De moribus Germanorum ; et, De vita Agricolae

41쪽

GERMANIA. 27

solo vertiCe religant principes t ornatiorem habent δ' ea Cura formae, Sod innoXia'. Nequeenina ut ament an iontur e in altitudin minuίinidam et terrorem, aditur bella, Ompti ut hostium oculis,*λ' Ornantur.

XXXIX. Vetustissimos se nobilissimosque ovorum ' Semnones' ' memorant. Fides antiquitatis, religione firmatur. Stato tempore in silvam, auguriis patrum' ' et prisca formidinosaCram, omne HuSdem Sanguinis popidi legationibus Coeunt, Caeso spue publice homino celebrant barbari ritus horrenda primordia. Est et alia hico reverentia. Nemo nisi inculo ligatus ingreditur, ut minor, et potestatem numini pro se serens si forte prolapSus est, attolli et insurgere haud licitum:

Per humum Voliuntur Ooque omnis superstitio

respiCit, tamquam inde initia gentis, ibi regnator

omnium deus ,δ' Cetera Sullae Cia atque parentia. Adjicit auctoritatem, fortuna Semnonum: Centum pagis'' habitantur: magnoque Orpore em Citur, ut se Suevorum Caput redunt.

XL. Contra Langobardos'' paucitas nobilitat: plurimis a valentissimis nationibus Cincti, non Per ObSequium, Sed proeliis et periclitando tuti sunt Reudigni ' deinde et Aviones,δ' et Angli δ' et Varini β' et Eudoses,*' et Suardones, et uitliones, i fluminibus aut silvis munituitur:

42쪽

2s C. CORNELII TACITI DCC iudquam notabile in singulis, nisi quod in commune Herthum,*δ' id est Terram matrem Colunt, eamque intervenire rebus hominum, invehi populis, arbitrantur. Est in insula*β' Oceani

castum nemus,*- dicatum in eo vehiculum, Veste ConleCtum, attingere uni RCerdoti conCossum. Is adesse penetrali'a' deam intelligit, vectamque bobus f minis multa Cum Veneratione ProSequitUr. Laeti tunc dios,δ' sest loCa, quaeCumque adventu

hospitioque dignatur. Non bella ineunt, non

arma Sumunt, ClauSUm Omne ferrum Pa et quies tun tantum nota, tun tuti tum mutu, donec idem sacerdos Satiatam ConVerSItione mortalium deam tomplo reddat δρ mo vehiculum et veStes, et, Si Credere Velis, numen ipsum'in secreto lacu abluitur. Servi ministrant, quos statim idem locus haurit. -- Arcanus in terror, SanCtaque

ignorantia, quid sit id, quod tantum perituri

vident. XLI. Et lis c quidem pars Suevorum in seCretiora Germania porrigitur. Proprior ut quomodo paullo ante Rhenum, si nun Danubium Sequar Hermunditrorum civitas, δ fida Bomanis,' eoque solis Germanorum non in ripa Commet Cium, sed penitus, atque in splendidissima Raetim provinciae Colonia δὴ passim et sine custode*- transeunt et Cum ceteri gentibus arma modo Castraque noStra ostendamus, hic domos,

43쪽

CERMANIA. 29 villasque patefecimus, non conCupiscentibus. In Hermunduris Albis oritur,*- flumen inclitum

et notum olim nunc tantum auditur. --βXLII. Juxta I Iermunduros Narisci, Hic deinde Marcomanni*- et Quadi'- agunt. Praecipua MarCompnnorum gloria viresque, atque ipsa Ctiam sedes, pulsis olim Boiis, H virtute parta Nec Narisci Quadive degenerant.' ' Eaque Getara animvelut frons est, quatenus Danubio pergitur. Marcomannis, Quadisque usque ad nostram

memoriam rege manSerunt, X Onte PSorum,

nobile Marabodui δ' et Tudri gentis jam teXternos patiuntur. Sed vis et potentia regibus, ex auctoritate Romana *β' raro armis nostris, saepiuSleCUnia juVuntur.

XLIII. Nec miniis valent retro Marsigni, β Gothini, ' Osi,ββ Burii 'β terga Marcomannorum, Quadorumque Claudunt e quibus Mari igni, et Buri semione Cultuque*- Suevos reserunt. Gothinos Gallica, Osos Pannonica lingua Coarguit, non SSe Germanos; et quod tributa patiuntur: partem tributorum Sarmatae, Partem Quadi, ut alienigenis, imponunt: Gothini, quo magi pudeat, Et ferriun effodiunt δ' ' omnesque hi populi pauca Campestriiun, Ceterum Saltu et VertiCe montium jugumque insederunt. Dirimit enim scinditque Sueviam continuum montium

44쪽

30 C. CORNELI TACITI jugium,-- ultra quod lurimae gentes agunt CXquibus latissime patet Lygiorum*δ' nomen in plures Civitates diffusum. Valentissimas nominasse sustici et Arios, δ' Helveconas, animos, Elysios, Naharvalos. Apud aliarvalos antiquae religionis lucus ostenditur. Praesidet Sacerdos muliebri

ornatu sed se deos, interpretatione Romana, Castorem Polliicemque δ' memorant. Ea vis numini δ' nomen Dis nulla Simula Cra, nulli imperegrinae Superstitionis Vestigium ut fratres tamen, ut juVenes Venerantur. Ceterum Arii Super Vires, quibu enumeratos paullo ante populos antecedunt, tria Ces, insitae seritati arte a C tempor lenocinantur nigrariCuta, tinCtu Corpora: δμ atras.

ad proelia noctes legunt ipsaque formidine atque umbra seralis exerCitus terrorem inserunt, nullo Jostium Sustinente novum a Velut insernum asse tum nam primi in omnibus proeliis oculi vincuntur. Trans Lygios Gothones'si regnantur, palido jam adduCtilis, quam Ceterae Germanorum genteS, nondum tamen Supra libertatem. Protinus deinde ab Oceano Rugii,δ' et Lemovii '' omniumque hariun gentium Signe rotunda SCuta, breVes gladii, et erga rege ObSequium. XLIV. Suionum ' hinc civitates, ipso in Oceano,*β praeter viros armaque classibus valent δμ' forma naviuinysi eo differt, quod utrimque prora paratam Semper pPulini frontem agit nec elis

45쪽

GERMANIA SI ministrantur 7 nec semos in ordinem lateribus adjungunt. Solutum, ut in quibusdam fluminum, et mutabile iit res poscit, in vel illin remigium. Est apud illos et opibus honos:*7 eoque unus imperitat, nullis jam eXCeptionibus,*7 non precario

jure Parendi ne arma, ut apud ceteros Germanos, in PromisCUO, Sed ClauSa sub Custode, et quidem servo: in quia subito hostium incursus prohibet Oceanus. Otiosae porro renatorum manus sacile lasCiviunt enimvero neque nobilem, neque ingentium, ne libertinum quidem armis Praeponere regia Utilita est.

XLV. Trans Suionas aliud mare*7 pigrum, aeprope immotum, quo Cingi ludique terrarum orbem hinc fides: δT quod extremus Cadentis jam Solis fulgor in ortus edurat, adeo Clarus, ut sidera hebetet. Sonum insuper emergentis I audiri,* 7 formasque deorum,'T' et radios Capitis aspici persuasio adjicit. Illuc usque et ama vera tantum natura. δ ' Ergo sin dextro Suevici maris*' litore aestiorum gentes'' alluuntur quibus ritus habitusque Suevorum,' ' lingua Britannicae propior. NMatrem deum'' venerantur insigne superstitionis,sormas aprorum*' gestant. Id pro armis omnique tutela securum deae ultorem etiam inter hostes praestat δ' Rarus ferri, frequens sustium Sus. Frumenta Ceterosque fructus patientius,δ' quam

pro solita Germanorum inertia, laborant. Sed et

46쪽

u G. CORNELII TACITI mare Crutanti ir; ac soli nanium 's' succinum )' quod ipsi Glesimiἶ ' vocant, inter vada atque a1 ipso litore logunt. Nec, quo natura, UB VCratio gignat, ut barbaris, quaesitum Com PertumVE. Diu quinetiam inter cetera lectamenta mariSjacebat,δ' donec luxuria nostra δ' dedit nomen: ipsis in nullo usu rudelegitur, informe Persertur, pretiumque mirantos CCipiunt. SuCCum tamen arborum*', esse intelligas, quia terrena quaedam atque etiam Volucria animalia plerumque interlucent,*' qua implicata humore, o dureSConte materia, luduntur. Fecundiora igitur nemora lucosque, Sicut Orientis secretis,'' ubi thura balSarmaque sudantur, ita Occidentis insulis terrisque inesse Crediderim, qua vicini Solis radiis QSpressa atque liquentia in proXimum mare labuntur, a Vi tempestatum in adversa litoraβ'geXundant. Si naturam suCCini admoto igne tentes, in modum tedae accenditur, alitque flammam pinguem et olentem; ''J OX ut in picem resinamve lentescit. Suionibus Sitonum gentes '' continuantur. Cetera similes, uno disserunt, quod semina dominatur in tantum non modo a libertate, Sed etiam a servitute degenerant . . Hic Suevia sinis. XLVI. Peucinorum, Onedorumque, et Fennorum nationes Germanis an Sarmatis '' adscribam dubito quamquam Peucini, λ' quos quidam

47쪽

GERMANIA. 83 domiciliis, ' ut Gemiani agunt sordes omnium RCtori or Procerum Connubiis mixtis, ' nonnihil in Sarmatarum habitum foedantur. Ionodi ' multum e moribus*' traxerunt. Nam quidquid inter Peucinos Fennosque Silvarum ac montium erigitur, latrociniis pererrant. Hi tamen inter Germanos potiti reseruntur, quia et domo tingunt, et Scuta geStant, et Pedum usu a pernicitate gaudent; quae omnia diversa Sarmatis sunt, in plaustro equoque ' viventibus. Fennis 'si miraseritas, foeda Paupertas non arma, non qui non penates victui herba, vestitui pelles Cubile humus: sola in sagittis spes, quas inopia serri, Ossibus a Sperant. Idemque venatu Viros pariter a seminas alit Passim enim Comitantur, artemque praedae petunt. Nec aliud infantibus orarum imbriumque suffugium, quam ut in aliquo ramorum neXu Contegantur: hia redeunt juvenes, hoe senum reCeptaculum. Sed beatius arbitrantur, quam ingemere agris, illaborare domibus, suas

alienasque fortunas Spe metuque versare. Securi ,' adversiis homines, securi adverSiis deos, rem

difficillimam adsecuti sunt, ut illis ne Voto quidem ' opus esset. Cetera jam sabulosa Hel- lusios et Oxionas ' Ora hominum VuliUS JUO, Corpora atque artus serarum gerere: ' quod ego, ut incompertum, in medium relinquam. λ' D

49쪽

I. IX scribendi clarorum et irorum it zmos. II. Pericula. III. Tacito animos addit praesens temporum felicitas. II . Cn. Iulii Agricohe stirps,

puerilia adolescenti. studia. V. Prima castrorum rudimenta in Britannia. H. Gus matrimonium: quὶrstura tribunatus plebis pr. tura: Sacra .edilitas. VII. Othoniano bello matrem partemque patrimonii amittit. In Vespasiani partes transgressus, Ticesimi legioni in Britannici pineest. III Ibi olieme fiant e curci Suam promor ei. IX. Inter patricios adsciscitur Aquitaniam regit. Inde consul, Tacito iliam Suam Torem dat: Britanniae praeponitur, adjecto ponti catus Sacer- dolio. X. Britanniae descriptio. XL Incolarum

origo, habituS, Sacra, Sermo, moreS. XII. Eorum militia, regimen, conrentuS: Caelum, Solum metalla,

margarita XIII Viciae gentis ' enium. sarum in Britanniam e editiones. XIV. Consulares legati Aulus Plautius, Ostorius Scapula, Didius Gallus, Veranius Suetonius Paullinus. XV. Br tanniae rebellio. I Boudi ea, generis regii femina Britannorum duT. Motum hunc compescit Paullinusu cui successere Trebellius Maiimus et Vettius Bolanus, sed ignari. XVII. Rem restituunt magni duces, Petilius Cerialis et Lilius Frontinus XI III. Atricola Britanniae prae itur. Viclis Ordoricibus Monam insulam in deditionem recipit.

50쪽

XIX. Praeclarae artes, silibris provinciam regit, bellorum causas amodet. XX. Terrore, clementi parta at XXI. Liberalibus artibus et oluptatibus molliuntur Britannorum animi. XXII. Norae gente apertae et vastatae XXIII. Bello adquisita

praesidiis irmantur. XXIV. De occupand i HAberni consilium XXV Cit itales trans Bodotriam Silae emplorantur. Motus Caledoniorum XXVI. Ii nonam Vedionem adgrediuntur cedunt territi. XXVII. Redit tamen animus conspirantqale ciuitates. XXVIII. Usipiorum cohors miro casu Brit miniam circumtecta. XXIX. Calgacui bellunt sarat; montemque Gramplum occupat. XXX. Egregia ejus oratio. XXXIII. Romanos quoque adloquitur Agricola. XXXV. Atro cruentumqVCpror in m. XXXVIII. Penes Romanos nictoria. Britanniam circumrehi pr.ecipit Agricola. XXXIX. Domitianus, fronte laetus, pectore ariziuS, Nuntium victoriae eicipit. XL. Triumphalii tamen orna- merita statuamque decernijubet condito odio, donec provincia decedat Agricola. Vs, e Britannid redum, modeste igit. ALI Uus e Principe. et aut isericula. XLII. Eicusat se me proconSulatumso1 tiatur. XLIII. Moritur, Domitiani Teneno, itfama fuit, interceptus NOV. Cus aetas io'Ina, honores, opes. XLV. Moriis opportunitas, inle miliani atrocitates Taciti in Agricolam pietas. LVI. Et dirtute solatia, virtutisque documenta. Agricolae vitam scripsit Tacitiis