Thesaurus casuum reseruatorum, omnibus poenitentiarijs, et confessarijs non solùm dioecesis Leodiensis, ... vtilis, & necessarius. Auctore Ioanne Chapeaville ..

351쪽

so DE PQ ς'RATION ABOR sys' secun , heque illam mulierem, cui insciae, M stis anti impius amator propinauit aliquariis ansduc hiam, vel bibetidum ex quo aborsus tequitur, ut patet Lilla hirn non procurauit; secus dicendum de amam e , qui propinauit. Tertio, nequὴ illum, qui mulieri in partu boranti ex arte medicinae aliquid praebuit man: ducandum , vel bibendum , vel aliquid aliud fecit ad hoc, ut partus sacilitis sequatur , ioetus eniittatur, etiamsi foetus ex utero prodeat mortuus Ratio est, qui asortus est maturus,

sic non est abortus Deindem melitis, quia DIis proprie non proclirat aborsum, sed naturale

partum, Ut mater,& foetus a morte liberentus.

Quarib, neque illum maxitum, vel patrem, qui leuiter castigat uxorem, vel filiam, vel alia quod verbum 'illi dicit, ex quo illa furore per- eita abbrium patitur, quia talis nonprocurat Dborsum neque in se, neque in sua caussa, Vt phtet ex significatione vocis, procurare Secus uin castissido, es obiuruando mortaliter exce

deret.

Quint , neque illum medicum, chirurgum, vel assum . qui medendi gratia alicui titulieri potionem praebuit, etiamsi esti illa, nullat alia subsistente caussa abossus sequatus, qu1i dat operam rei licitat absque alio nis fine, ut praesupponimus

Sexto neque illium , vel illam, qui , vel quaeaussa explendae libidini vel odij meditatione, viro, ves mulieri aliquid facit, vel potandum diu , quo minus posui cob pere, quamuis

352쪽

peccet mortaliter, ε grauiter an troque foro puniri debeat Ratio est, quia impediset cep, tionem, vel generationem, siue agere, Ut semen non sit proliticum. procurarς ab riuan.sune diuersa, ut ex superioribus patet, in poenae iunt restringendae, neque extendendae vitra suos casus, per regulam iuru, Odiam L

Septimo, neque illum virum, vel illam mi Iierem, qui , vel quae in actu matrimoniali a stinet, vel retrahit se ab emission seminis. Caussa conceptionis, vel generationis impedie-dae, quamuis peccet mortaliter. Cuius exemplii habes Genescis. c. de Onan filio Iudae, qui filii cnecatus a Deo, quod iusitis in lege suscitare semen fratris sui, dc uxorem eius ducere, semen Diadebat in terra, ne liberi fratris nomine nas-Cerentur, Rem inquit scriptura ereflabilem speraut in Ratio est, quia proprie loquedo, neque hoc est procurare aborsum, quamuis sit peccatum enorme,& detestandum impeditur enim notura, ne essectum suum consequatur priuando semen vita, ad quam directe tendebat. Octavo,neque illam muliere, quae ex aliqua Caussa repentina, vel subita animi passione iliata ingenti, vel subita laetitia,timore,appetitu cibi naturae disconuenientis, vel terribili & surbita hominu armatorum, vel rixatium visone, similibus quotidianis casibus patitur aborsum Ratio est clara Im neque ipse armatus, vel rixans incurrit, si probabiliter periculuaborsus. quod imminebat norauit Secus i dicandum esset, si aliquis sciens alicuius mulie-

353쪽

eius siquid 1upradictorum faceret, vel alicu1ustrionstrε init daemonis figuram repraesentaret, oui Lindi recte saltem caussa esset aborsus. N Saseontrario sequitur: iticurrere hunc casurii omnem illum, qui potiones, medic menta: Noama, similia porrigit, vel quid aliud ex supradictis facit, unde foetus in tero Conceptus praemature ijciatur; u verum erit, etiam si foetus baptiZatus superuiuat , 11 modb phaumature te Rus suerit, quia hoc est prcis leprocurare aborsum, ter accides est,

q46d scenis hiat, vel moriatur. Decimb, dc illam mulierem, quae,eXperta eX

alicuius ponderis impositione se solitam abor sum pati, Iiquid grarie portandum assumit, si aborsum patiatur Seius dicendum, si nunqua

hoc experta praeter eius intentionem demia, tiariis, ut patet undecimb, illam mulierem, quae ex n1- mi libidine virum etiam imaritum cognoscit

cum probabili periculo aborsus, cum sit graui da, si abor is sequaturi Ratio est , quia saltem indu ecte est caussa abGrsus Secus itidicandum, si illa reddens, imo etiam petens debitum a marito iusta cautela adhibita cognoscit maritum, uanuus aborsus quatur, im neque peccat mortaliter necundo covini em: Duodecimb, illam, quae cum occulte con-ς perit, variis potissibus aborsum procurauit, nec potuit statim furtum e ij cere, sed tandem post duos, velares menses infantem pςperit ivligim quidem, sed debilem, Perscctum,

354쪽

Iti statim bapti eacus interiit Ratio est, qui: per accidens est, quod statim, vel post duos, vel tres menses foetus eijciatur 4r:sertim cum certum sit esse medicamenta, & venena, Cnon statina operentur effectuin, sed certo inter-1ecto tempore Sectas tamen iudicandum videretur, si aliqua forte superueniat caussa, ex qu, foetus imperfectus prodeat, ita ut possit pro fabiliter credi aborsum non tam secutum esse ex potionibus sumptis, quam aliunde. Decimotertio. postrem5,in illam filiam familias,quae indicau1t secreto matri sua se con- cepi sic rogans allam, ut curet honorem suum per secretum aliquem aborsum tueri, mater Committit ne otium ancillae, ancilla informar, inducit ad medicum medicus instruit pharmacopolam, pharmacopola borstim cum enectu Irocurat. Ratio est , quia procurarii aborsum, ut patet Iino incidunt in hunc Caium reliqui omnes mediatores mater, Ancilla, Medicus, Phalmacopola, tinet ex pra Qv a Tri et E R I A. si 'Ueruanda. Q.Vessonem, O AUOlationem prθcarotis Mosais

CIRCA Confessionem obseruandae sunt ali

quot circumstantiae;

Pranaa, personae quae vel in se, vel inalia pr eurat borsum mam si laica est, cin se pro,

355쪽

gularitatem, si eius ca pax est,& cum illa disti ctione,de qua supra, u nimirum foetus erat an malus. Praeterea, si in alia procurat aborsum, videndum, quae illa sit, an ut saecularis, an verbmulier professa aliquem ordinem approbatu quia si est professa secundum quosdam procu

Tans incurrit excommunicationem .squusera-Vente distas, quia iniicit manum violentam in religiosam quamuis Caietanus , de ex m. c. o. Fumus, excam. r. 'u. a. An8les, de excom. st 3 con- .lκ . . sentiant contrarium, quorum sente

tiam quis tuid sequi potest.

Secunda, per quos, quot procuratus sit a-borsus, quia toties peccauit mortaliter. Tertia, quanto tempore, quia hon nisi longo temporis tractu haec crimina, similia com irmittuntur, quo durante, plurima committuntur peccata, propter volitiones eiusdem crim, ni diuersas in interpolatas. Circa absolutionem Primo videndum, an sit excommunicatio incursa, ut statim ab illa

procuretur absolutio ab eo , per quem illa im pendi potest. Secundd An sint sublatae occasiones propin

quae peccatorum, quae fere coniuneta sunt huic Pzccato, Ut incaestuum, stuprorum, sacrilegio sum iam procurantes aborsus fere his crimis

nibus dediti sunt. Tertib An satisfactio secuta sit, vel saltem sit propositum satisfaciendi Si enim foetum a

nimatum enecauit, tenetur ad satisfactionem,

356쪽

De prolis oppressione decimo

casu reseruato.

secat, aut quoquomΟUO Cnecat. Contingat prolem opprimi duobus mo .cis; Primh, voluntarie,dum quis ira commotus pugno, baculo, ense percutiendo prolem terimit. De quo modo occidendi loquitur .remos ad ras, desu, qui lias occiderunt. Altero casualiter. De quo loquitur c consilui lii . . . c. de infantibus autem deiu, qui filios occideram.

Quod dupliciter quoque contingit Primb, dum quis dans operam rei illicitae, etiam adhibita diligentia, ne oppressio sequatur, prolena interimit v. Si mulier furatura res vicini sui prolem tenellam secum deferat illaque deprehensa in fuga prolem suam suffocci Secundo. dum quis dans operam rei licitae, sed non adhibita sufficienti diligentia ne oppressio sequatur, prolemmyprimit. V. G. Si mulier, quae inter dormiendum solet saepe moueri, nulla cautela adhibita tenellam prolem in eodem secum le-- reclinat, Tuffocat.

357쪽

diox D oppItas froM PROLIs esse peccatum mortale suo genere homicidio simplic grauius, quia est parricidium. Neque obstat,quod parricidium a caede patris dicatur, quia in iure parraeae censetur,non solum qui patrem, matrem, aut aliquem ex ascedentibus occidit sed etiam si quem ex desce dentibus occidat, ut siluam, filiam, cognatum, cognatam.ss. adi pompeiam de parricid3s lib. . opprimere prolem casualiter dando operam rei allicitae, siue adhibita sit diligentia, ne illa opprimeretiar, siue non,iale peccatum est,quale est ipsum vacare rei illicitae; Si mortale,erit Oppremo mortalis, si veniale, venialis.

Opprimere prolem vacando rei licitae,si fut- sciens est adhibita diligentia, ne oppressio sequatur, nullum est peccatum, quia non est, luntarium neque in se, neque in sua caussa; Non in se, quia labia intenditur oppressio , cum sit casualii: Neque in sua caussa quia sussiciens adhibita filii diligetia, ne sequeretur oppresio. Si non est adhibita diligentia sufficiens,iale erit peccatum, qualis est ipsa negligentia subinde mortale, subinde veniale. Qis diligentia adhibenda sit circa quodque particulare negotium, aut actionem trahentem secum aliquod periculum mortis , non potest facile definiri sed illud relinqui debet prudemtis viri arbitrio, quod arbitrium perpedere debet naturam cuiusque negotij, persbnarum,

temporum locorum 8c caeterarum circumstatiarum Sicut diligenter exponit Caietanin a. a.

q. . t. Ex cuiui doctrina videntur posse

358쪽

elici tres regulae hilic rei elucidandae accom

modata .

natura sua nulluna mortisi periculum habent, 1ed olum ex caussis externis , quae non facile

agnosci solent, ille censeri debet adhibere suf- ticientem diligentiam, quisllud agit eo modo, quo regulariter ab omnibus diem solet. Hinc, qui 'do consueto pulsat campanam, non de , - ςni licuius negligentiae , si forte

alla decidente, mors altarius consequatur, iuxta c. o tres de homicidio.

Secunda, in negotiis, quae natura sua praeseferunt laquid periculi, sed ex caussis quibus- clam non ita facile obuει censetur adhibere seseticient id ligentiam, qui saltem ea circum-1picit, quaerationabiliter in aggredi edo tale negotium a viris prudentibus circumspici solent

perpensis ponditionibus personarum,locorum, cc. Dic , in aggrediendo, quia non requiritur

summa illa diligentia, quam post factum experrientia docti prudentes adhibere voluissent.scd 1unici mediocris illa, quae a viris bonis,m prudentibus ante negotium caeptum adhiberi solitaeit. Hinc non filerunt rei alicuius negligentiae nobiles illi Hispani, in quorum praesentia, refert ierovisura, passa mit aborsum filia Regis Hispaniae,quia cerua paruula illi domessica se te acta a cane superueniet in sinu eius se recepisset, Nam lauamuis post factu no ita dissicile erat aduertere hunc casum suboriri potuisse.

359쪽

men ante factum facile perpendi, maxim cane tunc absente,nissi a summa prudentia, cautela, quesem ante diximus no necessari requiri Tertia regula, In negotijs,& actionibus, quae ex sui natura, & caussis admodum obvij necis inferendae periculum adferunt, non censetur Quis adhibere lassicientem diligentiam,nisi pro ratione periculi, personarum, locorum multa , varia adferat circumspectionem. v. G. recti mare secum infantem in lecto opus est natura sua statim periculu operesstionis offerens, quia cum dormientes non11mus actionum nostraris Domini, facile admodum fieri potest,ut ex agitatione brachiorum pedu, volutat1one cose moris infans opprimatur,& suffocet tu ,maxime cum infans sibi cauere non possit; forte a

puctus est lectus,vel etia altus, ex quo secile decidere possit Quare nbn cesebitur hoccasu a hibuisse sussicientem diligentiam,nisi quis praeciderit num agitari,aut moueri 1nter dormie dum consueuerisinum cubile angustum, Mallusit, talia particularia pro ratione locoru, em porum, Maliarum circumstantiaru, quae caussa oppressionis, aut suffocationis praebere possent. Ex quibus sequitur Primb Collocare secuinfantem in lecto ad condormiendum,peccatucsse mortale, nisi honestetur praed1cta diligetia, ac circumstantijs Ratio est, quia omittitur id, Quod est de necessiitate silucis, nimiru cura prolis, ad quam parentes, nutrices praecepto diuino, naturali tenentur: Cuius signum est cuia Gloilai de issam maximae bis quislio .cci cet

360쪽

DECIMO As vrsyavAYo sibriderum, praescribit talibus imponendam poenitentiam eptem, aut quinque annorum qualis nonnisi pro mortalibus, iisque grauioribus antiquitus imponi selebat. Sequitur secundo, non male in quibusdam dioecesibus opprimentes proles suas excommunicari, ri notat. Grassis hora a. ecifianum aure m

Sequitur potiremb bene dicere illos, quidq-

cent ex tali negligentia opprimentesproles in

currere arregularitatem: E contrario errare il-Ios secundi Nabarrum c. n. v. na qui putat ira irregularitate incurriri oppressione pro-.tis, quae causatur ex negligentia veniali Ratio priora partas est, clara Posterioris partis rati, cit, quia irregularitas, ytiit Noaram supra, est poena grauis priuans usu omniv ordinum, quae non est cogitanda 4mponi pr' veniali. Non obitat undamentum Caietani tenentix Contrarium in summu verb irregularitas , scillicet liod excommunicatio minor, quae incurritur per peccatum veniale est maior poena,quam irregularatas; Quia fundametum hoc falsum est: nam licet irregularitas non priuet per tione sacramentorum passiua, Vt excommunicatio minor, priuat tamen activa, insuper omni ordinis usu,quod est maius Deinde,excomm nicatio minor est medicinalis, facile solubi-'Iis: Irregularitas autem dassiculter tollitur,cum

ordinari persolum Papam tollatur sed hoc fusilis tractare est alteriua loci.