Compendium theologiae dogmaticae

201쪽

Pars IV. Me elevatione supernaturali hominis Prop. XL. Schol. 189 ante ullum peCCatum CommiSSum, Q. mai. Conc. min. Dist conSeg. Ante comestionem fructus Eva iam habuit ConcupiSCentiam, conc comes. ante internum peCCatum CommiSSum, eg . conSeg. Primum eiu peCCatum erat

superbia, qua voluit esse Sicut Deus G 3, 5 , quo peCCato Commisso recedebat gratia, qua Continebatur OnCupiSCentia, et Statim inferior pars essabat oboedire rationi, Sicut voluntas cessaverat oboedire Deo S. Thomas

3I4. Bi. I. Homo, qui nullam habet passionem, est homo hebes. At qui Adam dicendus non est fuisse homo hebes. Ergo habuit passiones.

RE . Dist. mai. Homo sine ulla passione inordinata est homo hebes,ne . mai. Sine ulla paSSione ordinata, trans mai. Conc. min. Dist conSeg. Adam habuit passiones ordinatas et subiecta rationi, conc conseq. habuit passiones inordinatas, em conseq. In Adam non erant paSSiones respicienteS malum, ut timor et dolor, quia tun nullum malum erat, neque paSsioneSCirca bonum tunc Conveniens et absens, quia tunc omnia bona Convenientia aderant, Sed erant passiones respicientes bonum praesens et etiam bonum

sine disticultate futurum, ut amor sensitivus, gaudium, deSiderium, omneStamen perfecte subiectae rationi S. omas , . 95, a. a).3I5. BL II. Si protoparentes erant sine ConCupisCentia, non intellegitur, quomodo peCCare potuerint transgrediendo praeceptum, quod sine ulla dis ficultate Servare poterant. Ergo CenSendum est eos ConcupisCentia fuisse illectos ad peCCandUm. Re . ex anuc. Nam homines erant liberi, et poterant libertate abuti. Dein vero primum peCCatum non fuit peccatum gulae Sed superbiae. Hae autem poterat oriri ex nimia ComplaCentia perfectionis, quam POSSide bant, et ex desiderio maioris perfectionis, quam inordinate quaerebant. IpSi primi homines per serpentem decepti et deiecti non fuissent, nisi plus, quamaCCeperant, habere, et plus, quam facti fuerant, esse VoluiSSenty S. Aug., In S. II Serm ΙΙ, . in . Ob eandem rationem reicienda est opinio Clementis Alex. Strom. 3, 14 et quorundam reCentiorum peCCatum protoparentum fuisse usum matrimonii ante tempus debitum, vel aliud peCCatum exuale.

SCDOL De praeternaturalitate cloni integritatiS. 316. EX Verbis atrum, quae CitavimuS n. I 2), patet donum integritati fuiSSe gratiam, non condicionem naturae. Contraria doctrina Baia ab ecclesia damnata est; prop. 26: Integrita Primae CreationiS non fuit indebita naturae humanae exaltatio sed naturali eiu Condicios Dens. n. O26 cf. 3I6). Idem patet e liS, quae diXimus in statu quaeStioni n. IO). Si quaeritur, quomodo Deus hoc donum es cerit, diversae Sunt opiniones theologorum. Probabilior videtur explicatio, Secundum qUam ho donum Collatum est partim per interno habitus, per accidenSinfuSoS, partim per externam Dei providentiam. Sicut enim homo Per OnStan eXercitium virtutum potest acquirere habitus, quibu ita appetitus inferior Subicitur rationi. ut i iam Contra eam OUCatUr,

202쪽

Tract. III. Me Deo creant et elevante.

ita potuit Deus facultatibus primorum hominum eo habitus infundere, quibus idem effectus perfecte obtineretur, et simul providentia sua

CRUere, ne Xternae CaUSae, ut diaboluS, inordinato motus cierent

cs Suares, De opere Se dierum 3 Ia, HI Sqq). Nihilominus donum integritatis ad gratiam Sancti cantem referendum est S. Thoma I, . 93, a. ). am etSi gratia non formaliter producit hunc effectum, qui nunc deeS in iustificatis, tamen in prima condicione omnia alia dabantur ratione gratiae, quia ordo postulat, ut quando multa in unum ConUeniunt, inferiora Superioribus Subordinata sint, et quod in ii eS Supremum, Sit quaSi Caput et fundamentum aliorum ergo ita fuit constituta originali iustitias Mares i. c. 3, O, I). Prop. XLI. Protoparentes ante peccatum erant immune a

neceSSitate moriendi.

3IT. Stat Q URESt. Haec doctrina est de fide, definita contra

pelagianos, qui dicebant Adamum etiam Sine peccato moriturum suiSSe. Immunitas a morte non intellegitur immortalita animae, neque intellegitur impossibilitas moriendi, qualis est in angelis, vel qualis erit in beatis post ultimum iudicium, Sed intellegitur possibilitas perveniendi

Sine morte ad Vitam beatam. 318. m. I. Ex S. ScripturR. Deus praecepit Adamo: De ligno scientiae boni et mali ne comedaS in quocumque enim die Comederis eX eo morte morieriS Gn 2 I7 . Hae Verba morte morieriss in Hebraeo Sunt moth Mamura, quae Θmmachus vertit: δυητὴς ἔ- quem secuti sunt Theodoretus, Hiero-vmuS, alii. Sed quomodocumque vertitur, patet mortem denuntiari ut Poenam peccati. Ergo Adamus, Si praeceptum Servabat, moriturUS non erat. Quare Eva ad Serpentem ait: De fructu ligni, quod est in medio paradisi, praecepit nobis Deus, ne ComederemUS, . . . ne sorte moriamur a Gn 3, 3). Post peccatum Deus sententiam seri in Adamum: In Sudore Vultu tui vesceris pane, done revertari in terram, de qua Sum Ptu CS, Uia pulvi es, et in pulverem reverteriss G 3 I9). Dein Adam eiectu eSt e paradiso, ne comederet de ligno Vitae et ViUeret in aeternum G 3, 22sqq). Ergo mors S poena peccati et Deu mortem non secit . . . Deu Creavit hominem inexterminabilem. . . . Invidia autem diaboli mors introivit in orbem terrarum s Sa I, 3 2, 23 Sq). Per unum hominem peccatum in hunc mundum intravit et per Peccatum mors et ita in omne homine mor pertranSiit . . . tiam in OS, qui non peccaverunt in Similitudinem praevaricationis Adae Rom 5, 2 qq). Ergo niSi Adam peccasset, neque PSe mortUUS

203쪽

Pars IV. Me elevatione supernaturali hominis Prop. XLI. 101

3 I9. m. a. Ex S. PatribuS. Sanctorum Patrum doctrina habetur in eorum commentariis in Genesim et in epistulam ad romanos. Docent S. Patre hoc donum non suisse naturale Sed praeternaturale. S. Athanasius de primis hominibus ait: Secundum naturam CorruptibileS, gratuita tamen ommunione Verbi vitium illud naturae, Si boni permanSiSSent, evaSurisuissent, De Incarn. Verbi ). Dicunt praeterea Adamum nondum fuisse persecte immortalem, sed habuisse facultatem evadendi mortem Per praecepti obServationem. S. Theophilus Antioch. Deus Adamum cnec immortalem fecit nec mortalem Sed Capacem triuSque, ut Si ad ea erretur, quae ducunt ad immortalitatem obServandiiDei mandatis mercedem ab eo acciperet immortalitatem. Si vero deflecteret ad ea quae ducunt in mortem, non oboedien Deo, PS Sibi morti auctor esset Ad Autol. 2, 27). S. Au ustinus: Aliud Si non OSSe mori, Sicut quaSdam natura immortales Creavit Deus aliud autem est posse

non mori, Secundum quem modum primu CreatUS Si homo immortalis, quod ei praestabatur de ligno vitae, non de ConStitutione naturae a quo ligno Separatu eSt, Cum peccaSSet, Ut OSSet mori, qui nisi PCCCaSSet, poSSet non mori. ortali ergo erat Condicione Corporis

animalis. immortalis autem beneficio conditoris De Gen. ad litt. 6,

Idem docent scholastici, ut S. Thoma I, . 97, a. ), Vel Comment in Sent. 2, diSt. 19. 3a O. m. S. Ex efinitionibus CCleSiae. Concilium milesvisanum IIcan. Ι Quicumque diXerit Adam, primum

hominem mortalem factum, ita ut SiUe peccaret SiUe non CCCaret, moreretur in Corpore, hoc Si de Corpore Xiret, non peccati merito Sed neceSSitate naturae, A. S. Dens. n. O I). Concilium rauSicanum II can. 2 definivit non mortem tantum corpori Sed etiam animae ab Adamo peccante in omnes homine tranSitSSe Dens. n. Ι73). Concilium tridentinum SeSS 3 Can. I docet Adamum per praevaricationem

suam incurrisse iram et indignationem Dei atque ideo mortem, quam antea illi comminatus fuerat DeuS Dens. n. 788).3a I. Bi. . SeCundum ea, quae supra n. o et dicta sunt, Adam habuit id, quod per Christum restituitur. Atqui per Christum non restituitur hominibus immunitas a necessitate moriendi. Ergo Adam eam non habuit. RESp. Diu mai. Dicitur positive Adam habuisse id, quod per Chri StUm restituitur, conc mai dicitur XClusive Adam nihil habuisse, nisi quod Christus restituit, egi mi. Et si nefanda est consequentia argumentationiS, quia propositioni affirmanti Subicitur sensu negativuS. 3aa. Ohi. I. Sanctio adiuncta praecepto divino de non comedendo ex ligno scientiae boni et mali potest intellegi de morte animae Si comederis, morte animae morieris. Atqui si si intellegitur, ex illa comminatione non probatur thesis Ergo hoc argumentum est invalidum.

204쪽

Tract. III. Me Deo creant et elevante.

Ross. Ne . mai. Nam in Sententia iudiciali Deus loquitur de morte corporali In terram reverteriS, de qua Sumptu e Supra n. 318J.3a 3. BL ΙΙΙ. Poterat Adam laedi lapide vel fulgure vel alia causa mortifera, ab eius voluntate non dependente. Ergo poterat occidi.

Res . Dist antec. Per Se ConSideratae CauSae Variae naturales poterant Adamum laedere, conc an ec et inebantur ita agere, nem nuc. De quare S. omas ait et Corpus homini in Statu innoCentiae poterat praeservari, ne pateretur ab aliquo duro partim quidem per propriam rationem, per quam poterat OCiva vitare, partim etiam per divinam providentiam, quae sic ipsum tuebatur, ut nihil ei occurreret e improviso, a quo laederetur' I, . 97, a. 2 ad J. Quia morbi, dolores et alia, quae sunt dispositio vel signum dissolutionis Corporis, Sunt praeparati morti et dedeCentia statum primae innocentiae et integritatis, hae omnia arcebantur ab Adamo et Eva et idem dicendum est de eorum posteris, si in Statu innocentiae nati fuissent. Nam dolores et labores sunt poena peCCati non minu quam mors G 3, 16 Sqq). Itaque nisi Adam illud peccatum commisisset, eius posteri nati fuissent in Statu gratiae, Sine ConCupiSCentia, Sine necesSitate moriendi, sine aliis malis, quae Sunt poena peCCati primi Communius autem admittitur eos debuisse observatione libera mandatorum Dei mereri vitam aeternam, eo potuiSSepeCCare et perdere salutem Suares, De opere sex dierum 3 8 sq). Etsi de modo, quo morti et mors arcebanIur ab omine in tam innocentiae Variae UaeStione fieri OSSunt, ad quas Certum responSum praeSto non St, tamen seCundum doCtrinam Scripturae et traditionis hae statui posse videntur Adami vires cibo nutriendae erant. Morbi ex causis internis oriundi excludebantur tum ex naturali perfectione Corporis tum ex abSentia passionum inordinatarum et perlaCto dominio animae in Corpus, tum X convenientia cibi a Deo homini provisi. Senectus, quae in immutatione et ConSUmptione organorum Consistit, avertebatur fructu ligni vitae, cuius ligni vis utrum fuerit naturali an supernaturalis, non convenit inter theolog S Suares . C. 3, 14 Sq). Audiatur . Mustinus: Vivebat homo in paradiso, sicut volebat, quamdiu ho volebat, quod Deus iusserat vivebat fruens Deo, ex quo bono erat bonus vivebat sine ulla egestate, ita semper vivere habens in sua o teState Cibus aderat, ne esuriret, potus, ne Sitiret, lignum vitae, ne illum senecta dissolveret. Nihil Corruptionis in corpore vel ex Corpore ulla molestias ullis eius sensibus ingerebat. Nullus intrinsecus morbus, nullus ictus metuebatur extrinseCus. Summa in Carne sanitas, in anima tota tranquillitaS. Sicut in paradiso nullus aestus aut frigus, ita in eius habitatore nulla ex Cupiditate vel timore accedebat bonae voluntatis offensio. Nihil omnino triste, nihil erat inaniter laetum. Gaudium verum perpetuebatur ex Deo, in quem flagrabat Caritas ex Corde puro et conscientia bona et fide non ficta Atque

inter Se Coniugum fida ex honesto amore societas, Concors menti CorporiS

que vigilia, et mandati sine labore Custodia. Non lassitudo fatigabat otioSum, non Somnus premebat invitum De civ. Dei 14, 26 . Similia leguntur apud S. Basilium Orat. 3, quae est de paradiso , S. Ioannem Chrysost. In Gen. hom. 13 Sqq), S. Ioannem Damasc. De fide I, II), S. Bonaventuram In ,

205쪽

Pars IV me elevatione supernaturali hominis Prop. XLI. Schol. I. a. I93

Immunitatem a morte esse homini non naturalem sed solum per modum doni praeternaturalis Collatam, Videtur e natura rei Videns, et expresse do Cetur a Patribus et theologis. Doctrina Contraria Baii est ab ecclesia damnata; prop. 78 Immortalitas primi homini non erat gratiae beneficium sed naturalis condicios Dens. n. 'o 78 Cf. 517 .

SOBOI. De scientia infusa Adami. 324. Praeter dona, quae Adam acceperat poSteri transmittenda, aliud est donum ei soli et coniugi eius conceSSum ratione Speciali Condicionis, in qua erat. Creatus enim erat in statu hominis adulti, qui non debuit scientia naturali carere, dum paulatim addiSceret, quae ei

Scit neceSSaria erant. Quare Deu eum Creavit Cum Scientia infuSa, i. e. Cum ii Speciebu intellectualibuS, qua nunc homine paulatim acquirunt, et Cum eo lumine intellectuali, quo posset Speciebus inclitis recte uti. Quae cientia non differt Secundum essentiam a Scientia acquiSita, Sed est praeternaturali Secundum modum.

Hanc Scientiam Scriptura eo indicat, quod dicit Adamum animalibus impoSutSSe nomina ConVenientia Gn 2, 9), quod non parvae intellegentiae Signum St. De qua re ait S. Ioanne Ch SOSI.: Vide hic, quomodo cum ineffabili illa Sapientia, ei a Deo Suppeditata, Cuiu nobiSindicia demonstrata Sunt per nominum impoSitionem, quae tot brutorum animalium generibus indidit, etiam gratiam prophetiae acceperiis In Gen. hom. 3 n. ). S. AufuStinus ConSiderandum dicit, qualis factus Sit Adam, qui univerSi generibu animarum vivarum nomina impoSuit; quod excellentissimae fuisse indicium sapientiae in Saecularibus etiam

libris legimus Opus impers contra Iulian. 3, ). Idem docent alii Patres, idem theologi, ut S. Thomas I q. 94, a. ). HUC Pertinent, quae leguntur Eccli Ir, et Sa 9. I Sqq.

Si quaeritur de ambitu huius Scientiae, quidquam magicdeterminatum dici non potest nisi Adamum cognovisse ea omnia, quae in Speciali

condicione patris et primi doctoris hominum eum Scire decebat, SeU, ut S. Thoma ait l. c., quae neceSSaria erant ad gubernationem Vitae propriae et aliorum. Et quia error i. e. SSenSu firmu PraeStituS salSO Ut Vero, Si malum, quod non Convenit Statui innocentiae, idem

Sanctus doctor ait: Sicut in membris Corporis primi hominis erat quidem Carentia persectioni alicuius, ut ClaritatiS, non tamen aliquod malum ineSSe poterat, ita in intellectu poterat SSe carentia notitiae alicuius, nulla tamen poterat ibi esse XiStimatio falSi l. c. a. 4 . SCBOI. De iustitia originali. 325. Statum illum, in quo erant protoparente ante PeCCatum, theologi vocant statum iustitiae originalis. Sed alii hoc vocabulo denotant rectitudinem Voluntati et immunitatem a Concupiscentia, Adam Con-CeSSam ante Collationem gratiae Sanctificantis Supra n. O8). Alii accipiunt iustitiam originalem cita. ut plane idem sit ac Cratia Sancti-

206쪽

Tract. III. Me Deo creant et eleVante.

ficans, quae in primis hominibu habuerit Specialem vim compescendi sensualitatem. Ita om Soto De nat et grat. I, ), Medina In I, 2, q. 3, a. ), alii. Secundum ' Thomam rectitudo primi status in hoc

consistebat, quod ratio Subdebatur Deo, rationi Vero inferiores vires et animae Corpus. Prima autem Ubiectio erat Causa et Secundae et tertiae. . . . ManiseStum CS RUtem, quod illa Subiectio corporis ad animam et inferiorum Virium ad rationem non erat naturalis alioquin POS peccatUm AnSiSSet. . . . Unde manifeStum St, quod et illa prima subiectio, qua ratio Deo Subdebatur, non erat Solum Secundum naturam Sed Secundum Supernaturale donum gratiae non enim potest

esse, quod effectu Sit Potior quam cauSa I, . 93, a. ). Quare gratia dicenda est radi Originali iuStitiae Ι, . OO, ad ). Itaque Secundum an Sententiam, quae eS Communior inter theologos, iustitia originali Complectitur gratiam Sanctificantem Cum omni.bus aliis donis ei anneXis. Si melius Xplicatur, quod ait concilium Iridentinum SeSS. 3, an . , Adamum amittendo iustitiam originalem amisisse Sanctitatem, in CurriSSe mortem et Captivitatem diaboli, et secundum Corpus et animam in deteriu mutatum Sse Dens. n. 788). Condicio primi hominis vocatur iunctia, latiore enSu accepta, quatenus iustitia est rectitudo ordini inferiorum ad Superiora ergo si vires inseriore subduntur voluntati rationali, voluntas autem Deo, haec recte dicitur iustitia. Est iustitia originalis, quia a prima origine aderat, et per originem ab Adamo ad eiu postero derivanda erat. Vocatur status iustitiae originalis, quia e Se erat Stabilis vitae condicio, lege Dei firmata. Scho s. De statu naturRe Purcte. 326. Statu naturae purae vocatur Status, in quo homo nulla habiturus erat dona Supernaturalia et praeternaturalia. Haec enim dona, quia Sunt indebita, potuerunt abesse, et potuit homo creari et relinqui in Statu, in quo habebat naturam cum facultatibus naturalibus et cum illis adiumentis interni et externis, quibus poSSet finem Suum ultimum, naturaliter debitum, proSequi et SSequi. Hi Statu naturae purae, qui numquam fuit, Sed Solum possibilis fuisse dicendus est, multum dister a statu naturae lassae, qui inductu eS Per CCCatum.

In Statu naturae purae abSentia gratiae erat negatio tantum in Statu naturae lapSae abSentia gratiae est privatio et peccatum. In Statu na-tUrae Urae homo non erat quidem Conversu ad finem Supernaturalem Sed ad finem naturalem in Statu autem naturae lapsae ut tali homo aversu eSt a fine Supernaturali, neque habet finem ultimum naturalem, Sed est in Statu perditionis. In statu naturae purae deerat homini Pro-Videntia SupernaturaliS, Sed ea, quae physice et moraliter neceSSaria erant ad recte Vivendum et finem Ssequendum, SubminiStrabantur Perprovidentiam naturalem in statu naturae lapsae et nondum reparatae)homo abiecit media Supernaturalia, et media naturalia ad Semper recte

207쪽

Pars V. Me peccato originali Praenotanda de conceptu peccati. 10 et

vivendum per Se praeSi non Sunt. Itaque Si fatius concertus talus naturae surae, Si qui dicit Statum hominum, quale nun Sunt, demptis omnibus Supernaturalibus et praeternaturalibUS SSe Statum naturae purae. Ecclesia quidem damnavit propoSitionem 33 Baiie Deus non potuisset ab initio hominem Creare, quali nun naScitura Dens. n. IO33) sed hoc intellegitur de carentia omnium donorum Supernaturalium et praeternaturalium, non intellegitur de Carentia providentiae naturaliter debitae, quae nunc abeSt, quia eiu loco est providentia Supernaturalis. Unde Si nunc homo propter ConcupiScentiam non potest diu obServare legem naturalem per Sola Vire naturaleS, non equitur eum id neque potuiSSe in ordine naturae purae, in quo Deus daturus erat auXilia naturalia, quae nun non dantur, quia datur nobilius auXilium gratiae SupernaturaliS. Haec est doctrina communiSSime a theologi recepta, tum Contra eOS, qui dicunt Ona Supernaturalia Saltem X decentia Creatoris deberi naturae innocenti, tum Contra OS, Sane pauciSSimOS, qui docent Deum poSSe hominem, nulla Culpa affectum, relinquere in morali impossibilitate servandi totam legem naturalem et SSequendi finem ultimum. Neutra Sententia admittenda Si illa prior non est admittenda,

quia in periculum vocat conceptum gratiae ut doni prorsus indebiti et gratuiti haec altera non est admittenda, quia pugnat Cum bonitate, Sanctitate, Sapientia divina Cf. Palmieri, De Deo creant 29 Sqq

PARS V.

DE PECCATO ORIGINALI.

Cf. S. Thomas a. a N. 8 sqq; - De malom. 4 sq: Suares, Me operae sex iterum l. 4 - De vitiis et peccatis disp. 9; . . de Ruleis. De peccato originali. Venetiis I 75 7 Varminias. De inmissione gratiae et statin peccati; Palmieri, De Deo creante thes. 65sqq; Ahis, Lehrbuch de Dogmati I 51 sqq.

PRAENOTANDA DE CONCEPTU PECCATI.

3a T. Peccatum ordinis moralis est difformitas voluntaria a lege divina Dividitur in actuale et habituale. a Peccatum actuale est voluntaria transgressio e is divinae Sile divina ita obligat hominem, ut eius tranS reSSione tollatur Conversio ad Deum finem ultimum, transgreSSio Si peccatum fraPE Si vero e divina ita obligat, ut eius transgreSSione non tollatur Conversio ad finem, Sed Solum retardetur progreSSu ad finem, Si seccatum leve. Haec est distinctio inter peccatum grave et peCCatum

leve e parte obiecti est etiam alia diStinctio ex parte Subiecti plane deliberate aut minus deliberate agentis, quae distinctio ad propoSitum noStrum hi non facit, ideo eam omittimus Quomodo Deus velit lege

208쪽

Tract. III. Me Deo creant et elevante.

sua obligare homines, utrum Sub graVi an Sub levi tantum, partim intellegitur e ipsa materia et fine legiS, partim e verbi legis, si agitur de praecepto POSitivo, partim e Sanctione addita Malignitas peccati gravis in eo St, quod homo bonum aliquod Creatum, Seu potiu Se- ipsum et sua desideria praesert Deo, ita ut ad satisfaciendum sibi respuat Summum bonum, Sperna Dei dominium, flocci faciat eius legem et Sanctionem, renuntiet amicitiae Dei et boni a Deo sibi ratione amicitiae collatis et oblatis. Si igitur peccatum grave iniuria in Deum commissa et Contemptu diVinae maieStatiS, etSi non Semper eXplicituS, saltem implicituS.

Consequenter peccatum mortale PSpectu Dei Si reatus culpae, cui annectitur reatu poena aeternae YESsecm autem animae rat macula. Nam quia peccator Se Vertit a Deo DCVS e Vertit a peccatore,

quem non iam amicum Sed inimicum habet, et quem a possessione Dei beatifica Xcludit et ad poenam transgressioni legi debitam destinat. In anima vero loco rectae ordinationis in finem ultimum fit per peccatum inordinatio et perturbatio.

b Hinc colligitur, quid sit eccam et abimale mortale. Nam etsi

supponimus nihil entitati PhySicae e actu peccaminoso manere in anima, moraliter aliquid manet Videlicet manet iniuria in Deum commissa et imputabilis. Homo manet a Deo aversuS. et Deu hanc aversionem videt et homini imputat ad reatum Culpae et Poenae, i. e. eum odio habet et Suo tempore punire Vult. Hae Valent de peccato mortali, in quocumque ordine, SiUe naturali Sive Upernaturali, Committitur. Sed in ordine supernaturali formalis et habitualis conversio ad finem ultimum consistit in gratia sanctificante ergo habitualis aversio a fine ultimo formaliter Consistit in privatione gratiae Sanctificantis. Qui graviter peccat, abicit, quantum est in pSo gratiam sanctificantem Deus autem in poenam huius actus deStruit gratiam. Unde absentia gratiae est absentia formae, quae e inStitutione Dei debet esse in anima, et ideo est privatio. Quae priUatio, quia Processit e voluntaria malitia hominis, habet rationem Culpae. Ergo PeC- Catum non vocatur habituale, quia est habitu quidam poSitivuS, Sed quia Si permanen privatio gratiae, effecta peccato CtUali, Se breviter peccatum habituale est voluntaria privatio gratiae. Si gratia abiecta Si Proprio actu eius, qui gratia Caret, est peccatum habituale personale. Si vero S, qui gratia Caret, non ideo gratia PriVatu eSt, quia Suo actu eam abiecit, Sed Solum, quia Adam, pater Otiu generi humani, eam ibi et posteris sui perdidit, est peccatum hereditarium Seu originale Tale peccatum XSistere Sola fide docemur. C Peccatum grave et peccatum DPe, peccatum fenonale et Eccatum originale non Sunt eodem Sensu Seu vivoces cccatum Sed ana-lofice Iantum Seu Secundum quandam similitudinem. Omnibus enim Communis Si ratio mali morali voluntarie contracti. Sed peccatum graVe et peccatum leve essentialiter disterunt. quia essentialiter in iis

209쪽

Pars V. Me peccato originali Prop. XLII. 10

differt ratio mali, quod consistit in inordinatione respectu finis ultimi. Peccatum autem PerSonale et peccatum originale eSSentialiter differunt, quia essentialiter in iis differt ratio voluntarii, ut Xplicabitur. Convenit quidem peccatum originale cum peccat gravi perSonali in eo, quod utrumque S peCCatum Ortale, i. e. PriVRn animum ita Supernaturali et hoc Sensu eam redden mortuam; Sed aliud Si proprio actu Creaturam praeferre Deo, aliud St naSci Sine dono Spirituali, quia primu paren generi humani hoc donum perdidit. Hae pauca praenotasse Sufficiat. Fusior Xplicatio et argumenta habentur in Praieci do m. IX, Π. 429 qq. Prop. XLII Protoparentes gravi peccato CommiAS iuStitiam originalem perdiderunt. 328. Stat Q UnctSt. Iustitiam originalem intellegimus gratiam anCtificantem, immunitatem a concupiscentia, immortalitatem. DicimuSProtoParente graUiter PeccaSSe, i. e. praeceptum Dei graviter obliganStranSgreSSOS SSO, et in poenam huius peccati privatos esse illis donis. Thesis est de fide. Multi rationalistae in narratione Genesi de peccato protoparentum nihil vident nisi iam fabulam. Sunt inter catholico quoque Scriptores, qui admittentes SubStantiam quidem nar-rRtioniS, i. e. Peccatum CommiSSum, omnia alia habent ut ornamentae populari traditione Semitica recepta. De qua re Vide Supra n. 236. Hic de indole illius narrationis aliud non statuimus, niSi quod requiritur ad historicam veritatem peccati originali stabiliendam. 3a9. m. I. Ex S. ScripturA. Secundum S. Scripturam protoparente praeceptum graviter obli- an a Deo acceperunt, et in poenam transgreSSioni privati Sunt donis,

Sicut narratur in Genesi, Deus sub poena morti interdiXerat Adamo et Vae, ne comederent de ligno scientiae boni et mali Gna, 7 3, 3). PSi tamen Suadente serpente comederunt de hoc ligno, et per Sententiam Dei e paradiso eiecti et in eum Statum translati Sunt, in quo nunc Si genuchumanum G 3 9 qq) f. Supra n. I 8. De hac narratione quaedam notanda Sunt a Narrationem esse historicam inde efficitur, quod poSterioreSScriptore inspirati et apostoli, item tota traditio ecclesiastica eam Semper hiStoricam habuerunt. E. g. muliere initium actum Si peccati, et per illam omne morimur Eccli 23, 33). Serpens EVam eduXit astutia uas 2 Cor ΙΙ, ) Alia multa paulatim videbimus. b Mandatum Dei fuit graves, quod patet ex eius fine, quia DeuS voluit, ut homines debitam sibi subiectionem Xhiberent, neque Contra Dei voluntatem scientiam boni et mali appeterent. Gravita praecepti

210쪽

Tract. III. Me Deo creant et elevante.

etiam ex anCtione patet, quae erat poena mortiS Leve autem praeceptum non imponitur Sub graviSSima Poena.c Serpens, qui sesduxit Evam, PSte crisIura erat diabolus, subsorma Serpentis apparens. Invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum s Sa 2, 24). Ideo diabolu vocatur homicida ab initio, Io8, 44 et draco ille magnuS, Serpen antiquuS, qui vocatur diabolus et Satanas, qui educit univerSum Orbem a Ap Ι2, ).d Accatum rotoparentum erat inoboedientia, ut diserte docet apostolus Rom 3, 9 et e natura rei patet. Primum motivum seccati fuit superbia. Voluerunt SSe Sicut dii, sciente bonum et malum G 3, 3). Propterea Deu poStea ait: Ecce Adam quasi unus X nobis factus est, Scien bonum et malums G 3, 22). Gravita peccati multum augebatur e facilitate Servandi praeceptum divinum et propter ingratitudinem pro tot et tanti beneficii a Deo acceptis, quae indesinenter ob oculo habebant et divinae bonitati deberi perspicue videbant. e Protoparentes eccato commisso immunitatem a concupiscentia et a necessitate moriendi perdidisse Scriptura explicite testatur Gn3, I 9). Unde etiam patet perditam esse amicitiam Dei, qua fruebantur. Cum per Adam peccatum omne homine Constituti Sint peccatoreS, et natura Sint filii irae Rona 3 19. Ephis, ), a sortior ipse Adam factus est peccator et filiu irae. 33o. ATR. a. Ex traditione. Quia doctrina traditionis de peccato originali, quam o Pro ponemus, includit vel Supponit grave peccatum Adami, hi pauCa tantum teStimonia afferimuS, quae serviunt ad quaedam in illa narratione Genesis Xplicanda. Imprimis ad ostendendum rem esse de fide sufficit allegare concilium tridentinum SeSS. 3, an I: Si quis non Confitetur primum hominem Adam, Cum mandatum Dei in paradiso suiSSet tranSgreSSUS, Statim Sanctitatem et iustitiam, in qua constitutus fuerat, amiSiSSO, in- CurriSSeque per Offensam praevaricationis huiusmodi iram et indignationem Dei atque ideo mortem, quam ante illi comminatu fuerat DeUS, et Cum morte Captivitatem Sub eius potestate, qui mortis deinde habuit imperium, hoc est diaboli, totumque Adam per illam praevaricationiSOffenSam Secundum Corpus et animam in deterius commutatum fuiSSe,

A. S. Dens. n. 788). Dicunt S. Patres in uno Adam peccato multis cena malitiam fuisse; nam et Superbia est illic, quia homo in Sua potius SSe quam in Dei potestate dilexit et sacrilegium, quia Deo non credidit et homicidium, quia Se praecipitavit in mortem; et fornicatio SpiritualiS,

quia integrita mentis humanae serpentina suasione Corrupta Si et furtum, quia cibus prohibitus usurpatu est; et avaritia, quia Plu quam

illi sufficere debuit. appetivit. et si quid aliud ii hoc uno admiMo