장음표시 사용
401쪽
iam habeat, nec si diiuurno tepore, vel paruo sit apud illos Religiosos deletores,videtur velle,quod in quocumque statu sit, siue professus secundo, siue non professtis,possit repeti,quia cum lex non dithitaguit,neque nos debemus distinguere: ac proinde professio emissa iron valet facta cotra modum assignatum in Religione ad quam transiit. Secundo potest piobari ex iis quae tradit Sala cher citato lib. sis Matrim. di p. s. In solutione ad quartum, ubi ait illud commune dictum Iuristarum, quod multa facta contra legem valent, ellelimitandum quod non valeat factum contra legem, quando in tali lege assignatur forma ellientialis seruanda in actu si enim tunc fiat contra legem, factnmnon tenet. At illa riuilegia particularia concedentiane Religiosi transeant ad alium ordinem nisi petita, obtenta licentia, assignant formam essentialem seruandam in translatione Religiosi ad alium ordinendi Vt patet: ergo non seruata hac sorma transsatio,& professio non valent. Tertio probo,quia de ratione priuilegirest, ut aliquid speciale concedat, ut Iuristae communiter dicunt,alias no esset priuilegium: sed si istud
priuilegium Patrum Benedictinorum non concederet ut esset nulla transatio Religios non obtenta licentia,nihil noui concederet: ergo non est dicenduini oppositum. Probo minorem, quod nihil noui concederet si no annullaret transsationem, professionem. nam ius commune in dicto cap.lisei. id concedit Religiosis ut si licentiam petierint,etiam si non obtineant, licitc,& valide transeant: ergo aliquid ultra debet dictum priuilegium operari, ut scilicet non obtenta liscentia,transsatio nec liceat,nec valeat. Quarto essic
citer probo quia quando duae leges sunt oppostae,se cunda reuocat priorem, vel illam corrigit, ut fuse mestio
402쪽
essicaciter probat Suare tom de lego. ιib.6. cap. 27. a m. Io.cum multis citatis sed duae leges sunt op-m sitae, prima scilicet contenta in calcet, dicens quod possit transire Religiosus petita,licet non obtenta. Se-Cunda vero lex contenta in illo priuilegio dicit non posse transire nisi obtenta licentia: ergo cum sint op
positae,secunda posterior contenta in priuilegio, reuocat, vel restringit illam priorem contentam In cap. ι-
cet, de Regesain potuit enim Papa subsequens derogare iuri communi capituli lilaeircum Papa successor possit rogare legem prioris Neque opus est ut Papa derogans iuri communi se illud dicat de saeto derogare, uper factam legem contrariam, cincompatibilem illi Disto ipso derogat, quia cum princeps si praesumitur Omnia iura habere in pectore: S: proinde scire cuinani iuri deroget, aut velit derogare tua lege opposita iliri Communi Vltimo facit ad hoc intentum quod tradit
Rodrig. toZZAI.qq.q. 9. arr.3 ubi citans unam glost iuridicit esse communem opinionem iuris peritorum,va-lare priuilegium , etiam si non facii mentionem ii ris, cui contradicit: ergo hoc priuilegium concessim Religioni ne suus subditus transeat ad aliam nisi talenta licentia, exit validum etiam si non faciat mentionem citati capituli licet, de Regular per quod conceditur transitus petita, licet non obtenta licentia. Ad maiorem adhuc materiae explicationem ad-Merto,quod ultra priuilegium praecedente citatum concessum Patribu Benedictinis ne sui Religiosi transferantur nisi petita,& obtenta licentia,idem pri-tiqegium concessit Paulus V. Patribus Carmelitis Disi alciatis, pro ut refert Sanchecrom. L. Decalogi s.c.cap. . qui ibidem refert, idem priuilegium Carme-litarum concessisse Grecor. XIII. Patribus Societa-
403쪽
tis Iesu, cum clausu ha ne ali Religiosi communicates in priuilegiis latur eisdem Patribus Societatis praedictae,pollent in hoc priuilegio communicare. Vide tamen quod ego dixi in Epitonae eiusdem Sanchez tatum cap. ubi aduerto, quod licet praedictus Summus Pontifex prohibuerit ne caeteri Religiosi communicarent in hoc priuilegio prout concellis Patribus elui de Societatiς cum clausulis ibi politis a Sanchez, non per hoc videtur prohibuisse, quin caeteri Religiosi possint communicare in eodem priuilegio quatenus concessum fuit Patribus D. Benedicti,MPatribus Carmelitis Discalceatis.Vide incitist. Epitome.
De duobus Religiosis citatis , quibus non es datum temptus yiciens , nec locus commodus ad restondendum. PRaesentem casum mihi oblatum volui breuiter hic apponere,ad tollendum certum abusum in aliqua Religione iniret eratum. Primus est. Qitidam Praelatus Prouincialis quei T-dam Religiosum post visitationem culpatum inueniens coram se vocavit, illi capitula culparum non levium obtulit in scriptis,per obedientiam iniungens ut intra spatium a . horarum ad illa capitula responderet. Quaeritur an subditus queri possit de paruo tempore sibi assignato ad respondendum i possit proinde ob hanc causam a Prouinciali appellare Z
404쪽
Sectindus casiis fuit. Visitatii Proii incialis' item dam Conuentu finita visitatione Praelatus Conuentus
timens e in visitatione de aliquibus desectibus a fratribus delatum, petiit a Prouinciali ut ibi copiam sacer et de Capitulis culparum tuarum, ut ad illa responderet. Prouincialis dixit nihil cotra illum in visitati iae resulta iIe, illiinaque proinde iussit eis quietum, exiit Prouincialis a Conuentu in post quatuor men- existens Prouincialis in alia urbe longe distante vocavit ad ei aedictum Praelatum localem, Milli cxhibuit capitula grauium culparum, praecipiens illi ut ad obiecta responderet intra spatium, . horarum, negata illi licentia exeundi a Conuentu pro consilio capiendo. Respondit ille ad obiecta prout potuit protestatus ut certi testes a se allegati reciperciatur in sui de sentionem, qui testes erant absentes, videlicet in illo oppido sui Conuentus. Prouincialis citatos testes non vocavit 6 contra illum sententiam tulit priuationis osticis sui. Appellauit subditus iuperior iudex appellationis,iussit ut Prouincialis ad se mitteret processum. Prouincialis confusus, procellium non misit, sed vocavit ad se subditum appellantem in secreto, de verbis importunis, ac molestis fere, obtinuit, vel co-cgit ut subditus renunciaret appellationi factae, de facto renunciauit. Qitieritur an Prouincialis in aliquibus errauerit, in an subditus ille prosequi possit appellationem positam, non obstante quod illi renuncia uerit modo praedicto.
Ad primum quaesitum respondeo abusum esse intolerabilem ab aliquibus Praelatis intrusum , qui subditis culpatis in re graui culparum capitula ex lii bentes, eisdem praecipiunt ut respondeant intra spatium 2 . horarum. Probo hoc est intolerabile primo ratio
405쪽
iae naturali: nam licet Religiosi, maxime Minor ita , priuilegium habeant a Bonifacio VIII concessum,ne obligati sint ad seruandos apices iuris in suis processibus in eodem tamen priuilesio mandat Papa , ut teneantur seruare substantiam iuris canonici,& naturalis:at de substantia iuris est dare reo tempus lassiciens ad se defendendum , sicut est pro se citare testes, consulere dochos , quaerere scripturas sibi necessarias, inulta alia concernentia ad suam defensionem, quarraon polliunt aduerti, neque considerari in tam breui spatio, quale est 24. horarum. Cum igitur assignatota breui spatio defensionis denegetur illi copia commodae naturalis defensionis, sequitur, quod Praelatus
tale spatium, . horarum tantum assignans, non seruat subitantiam iuris. Confirmatur exemplo saecularium, quorum causae aliquando durant per annum, &hoc in rebus quae nolunt tanti momenti, quanti sunt
aliquando illa pro quibus aliqui Praelati iubent subdito respondere intra horas 1 . Nunc probo hoc ellesbusum iniustum, ex iure canonico. Et imprimis habetur clare in cap. I. de dilationibus, ubi Papa decernitinerit quosdam Religiosos appellasses, duobus iudicibus delegatis Sedis Apostolicae qui citatis Religiosis
ut responderent in certa causa: sunt verba Papae G mis sibi mis breuemperemptori statuerut.ubi log
err peremptorium,citat alios multos textus, ex qui bus ostriditur dandum esse reo tempus commodum
respondendum.Idem habetur in capIegitim,d arpeat ubi glossaver. competens,dicit quod erit locus appellationis si tempus competens non assignetur. Idem liabetur in cap. Horta ι quoi.9 ubi Papa Pelagius instruens iudices in modo procedendi,ait. Et competentem legibus, Sc veritati terminum detis. Quod si obiicias
406쪽
obiicias aliquando iudices Ecclesiasticos stib censura excommunicationis mandare ut scientes de tali materia vadant denunciare intra spatium A. horarum, vel quid simile3 Respondetur de ordinario no id praecipere nisi intra spatium trium dierum, assignando unum diem pro quavis monitione prae requisita quod si aliquis iudex aliquando iubeat denunciare intra 2 .horas, poterit id facere si negotium periclitetur propter Inoram: at denunciare est nimis diuersa res a defensione: nam ut aliquis denuntiet non indiget temporen agno , cum solum debeat dicere coram iudice id quod scit, de ad hoc non indiget consultore, scripturis, testibus & similibus in proinde minus tempusilli necessarium est. Qui vero se debet defendere in iudicio,indiget illis omnibus proxime dictis,&mul-ris aliis,&proinde longius illi tempus,& commodum
Circa secundum quaesitum multi veni ut defectus annotandi ex parte iudicis , quos refero, aduerto summarie. Primus est,quod fuerit usus dolo, tum dicendo primo Praelato locali post visitationem nullam de illo se querelam haberes: tum secundo vocando illum post quatuor menses ad locum distantem, ubi commodam defensionem non habebat.Quomodo autem a iudice possit committi hic dolus 4 quomodo propter dolii ira possit ab ossicio amoueri, vide Ro-
ubi inter varios modos doli qui possunt concurrere in iudice, dicit. Illum iudicem dolum committere,qui callide tacet nolens respondere querelis, aut in aliquibus mendacio, aut arte verborum dissimulat.
Secundus defcctus substat talis istius Praelati fuit, Praecipere reo,ut intra a horas resp5deret Capitulis culpa
407쪽
culparum graui una , absque tempore commodo se defendendi, de quo dixi sufficienter supra nitur. I. Tertius desectus fuit, citare reum ad locum remotum, Millantem, in quo reus non habebat commodam de sensionen , Qtestium productionem. Et quod commoditas loci sit necessaria ad defensionem naturalem, probatur ex eo quod dicitur in iure, reum
non tener comparere si citetur ad locum non tutum,
ut habetur in cap. Ex pa=te io de appellar cui glossa verb. Periculossem Sc cap.Sisse de comi g. 33.quas. 2. locus enim in quo reus caret testibus quos habet in loco ubi habitat, non est locus tutus.
Quartus desectus hic interuenit, quod P φlatus iste non vocavit testes illos distantes, quos reus allegauit in sui de sensionem. In hoc enim errauit Praelatus iste contra substantiam iuris denegans reo princi palem partem sua defensionisci constat enim ex tela iudici in titulo De testibiti in tit. De probationibus, quod praecipua defensio rei consistit in productione
testium cum reo iste Praelatus oblatos testes a reo vocare noluerit,processit contra subst intiam iuris,
ob hanc solam causam, aravamen potuit reus ab illo appellare, illiusque sententia fuit nulla. unius defectus fuit ex parte iudicis, quod post
latam sententi Mia, induxit,4 sollicitauit reum precibus importunis v dctisteret ab appellatione. Hoc enim in rigoro fuit vim facere suo tirodo ne subditus ut eretur iure suo claro quod habebat ad appellandum, S scdefendendum. Vnde ista desistentia, live renunciatio appcllationis iam factae fuit renuciatio nulla, eo quod fuit claro inuoluntaria: pro quo vide quae supra dixi in hac secunda parte,ca sua de No uitio,qui receptus ad statum clericatus,postea inuitus consensit
408쪽
profiteri ad statum alaalom sirca quod ostendimus
ienunciationem inuoluntariam non valere. Et prolio casu insuper addo , quod cum iste Religiosussc renuncians maneret lapsus in fama, p*tuit non ob stante si renunciatione petere restitutionem δε iudex tenetur illum admittere ad appellationem prosequend m, ob nullitatem renunciationis. Pro quo D ἔcit, quo nemo potest renunciare iuri ad se defendendum; ii vero illi renunci et in causa criminali,qualis est ista, potest reuocare, ut tenet clare Bajardus in Addit ad Iul. Cur. 7 st. 9 num. 62.4 citat Angelum, Marsit.& Franc.cum una glosia iuris ciuilis Idem tenet Vmbertus in priat Inquisit veri, Defensiones,3. ω etiam quot addens,quod si reus faciat talem reuocationem, non poterit iudex procedere ad executionem:
citat Angelum in L pa tum inter areae T. de pactis. Adde quod sicut milia dictum est, quando iste Religiosus fecit renunciationem prae die am coram Prouinciali , iam superior ipsius Prouincialis acceptauerat appellationem, eaque sic acceptata ab illo, iam non potera illi renunciare inscio eodem superiore. Probatur ex cap. quamuis constituto.de eis Z.λ 6 ubi
dicitur quod partes non possim desistet ea appellatione, postquam fuit Papae praesentata: ciste Religiosus iam habebat epistolam superioris
acceptantis, petentis processuI L
409쪽
De imbusdam clericis obligantibu haeredes δε-
funcri, sepulti pud Eelgiosos, ut faciant tot o 'cia, se legata apud se, qMot sum apud Higiosos.
IN Insulis Tertiariis fuit fimi 1 cosuetudo,quod si aliquis eligit epulturam apud Conuetum Religiὁ-
serum Clerici obligantiae tedes, vel executorem testare, ehit ut tot osticia, dc legara iubeant fieri in Ecclesia sua Parochiali,quo factas fit in Conuentu,in quo fuit sepultus Ii quo Cori uehitis damniscantur, quia multi eἰi de causa edulam non eligunt sepeliri apud Religiosos,ob grauamet inferendum suis haeredibus: est etiam gravamen liaeredum , qui coguntur duplicare ossicia, legata, oblationes,4 similia. QNFritur an possint vicari j Parochi, vel Clerici
obligare sedes defuni hi sepulti apud Religiosos ad
suora dicta Prinio. Respondeo omnino, quod non possunt, contra faciei te infe uni violetitiam claram, ac committant hiustitiam. Probo primo,quia cum ita obligatione impolita deterrent homines claresa sepultura libere eligenda ubicumque volti erit ius enim sepulturae libertura est, ut patet ex toto titulo de sepuli uris in iure quod autem per impositionem huius obligationis deterreantur, eu fere priuenta homines libertate se mitturae, constat ex claro gratiamine dandi Eceleliae Parochi illa omnia supradici a quae defunctus non legauinimo dare noluit. Redu,rdat etiam in cla
410쪽
ram magnam laesioruem Conuentiuina pauperum; maxime Francili canorum, qui ob talem obligationem impositam a Clericis,amittunt eleemosynas sepeliendorum apud se,ex quibus sustentantur. iae causa sive molestia sussciens fuit, D. Papa Clemens VIII concesserit prauilegium, feceritque Decretum huic nostro
casui valde fauorabile quod haberii apud Rod g. in suo Bullario fol. irrs.quod sic habet Informatus Papa quod Rectores,& Parochi in India occidentali petebant maiores eleemosynas propter fideles sepultos apud Conuentus D. Fraticisci, quam petebant pro defunctis apud Ecclesias Parochiales: manda Papa Praedictis Parochis sub poena excommunicationis ne talem exactionem eleemosynae faciant: S assignat Papa hanc rationem,uel illam illi oblatam a petetibus,assignat pro causa sui mandati Plerique ait Papa Christi fideles ob di idtatem iis adeo onerosum persoluendi, c.
paulo post subdit haec verba 'Micrisia hu-
tu od mortuorum sepultims, ct consequenter eleemosynis indiessieri consuetis propemodum priuentur, Sec. tio nihil clarius ad nostrii casum dici potuit. Vnde eoo sic
argumetor: Fatres omnes Minoritae proinde commorantes in Insulis supradictis gaudent hoe priuilegio, prout est notormina: dato quod illud iacmisit priuilegium, sed nuda istis Papalis di sim filio e istat quod ubi est eadem ratio, est eadem itiris dispositio, cap.dudum i a de elect.& e .cum dilesta,ri ous,m riu
me Sanche lib. 3 de Matrim.di p. 2.num. . ergo clam exactio Clericorun, in Insulis citatis quoad Itidicta , habeat omnimodam rationem, similitudinem cum exactione Parochorum apud Indiam Occidenta- lenam ire sepultos apud Fraiiciscanos, erit utrobique Bb I.