장음표시 사용
231쪽
propter defensionem Reipti blicae. Haec assignatur a Soto lib. 1. de iustitia, ct iure q. . arx 3. V. G. Si
ciuitas obsideretur ab hostibus, ita ut opprim retur, si unus, tradendo 1e aliis occidendum, liberaturus esset eam, posset licite facere, etiam si uanocens esset Imbfecundum communem, si hostes illii in tantum vellent occisum, ibid maliun tantum afferrent ciuitati, ipse, licet esset innocens, teneretur se illis tradere Nontani en potest ciuitas eum cogere Imo potius tota deberet peri , quam ivnocentem morti tradere. Vnde seqbitur errasse Caipham i, qua-do diXit, Expedit stXniu moriatur pro populo, ne tota aeηspereat. Non desunt tamen, qui tenent illum non teneri se offerre, si innoce sit. Sexta propter amici defensionem , Ioannis F. Maiorem charitatem nemo h.ιbet quum ut animam suam panar quis pro
amicisseis Multo naagis ob defensioneni parentum, fili orum, VXoris,in eorum, quibus quis maiori vinculo charitatis est astrictus.Septima, etiam propter dζfensionem proximi non amici. In qua re singulariter notand sim est,quod in intrasione, si inuadbus est persona priuata, Sc initim publica, tunc invasus, si iniuste invaditur, tenetur usque ad mortem se defendere rQu.indo vero inuasus est persona priuata,& inuadens publica, tuc tenetiir inuasus, ceteris paribus, potius permittere se bccidi, clitam alium occidere Ratio utriusque est, quia , secundum ordinem charitatis, bonu publicum debet pri-Dato anteponi. Quando vero neuter est phrso
na publica, tunc integrum est invaso dc se defe-
232쪽
dere, ex charitate etia permittere se occidi. Quod notauit Sotus . diiust iure l. x.qI.arta. Ui culta qu.nta sv liceat aggredi illa, in qu situ inses nainet probabila periculum mortis 'hi Peccatuni est mortale imilia aggredi. v. G. sumere venenum, eXpectare taurum, d huiu9
tamen Casibus potest quis excusaria peccato irmao .ctua id facit a iustitia dam-αnat , ut antridie tum eu. Secundo, quando cessae mortis futura probabilitas, secundum Nauarra1nc. 3I 'iu. I. Sic agiles expectates taurum excusan-: tur, quia licet ipsi aliquando occidantur,tamen Vt.frequenti iis taurum occidunt. Sim 1liter funambtili, si sunt experti, quia quamuis aliquam
do decidant, & moriantur, hoc illis est per a cidens qua ait frequentius neque decidunΠn que moriuntur. Tertio, quando fit ex inanima
-pluna est de his, qui immodicis vigilijs,4 in
. diis macerant corpus, qui se occidere videntur; isti enim actus paulatim inducut mortem. Η dicit D. Thomas,quod 11 animo se occidendi id faciant, peccare mortaliter,sed si non aduertat, nec est tam manifestum mortis periculum sed potiti quodam spiritu deuotionis ducuntur ad id, non modo peccare, sed potius plurimum mereri, si illud ordine1it ad bonum tinem. Hanc quaestioneintro more subtiliter explicat Franciseus a Victoria, in elect de temperantia anua seque ad nem, O de homicidio .3 is 34. Dissculta primascundigeneris an priuata auctori
233쪽
Non licet priuatae personae alterum occideres quantumuis Reipubucae nocivum. Ratio est, quia hoc ad publicos nagistrauis,in principes Pertinet, quibus cura Reipublicae demadata est.
Rom. II. c. Princeps nonfine causagiadiuin portat.
Deinde non licet quemquam occidere nisi Propter bonum commune, Cluus Cura pertinet ad personam publicam. Disculi assecunda; An priuata persona Peat occidera Prannum 'Nota duplici modo sumi tyrannum Primb, ex parte domini j, quod non habet, sed iniuste Usurpat. Secundo, ex parte usus, quia abutitur iure veri domini j. Tyrannum primi generis licet priuatipersonae occidere. Sic Bruto licuit opprimere Cars aem. Ita D. Thomas in opuscido de retinetine principum . E in sen dist. .. . q.a. arr. a. Quem Sylvester, α alii Summis sequuntur ver, Tyrannus Ratio est, quia tali Casu homo priuatus gerit personam Reipublicae. Tyrannum secundi generis non licet priuatae personae occidere Cuius Contrarium definituest esse haereticum in Conc Constantiensibus I. Discultas tertia siliceat marito xorem in adulterio deprehensam occidere 'Auget dissicultatem, quod leges ciuiles non solum hoc videantur permittere, verum etiam ius,in legitimam potestatem occidendi tradere. l. Patrι, ct tribu sequeatibus. f. ad ι Iullum de adulterjr. Dice
234쪽
Dicendum, Ante sententiam Iudicis maritii uxorem adulterantem non posse occidere sine peccato, post sententiam, posse Suta si Iudex. ut in quibusdam locis fit, adulteram marito, niendam etiam morte tradiderit. Ita omnes The logi in s. dist. 31. Ratio prioris partis est, quia punire malefarictorem ad publicam persoriam pertinet. Qusd ad leges Civiles allegatas,alla sunt iure
canonico abrogatae, can inter hac, o can. admonera 33. q. a. Vt referta quester ωb lex, o Qu' loco
recenset plures leges iuris ciuilis, quae sunt iure
Ratio posterioris partis est , quia in tali casu maritus fit minister publicae iustitia saltem voluntarius,in liber. Porro, tres sunt Casus iure Civili explesti, quibus priuatae personae licet altu occidere abG qne iudice. Priuius, Quisque potest occidere
nocturnum agrorum depopulatorem Secudus, publicum latronem. Tertius .militiae deserto-xem, siue transigam. Quibus tamen casibus tria obseruari debent; Primum,ut hoc fiat recta intentione, siue Zelo iustitiae. Secundum , ut certo Constet de Crimine. Tertium ut sit neces.s1tas, quia alia via non possit e medio tolli. Dissiculta quarta Dan uiceat cuicumque proscriptas, siue bannitas, aut disdatos, quε vocaηtunterficereΘNota quibusdam in locis solere celeratos quosdam citari ad iudicium, , si non Comparuerint edicto publico dari potestatem cuilibet eos occidendi, etiam sub inde praemio interfi-
235쪽
xo DE , o M scire voLvNY.cientibus proposito Dicendum est ex praecedenti dissicultate et tis constare licuum esse. Hoc expresse anirmat Sylvester verb. I mi q. 3. ct verb homicidium, q.3. Et latius Couar. de risublust a. . . . I. ημ in Verum ut huiusmodi edicta , sine statuta Int Iicita, praeter tria, qua praecedente dissicultatet diximus, haec etiam sunt obseruanda Primum, ut hoc non fiat nisi pro grati scelere, nam pro solis debitis non v1detur posse hoc ocGI SC-Cundum, Vibannitus non occidatur extra dominium illius loci, ubi hoc statutum fusi. Tertium,ut bannitus impune per aliquos anno to-Ιeratus non fuerit 'qiua tuo casu non censetur amplius bannitus, vel dissidatus. Quartum , Ut non sit pater occidentis, quia filius non potest Occidere patrem bannitum, vel contra iam tum , ut primum fuerit eruata forma uri in ipso citando, aut audiendo ante condemnatIO-nem, nisi crimen sit notorium. D custa quima e In priuata persona licear occidere
alium pro necessariasua ita defensione li Dicendum simpliciter licitu esse cuicumque
personae ob defensionem vitae propriae occidere iniustum inuasorem, adhibito moderamine n- culpatae tutelae Est communis resolutio noso.
Ilim Iurisperitorum, sedi Theologorum, D.
Thoma a. a. q. b . art. . Et Caietani ibidem Soti etiam de iust se iure lib. 3. q. arr.3. Et aliorum Scholassicoru
236쪽
Tria igitur reqtiartitur et liceat priuatae pers nae alteru occidere pro defendeda Vita propria. Primum, ut occisio fiat defendendo se cottii violentiam inuasoris , non contra calumnias,
Secundum, ut in nasor occidatur in ipso aditi inuasionis ; noli ante vel post, quia alioquin non esset defensio sed vindicta. Non est opus tamen expectare omnimodam inuasionem ad sui de se assionem, quia subinde nimis sera esset defensio Hinc si quis inclusisset inimicum suu in in cubiculo, ut eum occideret, ciste non posset se aliter liberare nisi eum Occidendo 'poterit una Occidcre antequam gladium eximat, quia ipsa inclusio videtur sufficiens esse inuasio. Quando tamen nulla est intrassio, non licet occidere. Hinc videtur errare Maior in .sent dist. s. q. a. cima dicit, used si quatuor essent in una naui, cis a esset submergenda nisi duo proiicerentur in mare tunc debere sortem mitti, ut de Iona factum est, αλ- per quem caderet sors, ille deberet permittere se occidi, iro1jci in mare Quod si nollent sortem mittere, tunc lieatu esse viribus certare, qui vincere posset, licite posse alios in mare pro ij cere Ratio est, quia hic nulla sinuasior Regula autem occidendi alterum ad propriam
vitam seruandam,valet tantum de in uasore,eΟ-que iniusto. Ita Cardinalis Toletus, in libro decim si tutiqnesacerdotum, circa praeceptum, Non occides. Tertium, ut struetur noderamemnculpatae
237쪽
1y, DE HOMICID VOLUNT. tutelae; hoc est, ut ea moderatio adhibeatur in efendenda vita propria,quam aequitas naturalis dictat adhibendam, niimirum, Habstineatur ab occisione proximi, quantum fieri potest. c. Ignis sis de homicidii c. verὸ desententia excomis
Non videtur tamen esse necessarium, quod quidam voliant, illiam, qui invaditur,summum ciebere adhibere iudiciti, an possit aliter . quam perciliatam mortem se defendere , nempe vel fugiendo, vel pacem deprecando, vel leuiter hostem cedendo Ratioest, quia videtur ni is graue in dissicile obligare inuasum, in perbculo mortis agoniZantem ad tantas Circum-
speetionem adhibendam; Nam in tali periculo
metus non simit iudiciun esse tam promptum; Et ira quae tunc naturaliter exurgit, perturbat animum, ut no possit tam facile omnia videre. Habent haec locum non solum in laicis sed fendentibus, verum in omnibus omnino pe sonis, Clericis, religiosis Nec solum contra inuasores iniustos , sed Contra qu'scumque, maxime s. Caetera sunt paria; dque non solum aliquo loco, tempore, sed omni tempore, dc
Dixi si caterasin paria; Quia licet quis pro necessaria vitae suae defensione Papam, re Imperatorem occidens non peccet Contra iustitiam, secundum Caset opusc. r. de potestate Papa, Franciscum a Vistoria in ne relectionis prima de poteItuta Fcclem peCC attamen. mortaliter Contra Cha
ritatem ι Quia vita aggressoris hoc casu utilior
238쪽
TERTI CAs RusERvATO Isrei Respublicae, tum aggressi,& sic caetera non sunt paria. Dixi secundb onmi loco, o omni tempore quia litata est etiam occissio pro necessaria vitae de iensione, quando quis dat operam rer illicitae, sic sua culpa incidit in necessitatem vitam suam defendendi. v. . Si quis deprehensus sit ma- culterio cum uxore alicuius,in maritus velit uni interficere , potest licite se defendere. notauit Sotus lib. I, de iust is iure. q. Lart. q. o ait Clericum in tali casu alium occidenteme Di regularem Ratio eius est,quia in tali
casu defentionis non peccauit, per Ciem unicama homicidio Et maritus uxorem, vel alterum oc-Cadendo in hoc casu peccat, i ante ostendiminci Urgo contra ipsum alter potest se iuste defen- Qere , licet contrarium dicat Nauarru c. I.ι'
Non obstat dictis scriptura ad Rom. a. Non vos defendentes rirarisso Qua abutuntur moderni Anabaptistae ad suum errorem, quia pro deinsendentes, graecus textus habet vindicantes, ut im-Εuarum persti annotarunt,in certe sequentia hanc annotiationem prorsus exigunt, sublui Satur enim pro ratione, sibi xinuictam, θ' eo retribuam, Dicit Dominiu.
Non obstat secundb D. Augustinus detiDro arbitrio c. . ct epi a M. Vbi sic loquitur
De occidendi hominibus, ne ab eis quis occidatur, non mihi placer consiliam, nisi fortesiit miles aut publica functione teneatur, ut non prose hocfaciat, sed pro aliis accepta se
239쪽
num loqui de ijs, qui praeueniunt anuasionem,
Sicut exponit Sotus lib. . de inst. 9 iure q. r. Vel de iis , qui intendunt mortem inuasoris , Sicut D. Thomas a. a. q. s. arr. . sed quam bene, postea
dicemus Melius dicendum videtur Augustinum sic loqui,quia homo admodum raro se defendit sine aliquo peccato vel odij, vel irae, vel cxcessu moderaminis inculpatae tutelae. Non obstat postremo , qud salus animae Proximi praeferenda est saluti corporis nostri, quod non videtur fieri, quando iniustus inuasor occiditur,qui non solii corpore,sed ut frequentius anima in aeternum perit Non, inquam,obstat,quia secundum ordinem charitatis tunc&lum tenemur vitam proximi spiritualem praeferre vitae nostrae corporali, quando est necessitas, hoc est, quando aliter saluari non potest, nisi opem feramus, quae necessitas in hoc casu
non inuenitur nam inuasor, si velit, potest desistere,in se saluare: Si ergo in peccato morta, timoriatur, sibi imputabit. Disscultas sextaci an liceat praueniendo occilere in dia. urem tDistinguendum est vel est apertus insidiator, vel occultus.
Apertum insidiatorem,puta qui te bombarda parat traij cere, aut pugione inclusu m cubiculo perfodere , licet praeueniendo occidero. Ratio est , quia talis insidiator es iniustus inua r de quo ante dixi. Est log. in c. s. de homicidio ver, de
240쪽
de conatur occidere,ordinarie non licet praeueniendo occidere, licet tamen contra illum est taJs, non tamen naendaciis se defendere. Dixi ordinaris, quia subinde licebit etiam MIem insidiatorem praeueniendo occidere,iribus nimirum subsistentibus conditionibus Prima, si certo constet innocenti de insidijs, aliter non possit euadere. Secunda, si certus sit,se hac ratione posse euadere Tertia, si absit scanda- Ium Ratio est, quia licet inuasorem occidere, quando homo non potest aliter euadere Clemen. mca de homuridis. Sed insidiator his conditionibus positis, censetur iniust us inuasor Ergo licet, &C.
Hinc sequitur, quod mulier inclusa cubic Io si sciat parari sibi mortem amarito, posito sub ceruicali pugione possit praeuenire maritu, illum occidere, si non sit alius modus euadedi, ut annotauit Sotus lib. F. de iust. iure q. I. art.
1. Verunt ut bene idem Doctor monet, seruit haec doctrina , ut consulatur conscientiae post factum non ut in publico praedicetur, ne rude vulgus doctrinam subtilem, quam lassicienter capere non potest, per abusum amplificet.. Disculta se rimari an in defessime liceat intendereminem inuaserus Haec dissicultas mouetur propter Ommune.
hactenus in scholis celebratam doctrina
Thomae, qui iri. q. .. arr. . docet non licere intendere mortem inuasoris.