장음표시 사용
101쪽
Pars I. Me veritate mysterii S. Trinitatis Prop. XX. o
pe Sabelltam medio Saec. III, de Cuiu propria mente non facile est iudicare, sive ipSe non Semper OnStan fuit in doctrina, Sive assectae eius doctrinam mutaverunt. Admittunt enim tria πρόσωπα divina, quae non sunt nisi re mani Statione eiuSdem hypoStasi divinae. Alii monarchiani, ut Theodorus Coriarius, TheodotuS Nummularius, Paulus Samosatreus Saec. III, docebant Christum non SSe Deum, sicut Pater est Deus, Sed in eo habitaSSe oro per modum virtutis cuiusdam divinae ro vero, qui Sit in Deo, SSe ita Cum Patre letoosnto υ, ut nulla sit personalis distinctio. Simili modo Saec. IV docuerunt Marcellus An ranus eiusque diScipulta PhotinuS ModalismuSs. Iam primis saeculi Summi pontifice Saepe errore monarchianorum damnarunt, ut S. Diony SAS DEns. n. 48 et S. DamaSuS DEns.
Celebrior prioribus haereSibus facta Si haereSi artana Saec. IV. Arius docebat Filium non esse consubStantialem Patri, sed aliquando a Patre factum esse, nobiliorem omnibu Creaturi S, quippe Per quem Deus creaverit omnia alia Semiariani dicebant Filium esse Patri ὁμοwssiou, attamen Patri Subordinatum. Subordinatianismus s. EX Semiariani prodierunt neumatomachi Seu macedoniani, a Macedonio
dicti, qui dicebant Spiritum Sanctum esse creaturam Filii Ariani damnati sunt a concilio nicaeno I et dein saepius Dens. n. 34
Saeculo XUI sociniani negarunt Trinitatem, nostra aetate unitarii, immo plurimi protestantes; nam etsi hi loquuntur de Trinitate, tamen Filium dicunt non esse nisi manifestationem deae divinae in mundo historico, Spiritum vero Sanctum mani stationem deae divinae in animis fidelium. Inter catholico Guesnther varios errores Sabellii Arii, trithei- Starum in unum Corpu doctrinae Collegerat, de cuius damnatione vide Dens. n. 633. Modernini dogma Trinitatis est inventum humanum CL Caes. Carbone, De moderniStarum doctriniS, Romae I9O9, 48 Sqq
154. ATR. I. Ex modo, quo S. Scriptura loquitur e Patre et Filio et Spiritu Sancto. I S. Scriptura Novi Testamenti Saepe eo modo Sermo Si de Patre et Filio et Spiritu Sancto, ut hi simul ponantur ut tres distinctae
perSonae. Atqui hae tres personae dicuntur AS Verus DeuS. Ergo S. Scriptura docet in Deo esse Trinitatem PerSonarum.
Prob. mai. Angelus ad Mariam dicit: Spiritu Sanctu Superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Ideoque et quod naSCetur e te, Sanctum, vocabitur Filius eis L I, 33). Christus baptizatus vidit Spiritum Dei descendentem Sicut Columbam et Venientem Super Se et ecce vo de caelis dicens: Mic est Filius meus
102쪽
dilectus, in quo mihi Complacuis M 3, Ι6 Sq). Christus apostolos
monet: ECC ego mitto Vo Sicut VOS in medio luporum. . . . Tradent enim VOS in ConciliiS. . . . Cum autem tradent UOS, nolite Cogitare,
quomodo aut quid loquamini. . . . Non enim VOS StiS, qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in obiS. . . . Omni ergo, qui confitebitur me coram hominibus, Confitebor et ego eum Coram Patre meo, qui in Caeli eSta Μ ΙΟ, 6 9 S 32). Et ego rogabo Patrem, et alium Paraclitum dabit obi . . . Spiritum Veritati . . . arR- Clitus autem Spiritu Sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnias Io 4, 6 26). Cum autem Venerit araclituS, quem ego mittam Obi a Patre Spiritum veritatis, qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de mes Io 3, 26). S. Paulus docet Spiritum Dei et Christi habitare in iustis et docere eos Clamare: Abba, Pater, et postulare pro iis gemitibus inenarrabilibus Rona 8, 9 14 S 26 . Gratia Domini nostri Iesu Christi et caritas Dei et communicatio Sancti Spiritus sit cum omnibus vobiSs 2 Cor 3, 3 .e PetrUS POStolu . . . Secundum praeScientiam Dei Patris, in sanctificationem Spiritus, in oboedientiam et aspersionem Sanguini IeSu Christi Petro, es q). Itaque his et multis aliis locis manifeste sermo est de tribu personis, inter se distinctis et intime inter se neκis sunt Pater Filius, Spiritus Sanctus, quibuSCum altu numquam Computatur. Prob. min. Pater Filius, Spiritu Sanctu dicuntur Sensu proprio DCUS. De Patre nihil est probandum; nam non agitur de aliquo Patre, qui vocetur Deus, Sed ChriStus Deum Vocat Patrem Suum CL O. g. MD 16, 16 Sq; Io 3, I 8). Filium esse Deum Scriptura diserte docet. S. Ioannes, qui Filium vocat Verbum, ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deu erat Verbum . . . . Et Verbum Caro factum S et habitavit in nobis, et vidimus gloriam quasi Unigeniti a Patre. . . . Deum nemo Vidit umquam Unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipSe enarravita Iora, Ι Ι 8); et multa alia similia, quibus divinitas Filii clarissime enuntiatur. Filius est splendor gloriae et figura Substantiae PatriS, portan omnia verbo virtuti Suae, quem adorare debent angeli, cui Pater dicit: Thronu tuuS, DeUS, in Saeculum Saeculis Hebro, 368). Christus est magnus Deus et Salvator noSters Tit 2, 3). ChriStus est Super omnia Deu benedictu in Saeculas
Rom9, 3). Plura de divinitate Filii dicentur in tractatu de Verbo
Spirisum Sanctum esse Deum variis modi Scriptura docet. Ita Petrus apostolus ait ad Ananiam et Anania, Cur satana tentavit Cortuum mentiri te Spiritu Sancto . . . Non es mentitus hominibu Sed
Deos Act 3, 3 q). S. Paulus corinthio interrogat: NeScitis, quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis P, L Cor 3, 16).
103쪽
Pars I. Me veritate mysterii S. Trinitatis Prop. XX. I
e An neScitis, quoniam membra UeStra templum Sunt Spiritu Sancti P. . . Glorificate et portate Deum in Corpore VeStro CO 6, 9 q). Nolite contristari Spiritum Sanctum eis Eph , O). Divisione gratiarum sunt, idem autem Spiritus. Et diviSione miniStrationum sunt, idem autem Dominus. Et diviSione operationum Sunt, idem vero Deus Cor 2 4 Sqq). En Spiritu Sanctus Dominus Iesus Chri-StuS, Deus Pater ChariSmata Supernaturalia Simul hominibus distribuunt. Hae autem omnia operatur unu atque idem Spiritus, dividens Singulis, prout Vult Cor 2, I). et Spiritu omnia Scrutatur, etiam Profunda Dei. . . . Quae Dei Sunt, nemo Cognovit nisi Spiritus Dei,
Cor , Io q). Spiritu Sanctus inSpiravit propheta Petro, Ι), docet apoStolo omnem Veritatem Io 4, 6 26), eligit praedicatores evangelii Acta 3,4), in eius virtute apoStoli remittunt peccata Io 2O 22). Brevi Spiritus Sanctus tam manifeste est Deus, ut eum blaSphemare sit blasphemia Dei. Ideo dico vobis. . . . Quicumque diXerit Verbum Contra Filium hominis, remittetur ei; qui autem dixerit contra Spiritum
Sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo neque in futuros
tigantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus Sanctis Mi 28, 9 .
Atqui in hac formula vocantur re distinctae PerSOnae, quae Sunt unus Deus. Ergo. Prob. min. Agi de distinctis personis non indiget probatione. 0 Lur ρ καὶ ' ὁ και τὼ Arto I ευti Sine dubio Sunt treS, non UnUS. Pater et Filius sunt nomina perSonalia ergo etiam Spiritu SanctuS, quia non ita in eadem linea ponitur re imperSonali Cum PerSoniS. Hi tres sunt Deus; nam per baptismum homo liberatur a peccatis, fit filius Dei adoptivus et heres regni caeleStis, ConSecratUr Deo, gratia donatur Io 3 3 sq. Romi 3 sqq. Cor 2, 2 qq. a 3, 27. Eph 3, 23 Sqq. et 3, 2 etc). Atqui hae omnia non PoSSunt fieri nomine l. e. auctoritate hominis Sed solius Dei auctoritate. S. Pau- tu diserte effert non posse baptismum in nomine homini Conserri Coro, 3 . Unitas Dei in formula baptismi Supponitur potiu quam effertur indicatur tamen eo, quod non dicitur in nominibus Sed in nomines. Nomen Dei ponitur in Scriptura pro essentia Dei operantiSet manifestantis se ad extra Ex 23, 2I. 3 Re 8, 29. 4 Re 23, 27.
IS O 27 etc). Ergo quorum S commune nomen, Communi CStoperatio et OSSentia. I 56. Obi. . Christus Deum Patrem alloquitur: Hae eS Vita aeterna, ut CognOSCat te Solum Deum verum, et quem misisti Iesum Christum Io17, 3 . Atqui si solus Pater est verus Deus, alii non sunt veru DeuS. Ergo Filius et Spiritus Sanctus non sunt DeUS.
104쪽
Ress. Dist mai. Secundum sensum ChriStu solum Patrem vocat Deumetu μόυ0 αλη fhυου, quia alii dii, quo homine Colebant, non Sunt vere Deus, conc. mai. Christu illi verbi vult revOCare, quod antea dixerat: Ego et Pater unum SumuS' Io O, O , ex mai. Immo illo ipso loco effert se habuisse Claritatem aeternam apud Patrem ante mundi Constitutionem Io17, 5 . eque Solum diCit vitam aeternam Sse, ut CognoSCant homine verum Deum, Sed addit, et ut Cognoscant quem miSisti Iesum Christum. Vita autem
aeterna non Si in Cognitione purae Creaturae, neque umquam audimuS Hae est vita aeterna, Ut CognoSCant te Solum verum, et apostolo vel prΟ-phetas, quo miSiSti. Ergo hi ipse locus est argumentum divinitatis Christi. Unde dist. min. Si solus ater est verus Deus, alii dii non sunt verus Deus, conc. min. Pater non potest generare Filium et spirare Spiritum Sanctum, qui sunt idem DeUS, Q. min.
157. Obi. I. Diviti interroganti et Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ξ Iesus respondit et ui me dicis bonum Nemo bonus nisi solus Deus a L 18, 18 sq). Atqui qui Si loquitur, negat e SSe eo
Res . Nemo Suppositum amumenti, Cil divitem illum agnovisse Iesum eSSe Deum, Cum potius Videatur CCedere ad Iesum ut ad aliquem magni nomini magistrum. Quare Iesus ei respondet solum Deum esse bonum. Alii tamen interpretes exponunt illum divitem habuisse suscipionem persectionis cuiusdam superhumanae in Iesu latentis, ideoque genu flexo eum allocutum esse magister bone Μ ΙΟ, 7); Iesum autem voluisse eum adducere ad perfectam sui cognitionem et hoc sensu dixisse Si me incere vocaS bonum, fatendum tibi est me esse Deum, Cum nemo bonus sit nisi solus Deus. Sed expositio huius textus apud interpretes est valde diverSa. Certum vero est Iesum immediate post dixisse apostolis: Qui omnia reliquerit propter me, vitam aeternam poSSidebit Μ I9, 29 . Si autem numquam locutuS Si propheta neque apostoluS, neque ultu puru homo
sic loqui rationabiliter potest. Ergo etiam hic Iesus indicat divinitatem
Similiter alii textus, quibus unus verus Deus opponitur multis diis gentium, non pugnant Cum Trinitate, quia per doctrinam Trinitatis non negatur sed affirmatur unitas Dei. E. g. S. Paulus scribit Etsi sunt, qui dicanturdi . . . nobi tamen unus est Deus, ater, ex quo omnia, et O in illum, et UnUS Dominus, Iesu Christus, per quem omnia, et nos per ipsum Cor 8, 5 Sq). Quibus verbis non solum praedicatur unitas Dei in oppositione ad multos deos gentilium, sed etiam effertur Iesum Christum Sse Creatorem omnium Cum Patre. lerumque quidem in Novo Testamento ater vocatur θεύς, Christus vero ὁ κυριος. Nihilominus etiam Filius vocatur is laυς, ut IO O 28 Rom 9, 5; Tit 2, 3 Hebro, Io , o Dei vero ὁ κυρι0ς tam in Vetere quam in Novo Testamento est appellatio Dei. In Septuaginta a VoCe Vertitur nomenclative, plerumque Sine articulo, interdum Cum artiCulo, ut Gn 3, 4 18, 33 PS 33, 2; O9, 1 etc. In NOVO TeStamento Saepissime hoc nomine appellatur Christus ut Deus, praesertim iis locis, quibus sermo est de invocatione nominis Domini, ut Ct , I 2I RO IO, 3 I Coro, Tim 2, 22 nam invocatio religiosa in Scriptura non refertur nisi ad DeUm.
105쪽
Pars I. Me veritate mysterii S. Trinitatis Prop. XX. Schol. I. I
I 58. Ohi. III. Etiam rebus impersonalibus per figuram personificationis attribuuntur Ctu PerSonaleS, ut Caritatici Cor 13, 4sqq vel peccato Rom7, sqq). Ergo a pari ex eo, quod Spiritui an Ct attribuuntur actus per
Ressp. Nemo pari alem. Nam Pater Filius, Spiritus in Scriptura co-
numerari solent. Atqui duae personae et Una res imperSOnali non OsSunt apte ita simul numerar Praeterea per Se notum Si Caritatem, peCCatum Vel similia accidentia non esse personas ergo Si deSCribuntur tamquam personae, quivi statim intellegit hunc esse improprium loquendi modum. Sed simile quid non valet de Spiritu Sancto ergo si hi tam ConStanter X-hibetur ut persona, in errorem induCerentur legenteS, niSi Vere PerSona eSset. Reapse statim ab initio omnes Christiani semper sibi persuaserunt Spiritum SanCtum esse personam. Tertio, graVisSima doctrina non debet Constanter
proponi locutionibus impropriis. Atqui doctrina, quam Christus et apostoli proponunt de Spiritu SanCto, est maximi momenti et gravissimis verbis inculcatur. Ergo non potest hi Verbi rationabiliter subici sensus improprius.
SCDOI. De Commate Ioanneo. 159. a Dogma Trinitatis enuntiatur verbis illis in epistula . Ioannis: Tre Sunt, qui teStimonium dant in Caelo Pater, Verbum et Spiritus Sanctus, et hi tres unum Sunt I 8 7). Quae Verba Sunt dogmatice indubiae authenticitatis, quia iis Ecclesia per multa Saecula tum in Scriptura tum in liturgia fidem Suam ProseSSa St. Sed alia quaestio est utrum pS S. Ioanne hae verba ScripSerit, an postea Scripturae addita Sint. De hac re inter ipsos catholicos
non ConVenit. Cf. Pro negante Sententia e g. Lebreton, Le origineSdu dogme de a Trinite 324 sqq; pro affirmante Sententia Frangelis,
De De Trino theS. 4.b Ratione pro ne ante sententia. TeXtus non legitur in ullo Codice graeco ante Saec XV neque in ullo codice Vulgatae ante Saec. VIII. Nullus Pater graecus teXtum allegat. Idem valet de antiquissimis Patribus latinis Neque S. Iarius neque S AuguSIDIus in operibus de Trinitate textu mentionem faciunt. S. Leo M. in epistula ad Flavianum citat Verba praecedentia et Sequentia, Sed OCComma omittit. Neque pron mus in operibu genuinis horum Verborum meminit. Inde a saeculo VIII paulatim in codicibus latinis
apparet, Sed Cum magna lectionum arietate.
c Rationes pro Urmante sententia. Anno 484 episcopi catholici africani 46 in Libello fideis versum illum allegant, item Cassio fortas
et Fulgontius Saec. I. Provocant etiam ad Tenullianuhri, qui Adv. PraX. 23 de Patre et Filio et Spiritu Sancto ait: Qui tres unum Sunt, non unuS. Sed Statim addit: Quomodo dictum est Io IO, O) Ego et Pater Unum Sumus. Ergo non reSpicito Io 3 7. S. Cyprianus in libro De unitate Ecclesiae c. 6 ait: De Patre et Filio et Spiritu Sancto Scriptum St Et tres unum Sunt. Sed quaestio est citatne
106쪽
Cyprianu I IO , , an mystice interpretatur Go 3 8 Hoc alterum affirmat Facundus Hermianensis episcopus in libris Pro defensione
trium Capitulorum , . Si ita St, non SolUm non poteS Cyprianus invocari ut testis commatis ioannei, Sed etiam innuitur hoc comma fuisse prius gloSSam Versiculi octavi et dein in teXtum irrepsisse. Hoc aliis placet, aliis displicet. Saeculo I Priscillianus citat comma, Sed sub forma haeretica et Tria sunt, quae teStimonium dant in Caelo, Pater Uerbum et Spiritus, et haec tria in unum sunt in Christo Iesu. sInde a saeculo XII comma apud latino erat in Communi SU, et Citatur ut argumentum Ioachim abbati a concilio lateranensi IU DEns. n. 43I Cum erS Sequente, Sed additur: Sicut in quibusdam codicibus invenitUr 3. Argumentantur dogmatice X decreto concilii tridentini sacros et Canonico OSSe libro integro Cum omnibu Sui partibuS, prout in Ecclesia catholica legi consueverunt et in vetere Vulgata latina editione habentur Dens. n. 784). Sed ho ipsum S in quaeStione, num textus fuerit in vetere Uulgata. Ideo theologi, qui negant genuinitatem, non putant ho decreto rem dirimi. Declaravit quidem Sanctum g tam die 13 Ianuarii 897 non posse tuto negari aut in dubium vocari textum esse authenticum. Sed mo etiam declaratum est non esse mentem Sancti Officii, ut o decreto terminaretur discussio genuinitatis illius textus. Et postea plurie permiSSum St, ut taleS discussiones a theologis catholici in lucem ederentur. Haec igitur dicta Sint, ut appareat, quae argumenta Pro alterutra Sententia Pro
SCBOL . Qui de mysterio S. Trinitati in Vetere Testamento ΘI6O. Claram et distinctam revelationem Trinitatis in solo Novo Testamento haberi multi S. Patres efferunt cf. Lebreton, Les origines dudo me de a Trinite 446), et idem docet S. Thoman 2, 2 q. 46 R. 6).
Nihilominus quaerere licet, num in Vetere TeStamento Sint Uaedam indicia Trinitatis, quorum Sensus SuppoSita revelatione Novi Testamenti patefactu eSt, et quae CenSeri OSSunt praeparatio quaedam huius persectae revelationiS. Hoc tam S. Patre quam theologi ommuniter affirmant. a Deus interdum loquitur de Se in numero plurali et quasi proponens ConSultationem plurium PerSOnarum divinarum. FaciamuS hominem ad imaginem et Similitudinem noStram Gn , 26). ECCe Adam quasi unus e nobi factu eSty G 3, 22). Venite, deSCendamu et confundamus linguam eorum a Gn I, ). o loquendi modo S. Patres vident indicatam S. Trinitatem CL Etav. De Trin. 2, 7, 4 qq). Idem valet de verbis: Sanctus, Sanctus, Sanctu Iahue, DeuSeXercituum s quae audivit propheta cim vision I. 6, Q. cf. I G2,
107쪽
Pars I. Me veritate mysterii S. Trinitatis Prop. XXI. 0r
b Messias futurus vocatur DeuS. Parate iam IahUe. . . . ECCE
Adona Ialive in fortitudine veniet IS O DIO Cf. Μ I, 3). UOCR-bitur nomen eius Emmanuel IS 7, 4; Cf. t , 23). Vocabitur nomen eius Deu IS , 6). EX altera parte indicatur distinctio
unXit te DeuS Deu tuus a P 47, 7 SQ cf. Hebro, isq). DiXit Dominus Domino meo: Sede a deXtri meis . . . . EX utero ante UCiferum genui te PS IO9, Ι qq; CL M 22, 2 sqq). Dominu diXit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui tea PS 2, 7 Cf. Hebro, ).c In libris sapientialibus Sapientia aeterna exhibetur Ut PerSOnu, quae a Deo prodiit. Hae Sapientia de se ait: Ego ex ore Altissimi prodivi primogenita ante omnem Creaturam. Ego feci in Caelis, ut oriretur lumen indeficiens, et Sicut nebula teX omnem terram. Ego in altissimis habitavi, et thronus meus in Columna nubisy; dein de- Scribuntur mirabilia opera Sapientiae Eccli 24, 3 sqq). Estne haec perSOnifiCatio, an Sermo est de persona Responsum dat revelatio Novi Testamenti cf. Cor 1, 24 . Vide praeterea Pr 8, 2 Qq Sa 7, 2 Sqq, ubi eodem modo Sapientia describitur. d ObScuriora sunt, quae dicuntur de Spiritu Dei, cui opera divina adScribuntur Iob 33, 4. IS II, 2 6 I, 1. Sa Ι, ). Dii IacultaSin eo eSt, quod non St Clarum, num agatur de perSona diStincta. Dicitur Spiritus a Deo mitti vel effundi Ps O3, 3O Ioel 2, 28 CL AC 2, 6 Sqq). Sapiens orat et Deu . . . qui secisti omnia Verbo
tuo. . . . Da mihi Sedium tuarum RSSiStricem SapientiRm . . . . CnSUmRUtem tuum qui Sciet, nisi . . . miseri Spiritum Sanctum tuum de
DCVS qui inSpiravit Sacros Scriptores, civit varia illa dicta plenissime verificari in S. Trinitate. Sed quid homines Veteri Testamenti, Saltem praecipui, ut prophetae, intelleXerint de hoc altissimo Verborum Sensu, difficile est dicere Attamen poterant hae doctrinae SerVire, ut iudaei, qui Christum audiebant, faciliu SenSum OUae revelationis caperent et admitterent. Prop. XXI. mysterium S. Trinitatis probatur e Perseetua traditione eccleSiaSti R. 161. Stat. QuaeSL a SS. Trinitas clare non docetur nisi in revelatione christiana. A iudaeis christiani hanc doctrinam non receperunt, quia iudae eam non habebant. Neque in theologia rabbinica verbum Dei memra vel spiritus sanctitatis aliud sunt nisi nomina, quibUS rabbini Deum appellabant, ne ipsum nomen Dei proferrent Cf. Lebreton,
Le origines du dogme de a Trinite 37 43 sqq). Neque Philonis doctrina de or divino ullam veram similitudinem habet cum doctrina
108쪽
Trinitatem derivatam Sse e religione abyloniorum, qui Solebant invocare re deoS, praecipue a Maris , Mus u. Sed tres dii non sunt re perSOnae habente Unam naturam divinam. E contra in cultu persico Mithras, Cautes et autosates Sunt tria nomina tantum uniuSpersonae divinae Alii dicunt apud gentile generatim praevaluisse usum repraesentandi divinitatem Sub triplici forma, et e hoc communius Christiano hausisse Suam Trinitatem. Sed primi christiani neque
noverunt illa Varia religioneS, neque OS longum tempuS Se CCOmmodaverunt gentilibus, neque doctrina Trinitatis vere similis est ulligentili superstitioni. Recentissime Harnach in fine libelli Entstehungun Entwicklun des irchenrechis affirmat christianos ab initio non habuisse Trinitatem Sed dualitatem Patrem et Filium, et postea tantum fervescente ControverSi Cum iudaei adiunXisse Spiritum Sanctum. Sed iam vidimus in libris Novi Testamenti doctrinam Trinitatis et etiam e formulam trinitariam ut Christiani notam ab apostolis supponi Mi28, 9. 2 Cor 3, 3. I Petro, ). f. r. Dielanas, Uber denUrsprun des TrinitatSbel enninisses, Mi inster I9IO. - ReStat, Ut ΟStendamus in traditione aecclesiastica Semper manifestari fidem Trinitatis. b In doctrina S Patrum duae res bene distinguendae sunt FideSTrinitatiS, quam profitentur, et Conatu Speculativi, quibu Student eX- colere hanc doctrinam. Ob hoc ipsum, quod agebatur de doctrina antea
inaudita, non poterat Statim SSe persecta Xp itio eius SpeculatiVa.
Testimonium autem fidei universalis non infirmatur inquisitionibus et eXpositionibus philosophicis minus aptis. Quare etiam illi Patres vel
scriptore eCCleSiaStici, qui in peculationibu a Vero aberrarunt, Znent tamen teSte doctrinae a Deo revelatae et ab Ecclesia traditae. MaXime agitur de testibus antenicaenis; nam Cum in concilionicaeno I a. 323 divinitas Filii definita esset, non poterat quiSquam eSSe Catholicus, qui negaret in Deo esse plure personas. DivinitaS Spiritus Sancti explicite definita est in concilio constantinopolitano f a. 38Ι). E illa aetate haeresis antitrinitaria exitio tradita erat, etSilente moriebatur, et noStri temporibu reViXit.
I 6a Arg. Ex formulis eccleSiaSticiS. a Catechumeni baptizabantur in nomine Patris et Filii et Spiritus
Sancti, Ut teStantur Doctrina duodecim apostolorum s C. ), S. IunisuS Apol Ι, I), Tertullianus De bapt. 13 Adv. Prax. 26 in fine), OmneS deincep Patres, qui de hac re loquuntur. b Catechumenis ante vel inter baptismum proponebantur interrogationeS, et poStulabatur pro SSio Trinitatis. Quem sum Sua aetate iam Communiter receptum fuisse testantur, frianus et Firmitianus
109쪽
Pars I. Me veritate mysterii S. Trinitatis Prop. XXI. 7
c Symbola omnia, quorum antiquiSSima Orma usque ad primum saeculum ascendit, fidem Trinitati eXhibent Dens. n. 2 sqq). Quam fidem S. Gregorius Thaumaturgus in Symbolo Suo Si eXponit: Unus Deus, Pater Uerbi Viventis, Sapientiae SubSiStentiS. . . . UnUS DominuS, Solus e Solo, Deu e Deo. . . . Unu Spiritu Sanctus e Deo Subsistentiam habenS. . . . Trinita Persecta, quae gloria et aeternitate et regno non dividitur ne alienatur . . . incommutabilis et invariabilis
Semper eadem Trinitas M G IO, 984).d Eadem fides apparet in doXologia: Gloria Patri et Filio et Spiritu Sanctos; quam do Xologiam qui ab initio praescripserunt
tradideruntque poSteris, USU Simul Cum tempore Semper progrediente
consuetudinem in ecclesiis firmaverunt S. Basilaus. De Spiritu Sancto 29, I). Ibidem n. 72 S. Dion 'sius Alex dicit et Forma ac regula
preSbyteriS, qui ante OS ViXerunt, accepta, Concordibu VoCibus Cum illis gratias agentes, tandem nun vobis Scribere deSinimus Deo autem
Patri et Filio Domino nostro Iesu Christo cum Sancto Spiritu gloria et imperium in saecula Saculorum. Hae et alia Basilius affert, ut ostendat non solam formam et Gloria Patri per Filium in Spiritu Sancto, olim fuisse in usu cf. ibid. 23, 38 Sqq) I63. m. a. Ex testimonio martyrum. Saepe Sancti martyres coram iudicibus fidem Trinitatis professi sunt. Ita . obcarpus ' 133 De omnibu te Vera Deus laudo . . . per Iesum Christum dilectum Filium tuum, per quem tibi cum ipso et Spiritu Sancto gloria et nunc et in sutura Saeculas Martyr PolyC. I 4, 3 cf. 22). S. Epipodius ' 78): Christum cum Patre et Spiritu Sancto Deum SSe Confiteor, dignumque est, ut illi Christo animam meam refundam, qui mihi et Creator'St et redemptor a minari, Acta ecl. Veron. 73I, 63 ). S. Vincentius Levita QO4): Dominum Iesum Christum confiteor, Filium altissimi Patris, unici unicum, ipSum Cum Patre et Spiritu Sancto unum solum Deum esse profiteors ibid. 328). Similia in actis X. Eupli, S. Ainrae S. Tarachi, S. Aonii. 164. AT . . . Ex S. Patribus. Patres apostolici interdum obiter commemorant S. Trinitatem, ut Si mens Rom. I Cor. 46 6 38, 2 et S. Ignatius M. Magn. 3, 2 Eph. 9, ). X apologetis Athenagoras dicit Christiani docent Deum
Patrem et Filium Deum et Spiritum Sanctum, eorumque Stendunt in unitate potentiam et in ordine distinctionem s Legatio Io). S. Iustinus: ChriStiani in nomine parentis universorum ac Domini Dei et Salvatoris nostri Iesu Christi et Spiritus Sancti lavacrum in aqua SuSCipiunt s APOl. I, I . S. Irenaesus: Ecclesia . . . ab apostoli et a discipulis eorum accepit eam fidem, quae est in unum Deum Patrem omni- Potentem . . . et in unum Iesum Christum, Filium Dei. . . et in Spiritum Sanctum, qui per propheta praedicaviis Contra haer. I, IO, I). Patri adest
110쪽
e semper Verbum et Sapientia, Filiu et Spiritus, per quos et in quibus omnia libere et sponte fecit, ad quo et loquitur, dicens: Faciamus hominem ad imaginem et Similitudinem noStranas 4, 2O, I). Contra PraXeam, patripassianum, Tertullianus Scribit: Iudaicae fidei ista res est, Si Unum Deum Credere, ut Filium adnumerari ei nolis et post Filium Spiritum Sanctum. . . . Tre Credit unum Deum SiStunis Adv. PraX. 3I . Sed ne longi SimuS, audiatur Unu adhu S. DionFSta papa, qui contra tritheistas et Sabellium arguit: Hic blasphemat ipsum Filium dicens esse Patrem et vicissim illi vero re deo quodammodo praedicant, dum sanctam unitatem μονάδα in treidiverSachypostases,
ab invicem omnino Separata dividunt. Necesse est enim divinum Uerbum Deo univerSorum Sse unitum, et Spiritum Sanctum in Deo manere et inhabitare, adeoque divinam Trinitatem in unum quasi inquendam Verticem, hoc St in Deum niverSorum omnipotentem reduci atque colligi. . . . Credendum S in Deum Patrem omnipotentem et in Christum Iesum eius Filium et in Spiritum Sanctum. . . . Ita Cilicet divina Trinitas et Sancta monarchiae praedicatio integra Servabitur s Dens. n. 48 3I . Haec Si igitur doctrina, quam atre ante Concilium nicaenum tradiderunt. Contra ariano S. Athanasius scribit: Nos quidem an Sententiam a patribu ad patre transiSSe demon- StramuS VOS Vero, o OUi iudaei et Caiphae diScipuli, quo patres dictorum vestrorum Xhibere poteStis Nullum Certe prudentem et Sapientem Umquam ProseretiS, omne enim a Vobi abhorrenis De decr. nic Syn. 27). EioSterioribu Patribu S. Aufustinu ait: omneS, quoS legere potui, qui ante me ScripSerunt de Trinitate, quae Deu eSt, diVinorum librorum veterum et novorum CatholiC tractatore ho intenderunt Secundum Scripturas docere, quod Pater et Filius et Spiritus Sanctus unius eiusdemque substantiae inseparabili aequalitate divinam insinuent unitatem, ideoque non sint tres dii Sed unus Deus De Trin. I, 4, p).165 AT . . Ex definitionibus CCleSiae. Per definitiones conciliorum nicaeni I et constantinopolitani
factum Si Symbolum, quo ecclesia ubique profitetur fidem Suam Credo in unum Deum Patrem omnipotentem . . . et in Unum Dominum Iesum Christum, Filium Dei . . . Deum Verum de Deo ero . . . Con-
Substantialem Patri ... Et in Spiritum Sanctum, Dominum et vivifi- Cantem . . . qui Cum Patre et Filio Simul adoratur et conglorificatur s Dens. n. 34 6). Haec definitio et damnatio oppoSitorum errorum Saepe repetita St, ut in concilii romano a. 38O Dens. n. 38 Sqq),
Itaque OnStat, quam Constanter et quam fortiter haec doctrina ab eccleSi Semper Sit PrOPOSita.