장음표시 사용
131쪽
Cap. II. Me processione Spiritus Sancti Prop. XXV. Schol. II 0
qui spirant Spiritum Sanctum relationibus oppositis quibus inter se differunt,nem conseq. Pater neque generat neque Spirat relatione, sed relatione constituitur ater, qui natura seu intellectu et Oluntate generat et spirat. Similiter de Filio Natura divina est principium ultimum proCessionum, intellectus et voluntas principium proximum S. Boma I, . I, a. Sq),
Pater et Filius ut duo distincti non sunt principium Spiritus Sancti nisi mere materialiter i. e. principium Spiritus Sancti est quidem Pater et Filius, sed Pater et Filius non sunt principium Spiritus Sancti formaliter ut duo distincti sed ut unus spirator. Si in Deo sicut in hominibus duo supposita haberent duas numero natura et duas voluntates, Spiritus SanCtu non posset ab iis procedere ut ab uno principio, Sed quia habent nam numero naturam et unam voluntatem, nihil impedit, quominus Spiritus Sanctus a duobus procedat, secundum quod Sunt unum principium, Sicut etiam ire personae divinae non sunt tres dii Sed unus Deu propter nam naturam.
I99. Bi. I. Ille generatur, qui vi processionis habet similitudinem cum principio suo supra n. 77). Atqui Spiritus SanCtus vi processionis habet
naturam divinam seu similitudinem cum principio suo. Ergo Spiritus Sanc tu generatur et est Filius. Resp. Conc. mai. Ne . min. Nam Spiritus Sanctus non ideo habet naturam divinam et similitudinem Cum principio suo, quia principium eius proXimum, i. e. voluntas spiranS, Si formaliter prinCipium assimilativum,
sicut est intellectus, sed quia id, quod Spiritus Sanctus accipit, materialiter est natura divina, qua similis est Patri et Filio. Pater se intellegendo producit sui similitudinem, quia intelle it sed spirans producit similitudinem,
non quia amat, sed quia quidquid a Deo immanenter CommuniCatur, etiam per actum non assimilativum, est natura divina. Unde ei conseq.a OO. OB ΙΙΙ. lures Patres graeci dicunt Spiritum Sanctum esse imaginem Filii, sicut Filius sit imago atris. Atqui ex eo, quod Filius est imago Patris, ConCluditur eum a Patre generari. Ergo etiam Concludendum est Spiritum
Resp. Dist. mai. Graeci Patres, quando ita loquuntur, volunt solum Contra arianos efferre Spiritum Sanctum esse consubstantialem Filio, sicut Filius sit consubstantialis Patri, conc mai volunt expliCare Specialem modum proCeSSioni Spiritus Sancti, ei mai. Dist. min. Probatur generatio Filii ex sola similitudine consubstantialitatis, ne . min. ex speciali modo, quo imago StriCte diCta oritur, conc. min. Et ei conseq. E. g. S. Frillus Alex ait
4 Si Spiritus vocatur imago Filii Deus itaque est, et non aliter Thesaur. aSSert. 33 M PG 75 57IJ. Ergo Vox imaginis ibi latiore sensu sumitur, prout significat perfectam similitudinem, abstractione facta a modo originis cf. S. Thomas , . 35 a. a).SCDOL Solvuntur quaedam quaestione cle processione SpirituSSancti.
a OI. a Recte dici ous Spiritus Sanctus frincipaliter a Patre procedere, ad Significandam non inaequalitatem principii sed ordinem OriginiS, quia Pater est primum principium Sine principio, Filiu autem eSt principium e principio. Non vero dicendus est Spiritus Sanctus
132쪽
IIo Tract. I. Me De Trino. Pars II. Me processionibus divinis.
minus Irincipaliter es Filio Irocedere quia rubi iSi unx sola virtus spirans deest fundamentum comparationi. S. Thoma I q. 36 a 3 ad I).b Polyst quidem recte dici Spiritu Sanctus e Patre per Filium procedere, quatenus Significatur Filium a Patre accipere, ut Sit principium Spiritus Sancti. Non vero hoc enSu dici potest, quasi Filius sit principium inserius, vel quaSi Pater non immediate Spiret, sed solum gignat Filium, qui Spiret Spiritum Sanctum; nam Pater et Filius sunt aeque immediatum principium Spiritu Sancti Potest tamen dici Spiritus Sanctus et immediate e Patre procedere et mediate per Filium, non mediatione virtuti Spirantis, Sed mediatione personalitatis S. Thoma I, . 36, a. 3 ad I).c Guarum rerum dilectione Spiritus Sanctus procesit Responsum idem est a Supra n. Ι 83 ad quaeStionem, quarum rerum Cognitione Filius procedat obiectum voluntati divinae formale est Deus ipse supra . ΙΟΙ). X huius igitur obiecti amore Spiritus Sanctus formaliter procedit, Similiter X amore eorum, quae Um OC Obiecto ne- COSSari nectuntur, Ut Uni perSonae divinae, et etiam possibilia, inquantum haec Sunt obiectum amoriS. Creaturarum vero actualium Zmor Secundari Seu Concomitanter Solum Se habet S. Thomas ,
d Num Pater est Filius dili an Spiritu Sancto. Supra n. 82)dictum Si Patrem non SSe Sapientem sapientia genita, cum Filius ad Patrem non habeat rationem causae formalis. Similiter Spiritus Sanctus non Si Causa formalis, qua Pater et Filius amante ConStituuntur, SedeSt terminu neceSSarius, Sine quo amor divinu eSSe non poteSt. Unde recte concludi potest: NiSi in Deo esset amor personaliS, non SSet ine amor SSentialiS. Quo argumento interdum S. Patre utuntur Contra arianOS CL Supra n. 78 in Prob. min. et n. 82). Praeterea Si amor Sumitur non essentialiter Sed relative, sicut dicere
de intellectu atris, licet dicere: Pater et Filius amant Spiritu Sancto, sicut licet dicere Pater dicit Verbo. Nam sensus est Intellectio Patris eSt dictio, quatenus terminatur Verbo et amor Patris et Filii est Spiratio, quatenu terminatur Spiritu Sancto unde Pater est per Verbum dicenS, et Spirator per Spiritum Sanctum Spirans, sicut arbor est florenSper flores S. Thoma I, . 37 a a).e Variae aspellationes Spiritus Sancti e dictis facile Xplicantur. Spiritu veritatis appellatur Io Ι4, 7 13, 26 , quia procedit e Verbo,
quo omni Verita enuntiatur, et quia Veritatem manifestat hominibus et opponitur Spiritui mendacii. Etsi revelatio mysteriorum a tota Trinitate fit, Spiritu Sancto attribuitur, quia est Speciale Signum moriSalteri Secreta Sua manifestare Io 3, 3). Spiritus Sanctus appellatur unis, ExuS, Pinculum Patris et Filii; nam etsi Pater et Filius intime iuncti sunt ConSubStantialitate, Si tamen amori proprium Unire et SiCSpiritu Sanctu ut amor Spiratu est etiam personali Sua proprietate
vinculum Dicituri interdum osciatim Patris it Filii, quod eundem
133쪽
Pars III. Me relationibus divinis Prop. XXVI. III
sensum habet. Alia metaphora Si ignis, quia amor est ignis spiritualis; quare Spiritus Sanctu in figura igni Venit Super apoStolos AC 2, 3). Fons vivus appellatur I 4, 3 Sq 7, 38 Sq), quia animam lavat, Sitim iustitiae sedat, gratiarum abundantiam impertit, quae omnia attribuuntur Spiritui Sancto, quia sunt effectu caritatis. Virtus Dei est L 24 49), quia Deu per eum gratia et ChariSmata operatur. Digitus Dei appellatur, quia e Patris quasi Corpore per Filium ut brachium, ad instar digiti procedit, quo fiunt opera Dei ad Xtra Cf. t 2 28 cum C II, O . Si illum Vocatur, quia in iustificatione animae imaginem Dei perditam iterum imprimit. Un uenmm autem St, quia
SeipSum Cum anima Coniungendo PriStinum eiUS nitorem restituit, eamque quodammodo penetrando deificat cf. Ruis De Trin. disp. 76).
Prop. XXVI. Sunt in Deo relatione reales, quibu Personae clivinae ConStituuntur.
a Oa. Stat Q UHESt. Hucusque vidimu Deum SSe re PerSonaS, quarum OCUnda e prima, tertia e prima et Secunda procedit. Ubi autem est processio unius e altero, ibi est relatio realis unius ad alterum. Ad realem relationem tria requiruntur: reale Subiectum, quod resertur reali terminus, a Subiecto realiter diStinctus, ad quem resertur reali forma, qua refertur. Si unum e hi tribus non St en reale Sed en rationis, aut Si subiectum et terminus non realiter diStinguuntur, non potest esSe nisi relatio rationis. Si forma Vel fundamentum relationis est accidens, relatio est accidentaliS. Si St SubStantia, Strelatio Substantialis. In Deo non possunt SSe niSi relatione SubStantialeS, quae Sunt erae ad SubSistenS, non ero SSe in ad modumaCCidentium, quia non sunt in alio ut in Subiecto. Nihilominus non dicuntur Secundum substantiam, quia non Substantia divina est relativa Sed perSonae tantum sunt tamen relatione Substantiales, quia realiter sunt idem atque SubStantia.
Itaque si dicimus in Deo esse relatione reales, dicimus treSperSOna divina esse inter se realiter distinctas et realiter inter se reserri ut principium et principiatum. Cum hae iam probata Sint hic Solum Considerandum est, quid de relationibus divinis in sontibus revelationis OceatUr.aO3. HOD. iam I. In Deo sunt relatione reales. In Deo SSe Patrem et Filium et Spiritum Sanctum, Seu generantem et generatUm, Spirantem et Spiratum, e Scriptura et traditione didicimus. Mae autem
134쪽
indicant relatione reales. S. Greforis Nas. et Pater non Si nomen eSSentiae neque actioniS, Sed relationem eam indicat, quam Pater habet
ad Filium vel Filius ad Patrem Orat. 29, 6). S. I rillus Alex. ec Nomen relativum est Pater et Similiter FiliuS. . . . Nam Si Pater non eSt, quia per naturam genuit, neque Filium SubSiStere Concedet quisquam. Filiu enim St, quoniam genitu est et Si Filius non est
genituS, neque Pater erils De Trin. dial. 4 M P 73, 6 sq).
S. Au ustinus: Quamvis diverSum Sit Patrem SSe et Filium esse, non St tamen diverS SubStantia quia hoc non Secundum Substantiam dicuntur Sed Secundum relatiUum, quod tamen relatiUum non Staccidens, De Trin. 3, 3, 6). Hanc doctrinam valde urgent illi Patres,
qui Contra ariano pugnaverunt; nam Si Filius et Spiritus Secundum absoluta distinguerentur a Patre, non SSent veru Deu Sicut Pater, id quod ariani affirmabant. Quare maximi momenti erat Stendere illis vocabulis ingeniti, geniti, procedenti non Significari diversa naturasse diversa tantum relatione in eadem natura UbSiStenteS. Neque minus diserte theologi idem docuerunt. S. ThomaS: Sententiam fidei sequentes oportet dicere in divinis relatione reale esses De Ot. q. 8, a. ). Suares: Inter Catholico OXtra Controversiam est esse in personis Trinitatis relationes s De Trin. 3, Ι Ι). Bane VOCathan doctrinam certissimam secundum fidem catholicam In Sum. Ι, q. 28, a. ) Similiter theologi catholici veteres et recenteS. Eodem modo concilia loquuntur. Concilium oletanum XI: Cum relative re personae dicantur, una tamen natura Vel SubStantia Creditur . . . Quod enim Pater est, non ad Se Sed ad Filium est; et quod Filius est, non ad se sed ad Patrem est; similiter et Spiritus Sanctus non ad Se sed ad Patrem et Filium relatiUe resertur . . . In relatione enim perSonarum numerus Cernitur in divinitatis vero Sub- Stantia quid numeratum Sit, non Comprehenditur Dens. n. 278 28O). Concilium orentinum: Tre personae Sunt UnUS OUS . . . Omniaque Sunt unum, ubi non obvia relationi oppOSitios Dens. n. 7O3 . Sunt autem in Deo quattuor relationes resales paternitaS, filiatio, Spiratio activa, processio. Sed quia Spiratio activa non distinguitur realiter a paternitate et filiatione, sunt res anm relationes realiter inter se distinctae paternitas, filiatio, proceSSio Seu Spiratio PaSSiUR. Hae igitur tres relationes constituunt persona divinas, Seu quod idem CSt, Sunt erSonae divinae, quia Sunt relatione SubSiStenteS.aO4. Tob. Hra II. Motiones paternitatis, Ilationis, spirationis
saSSisae constituunt personas divinas PerSOna Si Suppositum rationale.
SuppoSitum est Substantia persecte incommunicabilis. Hic homo Petrus, PauluS eSt plane Singularis, neque possunt esse plures, qui Sint hic homo; Sed natura humana ut talis in hoc et in illo homine et in omnibus hominibu est. Itaque natura humana non est SuppoSitum, Sed quiViSindividuus homo est suppositum, quia est rationalis naturae individua
135쪽
Pars III. Me relationibus divinis Prop. XXVI. 12 et
seu incommunicabilis substantia. Similiter in Trinitate illud est suppositum, quod est persecte individuum et incommunicabile. Omnino eodem sensu de Trinitate praedicantur SuppoSitum, hypoStaSiS, SubSistentia sensu
Secundum fidem est una divina SubStantia Communi tribus personis, Sed relatio paternitati est in Solo Patre, relatio filiationis in solo Filio, relatio spirationis passivae in Solo Spiritu Sancto. Ita e g. concilium constantinopolitanum II: Si qui non confitetur Patris et Filii et
Spiritus Sancti unam naturam sive SubStantiam ... Trinitatem ConSubStantialem, unam deitatem in tribus subsistentii SiUe perSoni adorandam, talis A. S. Dens. n. 2I3). Concilium lateranense IV Natura divina non est generan neque genita ne ProcedenS, Sed Si Pater, qui generat, et
Filius, qui gignitur, et Spiritu Sanctus, qui procedit, ut distinctiones
sint in personis et unita in naturas Dens. n. 432). Ergo quia natura divina Communicatur, tres vero illae relatione Sunt incommunicabiles, patet definitionem personae non erificari nisi in relationibus Ideo secundum S ire orium Nas proprieta perSOnali eSt διυτης κόνητος, immobilis proprietas Orat. 39, 2), quia non tranSit e una PerSona in aliam Seu ut ait S. Bonaventura: Sola relatio manet non communicatur in divinis Ino, diSt. 26, a. I q. l. et Persona igitur divina significat relationem S. Thoma I, . 29, a. 4 . Per Se quidem patet nomine perSonae in abStracto non formaliter Significari relationem, neque nomine relationi formaliter Significari personam. Nihilominu formali illa ratio, quae nomine perSonae ignificatur, in divinis est relatio et Sola relatio. Quare nomen PerSonae, etsi sormaliter significat rem in Se Subsistentem, in divini Supponit pro relationibus. Pater Filius, Spiritu Sanctu Sunt tre relatione oppositae et incommunicabiles, et ita Sunt tre PerSΟΠRe.aO5. Obi. . Prius est esse quam referri. Atqui si personae divinae prius
Sunt quam referuntur, non Constituuntur relationibus. Ergo. REss. Dist. mai. Prius est esse quam referri relatione accidentali, conc. mai. relatione SubStantiali, Subdist male seCundum nostrum Concipiendi modum, conc. mai. SeCUndum rem PSam, ei mai Creatura non prius Stet dein refertur ad Deum, sed SeCundum totum suum esse refertur ad Deum.
Similiter in divinis Pater non prius est, et dein generat Filium, Sed gene rando Filium est, et essendo generat Filium. Nos utique concipimu prius Patrem exsistentem et dein generantem, quaSi generatio Sit actio quaedam a substantia distincta. Sed hi est solum imperfectus noster concipiendi modus attamen in Deo non Concurrunt duae rationes obiective praeCiSae ad constituendam personam divinam, sed una eademque res est et SubSistenSet relatio. Relatio si constituit personam, sicut deitas constituit Deum. Unde patet responsum ad minorem et ConSequenS.aO6. OBL L agri theologi docent personas divinas constitui originibus, non relatione e g. S. Bonaven ura In I, diSt. 27 q. Ergo Certum non est personas divinas constitui relationibus.
136쪽
Resp. Dist anu&: Ita OCent, quaSi origo re distinguatur a relatione, ne . antec. ita OCent, quatenus nOStri Conceptibus inadaequatis distinguimus originem et relationem, Subdist antec. Si reCte loquuntur, quatenus eCundum nostrum Concipiendi modum volunt indiCare viam, qua perveniatur ad Constitutionem perSonarum, conc anteΩ Si reCte loquuntur, quatenus indicare volunt internum Constitutivum perSonarum, eq. antec. Et At conSeg. Certum
non est personas divina Constitui relationibus, quatenus pro diverso Considerandi modo etiam dici possunt Constitui originibuS, conc conseq. ἰ UaSi aliud principium permanens et intrinseCus Constituens indicari poSSit, quo perSonae ConStitUantur, ex conseq. S. Thomas ait Res inter se distinguuntur per aliquid intrinsecum. Origo autem alicuius rei non significatur ut aliquid intrinsecum Sed ut in quaedam a re vel ad rem . . . . Unde portet intellegere tam in generante quam in genito ea, quibus ab invicem distinguuntur. In persona autem divina non est aliud intellegere nisi essentiam et relationem Sive proprietatem. Unde Cum in SSentia Conveniant, relinquitur, quod per relatione personae ab inviCem distinguantur . . . Si autem relatione Vel proprietates distinguunt vel Constituunt hypostase Vel personaS, in quantum sunt ipsae personae subsistentes. Sed Contra rationem originis est, quod Constituat hypostaSim Vel perSonam . . . . Unde melius di Citur, quod personae seu hypostases distinguantur relationibus quam per originem. Licet enim distinguantur utroque modo, tamen prius et prinCipalius per relatione Secundum modum intellegendi' Ι, . O a. a).2OT OBL II. Si in solis relationibus divinis esset ratio suppositi, divina natura ut talis non subsisteret. Atqui videtur omnino affirmandum naturam divinam subsistere, sicut optimi theologi docent. Ergo non in solis relationibus divinis est ratio suppoSiti. Res . Dist. mai. Divina natura non Subsi Steret, quatenuS Si Substantia perfecta, quae neque in alio subieCto est neque Cum alio subiecto ad modum partis Communicari potest, ex mai. non SubSiSteret O SenSU, quod non est perfecte individua sed communis tribus perSoni S con mai. Diff. min. Natura divina subsistentiam habet, quatenus non est neque SSepotest ullo modo ut pars vel quasi pars in alio Subie Cto, conc. min. natura divina Subsistit, quatenus per se est perfecte in Communicabilis et individua,neg. min. Et nes conseq. Tota difficultas inde oritur, quod nomen subsistentiae modo accipitur latiore et abstraCto Sensu, modo StriCtiore et On-Cret Sensu. Sed Cum Patres et Concilia subsistentiam divinam soleant intellegere enS Stricto et Concreto et dicere tres esse subsistentias divinas, ad confusionem vitandam ille loquendi modus abstractus et minus StriCtus melius omittitur. Itaque retinendum est ipsam substantiam divinam esse tripliciter relativam Seu Sse tres relationes. Si conceptibus nostris inadaequatis eaS distinguimus, licet dicere Essentia divina tribuit relationibus substantialitatem relatione vero tribuunt essentiae incommunicabilitatem.
SOBOL I. Me istinctione inter relationes et eSSentiam cliVinama O8. Cum in Deo omnia unum Sint ubi non obvia relationum OPPO Sitio, inter SSentiam autem et relatione non sit tali oppoSitio, SSentia et relatione non distin uuntur realiter. In Deo solummodo TrinitaSeSt, non quaternitaS, quia quaelibet trium personarum Si illa reS, Vide-
137쪽
Pars III. Me relationibus divinis Prop. XXVI. Schol. I. a. 23
licet substantia, SSentia Seu natura diVinas Corrc. ater. IV Dens. n. 432). Ergo nulla CompoSitio reali eS inter SSentiam et relationes, sed persecta Servatur SimplicitaS, quia eadem re est Solum Sub altero reSpectu unum abSolutum Sub altero reSpectu tripliciter relativum, etsi hic respectus Xsistit independenter ab intellectu Consideratione. Hoc est mysterium. f. definitio concilii remenSin a. II 48 contra Gilbertum Porretanum, ubi Statutum Si Deum et re perSona esse ipsam divinitatem, non Solum diUinitate SSe Deum, quasi aliqua distinctio intercedat inter divinitatem et eos, qui habent divinitatem Dens. n. 38 Sqq). Unde resque ulla nodali distinctio ex arte rei am=aDunda S intes; essentiam et perSonaS, Ut Durandu CenSUit In I, diSt. 33 q. I, n. 23 Sqq). In concilio orentino Saepius declaratum Si SubStantiam et perSOnaSeeSse idem re differe autem noStro modo Concipiendis Sess. 18 et 23; risui; IX, 2O2 38O). Obscura est sententia Scoti, qui ait: Ratio, qua formaliter Suppo-Situm S incommunicabile, et ratio SSentiae ut eSSentia habent aliquam distinctionem praecedentem omnem actum intellectu Creati et increati. sSed monet melius dici esse non-identitatem formalems, quam OSSCdistinctionem formalem In , dist. 2 q. Sed hic reStat s). Si
Scotus intellegit distinctionem, quae Sit plus quam distinctio rationis cum fundamento in re, eius doctrina non St admittenda, quia pugnat cum simplicitate divina Supra n. 44 Sq). Itaque Statuenda S distinctio virtualis Detur SSEIItiam e restatio res divinas Ariani, hanc distinctionem negantes, in haereSi inciderunt. Dicebant enim Cum nulla distinctio sit inter deitatem et innascibilitatem PatriS, quicumque non St innaSCibiliS, non Si DeuS. Hanc haereticorum arcems, Ut ait S. Gre orta Nas. Orat. I n. 23), fortiter agressi sunt S. Patres, docente omnino admittendam OSSedistinctionem inter essentiam et relationOS. Haec distilictio est virtualis Seu rationis ratiocinatae Cum fundamento in re. Est distinctio rationis, quae ideo tantum fit, quia intellectu nOSter non poteSt uno Conceptu totam plenitudinem persectionis divinae repraeSentare, et ideo neceSSario diStinguit ea, quae in e Sunt indistincta. Fundamentum in re est infinita perfectio divina, quae Sttaniae Virtutis, ut possit in Se habere praedicata, quae in Creaturis non poSSunt SSe nisi in iiS, quae realiter diStincta Sunt quare aequat,
immo in immenSum Superat Persectionem omnem omnium CrORturArUm. Rem non ComprehendimuS, Sed ita SSe indubium St.
SCDOI. a. Relationes nihil perfectionis addunt a CSSentiam
2Ο9. Relatione divinae, quia sunt enS, et quia tribuunt SSentiae divinae subsistentiam, et quia Sunt adorabile et amabiles, Sunt utique persectiones. Nihilominus nihil addunt ad essentiam divinam, Sed Sine ulla Compositione Sunt essentia divina; ergo non Si maior Persectio
138쪽
essentia divina Cum relatione quam per Se quia per Se Si quaelibet relationum. Non tantum S Unu homo quam re homines simul At in Deo non ita est; non enim maior essentia est ater et Filius et Spiritus Sanctus simul quam Solus Pater aut Solus Filius SAMust, De Trin. 7 6 II; CL S. ThomaS, De Pot. q. 8, a. ). Eo PSoenim quod omnes tres personae habent essentiam divinam, habent etiam omnem persectionem huius eSSentiae. Solummodo Pater eam
habet ut dans, Filius ut recipiens Sed id, quod Pater dat, et id, quod Filius recipit, est plane idem. Similiter de Spiritu Sancto. Pater ut mens dicens in se habet Verbum dictum, Filius ut Verbum dictum in
se habet mentem dicentem Spirator in Se habet Spiratum, Spiratus in se habet spiratorem. Paternita in Patre S ut persectio constituens Patrem, filiatio in eo est solum ut persciens Patrem. Si persectio, quae nam perSOnam ConStituit, Si etiam Persectio Ceterarum per- Sonarum, ut Sit omnimoda aequalita Sine ulla dependentia, quia omnis persona sibi propriam habet naturam diVinam, quae SSentialiter est tripliciter relativa. Unde quaelibet persona Xigit dua aliaS, et quidem non Xigit ut potentia nuda sed ut actu PuruS. Haec mutua ineXSiStentia perSonarum divinarum Vocatur circumin- cerato περιχώρησις vel circuminsessio ἐνυπaρ56. Dicitur circumin-CeSSio, quia Filius a Patre, et Spiritus Sanctus a Patre et Filio procedit per actum immanentem. Ergo terminus huiu actus manet in ipso principio eliciente. S. Ioannes ait: υ μονογΠυκνς to λων Et του κολπου του Πατρος Io I, 8), ubi oletro metaphorice ponitur pro intellectu Filius ex intellectu in intellectum procedit. S. CFrillus Alex. EX mente enim humana et in mentem Verbum S Semper. . . . Sed quomodo Patri ac Filio utriusque similitudinis ratio Convenit Quia . . . Verbum manet in mente generante et mentem generantem totaliter habet in Se . . . et oportet Simul eXStistere cum Patre Filium et vicissim
Patrem cum Filios Dial. 2 de Trin. M P 73, 6 sq). Verba
S. Diovsii papae Supra . 64. Si consideratur Sola consubstantialita ut Statu quieSCenS, Vocatur Circuminsessio, ut dicitur in decreto pro lacobitis: Propter hanc unitatem naturae Pater est totus in Filio, totus in Spiritu Sancto Filius totus in Spiritu Sancto Spiritus Sanctus totus est in Patre, totu in Filios Dens. n. 7O4). Idem ipse Christus indicat Ego et Pater unum SumuS Pater in me est et ego in Patres Io ΙO, 3O38) Qui videt me, videt et Patrem Non creditis, quia ego in Patre et Pater in me'Stῖs Io Id, II). Unde illud S. Patrum 'L diiviat αἱ ποστασεις εἰσιν S. Ioan Damasc. De fide orthod. , ). in mani Sta Si seriecta aequalita perSonarum divinarum. Cf. S. Thoma I, . 42 R. 4 ADP. De Trin. I 6.)SCDOLO. De proprietatibus et notionibus personarum et cleappropriationibus.
139쪽
Pars III. Me relationibus divinis Prop. XXVI. Schol. 3. 12
2IO. a Docente ecclesia in Deo admittendae Sunt proprietates sersonales. Concilium Muranense JU: Hae S. Trinita Secundum Communem essentiam individua et Secundum perSOnale proprietates discretas Dens. n. 428). Hae proprietate Sunt paternitaS, filiatio, Spiratio passiva. Personae appellantur nominibus concretis: Pater Filius Spiritus Sanctus; eorum proprietate nominibu abstractis. Sunt tamen proprietates idema perSonae Seu relationes, quia in Deo non diStinguuntur id quod est, et quo Si Supra n. 44). Cur igitur sormantur appellatione abstractae PAd hoc, ut ait S. Thomas, duo praecipue no Cogunt Primo quidem haereticorum instantia. Cum enim confiteamur Patrem et Filium et
Spiritum Sanctum eSSe unum Deum et re PerSOnRS, quaerentibuS, quo Sunt unu DeUS, et quo Sunt treS, Sicut reSpondetur, quod Sunt essentia vel deitate unum, ita oportuit SSe aliqua nomina abStracta,
quibus responderi poSSit personas distingui. Secundo, quia una perSona invenitur in divinis reserri ad duas personas, Scilicet persona Patri ad personam Filii et ad personam Spiritus Sancti. Non autem una relatione, quia Si Sequeretur, quod etiam Filius et Spiritus Sanctus una et eadem
relatione reserrentur ad Patrem. . . . Unde Secundum dua relationeSFilii et Spiritus Sancti, quibus reseruntur ad Patrem oportet intellegidua relatione in Patre, quibus reseratur ad Filium et ad Spiritum Sanctums, Cilicet paternita et Spiratio activa I q. 32, a. ). Stigitur proprieta attributum, quod uni tantum emonae Convenit et eam ab aliis personis divinis distinguit.b Sicut proprietates pertinent ad ordinem essendi, ita notiones γνωρόν amst pertinent ad ordinem cognitionis. Notio dicitur id,
quod est proprie ratio CognOSCendi di Vinam perSonam. Divinae autem personae multiplicantur Secundum orginem. Ad Originem autem pertinet, a quo alius et qui ab alio et Secundum hos duo modo potest innoteSCere perSona. Igitur perSona Patri non poteSt innotescere per
hoc, quod Sit ab alio, Sed per hoc, quod a nullo est; et sic e hac parte eius notio S innascibilitas dγευδησέα, Supra n. 76θJ. Sed inquantum aliquis S ab eo, innoteScit dupliciter, quia in quantum Filius
est ab eo, innotescit notione fatemitatis; in quantum autem Spiritus Sanctu eSt ab eo, innoteScit notione communis spirationis. Filius autem poteSt innoteScere per OC, quod Si ab alio nascendo et Sicinnotescit per filiationem, et per hoc, quod est alius ab eo, scilicet Spiritus Sanctus, et per hoc innoteScit eodem modo Sicut et Pater, scilicet communi spiratione Spiritu Sanctu autem innotescere poteSt per hoc, quod est ab alio vel ab aliis et Si innoteScit processione, non autem per hoc, quod alius Sit ab eo, quia nulla divina perSona procedit ab eo. Sunt igitur quinque notiones in divinis scilicet innascibilitas, paternitas, filiatio, communi Spiratio et proceSSio. Harum
autem tantum quattuor Sunt relationes Nam innascibilitas non Strelatio nisi per reductionem. Quattuor autem Proprietate Sunt nam Communi Spiratio non Si proprietaS quia Convenit duabu perSOniS.
140쪽
128 Tract. II. Me De Trino. Tres autem Sunt notione perSonaleS, i. e. ConStituente PerSonaS, Cilicet
paternitaS, filiatio et proceSSio. Nam Communi Spiratio et innascibilitas
Hinc intellegitur quid Sint in Deo actu essentia S, quid notionat .ESSentiale sunt actu Omnibu PerSoni Communes, ut intellegere et amare notionale non Sunt omnibu CommuneS, Ut generare Vel diCere,
generari Vel nasci, Spirare, Spirari Vel Pro Cedere. c A proprietatibus bene distinguendae Sunt aspropriationes Appropriatio in eo ConSiStit, quod quaedam praedicata abSOluta vel quaedam operationes toti Trinitati Commune Speciali modo uni personae attribuuntur propter Specialem Similitudinem, quam habent Cum personali proprietate uiu perSonae. Ita Patri ut Summo principio appropriantur potentia et Creatio, Filio ut Verbo mentis Sapientia et illuminatio, Spiritu Sancto ut termino Sanctae Voluntati Carita et opera Sanctificationis. Varia appropriatione eXplicat S. Thoma Ι, q. 39, . . Aliqua Specie appropriationi apparet in modo, quo ecclesia ad Xemplum Christi orationes dirigit ad Patrem, etSi aequaliter pertinent ad omnes persona divinas Solet enim orare hoc vel simili modo: Da nobis, omnipotens DeuS, gratiam per Dominum OStrum Iesum Christum, Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti Deus per omnia saecula Saeculorum. Sunt rationeS huius modi orandi prima confessio Trinitatis, secunda lata Patri ut primi principii, a quo omnia bona increata et Creata procedunt, et quo Filius et Spiritus Sanctus ad nos missi Sunt, tertia praedicatio Christi ut mediatoris et Sacerdoti nOStri. SCDOLM. Quaedam praecepta loquendi de S. Trinitate. a II. a ReligioS Servandus est modus loquendi de hoc FSterio communi S resces, et ab ecclesia approbatus. Nam etsi forte alii termini adhiberi potuerint, tamen terminologia Xa retinenda St, O Verborum arieta Confusionem pariat et doctrinae puritatem in periculum Vocet. Quae quidem regula de omni dogmate valet, Sed maXime Servanda est in hac re tam difficili. Unde . . Deus dicendu eSt
b Abstinendum es a verθis, quibus es unitas naturae PE pluralita per Sonarum nes ari viritur. Itaque loquendum non Si de Una perSOnalitate absoluta in Deo, qua Deus Sit distinctus ab OmnibuS,
quae non Sunt Deus. Nam Deus a creaturis diStinguitur SSentia Sua, ratione ero personarum Constituitur distinctio interna in ipso Deo. Naturaliter quidem cognoscimus indeterminate Deum SSO PerSonalem.
Qualis autem determinate sit ratio personalitatis in Deo, sola 4 de docet. Similiter, ut ait Pius VI, ille, qui dicit ipsum Deum in tribus perSOniSdiStingui, perperam discedit a communi et probata in Christianae OC- trinae institutionibus formula, qua Deus unus quidem in tribu PerSOniS