장음표시 사용
281쪽
Circumferuntur etiam quidam vulsari versus in libello, qui Hortulus animae in1cribitur, Malib14mpresti, qui inter Casus Papa reseruatos enumerant percussionem parentum, sed ut diximus, sine handamento, quia nullus est Casus Summo Pontifici reseruatus, nisi propter Censuram annexam illi reseruatam, P ex Caiet. communi in priore parte me diximus , qualis nulla legitur hui Casu annexa.
De machinatione in mortem coniugis quinto casu reseruato.
Quidnamine machinationis hoc ca intelligitur '
MAchinatio significat actum ijsum ma
chinandi, hoc est aliquid geniose, arte,& manu fabricandi Cui Vlpianus in .sivi verὸ M. sed interdum, eleganter opponit de plano opus aliquod facere; fit in machinatione
non tam materiae, quam injeiiij, atque artis haberi debet ratio, secundum eundem. Machinatio subinde in bonam partem accipitur,ut apud Ciceronem, de diuinatione lib. a. ubi sic ait: Namprimum alia mares, aliasaminasunt,quod perpetuitatu causia Natura machinata est. Frequetius xame, & magis proprie in malam partem surpatu
282쪽
, MI INTO CAs issERvAro aspatur, ut machinari sit idem, quod dolo, atqtie astutia aliquid maenire, fabricare uua insignificatione hoc loco accipitur. Quare machinari in mortem coniugis nihil aliua est, quam dolo, atque astutia aliquid fa-CCre, quo mors coniugi feratur Quod eila Peccarum mortale, illiidque grauissimum ex si perioribus, ex praecipue iis, quae 3. c. huius postem moris parta dixtinus ficile colligere est.
Qui mirrunt, vel non incurrunt hunc cassis ,
Ε praedictis sequitur Primb, non incurrere
hunc casum mar1tum illum, qui multa Voliuit animo in mortem uxoris, ut olimias in nullum opus externum prodeat, tum,quia non machinatur proprie, r priore quastione pasci, tum, quia si hoc machinari esset, machinatio me talis reseruationi subiacere non potest, argumem ro eorum, cythe in priore parte, ct in prioriseu capitibus hi ius partu aliquoties diximus. Secundo, neque assum, qui uxorem immo derate verberat, licet grauiter peccet, imo nec
qui stricto gladio krcutit, etiam si graue Vulnus infligat Incia eret tamen, si gladium, pugionem, aut simile instrumentum sub ceruicali absconderet, quo illam iugularet, etiamsi it gulum eius non peteret Ratio prioris partis est, quia , qui sic Verberat , proprie loquendo
nim dolo, atque astutia,sed potius de plano cu
283쪽
coniuge agit, quod machinationi opponi supra ex Vlpiano diximus Ratio posterioris partis, quia hoc est proprie in mortem machinari , t
Tertib, neque coniugem illum, qui uxorem ad castra militum deducit praetextu quide merces vendendi, animo vero turpem quaestum ex eius corpore faciendi, si forte illa in ituaere, aut castris occidatur Ratio est,quia licet machin tur non tamen in mortem, ed in quaestum exmrpi actu corporis eius corradendum, ratione Cuius praeter Intentionem mors uxoris acCidit. Qibito, neque illum, qui varijs artibus coenatus fuit enecare illam , quam coram proprio Parocho, testibus in coniugem accePit, γxlim nemine, praeter ipsum, conscio citIius foerorem prius fornicarie cognouit. Ratio est, quia licet machinetur in mortem, non tamen Comiugis. obstante impedimento affinitatis in priano gradu ex coitu fornicario contracto, quod macrimonium dirimit. c. non debeι, deis anguimrare, cr albi . te. O Conc Trid.sasi a qde reformatis 31e, quatenus assinitatem ex allicita copula dicit conzrahi, impedire,& dirimere matrimonium saltem in primo secundo gradu.Quinto, e contrario seqahur incurrere illu, qui uxorem rixosam, dc frequentius ad blanphemandum Deum ipsum prouocantem cogit peregrinari, loca periculos adire, quo a latronibus interimatur , quia etsi illa grauiter
peccet etiam mortaliter, 1i sciens, aut scire debens maritum ad blasphemadum prouocatum iri,
284쪽
QUINTO CASU RESERVATO. 23 iri, non abstineat, secundum omnes ' Non tamen
propterea ab hoc casu incurrendo maritus excusatur, clim sit alia ratio uxorem corrigendi. Sextb,& ipsum, qui Uxorem valetudinariam continuis iurgiis. contentionibus molestat, qud mors eius acceleretur. Neque obstat, quod nihil machinari videatur, qu a second- Vlpianumsupra, in machinatione non tam habenda est ratio materiae ipsius, quam artis, doli Cum igitur iurgia, ver-ha contentiosa artificiose ordinentur in mortem coniugis, sussicienter machinari dicitur ad incurrendum hunc casum. Septimo, postremo, extendi debere hunc casum, ut etiam incurrant illiina, qui praecipiunt, consultuat, aut quoquomodo auxilio sunt, ut quis in mortem conuigis machinetur, propter ratiotiem, quam in superioribus casibus aliquoties allegauimUS. Nota, quod quamuis de marito incurrente,
vel non incurrente hunc casum tantum nim-
tio fiterit, idem per omnia iudicandum de uxore, ciso reseruatio indifferenter de utroque lo
Quaesunt obseruanda circa cοηθ em. absolut emmaιhinationis in mortem coniugis
Irca Confessionem obseruanda est una citacumstantia sine quis machinetur in mortem coniugii Si enim maritus maiochin
285쪽
chinatur in imortem uxoris, ut cum alia ollaeis, militer ad eundem finem machinaturi contrahat,4 uxoricidium sequatur, nascitur impedimentum, quod matrimonium non solii mimpedit contrahendum, sed etiam dirimit contractum. c. relatum 3 . q. I. c seuper hoc, c. propositum, de eo qsti duxit in matrimomum,oc. Addidi supra, quasimiliter ad eundem foem machinatur, quia si maritus soliis machine ir illa inscia,cum qua vidi postmodum contraherC,nasicitur impedunentum solum impediens contrahendum, sed non dirimens contractum c.admonere r. q. a. ct communis in ..sent diit. 37.
Similiter si uxor machinetur in mortem Driti ut cum alio contrahat, si ille in eandemnaortem conspiret , nascetur impedimentum dirimens cotractum Si vero sola uxor machinetur, illo , cum quo Vul nubere, ignorante, nascitur solii in impedinient im impediens c5-
trahendum secundum Nauar. c. a. post Paludanum in is distia .
Non obstat, quod iura loquantur antlim de marito, quod poenae non debeant extendi ultrastium casum, c. poena, de paenit. dist. a. Quia responderi potest, regulam illam iuris falli in co relativis, in quibus eadem ratio, idem ius suadet, eaden imo maior ratio suadet idem dicet
dum in uxore, quod in marito, Pt annotarasn Se rvi in . di t. 3 . Nauar capit aa. nu. 7 .
circa absolutionem obseritandum Prinad, machinatorem non posse a Molui, nisi omnes machinas in moricua oniiiii paratas semo.
286쪽
Poterit. tamen absolui malefica, quae maritum maleficio intoxicauit abs e amotione malaficii, si maleficium non possit tolli nisi alio maleficio, quia non licet maleficium maleficio tollere δει undum communem, o nos insta latius
Secundo, obseruandum, si ex machinatione mariti mors uxoris sequatur, Illum incurrere irregis aratatem secundum Antoη. 3. p. it. q. c. a. Summam Confessorum de homicissi', II. abiena313τeyb. Irregularitas 3. u. ra. Ratio ei , quia secum dum praedictos Doctores, non solum incurritur arregularitas ex homicidio, quod sit vi extrinseca in aperta , percutiendo, praecipitando, se cando, vel vuliacrando Verum etiana ex eo, quod quis committit quouis ingenio, aut arte mortis causim praebentes clio eriam annotauit Maiolin lib. f. de irregularitatibi c. 4. I.nu.3. Quares sacris initiari volet, necessarid cum eo dispensari debebit, quae dispensatio non nisi a Summo Pontifice obtineri poterit, per illa, quae habet Conc Trid ses de reformar. c. I.sub Dem. Et trus supra c. 3. q. 3. disc. i. annotauimM.
287쪽
De veneficio sexto casu reseruato.
DV significat Aliquando enim accipiis
itir pro crimine illo, qtio quis alium veneno necat,aut eius valetudinem ossendit aliquando pro certa superstitionis specie, qtiae etiam maleficium appellatur. In utraque significatione reseruationi subiacet. Quod ad priorem attinet, hoc loco reseruatur quoad posteriorem proxime sequenti, ut ibi fiet munifestum. Venenum, a quo veneficium venit, vocabin Ium medum est quod tam in bonam, quam in malam partem sumi potest, quemadmodum &Pharmacum apud Graecosci trunaque enim generale est ad ea omnia , quae naturam Cilis, cui ipsa admouentur siue bene, siue male immutare possunt. Qui igitur venenuin diciti inquit Cantisaurisconsultus de verborumsiqnificatis tibinyadiicere debet virum bonum, an malum: Hodie tamen venenum vix aliter, quam in m lam partem accipitur, ut idem sit quod δηλητήριον raece, hoc est pharmacum mortiferum, aut noxium, sic dictum a Graeco verbo δηλλω, quod est laedo, siue noceo.
Venenum aliud taedico triplicia est generih
288쪽
vtrefert Damhouderitis in sua practica criminal gallica c., .nu. 3. . . . Primum, quod in
se quidem malum est, sed quibusdam alijs commixtum fit bonum, itale. Secundum, quod ni se malum est, nullo pacto bonum fieri potest, aut utile. Tertium, quod natura sua non est malum, sed arte, certa commixtosae fit noxiuna in mortiferum. Praeterea secundum eundem , venenorum quaedam cito necant, aut offendunt, quaedam non statim, sed interiecto quodam tempore, multorum subinde dierum, nati mensium, . annorum Quae nostro propositio lassiciunt, quia diligentior horum tractatio ad Iledicos, corporis potiti spectat , in
Qq incurrunt, et non incurrum hunc caseum ζEX praemissis sequitur, Prinab, non incurrere' hunc casum Pharmacopolani illum, ni venenum primi generis domi habet; Imo nec qui secundi, aut tertii, si nemo laedatur Haud occidatur, quamuis peccet mortaliter, si pravo dine habeat aut sine cautela tali, qua sibi probabiliter persuadere possit neminem laedendum , per illa' qua habet D lueste Hrb.-r. q. p. E D. Thom. a. a. q. ιρ. Ratio prioris partis est: quia reseruatio intellititur de actibus exterioribus cum effectu. Huc de re idem Huderium supra mutar: quo Ioco bene nota venenum proxilia generis
a Pharmacopolis baberi& vendi posie, siue
289쪽
simplex, siue mistum, hac cautela adhibita, illiid non vendatur nisi nomine , cognomine descripto linis,qui iliu omparat,Vt si contingat inquisitionem fieri deprehendi possit, qui venencium omnia Iunt: Sed haec seruiunt magis soro exteriori.
parauit, quo inimicum moxicaret, sed poen1tentia ductus,aut impeditus aut alias non auius Venencin nemini propinauit, per pradida. Tertio, neque illum, atra alteri venenum pro pinauit, ted nulla est secuta corphias heia, ter ηηdemsemper regulam, incurrisset tamen, si venenum pro inatum ad mortem inferendam,mortem quidem non intulisset sed aliam laesionem, puta gibbositatem membrorum , mutilatain Hem, amentiam, caecitate ni , aut aliquam aliam similem danti etiam incurressset, si Venenum nullam quidem similem tasionem attulisset, sed illud contrari j medicamentis pelli debui set, si valetudinis di minutio. aut alia corporis grauis molestia & debilitas secuta sit, ut patet. Quartb., nec illum qui existimans se propinare alteri purum 'min propinat eneno mixtum etiamsi sequatui mors , aut alia quindam grauis laesio quia nullum hic reperitur
veneficiuna, nisi materialiter loquendo. Quinibi neque illum aquia ait aut aliis sumendum proPonat venenum ad experiendam theriaca invia lino arcirporalis sequatus, ip3ipt .iInam nec peccat mortaliteri, si qui
illam cometauit m bomes legali habeatur,
290쪽
se quod eam e consilio insi inium Medicorum, solito de more, iuxt prycepta medicinae compol eup α quoa iam Iacto in aliquo
bruto animali periculo, yxi fieri solet. vjrtus eiis comprobata sit dόahue tam qisi .
quam qui sumit venenum credit theriacam
esse talem, qualis es' de et ρr composita laesum subesse mortis , aut au
t rius notabilis damni corporialis pericultim sciuηdum vini nem Nauarrici V 4ii. b. fusi Sςxtb econtraxi sequitur thcurrere cassim illum Misi venen , Euph bis Venena
'or, Im .s, alios iam videtur incurrerem ill-Ie, qui dubitarii de aliquo medicamento an sit nota Oilitet Iasciuum praebet illud, si n6ta ite, Dix notabime noc*- , quia fieri potest,
neque inteng 8 neque seouatur laesio notabilis, sed e stitia, uae talitum esset veni liis alia musta ccrct restruationi.