장음표시 사용
91쪽
Cap. II. Me attributis Dei operativis Art. . Me praedestinatione. Prop. XVIII. 70Paternitatem Vestram Sententiam illam, antiquitate, Suavitate ac Scripturarum nativa auCtoritate nobiliSSimam, de praedestinatione ad gloriam post praeviSa merita amplecti a tueri quod Sane mihi gratissimum fuit, qui nimirum eam Semper Ut Dei miSericordiae a gratiae magis ConSentaneam, Veriorem a amabiliorem XistimaVi, quod etiam tantisper
in libello De amore Dei 2 Q et , 7 indicavi. s139 Arg. S. Ex praxi CCleSiaStica. In libello quodam ignoti auctoris De praedestinatione Dei haec
leguntur . QUOS Deus Suo fidei opere futuro eSSe praenoVit,
hos praedestinavit ad gloriam, M L 3, 168o). Simili modo
eccleSi orat: DeuS, qui omnium miSereris, quo tuo fide et opere futuro eSSe praenoSCiS Orat. OS Litan. O. S.). Ergo X de et operibu futuriS, non ero ex aliquo decreto antecedente et absoluto Deus praenoSCit SUOS. OnSequenter Studet eccleSi omni modo X- hortari fideles, ut fide et opere Se tales Xhibeant, quale Cupiunt CSSea Deo praecogniti et praedestinati. Tum enim Solum, Cum PraedeStinatio a meriti dependet neque independenter a bonis operibuS Stiam res indeclinabiliter determinata, rationabiliter homine monemur, ut per bona opera Certam reddant Salutem Suam. Quare, ut recte ait Hur ter, vel ipsi patroni alterius Sententiae in praxi, in ConcionibuS,eXhortationibu et sermonibus practici ad populum eodem plane modo loquuntur atque illi, qui tuentur praedestinationem poS praeviS merita ultro inculcant a noStro servore salutem, a noStra neglegentia Pendere damnationem etc. Atqui hic dissensus inter theoriam et praXim, inter Corollaria praCtica et praemissa nota videtur improbabilitati Sententiae, quam impugnamuS. Praemio digna foret contio Vel inStructio SCetica, inniXa theoriae de praedestinatione ante praevisa merita, de reprobatione negativa, Sed quae ibi constet et cohaereat, in qua eXhortatione non ad UerSentur PraemiSSiS, et quae peccatore excitet ad Spem et fiduciam, Oletur puSillanimes, Corda auditorum dilateis Comp. theol. II, n. II 3, I). Revera tota praedicatio moralis ecclesiae nititur hoc principio divino: Si vis ad vitam ingredi, serva mandatas M I9, 7), Cui US principii nativum sensum defensore praedeStinationi ante praeViSamerita vi a ne i quidem tenere POSSUnt. I 4 O. OBL I. S. Scriptura dicit: Mittet angelo Suo . . . et Congregabunt electo eius a quattuor ventis Μ 24, 31 . In futura magna tribulatione breviabuntur dies illi propter electos M 24, 22 . Atqui electio ex Con' Ceptu SUO S gratuita. Ergo qui salvabuntur, gratuito ad hoc praedestinati Sunt. Unde apostolus ait e uos praedestinavit, hos et VoCavit, et UOSVOCavit, hos et iustificavit, quos autem iustificavit, illos et glorificavit η Rom 8, o). Ergo hic est ordo prius praedestinatio, dein iustificatio, tum glorificatio. Ergo admittenda est doctrina de praedestinatione ante prae
92쪽
8o Tract. I. De Deo no Pars III. Me attributis Dei. Ross. Conc. mai nem in et conseq. Nam eleCti potest esse aut
gratuita aut ex meritis. Nonne Christus, de eadem re loquens ait: Elegerunt bonos in vasa, malos autem foras miSerunta Μt 3, 48 8 Gratuita est electio ad gratiam, ex meritis est eleCti ad gloriam. Praeterea Observandum est in illis et multis aliis textibus, qui allegantur pro electione gratuita ad gloriam, Sermonem esse de ordine XSeCutionis, in quo omnes Concedunt electionem ad gloriam esse ex meritiS. Quod autem verba Pauli attinet, potest aeque bene ex iis Concludi praedestinatio post praeviSa merita nam
ait et uos praescivit dilecturos Deum , et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii suis in gloria Rom 8, 20 . Et sic multi atres et theologitextum interpretantur. Fortasse aulia vult solum enumerare beneficia omnia, quae in Conceptu praedestinationis Completae includuntur, sed non ta- tuere quidquam de ordine Causalitatis inter singula beneficia. cf. Supra n. 133.14 I. BL L . Gustinus et S. Thomas manifeste docent plane gratuitam esSe praedestinationem. Atqui non recedendum est a tantis doctoribus, praesertim Cum in a quaestione . Augustinus plane speciali auctoritate fruatur. Ergo. Res . Dist. mai. S. Augustinus et S. Thomas doCent gratuitatem praedestinationis ad gratiam et Consequenter praedestinationis Complet Sumptae, conc. i. dOCent gratuitatem praedeStinationis ad gloriam separatim Sumptam, eg mai. S. Augustinus et S. Thomas doctrinam de gratuitate praedestinationis proponunt ut pertinentem ad fidem CatholiCam. E. . . Aug., De dono perseu. 23, 65 S. Thom. In Eph. I, ecl. I. HOC Verum est de praedeStinatione Complet Sumpta, verum non est de praedestinatione ad gloriam praeciSe Sumpta nam ecclesia permittit nostram doCtrinam non minus quam oppositam. f. SUPra . 13 Sq.I4 a. bi. III. Qui ordinate vult, prius vult finem quam media ad finem. Sed Deus ordinate vult. Ergo prius vult finem quam media ad illum. Atqui gloria est finis, et merita sunt media ad illum Conducentia. Ergo prius Vult gloriam quam merita, et Consequenter eleCtio ad gloriam non potest esse ex praevisione meritorum Gone II, diSp. n. 26J. Resp. Dist. mai. Qui ordinate Vult, vult prius ibi suum finem quam
media, conc. i. vult alteri prius finem alterius, subdist mai. Aut condi- Cionale aut abSolute, concisai neCeSSario Vult alteri prius finem absolute, nec mai. Conc. min. At conseq. Deus Vult Priu Suum finem, quae est
glorificatio Dei, obtinenda aut per beatitudinem aut per iustam damnationem
hominiS, conc comess. vult prius finem, . . beatitudinem hominis, subdis . conseq. Sub Condi Cione, quod homo eam meretur, conc conSeg. abSolute et independenter a meritis hominis, nem conseq. Et Si patet reSponsum ad
Si argumentum illud verum esset, Deus ne potest quidem beatitudinem praedeStinare poS praevisa merita, quia non potest inordinate agere. Sed qui nimium probat, nihil probat. Beatitudo non est finis Dei, sed est Creaturarum rationalium finis a praemium, per propria merita COOperante gratia
ex ordinatione divina obtinendum, iuxta illud Μ I9, 17 Si vis ad vitam
ingredi, Serva mandata', ut innumera alia Scripturae testimonia omittam. Quare neque prius vult Deus nobis voluntate absoluta finem, quam prae-
93쪽
Cap. I. Me attributis Dei operativis Art. . Me praedestinatione. Prop. XVIII. ci I
videat habituros media. Exemplum habes CCommodatum in eo, qui Conducit operarium M Io, 3). Denarius enim diurnu non est finis patris familias conducentis, Sed est finis a praemium laborum perarii Conducti. Cum vero paterfamilias non velit illi finem et praemium nisi dependenter ab opera, quam ille praestaturus est, non prius illi voluntate absoluta vult vel absolute videt adepturum praemium, quam videt laboratorum s olina,
I tamen a tuenda specialis dilectio vel electio, qua Deus prosequitur alios prae aliis, et qua anteCedenter ad praevisa merita aliis vult dare maiore gratias Cluale quam aliis, et qua Consequenter iis vult dare maiorem gloriam, si Cum gratii Cooperati fuerint. Immo omnis gratia efficax inaestimatione morali est maius benefiCium quam gratia pure sufficiens, etsi gratia sufficiens poteSt SSe phySiCe maius donum quam alia gratia efficax. Si cui dat Deus seriem gratiarum, quacum eum PraeVidet SSecuturum SSesalutem, haec est maior dilectio, quam Si dat Seriem gratiarum, quaCum videt hominem e sua Culpa non SSecuturum SSe salutem et hae specialis dilectio non est obiectum meriti, Sed est gratuita, in qua Consisti mysterium praedestinationis tam abSolute quam Comparative. Absolute enim potuit Deus omnes homines ita gratia moVere, ut gloriam Consequerentur. Non fecit, quia etiam si finis absolute ultimus obtinebitur glorificatione iustitiae divinae. Non tamen iustitia punitiva tam absolute postulat glorificationem, ut non potuerit Deus omnium miSereri. Cur non an sed illam viam elegerit, est mysterium. Similiter Cur hos et non alio ad gloriam perducat, est mysterium, quod in hac Vita penetrare non OSSumuS.I43. Obi. V. Potest doctrina AlvareSii, Suaresti eorumque asseclarum sic exponi a Deus Voluntate antecedente ordinat omne Creatura rationales ad salutem, et ad hunc finem Vult iis dare gratias sufficientes. b Dein videt creatura hi gratiis non ita Sura esse, ut Salutem SSequantur. C Unde tertio antecedenter ad merita praevisa quosdam angelos et homines eligit, et iis vult dare gratias efficaCeS, quibus Salutem assequentur. Atqui haec doctrina omnino rationabilis est Ergo admittenda videtur. Ressp. Nem mai. Hae enim non St expositio sed perversio doctrinae Alvaresti et Suaresti. Utrique enim persuasum S primum actum Dei Circa salutem hominum esse absolutam intentionem finis Seu absolutum decretum determinatos homines, et nullos alios, perduCendi ad Salutem Dei ad min. dico: Haec doctrina est rationabilis, si illae gratiae Sufficientes tales sunt,
quibuscum actualis assecutio Salutis Componi poteSi sine ulteriore gratia effi-CRCi, conc. min. quoad an partem Sed tun non intellegitur, cur nulla Creatura praevisa sit bene usura gratii vere Sufficientibus; immo hoc est plane incredibile si vero illae gratiae tales fuerunt, Cum quibus actualis earum Sus Componi nequit Sine ulteriore gratia effiCaCi, ne . min. Tales enim gratiae non Sunt vere SuffiCientes, neque homines ob non usum talium gratiarum puniri possunt. Doctrina igitur Si intellecta non est rationabilis. Revera res ita se habet Deus prius destinavit omnes angelos et homi ne ad salutem, et voluit iis dare gratias, quibUS CODSequi poSSent Salutem. Dein vidit quosdam gratiis bene usuros esse, et his absolute decrevit gloriam; alios Vero non bene usuro esse, et his absolute decrevit poenam.
94쪽
8a Tract. I. De Deo no Pars III. Me attributis Dei.
SOBOL De certitudine praedestinationiS.I44 Certitudo praedestinationis poteS Considerari aut e parte Dei, aut ex parte hominis EX parte Dei Considerari potest aut respectu cuiuslibet mominis praedestinati laudi respecti numeri omnium praedestinatorum.
a Praedestinatio es in fallibiliser certa ex pa= te Dei respectu cuiusvis praedestinati Ratio est, quia praeSCientia Dei alli non potest,
et quia gratiae praevisae efficace effectu ruStrari non possunt. Nihilominus praedeStinationi Certitudo non unice petenda est e Scientia sed etiam ex voluntate Dei; nam nihil iuvaret, si Deus Solum sciret hominem adepturum eSSe Salutem, Si tale gratia acciperet, Sed ne-CeSSarium S accedere Voluntatem dandi tale gratias. De qua re Molina: Dicimus praedestinationem adulti duo includere unum X parte divini intellectuS, nempe rationem mediorum, Per quae DeUS
praevidet perventurum illum hominem pro sua libertate in vitam
Reternam . . . iterum e Parte VoluntatiS, PropoSitum scilicet absolu- tamve voluntatem eo pacto e Sua Parte opitulandi conserendique illie sua parte ea media OnCOrd. q. 23 R. 4 diSP. I, membr. 2).b Praedestinatio est in fallibiliter certa ex arte Dei respectu numeri praedestinatorum. Nam Deu in fallibiliter praescit quae futura Sunt ergo Scit, qui futuri Sint in regno gloriae. Haec notitia Dei vocatur liber vitae L Io 2O. Phil , . AP 3, 3 2O, 2 2I, 27).
Sicut enim homines in libros referre Solent, quae Volunt oblivioni non dari, ita notitia, qua Deu SCit quo PraedeStinaverit, vocatur liber vitae S. Thomas , q. 24 R. I). In quantum liber Vitae Continet nomina beatificandorum, nemo potest de libro Vitae deleri. In quantum autem
continet recte facta, poteS aliqui de libro Vitae deleri, quatenus potest aliquamdiu bene vivere et dein deficere Cf. Ap 3, I). E libro vitae iudicabuntur homines, quia Deu in ultimo iudicio singulis sua bene vel male facta in memoriam reVOcabit S. AuguSt. De civ. Dei O, I 4 .
Quan iis Sit numeru praedeStinatorum, DeUS nobi non revelavit. Unde vanae et inutiles Sunt Coniecturae de hac re factae. Ecclesia orat in Collecta pro vivis et defunctiS: DeuS, Cui Soli Cognitus est numerus electorum in Superna felicitate locanduSs CL S. Thomas , q. 23, a. ).c Nullus homo habes in hac vita infallibilem certitudinem suae
praeristinationis, nisi de hac re secialem revelationem a Deso accipiat. Ita definivit concilium tridentinum SOSS. 6 C. ID Dens. n. 8Os). Hanc incertitudinem Deus reliquit, ne alii Superbirent, alii deSperarent, sed ut omnes cum humili in Deum Confidentia Studerent per opera bona
Sunt tamen quaedam Sigva praedeStinationis, e quibus homines magnam probabilitatem praedestinationis Suae haurire possunt. Ita Si Constanter abStinent a peccati gravibus nam Christus ait, Si vis ad
95쪽
Cap. II. De attributis Dei operativis Art. 5. De potentia Dei. . Prop. XIX. ci
vitam ingredi, Serva mandatas Μ Ι9, 7); Si amant Cum Deo conversationem et Sentiunt desiderium CaeleStium nam quicumque Spiritu
Dei aguntur, ii sunt filii Dei ... ipse enim Spiritu testimonium reddit spiritui nostro, quod uinu filii eis Rom 8, 4 Ι6): Si sunt pauperes spiritu, mites, pacifici, illi doni inStructi, Ob quae Christus beatos praedicat homines Alt 3 3 sqq); maXime Si relinquunt omnia bona temporalia propter Christum, qui ait: OmniS, qui reliquerit domum
Vel fratre aut Sorore aut patrem aut matrem aut Xorem aut filios aut agro Propter nomen meum, Centuplum accipiet, et Vitam aeternam
possidebit Μ I9, 29), SuppOSita tamen PerSeUerantia, quia, qUi perseveraverit Sque in finem, hi Salvu erit Μ 24, 3). Quam perSeverantiam obtinebimus oratione. Constat alia Deum danda etiam non orantibus, Sicut initium fidei, alia non niSi orantibu praeparaSSe, sicut usque in finem perSeverantiam a SAMASI. De dono perSeV. Ι6, 9 .
Prop. XIX. Meus est omnipotenS.I45. Stat Q URESt. Ultimum inter attributa Dei operativa est potentia,
qua Deus operatur ad Xtra. Definitur princisium e cien rerum extra Deum. Ad intra in Deo non St e SenSu potentia, quaSi possit in Serecipere aliquam persectionem, quam non immutabiliter habeat, seu non est in Deo potentia saSSiva. Neque S in Deo potentia activa sermodum nudi actu primi, e quo procedat actu Secundus, Sed Solum quatenu SOCUndum noStrum Concipiendi modum intellectu et voluntas Dei considerantur ut ratio Sufficiens omnis intellectionis et volitionis divinae. Sed hic loquimur de ea tantum potentia, qua Deu eXtra Se producit esseCtUS.
Quaerunt theologi, quomodo fountia Dei distin uatur axeius inteDIecm et voluntate. Cum in Deo non Sit distinctio reali Supra n. 44),
potest Solum SSe Sermo de distinctione rationiS. Neque ratione istinguitur potentia ab intellectu et oluntate adaequate, quia Deus est agens intellectuale et liberum. Nihilominu Secundum OStro Conceptus non plane idem est potentia Cum intelleCtu et Voluntate, neque solis nominibus differunt. Nam actus intellectu et voluntatis pro obieCto proprio habent esse divinum et Sunt actu omni modo immanenteS. Potentia vero pro obiecto proprio habet obiectum Creatum Vel creabile, et tu actus est Virtualiter tranSiens. Ctu intellectus et voluntatis in Deo Si neceSSariuS, Ctu potentiae St terminative liber. Neque eo, quod intellegit rem, Deus eam etiam efficit neque omnia, quae PoteSt,
96쪽
84 Tract. I. De Deo no Pars III. Me attributis Dei.
etiam vult. ReSpectu effectuum posse praecedit, intellectus dirigit, volunta applicat. Quare Cum S. Thoma dicendum Videtur Potentia non ponitur in Deo ut aliquid differens a scientia et voluntate Secundum rem Sed Solum Secundum rationem, in quantum Scilicet potentia importat rationem
principii XSequentis id, quod volunta imperat, et ad quod scientia dirigit Ι, . 23, a P ad ).
OmnipotenS St, qui poteSt facere omnia, quae et quatenus habent rationem entiS, quia non-en ut tale non habet causam efficientem sed deficientem.
146. m. Ex S. Scriptura. S. Scriptura Saepissime praedicat Deum omnipotentem: Apparuit Dominus Abraham, diXitque ad eum: Ego Deus omnipotenS G IJ, I).DeUS, quia OS eminentiSSi me potenS, Vocatur Solus potenSs I im 6,I3 . Non erit impossibile apud Deum omne Verbums L I, 37 . et Pater,
147. m. a. . Ex traditione. In Θmbolis profitetur Ecclesia e Credo in Deum Patrem omnipotentems, Vel in AthanaSiano: Omnipoten Pater, omnipotens Filius, Omnipotens Spiritus Sanctus s. Et oratione Sua Ecclesia Saepe Sicorditur: Omnipotens, Sempiterne DeuSs. Deum SSe omnipotentem
Concilia definiverunt, ut e g. LateranenS II et Vaticanum Dens. n. 428 782 79O . In re tam evidenti Superfluum videtur plura colligere. 148. m. S. Ex ratione theologiCR. a Potentia divina secundum rem Si SSentia divina Supra n. 44 . Atqui essentia divina est infinita. Ergo etiam potentia divina est in- sinita. Et quia est infinita, eminenter Continet omnia nam praeter infinitum non poteSt esse en independens. Contra vero potentia infinita in agendo Si prorsus independens ab omni CauS Sive materiali sive formali sive efficienti sive finali Quaecumque Deu vult, fiunt, et ipSeest finis effectuum suorum. Quia potentia St actu PurUS, SemPer operatur Secundum totam intensitatem Suam, neque difficilius ei est maXima quam minima producere. DiXit, et saCta Sunt mandavit, et
Creata Sunt PS 32, ).b Si extensiva tinnitas ountiae attenditur, tam late patet potentia
divina quam ratio entiS. Sola ea, quae Contradictionem Continent, Deo produci non possunt; nam Cum in iis id ipsum, quod affirmatione ponitur, negatione tollatur, non remanet niSi non-ens non-entia autem fieri non possunt. Etsi Deus annihilaret aliquod enS, non enS Proprio
97쪽
Cap. II. De attributis Dei operativis . Art. 5. De potentia Dei. Prop. XIX.
efficere, ut, quod fuit, non fuerit, non OleS DeuS, quia Si Contradictio fuisse et non fuisse, Sicut Si Contradicti OSSe et non SSO.4 Quisquis dicit: Si omnipotens Si DeuS, faciat, ut quae acta Sunt, facta non fuerint, non Videt o Se dicere: Si omnipotens est, faciat, ut ea, quae Vera Sunt, O PSO UO Uer Sunt, salSa Sint S. Aufusi., Contra Faust. 26, 3). Unde poteSi quidem Deu peccata remittere et
resarcire omne effectu Peccatorum, Sed laCere, Ut non OCCRUerint, qui peccaverunt, non PotOSt. Neque ea sola contradictio ConSideranda St, quae St in termino,
sed etiam ea, quae in Deum redundaret, Si Deu tale quid faceret. Ita peccatum in Se non est impoSSibile, Sed et impossibile in eo, qui plane est indesectibilis et idem valet de omni desectu, qui in Creaturis quidem est possibilis, sed in Deo est impossibilis. Sic Dei potestas
non minuitur, Cum dicitur mori fallique non posse. Sic enim hoc non poteSt, Ut potiuS, Si POSSet, minori eSSet Utique potestatis. Recte quippe omnipoten dicitur, qui tamen mori et alli non potest. Dicitur enim omnipoten faciendo, quod Vult non patiendo, quod non vult quod Si ei accideret, nequaquam SSet OmnipotenS. Unde propterea quaedam non poteSt, quia omnipotenS St S. August. De civ. Dei , IO, Q). Semper quidem Deus optime facit, quaecumque facit, quia Cum infinita persectione facit; sed non omnia, quae facit, Ptima Sunt, quae fieri possunt, quia poSSunt fieri Creaturae, quae Secundum internaconStitutiva et Secundum accidentale persectione meliore Sunt, quam Uae factae Sunt, cum omni persectio Creata sit finita et augeri possit. Tamen Secundum genu Sutam quaedam Sunt optima, ut visio beatifica,
uni hypostatica, maternitas . Virginis.
I 49. Bi. I. Si Deus est omnipotens, potest omnes damnato liberare X inferno, SolVere unionem hypostaticam et multa alia facere, quae CCtesia docet fieri non posse. Ergo Deu non Si omnipotenS. Ress. Dist antec. Deus potest illa et multa alia facere potestate ab
festas absoluta est, qua Deus potest facere reS, antequam decreVit non facere. Roustas ordinata est, qua Deus deCrevit Certum ordinem rerum, et non alium, instituere. Ideo non potest liberare damnatos ex inferno, quia decrevit non liberare, et sic de aliis. Est autem notandum, quod inter dum potentia ordinata dicitur pro ordinaria, qua Deus operatur Secundum lege naturales absoluta vero, qua facit aliquid ultra ordinem naturae, Ut
Reicienda est distinctio potentiae absolutae et ordinatae in Sensu IanSe-niStarum, qui dicebant potentiam absolutam esse, qua Deus posset aliquidlaCere abstrahendo ab eius sapientia et sanctitate ordinatam, qua non OSSet nisi Sapienter agere. Nam in Deo ne absoluta quidem potestas est inSi pienter agendi. 15 O. Obi. II. Si Deus est omnipotens se infinitus in agendo, omni CaUSa lita Creata perit, quia ad influxum infinitum nihil potest addi. Atqui hoc non est admittendum. Ergo Deus non est infinite potens.
98쪽
86 Tract. I. De Deo no Pars III. Me attributis Dei. Nov. Dis . ai. Si Deus omne esseCtu immediate produceret, CeS- Saret CauSalita Creata, conc. mai. Si omnipotentia Sua utitur, ut Creaturis conferat causalitatem et mediantibus Creaturi multo effectu producat, Q. mai Dist. min. Non est admittendum Deum omnia immediate facere, conc. min. non St admittendum hoc SSe pus omnipotentiae, ut etiam mediate per Creatura agat, nef. min. Et Q. conSeg. ITI . BL II. Si Deus est omnipotens poSita voluntate reandi, Statim Sequeretur Creatio rerum. Atqui Deus voluit ab aeterno reare, et tamen mundus factus non est nisi in tempore. Ergo potentia Dei non est infinita. Ressp. Dis . ai. Si Deus Sset agen neCeSsarium, Statim posita C-tione Sequeretur effectuS, conc. mai. Si St agen liberum, determinanS, quando esseCtu produCendus Sit, ei mai. Dist. min. Deus ab aeterno Voluit, ut mundu in tempore fieret, conc. min. ab aeterno voluit, ut munduS fieret ab aeterno, ne . min. Et nem conSeg. f. Supra n. AEO 'O LSqq.
99쪽
PRAENOTANDA.I5a. Fides catholica haec est, ut unum Deum in Trinitate et Trinitatem
in unitate Veneremur, neque Confundente PerSona neque SubStantiam SeParante . . . quia Sicut Singillatim namquamque personam Deum
et Dominum confiteri Christiana veritate compellimur, ita tres deoSaut dominos dicere catholica religione prohibemur Θmb. Athan. ;Dens. n. 39). HOC Si fundamentale dogma Trinitatis, quo fides christiana ex parte obiecti materiali distinguitur tum a religione pure naturali tum a iudaiSmo. Trinitas est mysterium Stricte dictum, quod nisi Deo revelante ab hominibus Cognosci non potuit, et quod a Deo revelatum fide quidem Credendum St, Sed a nobi ita penetrari non potest, ut poSitive eiuSpossibilitatem intellegamus, etsi perspicimus nihil in eo proponi, quod
involvat contradictionem in terminiS. Neque tamen inutile putandum est Studium rei tam absconditae; nam imprimis rationabile et utile est nobis intellectum nostrum Deo revelanti Subicere, etiam et maXime quoad ea, quae intellectum OStrum Superant deinde meliu est aliquem Conceptum, quantumcumque imperfectum, habere internae vitae divinae, quam hanc altiSSimam eritatem penitu ignorare tum vero Cognito hoc altiSSimo mySterio C-
Cenditur in mentibus nostris desiderium videndi aliquando in caelis hanc admirabilem vitam, sicut est in Se et per humilem fidem et fidelem caritatem adhaerendi Sanctissimae Trinitati in hac vita, CuiuS
visione nos beatos futuros speramus in altera Vita. Quia vero hoc ysterium e sola revelatione divina cognΟScitur, ante omnia e sontibus revelationis verita 1 Sterii probanda St. De hac igitur primo loco agemus. Et quia revelatio docet secundam PerSonam diVinam e prima, tertiam Vero e Prima et Secunda Pro- Cedere, agendum Si Secundo loco de processionibus personarum dis, narum. Et quia e proceSSionibus sunt relationes personarum GPLnarum inter Se hae relatione tertio loco considerandae veniunt. Quarto
100쪽
loco dicemus de proprietati v et notionibus, quibus perSonae divinae inter Se distinguuntur. Tandem quinto loco Xplicandae Sunt δε- Sione ferSonarum disInarum ad homineS. Inter documenta ecclesiastica, quibus fide Trinitatis fusius X- ponitur, eminent Θmbolum Athanasianum Dens. n. 39 et concilium Ioletanum XI Dens. n. 273 qq)
DE VERITATE MYSTERI SANCTISSIMAE TRINITATIS.
Iam quidam S. Patres integra opera ediderunt de S. Trinitate, inter quae eminent libri S. Harii et S. Atigustini. theologis f. S. Thomas , . 2 7Sqq Gregor de Valentia fixis, Plautas, Frangetin, De Trinitate L. Panssens, Sum theol. II; Th. de Re non, Eludes de theologie positive Sur a Satnte Trinite, aris 189 sqq; I. Lebreton, Les origines du dogme de a Trinite, Paris I9 Io L. Labauche, Leςon de theologie dogmatique Ι, Paris I9II; NI Guben, Nouvelle theologie dogmatique II, Paris I9Ο3.
Prop. XX. Sacra Scriptura ocet in uno Deo SSe re Per- SonaS, realiter cliStinctaS, quibus nomen Dei Sensu proprio ConVeniat. I 53. Stat QuHESt. S. Scriptura clarissime docet unum Se Deum Supra n. 43). Item docet hunc unum Deum SSe Substantiam Seu naturam Spiritualem, Cui Competat vita Spirituali Supra n. 49 3). Notandum Si SSentiam, naturam, SubStantiam ex usu eccleSiaStico dici indifferenter de Deo. Ita Lateranense IV Deu eS euna OSSCntia, SubStantia Seu natura implex omni nos Γρns. n. 428). Cui habet
naturam rationalem, scatur ErSona.
Docet igitur Ecclesia esse tres, qui habeant naturam divinam non sicut multi homines habent eandem specifice naturam, Sed Eoonae divinae habent unam eandemque numero naturam divinam. Nihilominu quia fieri non potest, ut idem Sub eodem reSpectu Sit unum et trinum, Deus Sub ali reSpectu Si unuS, Sub alio reSpectu St trinuS. Unu est Deu Secundum praedicata absoluta, quibu constituitur natura divina trinus est per relatione originiS, quibu perSonae ConStituuntur. Ergo quia in Deo persona ConSi Stit in relativo, natura Vero in abSoluto, nihil logice repugnat esse in Deo unam naturam et re PerSonaS, quemadmodum revelatione docemur. Vocabulum Trinitatis, τριάδος, non est biblicum Sed eccleSiaSticum.
Legitur primum apud Theophilum Antioch. Ad Autol. 2, 3 et apud
Tertullianum Adv. PraX. 2 . Trinitatem negabant Μonarchianis, qui dicebant e monarchiam, i. e. μου a divinam tenere. X quibu Nonus et Praxeas saec. II et II docebant Patrem et Filium esS eundem, υἱοπάτορα, Rirem AC- tum SSe hominem et Crucifixum esse. Contra quo ScripSerunt Hispo-θtus et Termitianus. Postea maiorem famam nacta est haec haereSiS