장음표시 사용
491쪽
talia impedimenta euentura. fAεsTIO DEAE V Ni A. cui incurrunt, vel nan incurrunt hunc caseum.
E praemissis equitur Primo non incurrere
hunc casum illum, qui citatus ad deponen dum cum iuramento in causa criminali, aut alia quapiam magni momenti, metuens furo 'Tem illorum, contra quos deponere debet, fu-Εit, aut sese abdit, ne testetur Ratio clara est quia non peierat Imb non peccat,si sit iustus timor, puta si probabiliter timet sibi ex suo testimonio aliquod magnu damnum spirituale, aut temporarium person honoris aut bonorum' fortuna euenturum, per ira, qua habet, arrM .
Secundo, neque illum, qui interrogatus in iudicio sub iuramento etiam solenni, sciatne, quis Derit, qui talem hominem occiderit, aut ouis talem rem surripuerit cuius hominis occisio, aut rei surreptio soli sibi in homicidae, vel Elisbi, duri nota est. Respondet se no scire, subintelligendo scilicet, ut iudici manifestet is ita, satin praecedente quastiora diffla diximus Mitia cum Iudex praeter ordinem iuris interrogat, potest
testis uti aequivocatione, non tamen mendacio, secuream Naxarrum locρsuperius allegato, ct D.Thoma/uq. q. H. a. ergoimmur iust. 94ure Ii,.s.q r. an.ti
Imo nec ipse reus criminis incurrit, si a Magi-ostratu comprehensus praeter iuris ordinem per iudicem interrogatus neget se crimen commi sis , intelligendo scilicet ad reuelandum in talit v. Dicitur Iude non interrollare secundum
492쪽
orἐinem iuris,si aliouid trium horum desit; Primum , si non est iudex competens, neque ordinarius, neque delegatus Secundum, si delictun non sit plene probatum, vel saltem semiplene is hoc est, saltem per unum testem omni exceptione maiorem, vel per indicia illi aequipolle tia, vel perinfamiam plene probatam Tertiu, quod non sit notificata reo huiusmodi probatio, quamuis, si omittatur tertium , ubi consuetudo
non est, ut reo hoc significetur, teneatur reus:
respondere secundum mentem iudicis, di contra faciens iuratus incurrit hunc casum. Tertib, neque illum, qui carcere liberatus,in quo sub solenni iuramento promiserat praedonibus numerare centum aureos, illos nonni merat, neque numerare vult si, cum iurabat,
non iurauit secundum mentem illorum, sed suam , quae erat, ut illos numeraret, si illos deberet Imb neque peccauit sic iurando, per prati, DPeccasset tamen, si nullo sensu putasset esse verum, quod iurabat, ut patet. Quarto, neque illum, qui stata die non soluit
creditori summam cetum florenoriim, cui medio iuramento coram iudice promiserat illam ad eam diem soluere, quia videlicet interea toporis per praedones rebus suis spoliatus fuit vel quia alius creditor, qui sub simili iureiurando in eandem summam illi obligatus erat, fidem fefellit Euentus enim excusat a periurio Vlpor qui faciat illi solutionem impossibilem. Quinto, c contrario sequitur incurrere hunc casum illum, qui in testem vocatus, tactis Δ' E en crotav
493쪽
crosanctis Etlangelijs, aut criice sancta stib iuramento affirmat esse veru, quod scit esse falsum
aut dub: tat esse verum , aut tacet verum , cumline periculo possit. dc debeat illud dicere. R tio est clara, Muia solenne periurium committit: Q in dierum est etiamsi timore probabili dam- magni spiritat alis, vel temporalis , bonorum temporali uin, honoris imbi vita id fecerit; Quia licet timor iustus a non testificindo excusare ponit, ut statim ex Nauarro diximus, non tamen a testificando falso. Sexto G illum, qui , suo iudicet, seruato ordine auris, medio iuramento interrogatus noIas tetur verum etiamsi crimen patrarit morte plectendum, secundum Nauarrum c. 1. u. 31. ad D. Themam a. a. q. D. art. r. Qu9dvsque adeo verum
cst, ut nec Confessarius in foro conscientiae 1ll si absoluere postit, nisi id praestare velit quamuis magna prudentia cauere debeat, ne aliqua signa cxteriora det, ex quibus illud Iudex suspicari
possit, ut bene monet Sotus, lib. I. de iust is ure. q.
Qujd vero facere debeat, qui rite per suuii Iudi
cem interrogatus negauit crimen, quod confiteri tenebatur,4 nihilominus ducitur ad supplici u. An scilicet illud costateri teneatur etia in sero exteriori,maxime si nullum notabile damnum ex huiusmodi reticentia sequatur Putataqauarrus non teneri, quia contrarium inquit)nullo iure conuinci potes .ci ad animae salutem sussicit iusta confessio sacramentalis cum abs tutione sacranaeniata ruis imis i. m. si
494쪽
postrein b, illum, qui, clim contra se crimen in iudicio confessus fuerit, interrosatus de socijs sub solenni iuramento illos accusare non vult, maxume si tales stat, Vt probabiliter credere debeat illos praeteritorum peccatorum nori poenitere, nec per Euangelicam correctionem posse corrigi quin potius paratos esse ad noua crimina cum magno damno publico, aut priuato committenda, quales sunt regulariter Iair nes, monetarum falsari j,haeretici, venefici malefici, tali similes, per sva ocet Naum c.
Irca confessionem obseruandum . quod quamuis periurium simplex, soletinetici
differant specie , non suffcere tamen in confessione dixisse, peieraui sed Confestario inquirendum erit, An solenniter oum quia solenne longe grauius est,et circunstantiano, tabiliter aggravans peccatum , saltem de congruo,comitenda est, secuntam commaram , tum maxime ut intelligat Confessarius reseruationem, hoc enim Episcopo reseruatum est, illud
Circa absolutionem singulariter videndum. num resti uti facta sit, tenetur enim periurias ad festitutionem omnis illius damni, quod ob suum uramentum falsum quis sustinere debet,
495쪽
Discuitia prima a re ius Atqui esse erum nesci usidet es tale sed credens cuipiam illud firmanti idneatur restituere illud, quod, id condei Ana: oluit Uiftfalsiuius Mouet hanc dissicultaten Nauarrus c. r. m a. Cui respondet non teneri, si assirmans si1t tantae probitatis , t ei frequentilis confitenti, com-Lunicanti,4 Christiane Viventi merito credi possit, quia iuste credere potest se nemini ni xiam fecisse, argumento Glo,singularu . Titio jundis urnata aflino in e chm contingar ιε rescrptin Disculta altera. In testis,qui in iudicio oetim interrogatus super crimina, ob sia bona publicariarbent, negat reritatem, teneatur restiμιιre sca id, queda eam perueniret si revi damnaretur , Mouet quoque Nauarrus hanc d1ssicultateme et nu ue r. Cui similiter respondet non teneri.
Ratio potissima illius est, quia lex poenalis αλ-
ro conscientiae non ligat,nisi quatenus est recep- , ut ipse fuse probatis. 3. u. q. Et sequoribω. Lex autem damnari iubens ab quem publicatiori bonorum nusquam ita recepta est,ut ante da- nationem, sententiam iudicis bona ad fiscum deferantur, Ergo, c. Confirmatur , quia alias sequeretur , ubd omnes custodes confinium re norum,d prouinciarum, deputati ad custodiendum , nequis aliqua exportet ex illis, vel
importet in illa, vel saltem nisi soluto, ectigati, vel portorio, siue gabella sub poma priuationis bonorum, tenerentur restituere non soli1m
ura , siue vectigalia debita , sed etiam bona, ouae ob id debent fisco applicari, quod nemo huc
496쪽
De Blasphemia publica, Menormi in
Deum, aut Sanctos decimΟ-nono casu reseruat O.
QMi stisthmia, ct an omnis hoc loco reseruetur.
APpyim in quaestionis partem dicendum,
blasphemiam, secundum D. Thoma, 2.2. q. 3. art. I. importare derΟἶationein excellentis bonitatis quia autem bonitas ess in ipso Deo tanquam in suo fonte, imo Deus est ipsa bonitas; In sanctis vexo', aut alijs creaturis non est nisi in quibusdam riuulis ab ipso Deor Pri id,& principaliter blasphemia dicitur committi contra Deum;Secundarid contra Sanctos, alias creaturas, in quibus aliquid diuinael nitatis relucet, quatenus nimirum iuria quae fit sanctis, ireaturis alijs redundat in ipsum Deum tanquam omnis bonitatis fonsem Colliguntur haec ex D Th-asQ. Blasphemamus multis modis Primb quando affrmamus aliquid de Deo , ouod illi non comitenit,ut si dicas, Deus est iniustus vel negamus de Deo , quod illi conuenit, ut si dicas Deum non habere curam mundici vel quando tribuismus creaturae,quod soli Deo conuenit: visi dicas daemones creaste mulieres. Vide D. Ib. sv. arti
Mursus blasphemamus vel opere interno.
497쪽
a LAspΗEMIA VEL.&α idque vel solo intellectu, ut si quis erga Deum bene affectus cogitet deliberate aliouid bonitati illius contrarium. v. G. Quod non ut satis mise- Ticors erga peccatores vel affectu solo ut si quis de Deo bene sentiat quoad intellectsi,sed quoad voluntatem sit illi male affectus ut si quis credit Deum iustum esse, iustitiama men erus odio habeat quo modo male assiciuntur Deo daemones,& damnati perpetuo eius iustitiam blasphemantes Vel intellectu, aflectu simul,ut cum haereticus blasphemat Christum, Beatam Maria virginem, Sanctos, C. Ves opere externo, Vt signo quocunque exteriori,sed praecipue Verbo, ut cum quis conuicij proscindit Deum,vel Sactos, vel statuas eorum, imagines deridet, deturpat, disrumpit. Praeterea blasphemamus vel explicite vel implicite. Explicite, ut cum quis d1cit, Deus non est omnipotens Implicite, ut cum quis dicit, Inuito Deo, hoc faciam, hic enim tacite negat Dei omnipotetiam, innuens esse aliquid, quod Deus illi inhibere non ossit. Postremo blasphemamus Vel per modum e- nunciationis, ut fecit Cain cum dixit mire stimquita mea, quam ut veniam meream Vel per modudetestationis, ut Iudaei, cum dixerunt Christo dammum babes Vel per naodu irrisionis , ut cum ijdem alibi dixerunt, rabi qui destruis templum Deil Vel per modum admirationis, ut cum mirantur
impij, vel simulant te mirari Deum non habere
498쪽
phemiam in Deum, vel Sanctos esse peccatum mortale 1uo genere Nam derogat diuinae bon1-tati essentiata in Deo, vel accidentali in Sanctis, aliis creaturis quod manifeste est contra cha-xitatem Dei, vel proximio Deinde est contra confessionem sidet.
Praeterea patet hoc ipsum , quia blasphemi omni iure priniuntur grauissimis poenis;
Iure dunno, poena mortis. I tu ιδ. c.
Iure canonico, c. aluimin, de maledicv, blasphemus septem diebus dominicis stare iubetur pro foribus Ecclesiae, esum aguntur missarum solen- nia, ultimo dic sine pallio, d calceamentis, ligatus corrigia in collo, Ec in septem sextis ferijs praefatarum dominicarum ieiunare in pane. aqua , neque intrare Ecclesiam, & in qualibet praefatarum dierum tres, si possit vel saltem Vnum pauperem reficeres; quod si nec unum
possit . ut aliquid aliud iubetur commutare equam poenitentiam si nolit facere, interdicitur ei ingressus Ecclesiae, in morte Ecclasiastica priuatur sepultura. Haec poena non habet locum in Clerico , quia Clericus non agit publicam
poenitentiam de iure c. ex aenitentibus dist. o. Clericus blasphemus iure antiquo punitur,a-rijs poenis , quae habenturo fi quis per capillumaa. q. I. Nouiuinae in Concilio Lateranensi sub Leone decina clerico blasphemanti poena decreta est in hac verba Quicunque Deo dam seu publice maledixeri , contumeliasis , atque obsidem verbis Daminum ηρι trum Iesem Christum, e gloriosemvirrinem
499쪽
ων Da 4 LAspΗRMI v EL. C. ciu, et Sacerdos suerim, ea ipso quoi e delicto huiuμιῶ conuit Iia fuerit, rima vice beneficiorum quacumque habuerirstam,in m anni mulctetur. Si secundo ita deliquerit, ct caηuidius, ut praefertur, fuerit si unicum habuerit beneficium eo priuetur,s autem plura, quad Ordinari maluerit, dimittere cogatur; Quodsi tertio eius serieris artuatur, o conuincatur, dignitatibin , ψιnesicijs omnibus quacumque habuerit e i se priuatus existat atque ad ea ulteriins retinen/as inhabilis.
Iure ciuili blasphemus olim poenam mortis
incurrebat, aurenr. t non luxurientur c ranaturam
praeterea Intelligit id Couar. In rubri de pactis r. ias. r. m. io. Et ali Doctores per eum ibi citati, de blasphemo qui non potest corrigi, vel qui blasphemandi cCnsuetudinem sibi comparauit. Iure regio prouinciali,vel municipali, in varijs regnis, ac prouinci j variat simi contra blas. phemantes poenae constitutae, .erberationes, inustiones, membrorum abscissiones, ut linguae abi superioris, ac inferioris. De quibus singu-Ias vide Coriar Ioc iam adegaro. Insuper blasphemus post condemnationem Iudicis non potest esset testis idoneus in causis, quae requirunt testes omni exceptione maiores quia est infamis, s item infamia facti, si non in famia iuris, secaηii m uar.sup. Postremo, quando suspicio est ne blasphemus ex errore intellectus dicat blasphemiam,contra illum tanquam contra haereticum proceditur. secundu a boniua Castro I.de unitione bareticora c. Ia.
Qiis poena debeat iniungi blasphemis in Sa-
500쪽
Ad alteram quaestionis partem dicendum non omnemi hispnem iam reseruari, sed illam s luna, quae est publica, Menormis, ut paret ex verbui in roseruations.
Vt intelligas , quaei asphemia sit publica,
Nota pro diuersitate notitiae, qua de aliquo habetur, solere illud appeliari modo occultum,
modo publicum apud Iurisperitos. Occultum ergo apud lis dicitur aliquid tripliciter; Prim b, illud, quod non est probabile sua
natura, quia vitale non cadit sub cognitionem hominis, ut sunt cogitationes hominum Secundo, id quod natura sua probabile est, sed probari non potest, quia nena illius notitiam habet. quia coram nemine factum est. Tertio , id quod probari quidem potest, quia quidam habent illius notitiam , sed adeo pauci, quod nulla fama orta est, neque est in iudicium deductum, quod
Doctores etiam paene occultum vocant. Publicum definitur illud esse, quod patet omnibui, secundum Bartholum in lib. . y perru timo, de suissem tutoribus. Dicitur quid patere omnibus, quando notum est toti, vel saltem maiori parti, non quidem prouinciae ciuitatis , vel parochiae, sed viciniae, collegi j monasterii, modo saltem in eis reperiamur decem , per illariqua habet Panori
in c. v stra υ cohabiturione clericorrem mulierum.
Itaque notitia pauciorum, quam se non facit
aliquid publicum , neque scae, quando illi non sunt maior pars illius congregationis, cuius rei pectu illud dicitur esse piasticum. Publicum est triplex secundum eosdem, Ff torium.