장음표시 사용
121쪽
Cap. II. Me processione Spiritu Sancti Prop. XXIV. Ioci CAPUT II.
DE PROCESSIONE SPIRITUS SANCTI.
Cf. S. Thomas , . 364qὶ - Contra gent. 4, 3 Sqq area, De Trin. l. Ο is, De Trin. disp. 67 Petrus Ar ditis, opuscula aurea theologica Romae 67Ο Iavius, De Trin. l. Frangelin, De De Trino thes. 32 sqq et Examen doctrinae Macarii Bul
gakow, Romae I 876 Metit en De ipso Deo n. 988 Sqq; T. Herdonrother, Photius, Freiburg I 867-I869, I, 684 sqq; III, 399 sqq; Th. e Re non Eludes de theologi positive sues la aintes Trinite III 8osqq 17 7 sqq 4 sqq: L. Labariche, ieconc de theologie dogmatique I 445 sqq.
Prop. XXIV. Spiritus Sanctus a Patre Filioque processit. I 84. Stat Q URESL Christus ait: Mittam vobis a Patre Spiritum veritatis, qui a Patre procedits Io 3, 26). Numquid Spiritus Sanctus etiam a Filio procedit Inde a Photii ' 89 I temporibus
Coeperunt graeci ho negare, et adhuc Chismatici orientales hoc negant. Contra, eccleSia Catholica ut dogma credendum proponit Spiritum Sanctum a Patre Filioque procedere. Omnino Seponenda est hic quaeSti quaedam grammatica Graeci vocabulo ἐκπορευεσβat non utuntur nisi relate ad Patrem, quia e Volunt Significare proceSSionem e Suprem principio, quod non habet principium. Hoc igitur senSuSpiritus Sanctus recte dicitur e Solo Patre ἐκπορευεσδat. Ad Significandam processionem e Filio Patres graeci dicunt Spiritum Sanctum εἶ uat vel Volesua e Filio Latini Vero tam ἐκπορευεσθα quam προ is uae vertunt procedere et docent Spiritum Sanctum procedere e Patre te principio non principiato e Filio autem ut e principio principiato. Hic igitur est diversus modus loquendi, sed per Se non Si diUerSadoctrina. Nihilominus hoc notandum est, quia notius De S. Spiritus myStagogia , I et alii schismatici efferunt nunquam dici Spiritum
Sanctum ἐκπορευεσθα ἐκ του to, quasi eo ipso ConStet Spiritum Sanctum non procedere ullo modo e Filio. Non ita est. Sufficit, ut dicatur Spiritu Sanctus εἶναι vel προiένα e Filio I tantum errat, qui negat Filium ullo modo esse principium, ρλ vel πη ζζυ PirituSSancti. Similiter concedi potest, ut Spiritus Sanctu dicatur SSe X Patre per Filium, εὐπαγὴς tu υἱου, quia si significari poteS Patrem OSSe Summum principium Filium vero principium e principio cf.
tera perSona divina non potest accipere, nisi ab ea procedit. Ergo Spiritus Sanctus a Filio procedit. Prob. mai. Cum venerit ille Spiritu Veritatis, docebit vo omnem Veritatem. Non enim loquetur a SemetipSo, Sed quaecumque audiet loquetur, et quae Ventura sunt, annuntiabit vobis. Ille me Clarificabit quia de meo accipiet et annuntiabit vobis. Omnia, quaecum-
122쪽
11 Tract. II. Me De Trino. Pars II. Me processionibus divinis.
que habet Pater, mea sunt Propterea dixi: Quia de meo accipiet et annuntiabit vobis Io I 6. I LSqq). Prob. min. Illud, quod SpirituS Sanctu accipit, Si scientia cum respectu ad manifestationem. Atqui scientia Spiritus Sancti est essentia Spiritus Sancti supra n. 44 O . Ergo Spiritus Sanctu eSSentiam C-cipit a Filio seu procedit a Filio. Ideo Christus ait et Omnia, quaecumque habet Pater, mea Sunt. Propterea diXi: Quia de meo accipiet. sErgo ob hanc ipsam rationem, quod Omnia, quae habet ater, etiam Filius habet, Spiritus Sanctus non minu a Filio accipit quam a Patre. Ab aeterno quidem Spiritus Sanctus accipit Scientiam a Patre et Filio, sed quia hoc loco agitur de futura missione Spiritu Sancti, qua haec Scientia Communicabitur Cum fidelibus, ideo et in forma futuri dicitur lymφετat verS. I4 et in forma praeSenti talu βάυε VerS. Is).b Spiritus Sanctus mittitur a Filio. Atqui persona divina a persona divina mitti nequit, nisi ab ea procedit. Ergo Spiritus Sanctus a Filio procedit.
Prob. mai. Cum autem Venerit ParaclituS, quem ego mittam vobis a Patres Io I 3, 26). Si non abiero, ParaClitu non veniet ad VOS; Si autem abiero, mittam eum ad VoS Io I 6, 7). Prob. min. Mittitur aliqui per communicationem voluntati mittentiS. Atqui persona divina non potest cum altera persona divina Communicare Voluntatem nisi per processionem. Ergo Spiritus Sanctus a Filio procedit. Nam re personae divinae habent unam numero Voluntatem, quae a Patre cum Filio, et a Patre et Filio cum Spiritu SanCt CommunicatUr per proceSSionem. Quare Pater non poteSt mitti
Sed solum venire Io 14, 23) Filius mittitur a solo Patre, Spiritus Sanctus mittitur a Patre et Filio, sed non mittit aliam personam di
c Spiritus SancIus est Spiritus Filii Atqui non est Spiritus Filii, nisi ab eo procedit. Ergo Spiritus Sanctus a Filio procedit. οβ mai. Si quis Spiritum Christi non habet, non St eius s Romra, ). Quoniam estis filii, misit Deus Spiritum Filii sui in corda
VeStra, Clamantem: Abba, Paters Galia, ). EX ConteXtu in epistula ad romano patet Sermonem esse de tertia persona S. TrinitatiS. Prob. min. Spiritus Sanctus non potest esse Spiritus Filii, nisi quia habet relationem ad Filium. Atqui inter persona divina non eSt alia relatio nisi relatio originis. Ergo Spiritus Sanctus ad Filium habet relationem originis, seu ab eo procedit. Sicut Spiritus Sanctus
est Spiritus Patris Mi Io, o), quia a Patre procedit, ita Si SpirituSFilii, quia a Filio procedit. 186. Arg. a. Ex SS. PatribuS.SS. Patre argumenta modo e Scriptura proposita adhibent et eXPlicant. Ita S. CFrillus Alex ait id, quod Spiritus Sanctus a Filio ACCiPiat, SSe naturalem proprietatems, quam Spiritus habeat a Filio,
123쪽
Cap. II. Me processione Spiritus Sancti Prop. XXIV. III
sicut Filius a Patre De Trin dial. 6). Et diserte docet de Spiritu Sancto φοε se καὶ ἐκ A bc καὶ to TheSaur. SSert. 34 Μ G73, 388 cf. OIO q). S. Epiphanius: Qui a Patre procedit et de
meo accipiet, ut ne alienu a Patre et Filio Crederetur . . . e Patre
ritu Sanctus ab illo audiet, a quo procedit. Audire illi scire est, Scire Ver eSSe. . . . A quo illi SSentia, ab illo Scientias In Ioan . tract. 99, . ). De missione Spiritus Sancti S. CFrillus Alex ait: Si renovantenos ChriSto . . . Spiritus renovare dicitur iuXta illud psalmistae Emitte Spiritum tuum, et Creabuntur, et renovabi faciem terrae PS IO3, 3IJ, necesse est fateri Spiritum X essentia Filii SSe τῆς obstu ὁμολογεῖν του toM. Nam ut e ipso naturaliter XSiSten ἐξ υτου κατα φυst νυπάρχου et in creaturam ab pSo miSSUS enOVationem operatur s Thesaur assert. 34 Μ G 73, 6O8). Intellegi ergo, quo pacto tamquam Suum promittit e missurum illum a Patres De Trin dial. 6;
De eo, quod Spiritus Sanctus vocatur Spiritus Patris et Filii, S. Qu-Stinus ait: Numquid duo sunt Spiritus , alius Patris, alius Filii Ab-
Sit . . . . Cum ergo Sicut nu Pater et unu DominuS, i. e. Filius, ita et unus Spiritus, prosecto amborum St. . . . Ur ergo non redRmUS,
quod etiam de Filio procedat Spiritu Sanctus, cum Filii quoque ipSesit Spiritus Si enim non ab eo procederet, non OS POSUrrectionem erepraesentans discipuli sui insufflasset, dicens: Accipite Spiritum Sanctum Io O, 22 . Quid enim aliud significavit illa insufflatio, nisi quod procedat Spiritus Sanctus et de ipso Ps In Ioan traCt. 99 n. 6 Sq.)Similiter . Athanasius: Audiente . . . Paulum Scribentem: MiSit Deus Spiritum Filii in corda vestra , vidente autem Unigenitum in- Sufflantem in faciem apostolorum et dicentem: Accipite Spiritum Sanctum', pirationem Filii in propria vita et Substantia manente SpiritUm CSSe doceamur. . . . Spirationem Filii Dei eum Spiritum ex Sanctis Scripturis docti sumus, et sontem Spiritus et Filium dicimus s De Trin. et Spir. S. n. 9 . Spiritus Sanctus Spiramen Si Filiis Ep. 3 n. J. S. Basilius: Quemadmodum se habet Filius ad Patrem, ita et ad Filium se habet Spiritus secundum traditum in baptismo ordinem De Spir. S. C. 18 . Termi anus: Tertius est Spiritus a Deo Patret
et Filio, sicut tertius a radice fructus e frutices Adv. PraX. ).5 . Ambrosius et Spiritus Sanctus, cum procedit a Patre et Filio, non Separatur a Patre, non Separatur a Filios De Spir. S. I, 2O . Ergo Patet suiSSe Communem et antiquam doctrinam in ecclesia Spiritum Sanctum procedere a Patre et Filio. Multa alia testimonia apud uis disp. 7, SeCt. Sqq.
124쪽
I 12 Tracti II. Me De Trino. Pars II. Me processionibus divinis.
187. AT . . . Ex profeASione e CleSiae. Saeculo V episcopi catholici Africae Septentrionalis Hunerico regi tradiderunt fidei professionem, in qua hae dicuntur: Ingenitum Patrem et de Patre genitum Filium et de Patre et Filio procedentem
Spiritum Sanctum unius Credimus eSSe SubStantiae vel essentiae s Victor D. De PerSeC. Vand 3, ). EX Odem Saeculo Xstat regula fidei,
in qua dicitur Spiritus Sanctus a Patre Filioque procedens s Dens. n. 9). In Θmbolo Manasiano: Spiritu Sanctus a Patre et Filio non
factu ne Creatu ne genitu Sed procedenS DEns. n. 39). Anno 4IO concilium Seleucians profitetur fidem in Spiritum vivum et Sanctum, aractetUm Vivum et SanCtum, qui procedit e Patre et Filios
Lan , Concilium Seleuciae et CteSiphonti habitum a. 4 IO, Lovanti 1868). Concilium Muranenses IV definivit et Pater a nullo, Filius a Patre
solo ac Spiritu Sanctu Pariter ab Utroque Dens. n. 428). Concilium Iu dunenses II, De Summa Trinitates et DamnamVS et reprobRmUS, qui negare praeSumpserint aeternaliter Spiritum Sanctum e Patre et Filio procederes Dens. n. 46O). Concilium ore=rtinum: Omne profiteantur, quod Spiritus Sanctus e Patre et Filio aeternaliter est, Dens. n. 691) Definitionibus Hugdunensi et florentinae ConSenSerant graeci. I 88. ATR. Ex ratione theologica. In divinis omnia sunt unum, ubi non obvia relationi oppoSitio.
Atqui si Spiritus Sanctus non procedit a Filio, inter eos non obviat relationis oppositio. Ergo Spiritus Sanctus procedit a Filio.
Prob. mai. Haec doctrina totidem verbis proponitur in decreto pro Iacobitis Dens. n. O3). Multo ante concilium oletanum XI Statuit Personae divinae in hoc solum numerum inSinuant, quod ad in-Vicem unis Dens . n. 28O). S. AuguStinus: Diximus ea dici proprie in Trinitate distincte ad Singula perSona Pertinentia, quae relative dicuntur ad invicems De Trin. 8, ). S. Gregor, M .: NOS, qui divinam naturam differentiae Xpertem esse Confitemur, tamen is ferentiam Secundum principium et principiatum non negamuS, in quo solo alterum ab altero distingui admittimuS, eo quod alterum prin-CiPium CSSe CredimuS, alterum e principio, Quod non sint tres dii:
M G D, 34). EXcepta ratione principii salalao in nulla re
SS. Trinitas ad seipsam admittit differentiams Contra Eunom. in fine l. c. 463) Similiter alii Patre Cf. Dens. n. O nota). Prob. min. Nam ideo Pater et Filius dicuntur reali inter se opponi relatione, quia Filius a Patre procedit neque ulla alia Si ratio S- Signandi distinctionem realem, niSi quia nemo poteSt a SeipS Ut Principio Suo procedere. Ergo idem Valet de oppositione relationis inter Filium et Spiritum Sanctum. Si Filius non est principium Spiritu Sancti, non maior est inter eo oppoSitio quam inter generationemaCtivam et Spirationem activam in Patre, quae realiter Sunt unum idemque.
125쪽
Cap. II. Me processione Spiritus Sancti Prop. XXIV. 1 Id
I 89. Obi. . . Scriptura testatur Spiritum SanCtum procedere a Patre Io 13, 16 . Idem docet concilium constantinopolitanum I IlυΞut1 eto 'AIt0υ. . . ἐκ του Πατρυς ἐκπ0ρευ0l12V0V Dens. n. 6). Atqui non est loquendum contra Scripturam et Concilia. Ergo dicendu non est Spiritus Sanctus a Filio procedere.
Ross. Dist. mai. Scriptura et Concilium positive docent Spiritum a Patre procedere, conc. mai. 'OC XCluSive docent ita, ut negent Filium esse principium Spiritu SanCti, ex mai. nam Stendimu et Criptura et traditione doceri Filium esse principium Spiritu Sancti Dist. min. Non est contradicendum Cripturae et traditioni, conc. min. non Si quidquam dicendum praeter id, quod OSitive aliquo OC affirmant, Q. min. Et nes comes.
Neque Scriptura neque traditio dicunt Spiritum Sanctum ex solo Patre procedere. Immo quia ChriStu dicit et Omnia, quaecumque habet ater, mea sunt. Propterea dixi: Quia Spiritu Sanctus de meo accipiet y clare
docet se Cum Patre Communem habere spirationem Spiritus Sancti. I9O. bi. I. Concilium es esinum in actione 6 statuit aliam fidem nemini licere proferre aut OnSCribere aut Componere praeter definitam a
SS. atribus, qui in Nicaea Cum Spiritu SanCto Congregati fuerunt Dens. n. 125). Ergo illicite additum est Symbolo Filioque s. Ross. Dist ante e ConCilium statuit non licere hominibus ad id auctoritatem non habentibu nova Symbola Condere, maxime Contra Veterem fidem, conc antec. Statuit OSteriora ConCilia et romanum pontificem non
habere ius addendi secundum revelationem divinam Symbolo ea, quae pro necessitate vel opportunitate magi explicite profitenda SSent, Q. antec. Nullum concilium habet auctoritatem ullam disciplinarem in aliud concilium vel in romanum pontifiCem. Iam concilium constantinopoli anum quaedam addiderat ad Symbolum concilii nicaeni Cf. Dena. n. 4 et n. 6) f. conSeg. Additamentum Filioque primum factum est in Hispania, inde in Galliam et Germaniam transiit Ecclesia romana diu receptioni in liturgiam reStitit, OStea Sum permiSit ConCilia lugdunense II et florentinum verba ex atre et Filios in decreta sua receperunt Dens. n. 46 69 7O3 Cf. n. 86 nota). Si doctrina vera est, patet nihil obstare, quominu a ConCilio universali vel a summo pontifice in Symbolum recipiatur. Quare concilium 'rentinum declarat et Diffinimus insuper explicationem Verborum illorum, Filioque veritatis declarandae gratia et imminente tunc necessitate licite Crationabiliter Symbolo fuisse appositam' Dens. n. 69Ι . 19 P. BL II S. Ioannes Damasc. negat Spiritum Sanctum esse ex Filio aut Filium esse principium αιτια, Spiritus Sancti. Ergo saltem hic doCtor ecclesiae dissentit a noStra OCtrina. Resp. S. Ioannes illo loco De fide 1 8 videtur solum inculcare Spiritum Sanctum non esse ex Filio ut ab unico vel summo prinCipio Suo, quod macedoniani docuerant. Nam dicit Sicut ex sole est tam radius quam lumen, sed per radium ad nos defertur lumen, ita ex atre est tam Filiusquam Spiritus Sanctus, sed per Filium Spiritus Sanctus procedit et ad nos Venit. Quae doCtrina non est falsa. S. Ioannes C r)sos . ait Ter Filium et diCitur ob nullam aliam causam, quam ne quis Filium ingenitum SS SU'
126쪽
IIA Tract. II. Me De Trino. Pars II. Me processionibus divinis.
De S. Ioanne Damasceno sunt diversae opiniones theologorum S. Thomas 1 q. 36, a. 2 ad 3 et alii Censent eum in hac re errasse. Alii eum defendunt, ut Euis De Trin. disp. 7, ecl. 9 n. 4 Sq et Frangelin De Trin. theS. 36, . , ubi etiam de S. Maximo . f. ac Bila, Die Trinitatsielire des hi Johannes o DamaskuS, aderbor I9o9, I 54 Sqq. I9a. Bi. V. Pater est principium sufficiens Spiritus Sancti Atqui praeter principium sufficiens non requiritur aliud principium. Ergo Filius non est
Res . Dist. mai: Pater est prinCipium Sufficiens Spiritus Sancti, et Filius est idem numero principium, conc. mai, et Filius non St idem prin- Cipium, ne . mai Dist. min. Praeter prinCipium Sufficiens non requiritur aliud numero distinctum, conc. min. non requiritur in Deo, ut idem principium Spiritus Sancti, quod est Pater, sit etiam Filius, ei min. Et nem comeg. Haec doctrina de unitate principii Spiritus Sancti iam est magis explicanda.
Prop. XXV. Spiritus Sanctus a Patre Filioque procedit ut ab
uno principio, Cilicet ab eorum Communi voluntate. Quare eius
I93. Stat Q iacteSt. Quidam graeci obiecerunt latinis, quod dicente Spiritum Sanctum procedere a Patre et Filio, Statuerent duo principia Spiritus Sancti, hoc autem esse inauditum. Si igitur Stendendum Secundum doctrinam ecclesiae latinae Spiritum Sanctum a Patre et Filio procedere ut ab uno principio. Hae doctrina est de fide. Ulterior vero explicatio, quod Spiritus Sanctu procedit e Communi voluntate Patris et Filii non est de fide, Sed est certa. Haec ProceSSi a Voluntate etiam ratio St, Cur Spiritu Sanctu non generetur neque sit Filius. Nihilominus neque haec ratio est de fide, sed de fide solum est Spiritum Sanctum non generari neque SS Filium. Vides haec omnia intime inter se cohaerere; et ideo a Simul tractamuS.I94. HOB. ara I. Spiritus Sanctus procedit a Patre Filioque ut ab uno principio. S. Augustinus: Sicut Pater et Filius unus Deus
et ad Creaturam relative unus creator et unu dominuS, Si relative ad
Spiritum Sanctum unum principium s De Trin. 3, 4). S. AnSemus: Sicut non credimus Spiritum Sanctum SSe de hoc, unde duo sunt Pater et Filius, sed de hoc, in quo unum Sunt, ita non dicimus duo eiu principia sed unum principium s De proceSS. Spir. S. 8). S. Thomas: Pater et Filius in omnibus unum Sunt, in quibus non distinguit inter eo relationi oppositio. Unde cum in hoc, quod Si SSe principium Spiritu Sancti, non opponantur relative, Sequitur, quod Pater et Filius sunt unum principium Spiritu Sanctis Ι, . 36, a. ). Et ita theologi poSteriores omnes. Unde Sati patet, quae varii SaeculiS fuerit doctrina in ecclesia latina Ceterum ad tollendam omnem dubitationem definivit concilium tu dunense II: DamnamVS et reprobamUS,
127쪽
Cap. II. Me processione Spiritu Sancti Prop. XXV. I De
qui PraeSUmPSerint . . . temerario auSu SSerere, quod Spiritus Sanctus ex Patre et Filio tamquam e duobus principii et non tamquam ex uno procedat Dens. n. 46O). Florentinum profitendum docet, quod Spiritus Sanctus e Patre simul et Filio et e utroque aeternaliter tamquam ab uno principio et Unica piratione proCedit . . . Et quoniam
omnia, quae Patri Sunt, Pater ipSe unigenito Filio Suo gignendo dedit, praeter esse Patrem, hoc ipSum, quod Spiritus Sanctu procedit ex Filio ipse Filius a Patre aeternaliter habet a Dens. n. 69Ι). His verbis indicatur etiam biblicum fundamentum huius doctrinae, quia Christus dicit ideo Spiritum Sanctum a Suo accipere, quia Sua in omnia, quae habet Pater supra n. 83a . Olam generationem activam Seu paternitatem non dat Pater Filio, quia per eam distinguitur a Filio. Itaque etsi Pater et Filius Sunt duae personae Spirantes Spiritum
Sanctum, non tamen eum Pirant per id, quo duo Sunt, sed per id, QUO Unum principium Spiran Sunt. Sicut non Sunt tres dii propter tres persona divinaS, ita non Sunt duo Spira ore propter dua per-Sona SpiranteS, quia nomina SubStantiva non multiplicantur, nisi multiplicantur et Supposita et ratione sormaleS, quae nomine Significantur. In Solo quidem Deo contingit, ut una numero persectio physica sit in pluribus suppositis. In hominibus o non fit nisi secundum moralem
aliquem respectum, Sicut multae PerSΟnae Senatoriae Uni Unu SenatUS, et multae PerSonae gubernante unum gubernium, quia nomina quidem
adiectiva multiplicantur multiplicati Suppositis, Sed nomina SubStantiva non multiplicantur nisi multiplicatis etiam rationibus formalibus. Unde
tres perSonae divinae reante Sunt Unu Creator, et duae PerSonae
divinae spirantes Sunt unus Spirator S. Thoma I, . 36, a. ). Sed quae S illa communis ratio, qua Pater et Filiu Sunt unus Spirator PReSpondemus Secunda parte theSiS.I95. HOD. HT II. Spiritus Sancm procedit a Patre et Filio
per communem eorum voluntatem. Sicut homo, quando actu intellegit, producit verbum mentis ut terminum intellectionis, ita quando actu amat, producit terminum amoriS, qui non habet proprium nomen, Sed et ipse vocatur amor. TranSserente igitur hae analogice ad Deum, nomen intellegendi dicimus de Deo essentialiter, nomina autem dicendi et Verbi dicimus personaliter Supra n. 8 I). Sed quia quantum adactum Voluntati diversa nomina formata non Sunt, idem nomen amoriS dicitur de Deo et essentialiter et personaliter. Personaliter Pater et Filius Sunt amor Spirans, et Spiritus Sanctu eSt amor Spiratus S. Thoma I, . 37, a. ). Hi SUPPOSiti probamus processionem Spiritus Sancti e voluntate inde quod nomina habet, quae hanc relationem indicant. a Spiritus Sanctus nomine proprio vocatur Spiritus, quia ratus, ratus. Atqui Spiratum esse est reserri ad voluntatem. Ergo Proprium est Spiritus Sancti reserri ad voluntatem Seu e Voluntate Procedere.
128쪽
116 Tract. Ita De De Trino. Pars II. Me processionibus divinis.
Spiritum SSe nomen proprium tertiae perSonae divinae tum ex Scriptura tum e traditione eviden eSt. Cum vero personae divinae
nihil proprium habeant nisi relationes originis, quibus inter se distinguuntur, hoc nomen Spiritu Significat relationem ad principium. Quaedam iam supra n. 186 audivimus. Omissis alii sufficit in mentem revocare verba concilii oresntini Spiritus Sanctus a Patre et Filio et tamquam ab uno principio et Unica piratione procedits Dens. n. 69Ι cf. QO84). Ergo SpirituS, quia SpiratUS. Atqui spiratio rationalis nam de Sensibili non est Sermo resertur ad voluntatem. Homo Secundum voluntati affectus dicitur Spirare amorem, odium, Similia e g. 2 Mach 9 7 AC 9, ), et o Spiritus Saepe Significat principium moven voluntatem e. g. Iudico 4, 6 I RegI6, 4; Z I, 2 Io 3 8 RO1 8, 4). Idem valet de vocabulograeco πνευμα et de hebrae ruach in . Scriptura. Unde efficitur, ut Spiritu SanctuS, quia Secundum proprietatem perSonalem Si Piratus, habeat perSOnalon relationem ad principium Spirans Seu ad Voluntatem.
b Etiam clarius haec relatio ad voluntatem assaret ei adiectivo
Sancti. Nam cum hoc nomen relative intellegatur, eo declaratur Pro-CeSSio e prinCipio Sancto. SanCtita autem S in Voluntate, Sicut
Sapientia est in intellectu Ergo Sicut Filius vocatur Sapientia, quia procedit ex intellectu, ita Spiritu vocatur SanctuS, quia procedito Voluntate. Propterea opera Sanctificationi appropriantur Spiritui Sancto, quia habent specialem Similitudinem Cum eiu Charactere per-
S. Mustinus ait: Cum sit et Pater Spiritus et Filius Spiritus, et Pater Sanctu et Filius Sanctus, proprie tamen ipse vocatur Spiritus Sanctus, tamquam Sanctita SubStantiali et ConSubstantiali amborum s
De civ. Dei II, 24). S. Frillus Alex. Spiritus Sanctus e FilioeSt, qUemadmodum dulcedo e melle, Calor e igne, refrigeratio XR UR. . . . On Si igitur Per Participationem vel Compositionem SanctuS, Sed SSentia et natura an CtificanSs Thesaur. SSert. 34 Μ G73, 394 q). S. BonaPentura et Spirare in Spiritualibus Solius est amoriS et quoniam amor poteSt Spirari recte et ordinate, et Sic StPUrUS, . . . ideo PerSona illa, quae St amor, non tantum dicitur Spiritus sed Spiritus Sanctus. Non sic Filius dicitur Spiritu Sanctus, quia
generatio intellectualis eSt motu naturalis, Circa quem non attenditur Sanctita vel puritas, Sicut Circa amorem VoluntatiS In I, iSt. O q. ).c Spiritus Sanctu vocatur amor vel caritas, quod nomen S. ΡR- tres e Scriptura deducunt, in qua Spiritu Sancto attribuuntur opera CaritatiS. S. Gregorius M. IpSe Spiritu Sanctu amor Sis In Evang.hOm. O, I . Concilium to Ianum XI Spiritu Sanctus caritas Sive sanctitas amborum Patris et Filii esse agnoSCitura Dens. n. 277 . Ecclesia in hymno de Spiritu Sancto Cantat et Fon ViUUS, igniS, CR-ritas. Quomodo loc nomen aeseratur ad iroceSSionem Voluntate,
129쪽
Cap. II. Me processione Spiritu Sancti Prop. XXV. 117
non indiget Yplicatione. Cf. S. AuguStinuS, De Trin. 6, 3 9 IO I4, 7 Sqq. I 3, J7. Vocatur quoque Spiritu Sanctu Donum Act 2, 38 8, O . S. Hilarius: Unus Spiritus, Donum in omnibus η De Trin. 2, ). S. Augustinus: Non frustra in hac Trinitate non dicitur Verbum Dei nisi Filius nec Donum Dei nisi Spiritus SanctuSs De Trin. 3, 7, 29
Cf. 3, Sq). Donum dicitur id, quod gratuito Seu ex amore datur, ita ut amor ipse habeat rationem primi doni, per quod alia donantur. Quia igitur Spiritus Sanctus e amore procedit, Si ab aeterno donum, non quia ab aeterno actu datur, Sed quia e modo prCCeSSioni Specialiter aptus est, ut donetur S. Thoma es, . 38).d Confrmatur haec pars propoSitioni ita Spiritu Sanctu procedit e voluntate, quia praeter voluntatem nulla alia immanen operatio est niSi intellectio, e qua, ut est in Patre dictio, procedit Verbum; et quia nulla alia operatio Supponit cordine innato intellectionem nisi volitio Spiritus autem Sanctu ut tertia perSOna Supponit proCOSSionem Uerbi ex intellectu ergo ipse procedit e voluntate. Hinc etiam intellegitur, cur non sit Filius.196. Prob. ara III. Spiritu Sanctu non generatur, neque est Filius. Nam non solum in Scriptura Spiritu Sanctu numquam Vocatur Filius vel genitus, Sed Secunda perSona Vocatur UnigenituSη Supra n. 77), quod non recte diceretur, Si etiam Spiritus Sanctus CSSet enitUS. S. BaSilius: Unum esse unigenitum in fidei traditione didicimus, Spiritum autem veritatis e Patre procederes EP. 23, 3 .
Ecclesia in Θmbolis profitetur fidem in unicum vel unigenitum Dei Filium Dens. n. 260 3 3 34); et in Athanasiano XpreSSe dicitur:
Spiritus Sanctus a Patre et Filio non factu ne Creatu ne genitUS Sed procedenSs Dens. n. 39). Toletanum XI et Spiritu Sanctu neCingenitu ne genitu Creditur, ne aut, Si ingenitum diXerimuS, UOS Patre dicamus, aut Si genitum, duo Filio praedicare monStremur Dens. n. 277 . Concilium orentinum, deCr. pro lacob. ECCleSia firmiter Credit . . . Spiritum Sanctum non esse Patrem aut Filium s Dens. n. O3). Propter infinitam persectionem generationi in Deo non ΟS Sunt SSe duae generationeS. Sed cur Spiritu Sanctu non generatUr, et Filius generatur Etsi nullam huius rei rationem invenire POSSCIDUS, re eSSet Credenda, Uia a Deo revelata, neque Contra eam argumentiSPugnandum, quod quia ariani faciebant, a S. Athanasio vituperantur 4 Dicunt: Si Spiritus re creata non Si neque unu e angeliS, Sede Patre procedit, ergo Filius est et ipse . . . . Hae turpiSSimi homineSCavillantur, qui CurioSius profunda Dei Crutari Conantur, quae nemo
novit nisi Spiritu Dei, quem calumniantur Ep. I ad SeraP. . Is). Sed fide supposita ulterius inquirere licet, in quantum altitudo mySterii permittit: Qui hoc prohibeat, immo vero ad hoc qui non hortetur ξ ait S. Augustinus de hac ipsa re De Trin. I 3, 27, 9).
130쪽
118 Tract. II. Me De Trino. Pars II. Me processionibus divinis.197. HOD. Oct TS IV. Spiritus Sancti processio non est feneratio, quia e voluntate procedit. Supra n. 77 diXimus Filii processionem
CSSe generationem, quia Filiu e intellectu procedat, cum omnis intellectio ex natura rei tendat in Similitudinem rei intellectae. E contra ProceSSi e Voluntate non St generatio, quia actus volendi non tendit ad producendam Similitudinem rei amatae, Sed est inclinatio in rem
amatam. ProceSSi igitur, quae attenditur Secundum rationem intellectus, Si Secundum rationem Similitudinis; et in tantum potest habere rationem generationiS, quia omne generan generat Simile Sibi. ProceSSi autem, quae attenditur SeCundum rationem VoluntatiS, non consideratur Secundum rationem Similitudini Sed magi Secundum rationem moventis et impellentis in aliquid. Et ideo quod procedit in divini per modum amoriS, non procedit ut genitum vel ut Filius, Sed magi procedit ut Spiritus, quo nomine quaedam vitali motio et impulSi deSignatur, prout aliqui ex amore dicitur moveri vel impelli ad aliquid faciendum s S. Thomaso, . 27, a. ). Re ratio, quam
Proponunt S. Mustinus De Trin. 3, 27, O et alii Patres apud is disp. ), habet fundamentum in Scriptura, quae soli Filio tribuit
nomen imaginiS, quae appellatio inde explicatur, quod imago Vi pro-CeSSionis St Xemplar Similis supra n. 78). Eadem ratio proponitur
communissime a Scholastici in Comment in Sent. I, diSt. O q. I Vel in Sum Q q. 27, . . Afferuntur etiam duae aliae rationes, quarum prima haec Si
Filius a Patre procedit ut principium secundum, Spiritu autem Sanctu non accipit secunditatem. Ergo si Secunda persona, quae eS Patri similis in ratione secunditatis, vocatur Filius, tertia perSona, quae hac Similitudine caret, dicenda non est Filius. Ita Alexander Halensis Sum. I, . 6I, membr. 3, a. ). Altera ratio haec est, quod Spiritus Sanctus procedit e duabus personis itaque ne monstrum bipartitae paternitati vel maternitatis et paternitatis inseratur in S. Trinitatem, Spiritu Sanctus non est dicendus Filius. Ita S. Augustinus De Trin. I 3, 27, 48). Hae ratione ab aliis admittuntur, ab aliis reiciuntur.
Sed etsi verae sunt, solum ostendunt Spiritum Sanctum non CSSe Ο-Candum Filium, non autem manifestant ultimam rationem, Ob quam non sit Filius. Quare potius standum est expositioni S. Thomae CL I, q. 33, a. 2 De Potentiam. IO R. ). I98. Obi. . Actiones sunt suppositorum. Atqui Pater et Filius sunt duo supposita. Ergo duo sunt principia Spiritus Sancti.
Ressp. Dis . ai. ACtione Sunt Suppositorum, quatenu Suppositum requiritur ut actu primus Completus, antequam ex natura proCedere PoteStaCtus Secundus, et Si suppositum est Condicio Ctu Secundi, conc mai. quatenu SuppoSitum, ut a natura distinguitur, Si nova Causa vel OVUm principium elicitivum, ei mai. Conc. min. At conseq. Duo Sunt, qui Spirant Spiritum Sanctum una Communi spiratione, conc conseq.: QUO Sunt,