장음표시 사용
271쪽
Habet quoque hanc difficultatem marr. e. n. na , . Cui similiter re1pondet teneri, procu sententia dicit esse textus singulares an .lt
Neque obstat, quod Caietanus a. a. φα nos ante aliquoties insinuaumaus eum, qui alterum occidit in bello iusto, vel ex uasto
dicis mandato, prauo anu O, antentione , 1-cet propter iniquam intentionem peccet, non reneri tamen ad restitutionem Qui a in praesenti casa, occidens alium non solum peccat Contra charitatem ex praua intentione,sed etiam Coi tra iustitiam ex ipsomet opere exteri I. Discuit sexta an bomisida taneatur, tuereseu -
Videtur Nauarro c. y teneri; verum 11cut
ipsemet fatetur, singulariter hoc asserit Lon- se probabilitis dicitur non teners Ratio es cui-dens. quia, etiamsi ille occisus non fuisset, Cum necessiim sit omnibus semel mori, ad illos sum-otus ferendos tenebantur eius haeredes,nisi forte quidam sumptus Circa occisos fieri Consueuissent, qui non consueuissent fieri Circa alios mortuos, quod apud nos locum non habet, b1 circa illos longe minores sumptus fieri, Osu Merunt, quam Circa alios defunctos. Discuitia septima: κω boedibrufacienda est dare. Enum prae ictorum refluuii 'Dicendum haeredes duplicis esse generas Quidam sunt haeredes necessari , nempe qui tale habentius, ut neoueant in totum ab haereditate
272쪽
ditate excludi, sicuti sunt uxor, filii: His tenetur holmicida restitutionem facere ex Iustitia. Ratio est, quia homo est quoddam bonum, nosolum suum,sed & uxoris,in prolaum,4 ideo, qui hominem occidit, illis occidit. Alii sunt haeredes tantum ab intestato, untur urisserit , qui non sunt necessarii, ut sunt fratres sorores, inferiores cognata His in
Tagore iustita non tenetur homicida.
Hinc sequitur, quod licet defunctus sua li- beralitate ipsos forte aleret, obligatio tamen illa qualiscumque non transit in homicidam. Et licet in foro exteriori fratribus, &reliquis cognatis, qui ius habent agendi de iniuria, quando non sunt magis propinqui haeredes, so-
Ieat, ut iram remittant, pecunia aliqua numerari, allis tamen, ut iam diximus, in foro conscientia saltem ex debito iustitiae nihil debetur. Disculta octava, ct postrema di potes iste aret irregularitalepe homicidium incuri Dicendum Primo, Suininum Pontificem dispensere p01se in irregularitate incursa per homicidium voluntarium qualitercumque perpetratum, sicut in omnibus alijs irreguliaritatibiis, quicquid dicant quidam urisperiti Ratio est, quia omnis irreptilaritas est iuris positivi humana, supra quod est Summus Grifex. Quod usque adeo vertim est ut etiamsi in aliquo Concilii generalis decreto , vel Sedis Apostolics decisione diceretur homicidam talena arrecuperabiliter beneficia, & quaecumque alia
Ecclesia privilesia uel cinihilominus tame
273쪽
M DE HOMICIDI VOLUNT. Papa dispensare poterit,secundum communem, quo arefert, sequitur abbra in c. 'per ea, de s hismate, nouissime lualdin, de irregularitate nu. 3Ia. Hinc sequitur non esse restrictam facultatem Papae, per Conc Trid. ι . c. 7 ubi habetur homicretam Voluntar1um etiam occultum nullo tempore ad sacros ordines promoueri posse,iaec illi ahqtia Eccle11astica beneficia etiamsi
curam non habeant an metarum, conferre licCre. sed omni ordine, ac beneficio,& ossicio Ecclesia1tico perpetuo carere deberes; tria Concilium, sicut non potest, ita non interruit ligare Papam, aut restringere eius facultatem. Nota tamen hic a Canon istis,in Conc Trid. voluntarium homicidium, super quo ordinarie non dispensat Summus Pontifex vocari homicidium directe voti tum in se, in sua caussa propinqua, Vt amaotat, explicat Nauarrus c
Secundes Episcopus potest dispensare in i
regularitate incursa per homicidium Casuale occulium, sed non voliintarium praedicto modo acceptum etiam occuli1 stimum sic habet Conc Trid seg. - . . ct sess. r. c. b. Vae Capitula diligenter explicat Nauarrus hv. 23st.
Tertio Episcopus potest dispensere in illo homicidio, quod quis vim vi repellendo, te
defendendo committit, etiamsi excedat aliquomodo moderamen inculaatae tutelae, Idem. Conc. sepro g. o. his verbis,diver homicidium non ex proposito sed actu, serim νι repelloro ut quis se a morte
274쪽
TERTI CAs RAs Ertv ATO. 22 etiam ad Sacrorum ordinum, is Altaris ministerium, Obem icta quacumque, ac dignitates iure quodammodo dis pensatio debeatur commirtatur loci ordinario,aut ex caus sa Metropolιtano, seu i imori Episcopo, qui non , nisi causisa cognita, inprobatis precibis, ac narratis, nec aliter disposa re post Quae verba clare explicat auarrus loco supra allegato.
Ex quibus sequitur Prim Episcopum dis pensare posse cum illo, qui perculii mulierem
praegnantem ita leuiter, ut ex natura percus, ionis non debuerit sequi aboris. Sequitur secundo secundum quosdam, Epis copum posse etiam dispensare in irregularitate incursa per homicidium licitum ex defectu lenitatis , de quo Nauar.supra nu abb. Ratio est, quia tale homicidium non pote1h dici hoc loco voluntarium, clam non sit illicitum. In qua tamen resollicione Nauarrus videtur sibi ip11 contrarius supra nu. Ist . θI8. Tertica, Superior ordinum mendicantium, Malij, qui ijsdem gaud ni priuilegiis, et sunt Superiore Societatis Iesu, possunt cum suis Religiosis dispensare in omni irregularitate , X-cepta alia, qtsa ex homicidio voluntario et Ita
habetur in compendio priuilegiorumve b. distensatio.
Vnde infertur prirn b, posse illos dispensare in irregularitate incursa per homicuitum licitum puta Iudicis in cauis sanguini 83 cImilitis in iusto bello alium pccidentis , quicquid quidam contradicant Ita definitum fuissem mae in sacra poenitentiaria refert V1ualdus, σψegidaritMellu 33ii Ratio eadς est, quae silpra,
275쪽
quia hae irregularitates non proueniunt ex homicidio voluntario,de quo hic aginuis,N 3Met. Secundb infertur Superiores eorundem o dinum, posse dispensare in irregularitate contracta per homicidium casuale,etiam culpabile, imo: mortale, per eandem rationem Qi39d asserit Couar de micidio p. a. ε 3 in sim. Postremb, in memoriam reuocandum est, quod ii priore parte diximus, nimIrum eum, qui habet facultatem ab hiendi ab omnibus casibus,t poenis per Iubilea, Bullas, similes Fratias, non habere facultatem dispensandi in irregularitate . nisi id expreste dicatur; Ιmo secundum plerosque omnes, quando in Iubileo, vel Buli conceditur facultas dispensandi in omni irregularitate, non intelligitur illa, quae est ex homicidio voluntari, quia ut ibidem anno. rauimis, in generali concessione non censetur
concedi illa, quae Papa solat specialiter sibi reseruare.
CAPUT QUART M. De iniectione manus in parentes quarto casu res ei uato.
Quiιhmim Parentum, demde quid nomine manusi hoc iso intelligitur 'Voo ad primum attinet, nomine Pare tum, apud D. Thomam a. a. q. o. art. r.
generaliter intςlliguntur omne comsangui.
276쪽
Languinei, qui ex ijsdem parentibus processi
runt quomodo accipiti Philosophus lib. I. Ecr, num . . quando ostendit pietatem esse vi tutem , qua culium patriae ac parentibus exhi- hemtis Vertim hoc loco proprie nomine parentum solum intelliguntur Pater, mater;
Deinde Αuus,&Auia, proauus proavia,et con sequenter omnes superiores. appellatis inaret tum Τ de νerb.rum Inicati bin Ita tamen Vt nomine patris, matris, aut auiae, non solum mei, sed: uxoris meae intelligantur Praeterea ut nomine patris vitricus, d nomine matris
Non obstat casus stricte esse interpretandos. non posse igitur nomui parentum intelligi omnes superiores consanguineos cum iuxta I. Im Uurtu L paremessue gradisriu appellatione Parentum veniant solum superiores cognatiusque ad tritavos Minus quoque posse intelligi vitricum,& nouercam, cum proprie loquem do parentes non sint; Haec, inquam, non obstant, Quia responderi potest in hoc casu honestatis Leruandae caussa, cuius max ma erga parentexhabenda est rat1o fieri posse extensionem argument eorum, quae dicit Iason in L prateratis de in iis acaηια Vbi inquit, quod licet pM entum appellatione veniant maiores tantum usoue adtritauum, tamen in casu illius legis non licem ocare in ius parentes in infinitum sine lice tia caussa honestatis seruandae sic in hoc casu,ri honor parentibus debitus seruetur, iiiij cies Mnu in Parentes superiores usque in infinitum,
277쪽
in eos qui proxime eorum locum tenent, ossicio funbuntur, ut sunt vitricus, d nouerca, dici debet iubiacere huic casui. Ad secundum , Dicendum nomine imanus intelligi etiam pedes, brachia, genua , alias. quaslibet corporis partes non enim CXPrim I tu manus, ut excludantur reliqua membra, sed quia est instrumentum aptius ad percutiendum, &bdendum, cita nomine manus inte, Iiguntur omnes corpori partes, per illa, qua ha-
Nomine verb, inteistionis, de qua loquitur etiam reseruatio , venit non solii in percussio immediata , quae fit manu, pede aut mediata, quae sit instrumento aliquo, ut ense, baculo,' pide Sed quaecumque alia realis iniuria in eos commissa, ut aspersito quae pullieris, saliuae,
aut iniurio1a per vestem retentio, violenta acceptio rei alicuius ex manibus eorum, retentio iniuriosa fugientium, similiter captio, aut II
Dixi realis iniuria, quia si quis per metum Verbo tantum incussum, aut per mina cogat Pa-.rentes sibi aliquid dare, modo non tangat illos, vestes illorum, aut alia illis adhaerentia, non videretur in1jcere manus in parentes ad effectum saltem incurrendi hunc casum, quamuis bene ad peccandum mortaliter.
278쪽
LX pnaemissis seqititur Pramb, non incurrere hunc casum , qui , ignorantia probabili
percutit parentes ignbi Ens esse parentes. Secundo, neque illuni, qui mi jcit manus in illos ludendo vel iocando, etiamsi fiat aliquis excessus, modo non sit mortalis. Tertio, neque illum, qui inijcit manus in Patrem saeuienteni sibi mortem tentantem adhibito moderamine inculpatae tutelae , OCest, ut non aliud agat in Patrem,quam quod ne cessarium est ad euitandam mortem sibi intem
Quarib, neque illum, qui iniicit manus in phrentes, Ut illos a delinquendo arceat, vel ab inimicis eripiat, vel simili incommodo praeseruet,
Qui illo,neque illum qui Patri ensem e manrieripit, aut ab equo deiicit, quo se ense, aut fuga contra inuadentem tueatur.
Sexto, neque ilium, qui ex subita passione, Mabsque perfecta deliberatione manus inparetexini j ciet, ita quod , aduertens quid faciat, statim retrahit manu , ut fieri solet in primis motibus. Septim d,neque illum, qui volens arcere turbam, patrem in turba proiicit in terram Horum omniurn in simileni casuum Vna est ratio, cuia praedictae iniectiones;siue percussiones non Iunt peccata, aut certe non sunt mortesia, qua
279쪽
ita sola sutit reseruationi obnoXia. Octauo neque illum, qui verbis iniuriosis, maledictis parentes contristat, amigit, Msubinde verbera minatur,si illa non sequantur, quamuis peccet mortaliter secundum omnes quia reseruatio, ut in priore parte docuiusvi intelligenda est de actibus exterior bus cum esseetii. Nonb, neque illum, qui fratrem, aut cognatos inferiores etiam iniuriose, d mortaliter Percutit, quia non ini j cit manus in parentes,per dicta in priore quamone. Decimo , contrario sequitur incurrere in hunc casum illum, qui 1n Patrem, Matrem, A-uum aut aliquem ex superioribus iniuriose quocumque modo ex supradietis, iti praecedente quaestione, manus ini jcit;
Quod verum est, etiamsi illi sint meriti, quia
non est fili caedere parentes etiam meritos; Verum est quoque, etiamsi leuiter tantiam modb tamen animo iniurioso percutiat parentes, per ea qua habet Nauarru c. I . u. I3. post Ru hardum in I. q. 37.
Vndecimo, postremo, cillum, qui mandat, consulit adiuuat parentem suum percuti, quia, sicuti superiori capite annotauunus, statutum, quod maleficium punit, ligat etiam mandates, ut probat Bartholus in c. muli es desententia ind- munication Secus est 3 dicendum, si reseruatio sic haberet, i quis hi erit manus in parentes. quia tunc solun is, qui inij ceret, non aute qui uandax hi hunc cassina uacu rreTet.
280쪽
Qua obseruanda ι irca confessonem, absolutionem , injcientis manin parentes CIrca confessionem aduertendum i quod confitenti hunc casum , non sufficit dicere se homini: in percussisse, sed debs speci- .ficare, patrem Matrem, Auum, Autam,quia ibia circumstantia mutat speciem peccati.ILTώ-. I. a. q. b. art. I. atque ita necessario confitenda, scuticum omnes in ..
Circa ab Ilationem sciendum, non esse, cessariu distinguere inter levem, mediocrens, aut enormem injectionem sicut facitini Doctores super Canonem, Si quissuadet Diabola. c. Vbi notant Summum Pontificem absoluere ab enormi, Episcopum vero a leui quia Episcopus in qui eius facultates habet, potest ab N uere a quacumque injectione manus in parem tes, siue fiserit leuis, siue mediocris, siue enormis, etiam saepius iterata Ratio est evides, quia nusquam legitur Summo Pontifici restruata. Quare caute legendum es Sacerdotale Dior-cesis Rhemensis anno I 383. Rhemis impressum.' Rubrica de casibi , D M. Papa reseruatis, ubi, pilari ius casibus enumeratis , qui Summo Pontifici
reseruantur, sub ij cit uisu Patrem, vel Matrem sciens, ct olens percussirit; Namsi ex casu crimen an-rum scopale commitit. Caute, inquam, legenda es , quia utraque percusso tam volutaria,quam