatus deuenit ad
225쪽
Loc PRIM PAR s. GAsus XXV. Ad tertiam cst quartam quaesionem.
i Ec tertia quaestio,de poena quae danda sit ma lx Ichinanti mortem contra Praelatum, facile expeditur nana ius antiquum citato cap.siquis Sacerdo trum. dc cap.citato si qui Clerici.imponunt poenam rei Nationis curiae sarculari, vel deiectionis ab honore clericali: quae taenen poenae non sunt in via, arguunt in imen mentem eis Ecclesiae,ut talis machinatio seuere Puniatur. Secundo dico,in hoc casu standum esse sta ituto cuiusuis Religionis & hoc deficiente, standum serit legibus saecularibus punientibus similes conatus: idque considerando prius an iste conatus peruenerit ' ad actum proximum, an ad remotum. Videndi sunt praeterea Doctores a nobis supra citati de ista materia agentes,videlicet Iulius Clarus Rodrigueet, Salaedo, Malij. Consideradae lunt etiam circumstantiae a nobis supra relatae. Item considerandum, quod hoc crimen est exceptum,in factum in occulto, quod requirit de sua natura minorem probationem, cum aliis considerationibus quae supeta tactae sunt: ego enim non intendo decernere poetiam imponendam , sed solum casus dissicultatem dc circumstantias indicare. Et per haec etiam patet responsio ad quartam quaestionem , quae poena danda sit consulenti veneficos, iam enim re-lpondi num. io.ex capsi quis se opis.ibi citato,& ex libro Ordἰnat Pinuallia. Et talis delicti grauitas, ac poena coniici etiam potest ex 4. Reg. i. ubi Deus per Heliam morte punivit Ochosiam Regem, quinquaginta milites,eo quod consuluerunt Belzebub Malia
quae congerit Deirio de Magic d uis in Anaceph
226쪽
PRIMA PAR s. Asus XXV. or Ad quintam quaestionem.
, primam partem quintae quaestionis,an reo Religioso sua publicanda nomina testium, punctus est quotidianus in causis Regulariu exortus,l ro quo primo dico,seruanda esse statuta cuiusuis Re-igionis, quae semper suppono sundata est in lumine
naturali, canonico. Secundo dico,quod dare reo nomina testium non est de substantia iuris Tenet imprimis Hostiens citatus a Rodrig.rom. 2.qq.quae L .arm.
prope finem Et fauet idem Rodrig. t . . Addit. m. c. I 79.conL4. Probatur primo, ex praxi rectissimi Tribunalis sancti Osticii, in quo substantia stiris obseru
tur, ut patet: dc tamen in illo non reuelantur nomina
testium,idque ex dispensatione Sedis Apostolicae. At Praelati Religionum fere omnes , gaudent priuilegio Apostolico,ut in causis Regularium seruata substantia auris,non seruent apices,&4olemnitatem illius. Habetur expresse in cap.vlt.destatu Monach cum glolla ibidem,& ab illa citatis et er Absque iudiciorum strepitu. De quo Miranda in Ordine iudiciario ,fol. 332 infra. Secundo probatur ex cap qualiterit quavdo,de accusat. si a ubi traditur forma procedendi cum reo, dicit quod illi reuelanda sint dicha,4 nomina testium ut sede sendat: nihilominus in fine eiusde capitis,ai P pa, praedictam sermam procedendi cum reo in causis Regularium non esse usquequaque seruandam ωloquitur ibi de reo etiam Clerico Fauet etiam capitulum iniquae, de stat Monach ubi Papa ait, Abbatem culpatum eis amouendum ab ossicio absque iudiciorum strepitu Dat dare reo nomina testium,est strepitus iudiciorum, clarum periculum perturbandae pacis
inter Religiosos, qui sciuerint testes contra se testifi
227쪽
catos: cum maxime iuersit quies, concordia Religiosorum iuxta illud PDim. i 31. Ecce quam bonum, quam iucundum habitare statres in unum. Vide glosiam proxurii capitis ea qra, in ver. Absque iudiciorum strepitu. Hoc vero maxime locum habebit, si in ista Relissione iit statutum ne dentur reo nomina testium pro pace Religionis conservanda. Nam in olieuentu, cum tota Religio in tali statuto consentiat, ut suppono, etiamsi aliquis particularis Religiosus reus laesionem aliquam paruam pateretur,non reuelatis sibi testium nominibus, id non obstatet, quia parua huic laesioni videtur renuncialse per tale statutum: Min hoc casu magis praeponderat bonum commune pacis totius ordinis,quam parua laesio ipsus in non agnoscendo teste sibi contrario, cui paruae laesioni renunciauit per tale statutum. Maius enim est quod faciunt Patres Carthusiani, qui per statutum generale abstinet a carnibus etiam in hora,& periculo mortis,quia pro bono communi totius Religionis renunciarunt bono proprio vitae conseruandae per esum carnis in bonii commune Religionis. Est etiam clarissimum exemplum
quod tradit Sanche toni. 2. Decal lib. ς. cap. 1 8.num. 4.
sqq.ubi probat licitum eis in aliqua Religione sta-
tutum, ut crimen iccretum in certa materia reveletur Praelato maximo quando Praelatus est grauis,pius, prudens idque non praemissa correctione fraterna:
quia inquit tota Religio, quilibet Religiosus renunclauit iuri suo , ut prius de crimine occulto corrigeretur per fraternam correctionem. Et probat exemplo proxime citato Carthusianorum,& citat Banheet, a lentiam, Petrum Ledeis .i Ribadaneiram. Si ergo
hoc licet Carthusanis, Maliis in de nuciatione delicti secreti modo praedicto ex vi statuti saeti in sua Reli-
228쪽
tione a fortiore licitum erit si talis Religio statutum
habeat ne testium nomina pro pace revelentur:in hoc enim minus periculum imminere videtur, quam in duobus proxime datis exemplis. Facit pio hoc quod dicit Rodrig.citata quaein 3.art. I. citatis Hostientem. Et
Paulinus Bertus in sua praxi criminali impressionis soli magni addita super opera Rod rigueZ fol. 14s.coci. insine, Arco a d hoc propter pacem de botuimeommune, de quo ibi vide. is Quod attinet ad se cudam partem eiusdem quae stionis quintae, constat primo, de iure naturali teneri Praelatum Regularem dare reo Advocatum susticienΑtem,qui illum defendat Advocati enim patrocinium pertinet ad de sensionem naturalem. Ita Aldrete lib. I. disciplinae Relig. cap. 2.num. 3. patet ex cap. ex literis,
de 'sici iudieis, de glossa ibidem,ver.implorando: undes in Religione nullus esset omnino sufficiens Religio sus qui in re grauissima reum defenderet, credo tene ii Praelatum Regularem illi dare Ad uocatum saecularem,maxime hodie, cum iam sere apices iuris in Reli igiones sunt introduchi. Dixi in re grauissima, quia in causis leuibus, S ordinariis id non concederem. Habeo imprimis Authorem Paulinum Bertum ordinis sancti Augustini in citata praY crimin. o 1 4. ubi dicit in suae Religione nunquam fuisse datum Ad uocatum saecula rem alicui Religioso, nisi semel tantum in una causa; in qua agebatur de condemnatione cum periculo vitae in tali causa Ad uocatum saecularem reclusum sutis cum eo in una domo secreta, ne ordinis fama:
δ secretum periclitarentur. Idem dicit Rodsi g. rom. 2. 9 art. . dicens non esse consuetudinem in Religionibus dari Aduocatum saecularem maximaequando hodie tam multi sunt Religiosi docti imo, de in
229쪽
praxi criminali sussicieiuer versati. Facit quod traditidem Rodrigue eodem tom. 2 quaest. 3. g. Pro cultrs,i g. sequenti, ubi dicit, ideo in Religionibus non seruari apices iuris, ne teneantur consulere legis peritos sarculares. Cum Rod rigue concordat Miranda in ordin iudiciali quaest. I .am 7. conclus. 3.msine. Non enim decet secreta Religionis sciri ab Advocatis saecularibus. Et potest adhuc probari, quia in causis in quibus proceditur de plano sine iuris apicibus, non et obligatio dari Aduocatum: ut habetur inclementina sepe cometuit, deverb. signife ubi dicitur, quod quando committitur causa cum clausula, ut procedatur de plano: ait Papa, Mabsint Partium, Advocatorum, o Procur torum contentiones. At Praelati Religionum habent priuilegium ut in causis Religiosorum procedant de plano, non seruatis iuris apicibus .i Vltimo pro contentis in isto casu,quae sunt dissicilis probationis, maxime propinatio veneni, imiles, quaenam probatio requiratur ad illum,cum de ordinario tales delinquentes fugiant lucem,S ficiant in
occulto, vide Farinacium in omopraxis Theoricae cria minalis, ubi agit de reo consesso, conuictofol. ioci. O seqq.nivim. 19.6 3 .ubi tradit quae sint crimina dissicilis probationis.& inter illa numerat venenationem,& conspirationem. Vide etiam eundem Farinaci uinto de Inquisitione, delictis, quaest.2.n. I 2 fot Io v. a. ubi ait in delictis occultis lassicere praesumptiuam,& coniecturatam probationem. Et citat multos Do
230쪽
De quodam reo Religioso, quem confessum deli.
OVidam Religiosus, cum prius inter ipsum,
suum Praelatam verba molesta praecessissensi formauit propositum apud se percutiendi Praelatum suum cultro paruo ordinario Post hoc propositum cum interesset cuidam sermoni cuiusdam concionatoris, aliqua audiens in sermone cotra illos qui odium habent in pectore contra proximum suum , contritus respuit, odium statim deposuit, mox Praelaturit idiit, portans scuticas in mani vulgo disciplιnas dos fra- desin illiqaedixit Pater peccaui in te,sormans propotatum percutiendi te cultro, iam doleo: peto veniam, si vero veniae petitio non lassicit, his scuticis me verbera,& castiga. Respondit Praelatus:Vis hanc veniam petere,in confessionem facere coram duobus Religios. Recusauit subditus dicens , se illam consessionem coram solo Deo in ipso Praelato sacere velle, Se ab ipso solo Praelato veniam postulare. Rei pondit Praelatus se illi veniam dare: ambo flentes dextras dederunt,4 se inuicem amplexi sunt. Post tres dies idem Praelatus adhibens prope se in loco abscondito duos Religiosos, qui possent rem gestam audire, vocavit praedictum Religiosum non videntem testes absconditos, illique dixit: narra mihi iterum illud propositum , quod contra me sormasti. Religiosus iterum