장음표시 사용
161쪽
Pars I. Me creatione in genere Prop. XXXII. I aQκ Si in singulis rebus, qua gerimus, Dei utendum S adiutorio, ergo et calamum temperare ad Scribendum et temperatum pumice terere manumque aptare litteriS, tacere, loqui, edere, Stare ambulure, Urrere, comedere, ieiunare, flere ridere et Cetera huiusmodi, nisi Deus iuverit, non poterimus IUXta meum SenSUm non OSSe PerSPiCUUm Sis
Dial. Contra Pelag. I, 2). S. Aufustinus: Si nunc Deus ista non firmat, quomodo legitur: PriuSquam te formarem in utero, novi te Ier Quomodo etiam accipi poteSt: QuodSi Menum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, Deus Si veStit Mti, O P. . . Cum enim diXit vestit , non de praeterita ordinatione Sed de praesenti operatione Sati indicat Ep. 2O3, 3, 7). Idem docent theologi , ut S. Thoma Ι, . O3, 3. 3), et Catechismu Rom. I, 2, 22).a5 I. ATL. S. EX ratione.
Agere equitur SSe. Atqui SSe Creaturarum indeSinenter pendet a Deo. Ergo earum agere non poteSt SSe independens a Deo. Sicut Creaturae non OSSunt e ConServare in SSe niSi Deo ConServante, ita non POSSUnt Sola Sua Virtute producere actu Secundos, qui et ipsi Sunt entia. Tandem persectum dominium Dei postulat, ut actiones Creaturarum Sint ab eo dependentes, non vero Sint in absoluto dominio
25 a. M. . Virtus operativa Dei est infinita. Atqui si virtus infinita esse
DCtum producit, Superflua Si Cooperati Creaturae, immo quasi nihilum evanesCit. Ergo aut Deu non Concurrit, aut Ctione nullo modo Sunt Crea
Ress. Conc mai. Dist. min. Superflua Si operatio Creaturae, Si Deus vult aliquod opu per Seipsum perfiCere, conc. min. Si vult pu perfiCere Per CreaturaS, Q. min. Et Q. conSeq. quia nititur falSo supposito Deum velle Omnia per Se ipsum facere. ObleCtio potius negat omnipotentiam CreantiS, quia negat Deum poSSe dare Creaturi rationem Causalitatis. raeterea actu Vitale Creaturarum non poteSt Olu Deus producere, quia Ctu im manente oportet proCedere a prinCipio immanente. 253. Obi. II. Fieri non potest, ut unus actu eliciatur a duobus hominibus. Ergo a pari non potest fieri a Deo et homine. Resp. Neio paritatem. Nam duo homine Sunt auSae eiuSdem ordinis homo autem ad Deum se habet ut Causa SeCunda ad CauSam primam, Sunt ergo Causae diversi ordinis. a 54. Obi. III. Homo est causa principali aCtuum uorum naturalium. At qui nisi quidquam potest nisi movente Deo est CauSa instrumentali tantum. Ergo OnCurSus non St admittendus. Ress. Dist. mai: Homo est Causa principali et prima, ef mai. StCaUS principalis Cluum suorum, sed manet Semper CaUS SeCUnda con .mai. At min. Si homo nullo modo est principiurn ut actus est Causa in Strumentalis, conc. min. Si est principium Sui motuS, Sed subordinatum Deo,
162쪽
1 eo Tract. III. Me Deo creant et elevante.
est Causa instrumentali tantum, ne . min. Potest quidem homo latiore sensu dici instrumentum Dei relate ad ipsum esSe actus, quod est a Deo; sed non est inStrumentum proprie dictum, quia non agit ultra id, quod sibi secundum naturam Competit hoc enim S de Conceptu instrumenti CL S. Thomas, De Pot. q. 3, a. 8 De Verit. q. 24 R. I ad in ReSpeCtu Vero actus, ut est vitalis et liber, homo est CauSa prinCipaliS. SCBOI Cooperatio Dei cum actibu Creaturarum Sine On-CurSu an praedeterminatio Θ255. Concursu Vi Voci eS Cooperatio Simultanea Unde Concursus
praeViUS, de quo quidam loquuntur, est contradictio in terminis. Si admittitur influYum Dei in actione Creaturarum ConSiStere in aliquare, Vae antecedat CtUm Secundum Creaturae, hic influxus potest Vocari praecurSUS, praemotio, praedeterminatio, Sed non Si ConCurSUS.
Talem praedeterminationem docent illi, qui Sequuntur BaneSii sententiam, de qua Supra diXimus n. Ι). Secundum hos Deus antecedenter adactum Secundum producit in Creatura entitatem aliquam phySicam, qua Creatura determinatur ad unum tum quoad Xercitium actu tum quoad Specificationem. Iam diXimus i. c. Cum tali praedeterminatione neque conciliari posse libertatem hominis, quippe quae Consistat in indeterminatione ad plura antecedenter ad actum Secundum, neque Sanctitatem Dei, quippe quae XCludat praedeterminationem ad actum peCCBmin OSum. Hic addendum est praemotionem phySicam non Sufficere, Sed requiri immediatum concursum Dei ad actum Secundum Creaturae, quia omne en immediate a Deo producitur et Conservatur. IamVero Si admittenduS Si ConcurSu immediatus, Superflua est in ordine naturali praemotio physica neothomistarum, Cum Sufficiat potentia per influXum divinum perfecte Xpedita ad agendum et ConcurSu divinus ad actum Secundum. Deu producen actum Secundum immanentem in ratione
eratis, agit in ipsam facultatem, quia reddit facultatem actualiter intellegentem vel volentem; et haec est formalis applicatio facultatis adiPSum actum. Si ergo Deus Si CauSa actioni Cuiu Slibet, in quantum dat virtutem agendi, et in quantum ConServat eam, et in quantum applicat actioni et in quantum eius Virtute omnis alia Virtu agit. Et Cum ConiunXerimus his, quod Deus sit sua virtus, et quod Sit intrarem quamlibet, non Sicut par eSSentiae Sed Sicut tenen rem in CSSe, Sequetur, quod ipse in quolibet operante immediate operatUr, non eXClu Sa Operatione voluntati et naturae S. ThomaS, De Pot. q. 3, a. 7). Ergo illa mediata operatio per qualitatem fluentem vel motionem Virtualem praeviam merito reicitur. Si etiam patet, quomodo Deus non Sit auctor peccati, quia non Praedeterminat actum peccaminosum, Sed relinquit homini electionem, et hanc electionem solum efficit, in quantum S en et bonum, non in quantum est electio libera et mala.
163쪽
Pars II. Me creatione mundi materialis Praenotanda. I GI
256. In primo Capite Genesi non Solum narratur mundum Creatum esse a Deo, Sed etiam narratur modu et ordo, quo Singula genera rerum a Deo formata Sunt. Et quia hae dicuntur facta esse ex diebus, formatio mundi in Genesi narrata Solet vocari exaemeron
Quaeritur imprimis, utrum haec narratio sit historica an tDia. Fuerunt enim qui dicerent in primo Capite Genesis narrari mythum quendam, populi Semitici Communem et ab auctore GeneSi e fontibus abylonicis vel aliis haustum. Ita Sentiunt C. g. Franc. Lenormant in libro Les origines de 'histoire, et A. Lois in libro Lareligion 'Israel s. Uterque liber positus est in Indice librorum prohibitorum. Iam S. Patre cum indignatione reiciunt opinionem Caput primum Genesi eSSe mythum aut fabulam. E. g. S. CFrisius Alex. : Nos nequaquam istud de Sancta et divinitus inspirata Scriptura dicimuS. FabuloSum namque in ea prorsu nihil, Veritati plena Sunt
omnias Contra Iul. 3 M P 70, 63 I). Pius X damnavit hanc
Sententiam: Utriusque Testamenti libri mythica Continentur inventas Dens. n. I por). Leo XIII in encyclica Providentissimus Deus inter Portenta errorum enumerat eorum Sententiam, qui dicunt rerum ge- Starum narratione in Scriptura esse fabulas vel mythos. Pontificia Commissio de re silica die o Iunii 9O ad dubium, num doceri possit praedicta tria priora capita GeneSeo Continere non rerum Verct CStarum narrationeS, quae Scilicet obiectivae realitati et historicae veritati reSpondeant, sed vel sabuloSa e Veterum populorum mythologii et Cosmogonii deprompta et ab auctore Sacro, XPurgat QUOUiSPolytheiSmi errore, doctrinae monotheisticae accommodata Vel allegoriaS et Symbola, fundamento obiectivae realitati destituta, sub historiae Specie ad religiosa et philosophicas veritate inculcanda propoSita vel tantum legendas e parte historicas et e parte fictitias ad animorum instructionem et aedificationem libere compositas Sp.: Negative ad utramque partems Dens. n. I 22). Ratio huius responsi facile intellegitur Nam si illae narrationes, quibus fide iudaeorum
164쪽
Tract. III. Me Deo creant et elevante.
et christianorum ut undamento innititur, Sunt veritate historica destitutae et aut plane falsae aut e veri et falsis miXtae, fides ipsa in graviSSimum periculum vocatur, idque e magiS, quia in Novo Testamento hae narratione Supponuntur ut hiStorice erae e. g. Μ I9 4 Sqq;Rom 3, 2 Sqq; I Cor II, Sqq; 2 CO II, 3). Idem Valet, Si quis diceret prima capita Genesis SSe Citatione implicitas Veterum documentorum, de quorum Veritate credactor nihil affirmet cf. Dens. n. 979). Itaque indole hiStorica non minus tribuenda est primis capitibus Genesis quam Sequentibu narrationibu eiuSdem et Ceterorum librorum historicorum S. Scripturae. a 57. Exclusa igitur indole mythica vel legendaria adhuc quaeritur,
quomodo exponendum Sit Hexaemeron. Quamquam enim omnia, Uae Deus revelat vel scribenda et affirmanda inspirat, neceSSario Vera Sunte SenSu, quo affirmantur a Deo, poteSt tamen dubitatio oriri, quo sensu aliquid a Deo dicatur, non solum quod attinet significationem grammaticalem verborum, Sed etiam quod attinet intentionem loquentiS, quia eadem Verba possunt ad alium et alium finem proferri. Iamvero dicta . Scripturae possunt in duplicem classem dividi. Alia enim Sunt sero revelata, ut Sunt omnia ea, quae naturaliter omnino CognoSCi non poSSunt, Sed Sola revelatione Supernaturali Sunt cognoscibilia. Alia Sunt per accidens revelata, quae ratione Sui Sunt naturalia, Sed ideo revelantur, quia habent nexum logicum vel historicum Cum iiS, quae Sunt per Se reVelata S. Thoma 2, 2 q. I ad ). Ad ea, quae Sunt per acciden revelata, pertinet ordo phySicu Cum Phaenomeni physicis. De his rebus sermo est in primo capite GeneSis de firmamento caeli, de Sideribus, de terra, de plantis, de animalibUS. De iiS, quae Sunt per Se revelata, in eccleSia XStant multae X-poSitione authenticae, factae sive per sollemnes definitione pontificum vel Conciliorum Sive per cotidianum magisterium. Sed de revelatis per accidenS, in quantum admittunt varias expositiones, Solent erae in ecclesia opinionum diverSitates, et eccclesia has varia eXpositioneSet opinione tolerat. Unde factum est, ut HeXaemeron inde a primiSSaeculi uSque ad noStra tempora ab alii aliter exponeretur et X- ponatur. De his igitur Xpositionibus decidendum nobis est non per auctoritatem Sed per rationeS. Quia agitur de rebus physicis, quae Sunt Obiecta Stronomiae, geologiae, palaeoniologiae vel aliarum disciplinarum, patet e Pro reSSuharum disciplinarum naturalium partim pendere CognitioneS, quae CCCS Sariae Sunt ad recte de illis rebus iudicandum. Itaque quae in diSCi- Plini naturalibus aut Sunt certa aut solide probabilia, non debet theologu ut inepta reicere, Ut Suae Xpositioni Scripturae inhaereat, Sed debet ii prudenter uti, saltem ut norma negativa, ad Scientiam
SaCram XColendam. EX altera parte propter praetenSa cientiae XiOmata non SSe ea, quae divinitus revelata Sunt in dubium revocanda
165쪽
Pars II. Me creatione mundi materialis Praenotanda.
neque in alienum SenSum detorquenda per Se patet. Si neque theologi neque disciplinarum naturalium Cultore quidqUam ut Certum S-Serunt, quod Certum non St, evaneScit omne dissidium inter fidem et scientiam. Notandum quoque Si Deum in . Scriptura non dare lectiones scientificas de rebu et phaenomeni naturalibus, Sed de his rebus per Sacro Scriptore loqui humano et cotidiano Su, quo indicanturre Secundum OXternR APPRrentiam, non determinatur intima rerum
258. Has regulas inter S. Patres iam inculcavit S. Augustinus, maxime De Genesi ad litteram, ubi inter alia ait: Si plures fieri
poSSunt Scripturae XPOSitioneS, in nullam earum nos praecipiti affirmatione ita proiciamus, ut, Si forte diligentius discussa verita eam labefactaverit, CorruamUS I, 8, 37). De rebuS physici multa etiam gentile Sciunt. Turpe Si autem nimi et pernicioSum a maXime cavendum, ut ChriStianum de hi rebus quasi Secundum christianas litteras loquentem, ita delirare quilibet infidelis audiat, ut quemadmodum dicitur, toto Caelo errare OnSpicienS, riSUm tenere ViX POSSita I, I9, 39). Ergo quidquid ipsi de natura rerum Ueracibu documenti demon-Strare Potuerint, Stendamu noStri litteri non esse contrarium. Quidquid autem de quibuslibet sui voluminibus his nostri litteriS, i. e. Catholicae fidei, contrarium protulerint, aut aliqua etiam facultate StendamuS, aut nulla dubitatione credamu esse falSiSSimuma I, 2I, I). Non
tamen recurrendum SSe ad miraCula. Nun enim, quemadmodum Deus inStituerit natura rerum, Secundum Scriptura eius Convenit
quaerere, non quid in ii vel e iis ad miraculum potentiae suae velit operari 2, I, 2). Similiter homas: Circa mundi principium aliquid St, quod ad substantiam fidei pertinet, Scilicet mundum incepiSSe CreatUm, et hoc omnes Sancti Concorditer diCunt. Quo autem modo et ordine factu Sit, non pertinet ad fidem nisi per accidens, in quantum in Scriptura traditur, Cuiu Veritatem diversa Xpositione Sancti SalvanteS, diversa tradiderunt In , diSt. 2, a. ). In prima inStitutione rerum non quaeritur miraculum, Sed quid natura rerum habeata I q. 67 a 4 ad 3). Nulli expoSitioni aliquis ita praecis inhaereat, ut si Certa ratione ConStiterit hoc SSe falsum, quod aliqui Sensum ScripturaeeSSe Credebat, id nihilominu asserere praeSumat, ne Scriptura X OCab infidelibus derideatur, et ne iis via credendi praecludatura I, q. 68, R I). ΜOySe rudi Populo CondeSCendens, SecutuS St, quae SenSi' biliter apparenta I, . O a. 1 ad 3). Sic loquitur de luna ut maiore Sidere et de alii rebus Secundum apparentiam et Secundum modum loquendi hominibus usitatum. S. Augustini et S. Thomae principia Leo XIII in encyclica Providentissimus Deus approbaVit et Sua fecit praeterea Deo. n. Ι27.
166쪽
134 Tract. III. Me Deo creant et elevante.
Itaque proponemu varias Xplicatione HeXaemeri, non ut ullam Cum abSoluta Certitudine ut unice Veram Statuamus, Sed ut Singuli
videant, quid sibi ut probabiliu eligendum CenSeant. Prop. XXXIII. Expositio Hexaemeri poteAt esse aut Stricte
litteratis, aut ideatis, aut ConcordiStica quarum XPOSitionum quaevi habet Sua ratione Suadente et Sua clifficultate obStanteS.a59. Sicti Q uctoSt. Quia inde a temporibus S. Patrum Variae theoriae propositae Sunt ad Xplicandum Hexaemeron, et quia eccleSia de his theoriis si excipias theoriam mythicam et pure allegoricam)iudicium non fecit, Simplicissimum est principales theoria Cum SutS rationibus et difficultatibus recenSere. Unum S. Scriptura lare docet totum mundum a Deo Creatum et formatum esse. Sed quia Deus utitur ausi naturalibuS, in quantum apti sunt ad flactu producendos, Causae naturale non XCluduntur eo, quod Deus dicitur aliquid fecisse. Utique ad creandum non poteSt
Creatura Concurrere Supra n. 23O), poteSt Vero ad formanda re CreatRS. Ergo si ratio Suadet Creatura ConcurriSSe dicendum non eS Sola omnipotentia divina re facta esse. Hoc et S. Patre et theologi Semperdocuerunt. Unde Sola fere quaestio relinquitur de ordine, quo reS formatae dicuntur, utrum scilicet ordo ille, qui in primo capite GeneSis indicatur, Sit ordo chronologicus an ordo ideatis seu logicus. Quidquid diXeriS, inconcuSSa manere debet Verita Scripturae, non Solum in rebuS fidei et morum sed etiam in rebus per acciden revelati Cf. Dens.
26 o. Beoria itteraIla a Mares sic exponitur: TeXtum GeneSiS ad litteram de die naturali, qui per patium et durationem uniuS Onversioni primi mobilis seu per unum circuitum Solis fit, esse intellegendum. Haec St Communior Sententia Patrum Basilii Ambrosii, Chrysostomi, Ledae, Ruperti Comment in Gen. et Nasiansent Orat. 43 et Gregorii Moral. 32, O et aliorum, quibu magiSter et ScholaStici magi assentiuntur, quamvis propter Augustini auctoritatem de illius sententia contraria valde modeste et temperate loquantur De Pere Se dier. I, II, 33). Quidam nostra aetate eandem theoriam litteralem praeserunt, ut Stentrus De Deo no 346).
Haec Sententia Suadetur auctoritate multorum Patrum et theologorum, optime Servat Sensum obvium et litteralem Scripturae, neque
quidquam Statuit, quod Sit impossibile. Obstant di cultates geologicae, palaeoniologicae, Stronomicae.
Terra et Stellae adhu sunt in processu formationiS, et eaedem CRUSae, quibu nunc mutatione producuntur, Sufficiebant ad formationem olim producendam. Immo Strata et sedimenta cum reliquii plantarum et
167쪽
Pars II. Me creatione mundi materialis Prop. XXXIII. De e
animalium ostendunt formationem factam SSe paulatim per multa milia annorum, non Subit factam CSSe per Se die Communes. Potuit quidem omnipoten Deu Creare Strata cum soSSilibu petrefactis, cum reliquiis escarum in Stomachi animalium et aliis, quae in mundo palaeoniologico inveniuntur. At non quaeritur, qui omnipotentia Dei absolute facere potuerit, Sed quid revera factum esse e rebus ipSi Concludendum sit. Numquid Deus producendo has res in eo Statu, qui Suadeat longam et lentam operationem Causarum naturalium, Voluit illudere hominibus Uerum inquirentibus P
Respondent aliqui proponendo theoriam diluvialem, quia per diluvium universale potuerunt illa animalia et plantae perire et instratis tum formatis Sepeliri. Ita Laurent Ethide geologiques, philologique et Scripturales Sur a Cosmogoni de osse, Ι 863), et alii.
Sed hac theoria difficultates astronomicae ne tanguntur quidem Dein formatio Stratorum multo longiu Spatium poStulare videtur quam trium Vel quattuor milium annorum. Praeterea plurima Strata et fossilia non eXhibent speciem unius violentae perturbationi Sed ConStanti progreSSUS et SucceSSioniS. In alii enim Stratis non inveniuntur reliquiae hominum, in alii deSunt volucre et mammalia, in alii Certa genera plantarum, in alii nullum est vestigium ullius vitae ut generatim sit lentus quidam progressu ab inferioribu ad Superiora quae omniaeXplicari non possunt per diluvium. Ad has difficultates evitandas a quibusdam Xcogitata St theoriar titutionis. Dicunt enim fossilia non pertinere ad ea, quae Se diebuSmosaicis facta sint, Sed ad ordinem rerum, qui ante opu Se dierum fuerit. Illud uisu abohu, de quo loquitur Gno 2, SSe esseCtum ali-Cuiu magnae CataStrophae, qua tota formatio terrae per milia annorum iam exsistentis destructa sit cum omnibus planti et animalibuS. In GeneSi vero narratur restitutio rerum. Ita praecipue Buc lanae Geo- log an Mineralog Ι, ), dein alii, ut Deman et I Stem e PoSteum. Hae theoria nullo fundamento nititur; nam in Genesi illo oriuvabori indicatur Status, qui praeceSSerit poSteriorem formationem, non qui Secutus Sit priorem formationem. Dein, ut dictum St, Strata Umfossilibus indicant lentum et successivum progreSSum multa quidem animalia et plantae perierunt, Sed multa alia Serie non interrupta S-que ad nOStra tempora perseverant. Ob has et alias rationes hae theoria videtur nunc plane derelicta OSSe.
a 6 I. Theoria icienIis e diametro opponitur theoriae litterati. Negat
indicari dealem divisionem. Aetate S. Patrum . . . AthanaSisS Orat. 2 Contra arian. et Origones De prinC. 4, 3 CenSebant omnia Simul a Deo creata esse. Idem censebat S. Augustinus, qui in Pere De Genesi ad litteram l. 4 et 5 theoriam dealem maxime XColuit. Ait Conciliandos esse sex dies cum illo verbo Eccli Ι 8, I DeuS
168쪽
1 6 Tract. III. Me Deo creant et elevante.
creavit omnia simul. Ergo Deus Se dies Simul secit distinguuntur autem, ut Singula opera a Deo Creata diStincte nobi proponantur 4, 33, 32 . LuX, Primo die Creata, Sunt angeli, qui CognoSCunt Creaturas et in ipsis creaturi et in Deo. Illa cognitio est impersecta, et vocari poteSt cognitio veSsertina altera Si persecta, et Vocari poteStco nitio matutina. o Significatur illo dicto: Factum Si veSpere et mane dies unus. Se die Significant e genera rerum, qua angeli cognoScunt cognitione CSPertina et matutina 4, 22, 39). Re anorganicae Creatae Uni Simul, quatenu materia creata est Cum viribu et legibus, quibus dein SeSe Volvebat. Re organicae tun Creatae Unt, quatenu earum Semina terrae CommiSS Sunt, e quibus dein Sub providentia divina Singula genera organiSmorum paulatim prodierunt 3, 4, I). Itaque persecta formatio rerum facta est post dies geneSiacos et per Volumina SaeCulorum 6, 3, 4) Iam si omittimus illam doctrinam de duplici cognitione angelica, quae quidem Vera St, Sed in teXtu Genesis nullum habet fundamentum, theoria ad ho reducitur, quod dies genesiaci Sunt divisio logica omnium Creaturarum in Certa genera quae Singula effferuntur, ut populo lsraelitico efficacius inculcetur omnia omnino SSe a Deo CreatR neque Solem neque lunam neqU Sidera neque alia, quae a gentilibus ut dii Colebantur, OSSe deo Sed Creatura Dei. Theoria sic intellecta iam medio aevo assecla habuit, et postea facta Si Valde CommuniS.
S. Thomas propositis theoriis deali et litterati, ita iudicat: Et haec quidem litteratis positio et Communior et magi consona videtur litterae, quantum ad Superficiem Sed prior est rationabilior, et magis ab irrisione infidelium Sacram Scripturam defenden . . . et hae opinio Augustini plus mihi placet. Tamen utramque Sustinendo, ad omnia argumenta reSpondendum Sis In , diSt. 2 q. I, R. 2). Eadem via in Summa procedit Ι, . 66, a. I q. 68, a. I q. 69, a. ). Monet autem non SSe magnam differentiam inter opinionem Augustini et aliorum Patrum, quod attinet productionem rerum I q. 74,
Rationes theoriae ideati sunt hae Secundum hanc theoriam numquam potest fieri collisio inter Xegesim et disciplina naturaleS. Praeterea PS teXtu Sacer Clare exhibet divisionem logicam operum di-Vinorum in duo ternarios. Primo ternario dividuntur regione luciS, Reri et aquae, terrae. Secundo ternario ornantur regio luci SideribuS, regi aquae et aeri animalibus aquatici et volatilibus, regio terrae suis animalibus. Unde habetur osus divisionis et opus ornamS, Utrumque complecten tre dies CL S. Thoma I, . O, q. 74, a. I a 2 ad 2). Seu ut alii placet Primo ternario describitur praeparatio regionum altero ternario describitur productio ceXercituum s sebaoth
Gn , I), qui moventur in illis regionibus. Ergo theoria dealis habet fundamentum in Scriptura, et fulcitur auctoritate . AuguStini, S. Thomam et , aliorum theologorum. InefficaX autem est argumentum CX
169쪽
Pars II. Me creatione mundi materialis Prop. XXXIII. Ie 7
Di cuuates, quae theoriae ideati obstant, Sunt hae Scriptura effert homine sectantum diebus operari debere, Septimo autem die quieScere, quia Deu Se diebu omnia sormavit, et Septimo die requievit Gn 2, 2 Sq. EX O, 9 qq; I, 3 qq). Sed Secundum theoriam dealem Deus non revera Se diebu mundum sormavit. Ergo hac theoria vis insertur verbis Scripturae. Respondent quidam, Ut Reusch Bibe und Natur, 128 236 sqq), MoySen noluiSSe docere disciplinas naturales Sed Veritates religiosas ideo eum dividere opera Dei in se dies, ut sic Xemplar habeatur hebdomadae humanae,
et hanc divisionem respondere realitati rerum, quatenu Se illa emomenta reapS diStinguantur in opere Creationis, etsi non Sit SucceSSiochronologica sed divisio logica Nihilominus sic non explicatur illud
Huic desectui studet mederi theoria visionis, quae etiam tenet Se opera divina poni Solum ut Xemplar hebdomadae humanae, Sed appellationem dieis, qui habeat Suum mane et Vesperes CXplicat eX visionibus Adae, cui opera divina ostensa sint sub Orma Se dierum naturalium, et Secundum a Visiones, qua Adam narravit posteriSSuis, factam SSe traditionem operi Se dierum. Ita praeter alios
Hummelauer, De biblische Schoepfungsbericlit. Principium quidem explicationis de visionibus Adae est incertum Sed probabile, quod sufficit ad probabilem Xplicationem. Si Simul conceditur Se ViSionibu obiective reSpondere Se opera Dei, quae Sint Xemplar hebdomadae fraeliticae, nihil huic theoriae obstare Videtur. Quod alii volunt HeXaemeron esSe Carmen, et in Specie Armenliturgicum cs. Dublin evie Ι 88Ι, 32 sqq; Theolog. QuartalSChrist, Tuebinge Ι9O3 IO8 sqq), iuvat quidem ad intellegendam dictionem
Poeticam, at non Solvit quaestionem, utrum obiective aliquid respondeat huic locutioni poeticae, an pSum Carmen Considerandum Sit auS in-Stitutionis sabbati Dei vero HeXaemero inesse rationem CarminiSalii omnino negant. Poetica tractatio creationis habetur in P QO3. Sufficit indicare recentem quandam opinionem, SeCUndum URm illa verba: Factum est Vespere et mane, die unus Significant In-Stitutus est primus dies hebdomadae nihil autem dicunt de obiectiU SucceSSione rerum. Ita . de 3 Se De HeXaemero, BrugeSI 889). Haec theoria, quae nimi recedit a proprio SenSU VerborUm, non videtur habere ullos assecla inter theologOS. Hi omnibus consideratis intellegitur responsum Commissionis de re biblica: Utrum Vari Systemata Xegetica, quae ad XCludendum Sensum litteralem historicum trium priorum capitum GeneSeΟS XCOgitata et Cientiae suco propugnata sunt, Solido fundamento fulciantur ξ Ress. Negatives Dens. n. I 2I).
170쪽
1 3 8 Tract. III. Me Deo creant et elevante.
26 a Theoria CONCOrcitatio cum theoria litterati admittit mundum formatum esse se diebuS; attamen die non intellegit spatia Vicenarum quaternarum horarum Sed periodo longiore et breviores quibu vult formatum Sse mundum. ConcordiStica Vocatur, quia docet narrationem Genesi Concordare Cum actuali Volutione mundi.
Quaeritur imprimis, num liceat nomen et dieis, om interpretari de periodis. Ex parte auctoritati eccleSiaSticae nihil obStat, quemadmodum declaravit Commissio de re biblica: Utrum in illa sex dierum denominatione, de quibu in GeneSeo Capite primo, Sum possit vo Fons dieS sive Sensu proprio de die naturali, Sive enS improprio pro quodam tempori Spatio, deque huiuSmodi quaestione libere inter exegetas disceptare liceat - μυ. Affirmatives Dens. n. I 28).Vom in Scriptura non raro significare longiu tempori Spatium Con-Stat. Ita ea, quae dicta sunt Gn I de Se diebuS, recapitulantur Gn 2 4 cIStae Sunt generatione Caeli et terrae, quando creata Sunt, in die, quo secit Dominus Deus caelum et terram. Dies abbatismi divini Gn 2, 2 sq adhuc durat. Die ponitur Pro tempore, quando dicitur dies tribulationis DR I9, 3 die peccatoriS PS 36, 3 , et dies vanitatis Eccle 7 16 , Die ultioni Domini, annus retributionum IS 34, 8), dies occiSionis EZI, 7), alia Similia. Itaque non
tam quaeritur, quid om grammatice Significet, Sed Pro qua re Upponat. Hoc autem pendet e Subiecta materia. Unde eidem vocabulo reSpondere potest tempUS longius aut tempu breviu aut etiam unu dieS. Vidimu autem e parte rei non respondere illis diebus Se Commune die Supra n. 26O . Ergo recte admittimu reSpondere temporum Spatia longiora aut breviora. Secundo loco quaeritur, num e periodi formationi mundi respondeant diebus genesiacis Olim quidam putabant esse persectam sere concordantiam inter hos die et periodo a geologi StatutaS. Ita e g. G. Cuvier Discour fur es revolutions u Globe, Ι 8Ι2), Manciani, alii. Sed iam diu convenit inter doctos tentamina Stabiliendae persectae concordantiae defecisse. Unde hodie mitior tantum concordismus a multi defenditur. Et cosmogoniam quidem quod attinet, at facile ophi quattuor primorum dierum conciliari posse videtur cum illa
theoria, Secundum quam Sidera e Statu maXimae Xtenuationi Paulatim Contracta et formata sunt Cf. Brauri, OSmogoni 324 qq). Sed quoad sormationem terrae et productionem plantarum et animalium, quia periodi geologicae non concordant Cum diebu geneSiaciS, Si quiS
dam et populari Concordantia, quatenus ante animalia suerunt Plantae, quibus ad vitam indigent et antequam terra inhabitari OSSet, mare et arida loca Separanda erant; et antequam hoc fieri poSSet Copia quarum Superiorum Separanda erat ab aquis inferioribus initium autem formationi eo factum St, quod e primitiva maSSa Chaotica, nebul OSR, tenebroSa orta 'St UX. Cuius quidem lucis causa phySica Scriptura