장음표시 사용
261쪽
si ipse ab alio occidatur, sed ut frequentius cincurritalium , quem anth Deo reseruatuna diximus, non ad absoluendiim, sed ad puniendum, cum Deus sine poenitetitia peccatina mortale, etiam de absoluta sua potentia remittere non possit, clim tacite hoc 3plicet contradictionem, ut diligenter, docte probat Sotus Contra Scotum in .sent dist. - art. a. Octaud, cillum maritum , qui Xorem in adulterio deprehensam occidit quamuis enim talis in foro exteriori non puniatur, in foro tamen Conscientiae mortaliter peccat, bere homicida est, Secundum cammunem Theolagoram in
Nono, illum', qui mandat, Consulit, aut homicida auxilium fert, quia statutum, ubmaleficium punitur , ligat etiam mandantes, ut probat Bartholus peri Malieres , de sententia ex
Aliud dicendum esset, si Episcopus reseruaret solum actum occidendi , quem quis per se mediate vel immediate Committeret, dicendo se reseruare peccatum illius , qui alium occideret, ut fit in quibusdam Episcopalibus, quia tunc reseruatio, cum sit se ricte intelligenda,
inuolueret 1blum occidentem,non autem mam dantem, Vel Consulentem Viti Diuestrum ver,.s tam m. a. 7.QVI ES
262쪽
Qua Iant Obseruanda circa confessonem , ct absolutionemhmicida poeηιtentis CIRCA confessionem plures circumstantiae notae esse debent Confessario. Prima, Qualis persona occiditur; sunt
enim multa genera perionarum, quae in confessione necessario exponi debent. Primum est Personarum sanguine coniunctarum praecipue in gradu propinquo Ita si patrem, matrem, filium, fratrem uxorem quis occidat, non sufficit illi d1cere in confessione se hominem occidisse, sed debet specificare patrem matrem. Ratio est, quia talis circumst antia mutat specie peccati, dicitur parricidium Secundum g nus est clericorum, religiosorum Nam tunet homicidio est continacta excommunicatio S
q. . Vbi nota Primo, per Clericos intelligi nostium Sacerdotes, sed etiam, qui habent prima tonsuram tantum Et per Religiosos, non solum proseos, sed etiam nou1tios Secundo, quamuis in hoc Canone non excommunicetur nisi iiij cientes maniis violenta , tamen in c.
qumtus, ct c. mulieres,desententia excommuniώationis, excommunicantur etiam mandantes, consuletes, Miuuantes huiusmodi manuum injectio nem Tertium genus est Episcoporum. Archiepiscoporum, atriarcharum Hos enim occidere, sicut & Arutilare aut percutere, aut etiam
263쪽
mandare hos actus fieri est prohibitum sub ex-
Communicatione coena Domini: Quod dietum intelligit Caietanus in Summuia νο, exιommumcatio, de Episcopis consecratis, quamuis non habeant possestionem Nam si non sint consecrati, quamuis habeant titulum , possessionem praedicti actus non inducunt excommunicationem latam in Bulla coenae Domini, sed excommunicationem contra percussorem Clerici, de quasvrAE. Quartum genus, est Caidinalium eorum qii non sunt spiscopi exercens enim aliquem actum ex stipradictis contra tales incidit quoque in excommunicationem Papalem in c. salicuae paenu, sed non in coena Domini Et additur ibi alius actus illicitus contra Cardinales, qui est hostiliter illos insequi, qui eandem inducit excommunicationem. Quintum genus est eorum, qui Romam vadunt ob aliqua negotia, in quibus inchiduntur Notarii Procuratores, Advocati, Iudices Hos enim occidere, imo percutere, vel spoliare per se, vel per atium,excommunicationem coenae inducit Limicat hac excomminicationem Caietanus Iupra, quando nempe occiduntur, vel percutiuntur,vel Xpoliantur caussa illius negotij, ut sic impediantur. Septiuuim genus personarum est eorum , qui
vadunt Romam peregrinationis caussa, Velinde reuertuntur Hos enhnsimiliter occidere, percutere, spoliare inducit eandem excommunicationem coenae Domini. SCcunda circumstantia est tempus,puta si ho-inieda longo cpore perstitit in volutate occidendi,
264쪽
dendi, quia tali casu, ut frequentius, sunt multae volitiones intercisae,& consequenter multa noua peccata singulae enim volitiones interpola tae 1unt peccata mortalia, & consequenter sigillatim confitenda: Non tamen necessariti erunt recensendanaala verba, signa gestus, quae immediate antecedunt, vel sequuntur homicidiu, iuxta ilia, quae utiliter,& subtiliter resoluit Na-
Tertia est, An habuerit in homicidio socios Nam si habuerit, de ipse eos induxit, toties peccauit mortaliter Inducere enim ad mortale est
Quarta, postrema est locus, puta an fuerit lacer Nam tunc mutatur species homicidi in sacrilegium, quod multo gratiuis est. Circa absolutionem duo praecipu notanda sunt; Quis postit absoluere dc modus absolue die Quoa ad primu attinet, Ab homicidio metali, hoc est, quod in sola voluntate consistit, potest
quilibet Colassarius absoluere, cum nemini reseruetur regulam Paludati aliq-ιes4ηte citatam. Similiter ab homicidio completo , quod sit Caussa necessaria defensionis sui, aut proximi, Terum suarum, aut proximi Cum excessu moderaminis inculpatae tutelae, qui est tantum venialis, quia nemini reseruatur, per aliam regulam, qua priore parte docuimus venialia nemini solere reservari. Ab homicidio etiam illo, quo publica fungens avetoritate malefaetorem mer tum mortem extremo supplicio assicit, sed cii prava iii-
265쪽
tentione; quia huitismodi homicidium,cum sit soluti contra charitatem, non Vero contra it initiam,scuti ante diximin, nemini quoque reser
Ab homicidio laici, hoc est, quo laicus Vo-Iuntarie, iniuste occiditur, siue occisio fiat per Clericum, siue per laicum, non Dotest ab-1bluere quilibet Confessamus, sed est opus absolutione Episcopi, vel alterius eius vices in hac arte gerentis, cum sibi Episcopus illud reseruarit.
Ab homicidio Clerici, hoc est, quo Claricus iniuste occiditur siue a Clerico , siue a Laico non potest absoluere Episcopus, sed debet absoluere Summus Pontilix, aut alius ab eo potestatem delegatam habens , quia illi seruatur Propter excommunicationem tali homicidio coniunctam Summo Pontifici reseruatam ut ex 'acedentibM-ηanifestum est. Qu9d attinet ad secundum, de modo absoluendi Dicendum primo, quod ante ab Lationem homicida debet pro vita ablata satisfacere, omne damnum ex tali ablatione subsequens restituere, I hoc statim actu praestare non possit, debet saltem secum hoc proponere, quum per facultates Licuerit, secundum commune; i
Secundo, homicida Clerici debet absolui ab
Tertio, omnis homicida debet ab hii ase catis Postrem, debet Cum illo dispensari in irregularitate Omne enim homicidavin volutarium,
266쪽
TERTIO CASU RESERVATO. et frarium, illicitum, hoc loco reseruatum ii fucit irregularitatem, iuxta illa, qtue adducit tilate probat Sylvester erλ bom. 3.: alii Summ1-
Dissic ita prima an mistia possit aluocerepra a ta ablata, o quomodo, se quibus Videtur auarro quod non, pro ova sententi adducit plures leges Ciuiles, c. II. m. aa. V1- desice l. liber homo. . ad i. Aquia . Quae habet, hominem liberum nullo pretio aestimari posse I. uesem de his, qui deiecerint, enderint, quae sic habet Izi homini libero, qui praeteriens per viam
publicam percutitur re aliqua protecta, aut cadente ex a
liqua fenestra deberi me/icationis impensa nostipendi quaesania lucrifecisset, ηοη autem quicquam pro deformitate, aut cicatrice inde rosidia oorpis enim liberam nuru
Dicendum prinab, quod licet pro vita, quae est omnium bonorum externorum, Corporalium praestantillimum, non possit fieri plena satisfactio, quod insinuant lege a Nauarro allegatae, poteit tamen fieri aliqua satisfactio, seu potius compensatio, ut docet D. Thomas a. a. q. ab art. a. quem sequitur, Hate explicat Sotus
lib. . de iustitia bare q. b. est communis omnium Theologorum.
Secund . si haeredes destincti satisfactionem hanc remiserint, ad nullam aliam restitutione pro damno vitae ablatae tenebitur homicida. Ratio est, quia penes illos est ius prosequendi ac cusationem usque ad poenam talionis, vel illam renaittendi,
267쪽
Nisi forte homicida in caussa fiterit,quod prodestincto non fiant tot sacrificia, quot ipse pro
anima sua fuerat indicturus quia tunc, etiana si haeredes remitteret Compensationem, deberet
homicida proprijs orationibus aut sacrificiis. vel eleemosynis pro anima defuncti Curare fieri compensationem quia aliter non satisfieret Voluntati, intentioni occisi. Tertib, quando homicida punitur poena talionis puta assicitur extremo supplicio , si , eo
non obstante, nolunt haeredes mortem defim- sto condonare, no tenebitur isse quicquam dare haeredibus, tenebitur tamen satisfacere defuncto, quantum 1 se erit Per aliorum orationes , sacrificia, eleemo1ynas Ratio prioris partis est , quia bonum vitae ex se non potest transmitti ad haeredes. Ratio posterioris est, quia voliantas praesumpta defuncti est, ut pro animapsius fiat compensitio. Si tamen occisus aliter mandasset, nimirum
ut filijs, alijs pauperibus amicis suis pro mo
te sua fieret compensatio in pecunia , vel alijs temporalibus, ita faciendum esset, quia eius ra-t1onabili voluntati debet satisfieri. .
Disculta secundi an homicida teneatur restituere heredibiu accisi damua ex homicidi secuta Dicendum teneri secu=rum omnes.
Damna vertati aec sunt Imprimis sumptus δε- oi cum Chirurgis,in Medicis, illis tamen detractis, quos aeger fecisset in cibo, d potu suo ordinario, cils, quae, habita ratione personae, fuerunt superflua Deinde, operae, quas inter fectu.
268쪽
fectus toto tempore vitae suae potuisset exerce- Te, quae in foro exteriori,secundum opinionem Iurisperitorum , debent computari secundum formam l. areditatum. si ac falcidiam Verum an foro conscientiae, dicendum est huiusmodi computationem operarum faciendam esse ad
arbitrium prudentis viri, habita ratione omnia circumstanti artam. Di σι usta tertia: In homisida , propter homicidium extremo Applicio gerim teneatar etiamsoluere radicta
damna li Mouet hanc dissicultate Nauarrus c. II. u. II. cui respondet, teneri Ratio esse, quia ipse homi- cida lege naturali, Diuina obligabatur ad illa damna soluenda, antequam extremo supplicio assiceretur,& illud supplicium, quod illi in vin- dictam publicam irrogatur,ei compensatio an-IUrlae Rei p. illatae, quae non liberat a debito soluendorum damnoru, qta haeredibus tenebatur. Discultas quarta : Si homicida in vita nonsatisfecerit pro damni praedictis tenebuneturne in conscientia illiis hae. redes pro illo fato facere Dacit idem auarrus seupra nu IJ.βb em teneri, non secus ac haeredes tenentur ad soluenda alia eius debita. Ιmb, sic dum illam, tenebiturin ipse fiscus Principis. si forte eius bona per eum consi1ca'
Dissculta quinta an ad pradicta damna soluenda i neatur etiam ille homicida, qui aliti occiditis defendem do quidem.sed cum excessu moderaminis inculpata rate
269쪽
hra DE HOMICID VOLUNT. Habet quoque hanc dissiculiatem Nauarr. e. n. na. a Cui similiter respondet teneri, pro tua sententia dicit esse textus singulares an c/um cam dejoemr O mi . .s adultarum,s Impera.
ores f. de adulter s. Neque obstat, quod Caietanus a. a. q. - .Qt.I.
Ec nos ante aliquoties insinuauimus eum, qui alterum occidit in bello iusto, vel ex iusto dicis mandato, pravo anmao, intentiora , 1-ς et propter iniquam intentionem peccet, non reneri tamen ad restitutionem: iam praesenti casu occidens alium non solum peccat Contra charitatem ex praul intentione,sed etiam Contra iustitiam ex ipsomet opere exteri 1. Discuit exta an bmisidar/neatur restitueresump-m sepultura occis Videtur Nauarro c. F. teneri Verum, cui ipsemet fatetur, singulariter hoc asserit Lon- e probabilius dicitur non teneri Ratio est euiliens. quia, etiamsi ille occisus non ruisset, Cum necessiim sit omnibus semel mori, ad ΙΙos um-otus ferendos tenebantur eius haeredes,11111 for- e quidam sumptus Circa occisos fieri Coniue-uissent, qui non consueuissent fieri Circa alios mortuos, quod apud nos locum non habet, ubi circa illos longe minores sumptus fieri Cotue-Merunt, quam Circa alios defunctos. Disculta septima lat. boedibrufacienda est data. instrum n ictorum restituti 'Dicendum haeredes duplicis esse generis Quidam sunt haeredes necessari , nempe qui
270쪽
ditate excludi, sicuti sunt uxor, filij His tenetur homicida restitutionem facere ex Iustitia. Ratio est, quia homo est quoddam bonum, nosolum suum,sedri uxoris, di prolium, ideo, qui hominem occidit, illis occidit. Alii sunt haeredes tantum ab intestato, ut quinitur Iurisseriti, qui non sunt necessari j, t sunt fratres, sorores, inferiores cognati His in rigore iustitiae non tenetur homicida. Hinc sequitur, quod licet defunctus sua liberalitate ipsos forte aleret, obligatio tamen illa qualiscumque non transit in homicidam. Et licet in foro exteriori fratribus, reli quis cognatis, qui ius habent agendi de iniuria, quando non sunt magis propinqui haeredes, soleat, ut iram remittant, pecunia aliqua numerari, illis tamen, ut iam diximus, in foro conscientii saltem ex debito iustitiae nihil debetur. Discuis octava, ct postrema uis potest distensare
in irregularitalepe homicidium incursa λDicendum rari inci, Summum Pontificem dispensare posse in irregularitate incursa per homicidium voluntarium qualitercumque per petratum, sicut in omnibus alijs irregularitati-Dus , quicquid dicant itidam urisperiti Ratio est, quia omnis irregularita est iuris positivi humani,supi a quod est Summus Mifex.Qu'dusque adeli verim est , ut etiamsi in aliquo Concilii generalis decreto vel Sedis Apostolics decisione diceretur homicidam talem irrecuperabiliter beneficia, & qu,cumque alia