Petri Victorii Commentarii. In primum librum Aristotelis De arte poetarum. Positis ante singulas declarationes Graecis vocibus auctoris iisdemque ad verbum Latine expressis. Accessit rerum & verborum memorabilium index locupletissimus

발행: 1573년

분량: 437페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

311쪽

PETRI ViICTOR II COMMEN T.

deberi nam qui faceret idem in aliis rebus,quae bonae Diio omnium Iudicio existim tur,& sunt tanquam flores orationis, ut abuteretur illis in rebus leuillimis exponcndis,& contra dignitatem, in eandem culpam incideret Ioc enim quum fit, sine di bio id quod non decet geritur,quum res illaegrandes sint & ampi , & quae nullo modo conueniant humilibus rebus appellat autem tras lationes & linguas, addit l,& ceteras sermas,quae scilicet probantur, de laudem non paruam in se habent: ii telligIt verb nomina iuncta,&qu ornament avocavit:omniaq, deinum, quς splendoris aliquid in se habent. Fecit autem hoe, qui appellauit και η arriκ quo ipie memoriae prodidit in libro de arte dicendi:vius enim est genere illo vocabuli, quoa ocat κ εσμεν, in re nimis tenui ornanda,& qut nullo modo recipit eum splendorema Et sane arbitror Aristotelem suificare voluiisse poetam illu: quemadmodum etiam in piamis νον ιυ, cum inquit uti πο- μ ve etyi r iam enim appellarat tras lationes &linguas,quibus venetibus vocabulorum hoc addere consueuit. Nam quod inquit Hvia, maniselloqui id sedit, risum mouere voluit: neque enim alia de causa ex stimari debet tam honestum de grande nometi rei tam tenui,atque humili adiunxisse. Idem autem efficeret, valet hie,rem dignam reprehensione gereret,& cidem vitio assinis seret.

eratur intestis nominibus in versium,Sr in lingua viii, in tru' attonibus αδ in alip forma, loco illam positispra i s nominibus, Uderet Ues, quod Ῥera Acimus. ericum euudem iam cum fecerit Aschylus. E i. sedes, O utu, tantum nomine zmmutato, bros88 7 consPetit ira lingua, hoc quidem apparet pulchrum: hoc a utem humile schylus Psim enim in

Facit, quo illic primopriespit, ad superiorem partem cons mandam: tradiderit enim volubida product rise non ἔrtiminiata,vt etiani tu vocan7t immutata, lignitatem afferre oemati meque t en negauerat, quin ii quis his bonis uti nescia redire aut non si1o loco poneset, ut istimo rate ipsa usurparet peccaturus esset, dein rinita mugnaque incommodaeisistus. Quantum aurem iuuet hlic genus,siquis molliae Ipso,teiriphratech fallit, nunc adiungit intelligi posse usu ipso periculoque huius rei facto.Non igitur pertinet hoc ad vetia externa aut translata aut sussit, sed ad proxii e superiota geiana Votabulcitum quamuis statim addat, quod illic usu va nit,t demetrain ut reliquis generibus nominum continuere, 't modus in primis, de

id quia Eonue nit, spectandum sit. Quantum igitur, inquῖt, modus, re id quod

ni equaeque congruit in Via scilicet horum, a consuetudine abhorrentium nomia nutri,ptaei fit & excellit, orationi videlicet carenti his leporibus atque Hegantiis rnam Itavere appellandas putat, videaret in hemicis eam inibus inculeatis eo nominibus his seri iam numeris, mensurisq; eorum versuum:existimat enim hoc bonia interretio uni erborum certo declaraturum. Si igitur capitur . μέν Μ, ut ego ce

pi,ut viteat'iti eadem illa senera versuum ac mensuras . videtur potius legendum

312쪽

nisse in pluribus exemplaribus,& sane commode hic etiam illa manere Potast, neq; omnino contemnenda est significaret enim loco illorum positis, vicenti pie eorum ipsis subeuntibus: quoddortassie magis respondet iis, 'us sequunturnn prῖmisque verbo illi μιν ac ro Adiungit post ualcre multum ad idem comprobandum veriatatemq; sui pricepti ostendendam,si uis idem spectet in aliis generibus uocabul tum, ut sumpto in manus aliquo poemate: eiectis Inde aliquibus uocibus suis, propriisq; earum rerum,de quibus agitur, loco illarum ponat translatas: moti sque itudem inde vernaculis nominibus,in locum eorum ponat peregrina: qui enim auctoritati non ceditinec utilitatem huius praecepti aliter intelligit, hoc facto uerum esse quod dixἰt, cognitursi arbitratur. An in i α νιε. α α κύφα Mματα, non Valet loco pr priorum nominum positis translatis & aliis eiusdem generis, sed contra, si poema

aliquod in manus sumpserit,quaecunq; illic vocabula splendid inuenelit,inde sustulerit locoq; eorum postierit propria & perii uigat , quod ipse Hista facit in Homericis versibus corrumpendis,& omni honore spoliandis . nam poema, quod itavere vocari debeat,resertum potius illiusmodi vocibus esse debet, quam propriis Sceommunibus. emplum autem huius rei suiu tres Homeri loci, quos infra ponit. Non con tentiis autem docuisse, quomodo hic error ex animo aliquoru extirpetur ι

quod illos iacete iubet ipse prius agit:vel potius millia fummum artificem ornandae orationis Euripidem ostendit. Cum enim inquit eundem Iamblatam uersum sectia set Aeschylus.& Euripides:vult enim Aristoteles sorte hoe factum este, ut in scribendis luis sabulis ambo hi tragici eundem senarium iambum effuderint,ne d iccret Euripidem sumpti ite versum antea ab Aeschylo sactum. Vel valet,' in παλ- ιitia, . quum in fabulis suis am bo hi poetae usi ellente e senario.in verbo, quod

infra potitum est atrix mων , apparet industria de consilium eius, qui corrigere alia quid uoluerit. Cui gitur ambo casu incidissent in eundem versum: unumque an

tum: men immutati et Euripides locoque proprii usitati posuisset linguami, alter eorum versuum intelligitur dine dignitatis plenus: altet vero humilis. Seduersus Gliam ipsex leuiter immutatos magnorum poetarum posuitaccurariis magister: A schylus enim inquit,in Philoctete cecinit et Diara .ein ἰntia ars ἰe.id est Phagedaena,quae mei pedis cames comedit: est autem haec cancri genus. Euripides verbpro illo vecto ris. Humi valet comedit, stat erianti:cuius verbi externi, uel trana stati uisaeertex coluetudine in hac re ollendenda abhorrentis,uidetur ei levi signia

ficet,epulatur . .es maris igitur quod inquit, significat quod illic,& in usu eorum

uerboruin quadratitia αἰ ι vero ualet in hexametris uersibus: liric nanque rem proprie appellan tur. praecipue autem licentiae illae aliter consormandorum uominum .

vel concinnitates potius, illic locum habent: plurimumque disiaitatis grangi illi carmini gignunt . Et iane de Homero loquebatur studiumque ipsus ac prudetitiam, in exornando illo poemate contra imperitos non nullos & importunos ho mines defendebat. Quod autem, cum iam dixisset: quod facis elle videbatur ad ostendendum nomen illis nullam in se habere dignitatem alit splendorem, addidit me. arbitror hac de causa factum esse', ut quum dixistet ixωι proprium uerbum esse. quasi emendam id uoluerit t& quomodo accipiendum esset 'ostem dere: neque enim . Mι omnino proprium hic est r proprie enim ea uox dictvir de animantibus .' Sed tamen Graeci medici, cum de viceribus, quae depas Euntur, dia sputant, ita ipsa pallim appellant, id est i κ. . dii; . 4:, α cum eorummaturam si,

gnificare volant hoc ipsb uerbo vitantur. Quare ita: arte addidit, ut sit non. - . te illud proprium esset, saltem uinceret, ipsum usitatum ac receptum esse.

re locum proprii,& honote carentis, obtinet. Fabulae autem huius Aeschyli, kPllialoctete appellatae meminit quoque Plutarchus in libro, quo docuit uitam ab Epicuro litauctam lucundam non esse Non certo vero auctor declarat Euripidis quoque uersum de PK iloctete editum suille, ualde tamen hoc uerisii nil cum itule ulcere hoc vexaretur de hac ipsa parte corporis . Quare si Euripides quoque Philoctetem seciuambae illae fabulae periere: Sophoclisque tantum Philoctetes com

313쪽

iIesistiae abiectum cumposeuisset,paruami mensam. Eri iuri

Quod probaui exemplo tragἰcorum, uel Euripidis potius, qui correxit erratum Aeschyli.& clarum lumen unius uerbi, quod ille non uiderat, attulit carmini .cet ris nominibus pari ae nulla re discrepantitidem nunc declarat testimoniis uersu uini Homericorum. Tria autem Inde citati quorum prima duo ex Odyssea:tertium uo,rb ex Iliade acceptum est. Non expresu autem uersas ipsos Homer quia dissisus, sit me inuenire polle uerba, quae penitus illis responderen t: ac sententiam simul imi

uramq; eorum uerborum retinerent.declarationem uero auctoris , qui idem uo

bis propriis protulisiconuerti:nullum enim negotium suit uim Graecorum illorum Latinis uerbis exponere : nec enim desunt plerunque uerba, qui videm ualeant ἰ utroque sermone,si sententia tantum spectanda est. Principio igit ut ducto a phimoi exemplo,cuncta, in quibus praecepti huius uis manet, cxplanare conabor. VCrsus. xutem ille est a Cyclope pronuntiatus in i . Odysteae , qui rationem illi sui erroris reddit:qiiod quum acimonitus esset ab augureeius telluris, uideret ne oculo illo oquem unicum habet, orbareriar, narrat se nunquam timuisse, ne tantie molis: roboris uir,qualis Ipse erat, malum id acciperet a pusillo, & infrinaruin uitium ι. Saturpideniq; homine. Quod igitur apud Homerum est ἰώμι proprium non ei sed is se et prolatum dactum enim Id iterbum est ad quantitatem secretam. non tinentem,ostendendam:& tamen poetae ornandae orationis gratia, consandunt nomina,& ab altera ad alteram libere uerba transferunt o Quo i uero hic Homerux facit, ut 6 pro μι en poneret, id est paucum pro paruo, fecit etiam Apollonius in primo Argonauticorum,cum cecinitiviis. να - - Me ανιλ . id ai, rem animaduertit quoque interpres,qui tradidit ualcre 1 lyn, illic μι evi uisturque ad id comprobandum testimonio inferiore Homeri, ubi mensam paruam significa re volens, μιν, ipsam appellauit. Sed Theocriti quoquet qui eodem animo vocavit. Quod sequitura τιδι ι: .videtur nullius pretii homo significaret m. seri autem hoc Aristoteles ad uirium Imbecillitatem, interpretaturque infirmi cor Poris,ut qui putauit ideo ipsum nullius pretii vocatum,qui, nihil valeret in iis, qui ad sertitudinem pertinent. Tertium uerbum peregrinum &ab usu populi rem tum in εκικ Milaenim legendum hic prorsus puto,ut sanuntie apud poetam ipsum invenltu cum tria sint uersa externa apud poetam uno in uersu, quotum loco uenis nacula,& illitata ponuntur, non duo: quid enim attinebat tertium Ucabulum etiate,si exempli itim illud non habebat:idemq; infra in declaratione repetere debebat nec me tamen fallit memor' prodere Eustathium in quibusdam Homeri. exempla rIbus legi x.ιδ.e pro aerimη. Vnde famam puto, ut eorum librorum lectio irrepse rit in hune locum Aristotelisnnuentos enim quosdam arbitror, quidum emendare Ipsum uoluerint auctoritate Homerici exena piaris,deprauatumicodieem nacti, coria ruperint. Scrupuli tamen adhuc aliqvid restat:is autem est, quod grammatici tradunt ακι ualere imbecillum & priuatum robore, no ἰi L . id est desermem aeturpem. ego tamen in uetere uocabula interpretando frequentiq; in seriptis poetarum potius accedo sententiae summi philosophi,quam opinionibus inferiorii gram iiii V maticorum

314쪽

IN I. LIB. ARIST. DE POETICA. as

malicorum siquis tamen existiman s non dissenti re posse Inseriores grammaticos ab Aristotele in notione huius nominis α. i. . rvalere j; omnino ipsum imbecilli coi poris hominem, et, sertasse recurrere posset, dicere'; Aristotelem ordinem Homeri corum verborum in immutatione ipsa eorum non seruasse, atque id feciste, ut in trum seruaret:& quum inquit , quod secundum apud ipsum est, tertium apud poetam exprimere voluiisse. Secundum exemplum, quo 1 duobus externis nominibus decoratu est Elibro xxi. Odysi eae sumptum est, quo loco poeta narrat Telemachum domi uoluisse V lystem sedere,&e quae tunc erat ipsius tortunae apta adpolii ille sedile: nec non pusillam mensam,in qua cibum caperet. αμε, - igitur, ruod cuiusmodi fuerit sedile illud declarat, id est vile, externum verbum est: e emque pacto alterum, quo significauit mensae tenuitatem: ut supra enim ita illie quoque i ιγ'ri,paruam significat:& naturis seliinctis distinctisque ad solidas resec continentes nomen id translatum est nam μαλε- ω, quo uocabulo peruagato, crebroq; in consuetudine,vim notionem*expressit externi illius αμ. m,sgniticat abiectum &inhonestum, ut ipse etiam docet in primo libro Topicorum,ubi tradit domum vocari quae contraria eius esset, quae appellatur in Graeco sermone x x .huiuscemodi igitur etiam erat sedile, quod Telemachres patri eo tempore adposuit,& quod poeta peregrina uoce i-κε in vocavit. Tertium exemplum miscrum in modum deprauatum erat In excusis & sc ipsis quibusdam codicibus, quod erroris turpissimi causa fuit illis, qui in Latinum uerterunt hunc librum: neque enim .ων quae uox locum hic nullo modo habet sed via, si legi debet fiat in libro quoque calamo exarato inuenirest autem versus valde notus, & illustiis multis uirtutibus: nam a Dionysio quoque Halicarnalleo celebratum est, qui diligenter explicauit a tem, quam in sonitu exprimendo litorum, fluctibus maris verberatorum, adhibuit Poeta.neque tamen nunc Aristoteles industilain illam poci quamvis sumina laude digna admiratur,sed tantum significatum nouum illius vocis perpendit : H mitare nanque. hoc enim ualet A is,non dicitur proprie de rebus sensu carentibus:

cum enim simile quiddam illis accidit dicuntur ipsae quod 'sic litoribus usu uenit. proprium uerti essenius clamosis indicat etiam locus ille in iij. libro

arte dicendi,quo auctor exagitat poetam,qIii suavem in primis musae vocem vocarat .exuvia i κα-ιοπ.c.hoc autem uerbo usus est hic in exprimendo intellectu illius. honeste sane ac magnifice, sed tamen contra usum,libertate poclum positi plut lit autem eum versum poeta in xvis Iliadis in simili quodam exponendo: eum enim imprellionem Troianorum duce Hectore in Graecos qui etiam ipsi globo facto prinlium renovabant,plenam strepitu ac vocum tumultuos arum, auxilio rei similis ante oculos ponerς vellet, inquit. n e F. tai A sic Mnx M. - γα

Adbuc autem Ambra es tragoedos male icturiebat quo quae nullus utili, diceret in sermone, ta utuntur . Ceu illis απι se nou

gnorabat. Restabant rationes quaedam loquendi propclet tragicorum: quas illi,multrum In hoc uidentes, excogitarant, ut dignitatem acquirerent suo sermoniaδ .auIem ut . Euclides,

315쪽

α; 8 PETRI VICTORII COMMENT.

Euclides, ille priscus, Improbὸ accusauerat superiorem se am orationis dc Home ricam praecipuὸ, Ita Ariphrades quidam inuentus fuerat, qui sine causa reprehen deret. Desendit igitur hac in re tragicos noster doctor, S utilitatem huius licentiae declarat, inscitia Ariphradis demonstrata, qui stulte ea vituperaret, qu* laud. in ipsis digna serent,ita locu hunc persequens. Praeterea Ariphrades tragicos r c tas notare seli tus eratilios enim manifesto intelligit, quamuis tragoedos appelἰς quo vocabulo multi sgnificabant actores tragoediarum, non poetas Ipsos: iniimu labat autem eos eo nomine, luod nimis libere discederent a consuetudine, ac non pauca Verba quae nemo auderet loqui: similiaq; monstri essent, in sermone pNi rent,passimq; illis uterentur. Exempla autem non nulla ponit Aristoteles modi bu

ius loquendi,quem ferri non posse alebat praeposterus ille reprehenseri Ceu,quoaips dicerent δωματων απι, oratiae harum vocum, sonoque unius earum immu to:& non, ut ceteri loquerentur, αχν uem, & praeterea illud, nouum. v ibus multorum ponerent, hoc autem crebrum est apud eos poetas, ut σsem di

cum M. intelligi uolui. Sophocles quoque in oratione qua sinsit Oedipo se ς0

rem purgasse, vicit illum dicentem. ναῶ ι; οἰse. ἰ, κα ..etui . Eadem ratio est illius. γωδin.: hoe enim quoque usitatum non est:ab eorumque licentia natum

addit autem his quartum, uexatum itidem columelia & ipsum ab Ariphrade, quo tragicus quidam dixerat Alai vim πki,pro, ut multitudo loquebatur, ASimile est autem hoc primo.Qiuod uero inquit Et quaecunq; alla huiuscemodi, cat non nulla etiam alia ipsum,qui paria supelioribus serent,criminari solitu, ςψ, quod AEschylus in Agamemnone inquit .a , pro illo peruulga Nec non, quod Euripides in Oreste protulit tu Iuἰm, pro πιτ . D. Quod icqux tur valet aci indicanaum bonum huius locutionis, patefaciendumq; consilium postarum,qui populare cotidianum si genus orationis declinare uolentes, huc se comtulerunt : cuncta enIm haec ut tradit, quia non . sun te numero usitataruna vocum:

haec enim nunc uidetur Intelligere, dicens gigni t MIdda in oratione , quod minime vulgare nec plebeium est, culus generis aicendi grandioris, ut undique re spondeant magni tuaini earum retum quas tractant, ratione summa tam si iunt tragici poetae. M iuiam et autem uocauit,ut supra quod quia tenue non sit, atquc in usu quoου; hominum Imperito vimine uulgi denicis ipsius, merito hic probatum est: Mitio. enim uulgare ualet. Platoquoque in Ione hoc uerbum ita cepit:Fi - τι :,q; uocauit,quod in usu etiam populi & imperitorum est:ita enim illie Socrates Ioquitur tum recitatore illo Homerici carminis ,dissimulatione illa sua utens. δεο δει α.σι ά : M. 1ι με. πα. ἰς ripe αἰ - οι,- Oita: err ,γ μν

ex eodem hoc etiam loco apparet, G rta voeauit nulla doctrina excultum, ut est pleriinque multitudo. Sed antea quoque eodem pacto, idem hoc Verbum usurpa rat.Cicero praeterea hoc Graeco uocabulo saepe usus est, quod radices egerat in L linum sermonem, ut in nostrum etiam secit: atque id qhidem , vlmagis receptum apparea in orationibus . In extremo uerb poni quod, constituto iam iudicio tr

Ueorum ultitiam Ariphradis declarat,qui existim re uestet ac sententiam serre de

illis rebus,quarum peritus non erat inquit enim ille autem,qui scilicet tantum sibi tribuebat, hoc ignorabat,nec uidebat ea ratione stilum grandiorem fieti.

316쪽

IN I. LIB.SAI ST DE POETICA. 2ῖς metaphoracum es olum enim hoc neq, ab abobcresumere: ingeni signum

est, tranferre enim recte verba,e se simile videre.

Quum tradidisset,quae plurimam laudem afferunt poetis,si modus In silis ad hiabeatur:ornamentaq; multa orationis explicasset, quia non omnia paria illa inter se sunt,docet nunc qui sint eorum gradus,acquς maiore cum labore obtineantur.

Quia inquam cunctis illis luminibus, id quod decet seruare, nee modum in ipsis

transire,arduum est. in quo tamen eorum captando maior dicti cultas posita sit declarat:sed causam etiam huius disticultatis aperiti inquit igitur, usum translationum ab hac etiam re laudare volens,& commendationis ipsi aliquid acquisere. Est sane magnum atque arduum singulis his,quae tradita supra sunt, asserentia orationi decus atque Hegentiam plurimam, ut decet uti, de in usu illorum nullam in partem peccare id est non nimium eorum, neque parum sumere, de tempus etiam pers nasq; sectare: planius autem significare volens,quae intelligeret: nam proximc Uerat de modis illis loquendi abhorrentibus a consuetudine, quibus delectati fuerat tragici poetae,addidit, testatusq; est se loqui de iunctis nominibus atque externis , quae vocabula externa ipse vocat linguas.Cumq; non negauerit laboris non parum in his recte tractandis necessario capi,adiungit laborem hunc pusillum esse pri illo, qui capitur e translatis verbis cum laude usurpandis: hoc enim valet, quod inquit

Multo autem maximum metaphoricum esse: metaphoricus natique,ut opinor, Vo

catur ab eo, qui natura de studio aptus est ad verba recte transferenda: iniseniuntur enim quidam huiusceinod cum plerunque mortales hi ad hae rem idonei sint: alii vero ad aliam.v t autem hic με appellat exuri, qui abundant hoc bono, ita in viij. Topicorum de dei .ris, eos, qui plurimum in usu diuersarum

illarum rationum valent:nec non etiam eodem loco ae diu mὸν & iamin, Meum .

cui in disputando multae propositiones in mentem veniunt:de illum, qui facile potest resistere arsumentationi aduersarij. Causam autem statim huius rei reddit, cliesei licet tanti laboris sit hoc adipisci, ac plurimum in ipse valere:stb; . Solum enim hoe neque ab alio licet sumere: ingeni jque signum est:quae nanque studio aliculus, promptoq; in nos animo possumus obtinere, cum ipsi xornati sumus, non tantam laudem nobis asserunt,ut illa, quae in telliguntur nostra opera parta esse, vel a nat ra prosecta Quod vero inquit, απανε. Ναε υ. eodem eciam pacto locutus est in iii. libro Topicorum ubi de praestantiore bono dii Ieri : locosque monstrat, unde promantur argumenta ad id probandum apta:ait enim illic. Id quod nullo modo liere opera alius comparare,magis expetendum esse illo, quod studio alicuius potest o tineri , cuiusmodi esse adiungit iustitiam, si cum sortitudiue conseiatur: qui enim Ipse sortis non est, alium inuenire potest, cuius praesidio tutus sit: non tamen tu stus unquam aliquis fiet opera alterius. addit autem priterquam quod metaphori cum esse bonum quoddam est,quod aut a natura, ut doctrina illius ipsius , qui uti debet illo proficiscatur necesse cit,esse pi terca ipsam summi ingenij indicium ei ius etiam rei rationem redditanam inquit. Recte enim transferre verba, dce sita sedet in alienam apte comportar est simile intueri in rebus scillaei diuersis: posteq; subiam excogitare,quod sit militudinis aliquid habeat cum ea re, de qua oratio habetur hoe autem essici non potest sine natura eximi aut praestanti eruditione: se hae vero facultate videndi simile in rebus discrepantibus, dc quot fructus serret' in optimis artibus tractandis, disieruit in primo Topicorum proDe extremum eius libri. Muod p terra inquit hi probe uti translationibus, abundareque illis esse idem videtur Cicero sisnificare voluisse,cum de ipse de euem re disseren x in iij. de

oratore:rationemq; reddes,cur homines translatis,& alienis magis delectati inc verbis,quam propriis de suis, inquit. Id accidere credo,ves quod ingenii specimen est

quoddam transi ire ante pedes posita,& alia longe repetita sumere. M. C. t

317쪽

x o PETRI VICTORII COMMENT

Nominum autem duplicia quidem maxime congruum Athrambis zInguae autem, heroicis: translationes vero iambicis diersibus. oe in hercisis quissim omnia utiliasium, quae triaua si me in iambicis aurem, quia Pammaxime fieri potest imitantur locutionem, haec nomina congruunt, 'is cuni instremonibus aliquis uteretur.Sunt autem huiusicemod proprium, σ

translatio,σ ornamentum. De tragoedia quidem vitur,qmitatione in se

eende,sint mi satis, quae dictasum.

V t supra docui liquae potissimum poet Icorum versorum praeter cetera summam laudem iii se habent: dignitatisque plurimum affetunt scriptis poetarum, ita nunc, Quod pr cipue ipsorum genus,cui geneia poetarum idoneum:maximeq; accommodatum sit, tradit: hoc enim quoque praeceptum ptieterire non debuit. inquit igi uri

Nominum id est vocabulorum: neque enim hae voce capere debemus solum nomi na IV prie vocata,verum etiam verba. Nominum igitur ea,quae duplicia sunt,iunctaq; e duobus pluribus ve nominibus,maxime congruunt atque apta sunt dith Iambis poetiscnim, qui vitin tureo carmine sectantibus sonitum, granditatemque Undiq; aucupant bus,conceditur,ut in componend s verbis liberiores sint. AElch Ius, qui de Ipse multus est In hae amplitudine orationis consectanda, iunxitq; multa verba contra vlum multitudinis aliquando reprehensus est atq. exagitatus, quod

nimis duriter non nulla finxerit ilicereq; sibi putatii, quod solis conceditur dithy-

nam scholion hoc etiam illie habent antiqui libri quod vitium eius rationis deci rat, perspicitur autem suille an Imaduersionem illam docti Ihi. quia sentit cum optimo magistro. De hac vero Aeschyli licentia, supra quoq; , exemplo itidem posito ex alia fabula, disputaui. Addit hic Aristoteles linguas inprimis conuenire heroicis carminibus: cuius rei causam, ut superioris et Iam attulit in iij. libro de arte dicendi. linguae enim inquit sunt quiddam honoris plenum ac contumax,hominis scἰueet, qui fastidiat peruulgatum modum loquendi. Transi cones vero iambicis senariis accommodatas dicit,atque illic maxime' adrare. D metrius in libro o Huώα ,cum de ampla dicendi torma dissereret, dixit uti oportere sane in ea verbis translatis, non tamen crebris : cuius iudicij sul, cum rationem dileret ostendens malum quod inde nasceretur, inquit . Quia dithyrambum eo pacto,non orationem scriberemus . existimari igitur ille posset dissentire ab Arist tele,qui tenui carmini assignat metaphoras, cum ipse grandi poemati, plenoq; spiritus easdem tribuat Sed frequens nimiusq; ipsarum usus alienus etiam esset,ut arbutrosia senariis iambicis, non tamen dissentaneus a dithyrambis, qui quamuis in gis aptum sibi genus verborum inuenerint: iuplicia scilicet, iunctaq; e pluribus v cibus nominamon tamen lepida haec quoque & honesta verba despiciunt, sed omne quod elegans atq; amplum e libenter recipiunt. Quamuis autem affirmasset si pra ex terna praecipue verba recte inseri in versus heroicos, tamen adiungit nunc omnia illa,quae tradita sunt, nominum genera, illic fructum serre, nec aliena esse ab eo genere poematis,ut in iambicis vertibus, quia illi quam maxime seri potest. imitantur& exprimunt peruulgatam rationem loquendi, & consuetudinem sermonis hoc enim arbitror hic valere λ, ire in quadrare dicit cuncta haec nomina, quibus cunq; aliquis uteretur in colloqui j s& familiatibus sermonibus.ipse inquit quoa verbum sitis salion hoc quod ostendi, hic valet. ne tamen incertum sr, quaenam hetc nomina sint,ipse rem aperit huius naturae esse inquit, ut recte usu tiarentur

318쪽

IN L LIB. ARIST DE POETICA. 1 r

pentur in familiaribus sermonibus. propitum nomen, & translationem, sc orna. mentum . quod tertium genus verborum, cuiusinodi sit non certo tenetur, quia supra posita non est explicatio Ipsius:nam quin suis propriisq; rerum nominibus con-ῖuetudo reserta sit,dubitare nemo potest: eandem etiam recipere nomina translata, nec carere hac elegantia constat. Quod auctor hic inquit 1 vie A. μωμ, νια νωι-RMc, roici λέλε are, ut sane verba ipsa valent, accepi pro genecibus illorum versuum: nec tamen non existimare aliquis pollet non insulse versus hie positos esse pro poetis, qui ipsis uterentur, ac poema conderent eo genere carminis ut multo suprataci z, quum inquit. Oi ἀο αν τi ων ἰαμδων est a pom -- ἐπων Teκνω-δ inti. His verb omnibus expositis docet ad finem peruentum esse huius disputationis: seq; satis iam praecepisse de tragoedia,& imitatione quae fi t agendo: usus est enim hac quasi declaratione quadam tragoediae:ita enim distinguitur illa ab epoα PCzia, quae narra commemoratq; facta ipsa, non renouat ac reseri, quae multo an te gesta i unt, ut ipsa iacit Animaduertendum autem seruare hic auctorem quod initio libri saepe usurpauit: ubi enim locutus est de initi umentis, quibus ars aliqua uteretur ad imitandum, semper addidit praepostionem et dixitq; rem ψροσιν in hoc aut in illo.ide igitur hic facitivtiturque hoc verbo aeam , inquam instrumento: asendo enim de reserendo tragici comiciq; imitantur. Sed paucis etiam post verbis idem custodi t. ιμἰrtae dicens,ut multo quoque insta apertius, ubi inquit. Tri

tam oe perfialam, habentem principium c r medium m finem, υ quemadmodum animal unum totum faciusiam tropriami voluptatem,sers i cuum est nullius historia consueta esse in quibus necesse en non unius actionis facere exposivionem, sita unius temporis, quaecuri, in hoc compere circa. Pnum aut ures quorum unumquo euenit, mutuo hulet ad amo um elum per eadem tempora oenaualivuena commissa E Z in Salami ne praelium Carthannensium in Sicilia, quae pugnae nullam in partem ad eundem finem tendebant sic in temporibus , quae deinceps consessu n-

tur aliquandos alterum cum altero ex quibus unus in tu is . h

Cum,ut Ipse mel etiam testatu ad finem Iam permen siet praeceptionis illius,quet ornauit tragoediam,nunc rationem aggreditur alterius poematis constituendi plurimum de iplinis dignitatis habentis, id est ep0poeiae, quam vocat poesim AP ματ αἱ quia narrando ac commemorando munus situm obit, atq; ita imitatiar quaecuo sibi proposuit imitanda,quod non facit tragoedia:illa nanque alia ratione, id est re X novando,

319쪽

a i PETRI VICTORII COMMENT

nouando, rursusq; easdem res gerendo, imitatur. addit au tem, quod est tanqua declaratio ipsius. Et In metro imitatrice, id est quae imitatur utens Eeroico versu: cum enim metrum orationis omne genus, quod certis mensuris illigatum est, aP pelletur,ut est sermo poetarum,hoc tamen loco,ut alii x etiam non nullis, quos in dieaui,vocavit Aristoteles hoc nomine hexametrum ea erus nanque hoc non ita

se haberet, hoc quod adiungit explanandi animo, certiusq; , quod volebat, sten dendi, contrarium essiceret. De huiuscemodi igitur poesi eonstare dicit, quod iri ea oportet fabulas constituere ac componere dramaticas, id est in quibus homine facientes aliquid.&in aliqua re gerenda occupati,contineantur,ut in tragoedia fieri demonstratum esse in uitan argumento enim quoque epico fingunti r person V siquid agere, quamuis illa: ipsae non inducantur. sed piata eorum facta expon I, cs,pe ex persona ipsarum aliquid narret. Hoc igitur arbitror hie significare fabulas dramaticas. Addit autem planum etiam esse quod fabulae illaeversari debent circ unam actionem integram & persectam quae habeat principium S: medium & finς hoc enim est,quo supra declarauit intelligi posse, an totum at quid st: cum enim nullum horum desuerit, Illud Integrum este cognoscetur: reddit autem ratione scur actionem huiuscemodi este oporteat, id est inam, non plures: de eam quid mintegram:hoc enim comparatum est,ut gignat pariat que suam ac propriam Volup

remmam animans etiam una, & ea integra cum voluptatem spectatoribus inerat

cognitione sui Darit illam puram,&quae merito ab ipsa expectar i potuit: hoc enim simili putauit se sicilius,quod probare voluit demonstraturum. Haec igitur omi' cxsuperiore tragi diae exis ratione aperta esse inquit: iuibus addit, nullo modo ad hiberi transferriq; huc posse, quod omnis historiae commune est, atque illic vii a tum:quamuis similituclinem q uandam histori hoe poema habeat,& ipsum qΠQq

narrando atq ue exponendo eniciat.quod vult. Non potuit autem hoc non adin

ner ne aliquis,eum audi siet hoc poema narrationem qitandam esse. licere sibi putaret omnibus in rebus L storicos imitari. Cum igitur similitudinem, quam cum historia epopoeia habet ostendi lici, nune dissimilitudinem declarat: proprietatem panque historiarum exponit:in illis enim necesse inquit esse non via ius tantum secti planationem facere. ut res illae cognitae ac perspectae sit l,quibus antea ignotae sere hoc enim ualet π:ιμ, αδ- νυσιν verum unius tempotis, quaecunque eo tempore

contingere in unius resona plurium ve siue hominum siue populorum: quae sana diuersa facta,cum aliquando inter se aflecta quodam modo inueniantur, totum tamen illud, uod ipsa coniungit ac paria reddit, casu gestum est, & non certo consilio rationeque administrati ii quod poematum series requiri in uncta enim ita illic

copulata esse debent,ut alterum ex altero pendeat. Probare autem volens hoc quod dixit,fieri,ut nascantur quandoq; eodem tempore res quae quamuis simIles Inter se sint,tamen copulati non pollini, nec eodem referri, utitur memocla rerum multo ante factarummam eodem tempor aut vicino admodum commistam esse pugnam

naualem prope Salaminam, narrat :& pedestrem pugnam Carthaginensum in Sicilia:quae tamen nec ab eodem consilio prosecta sunt,nec ad eundem finem reser bantur:altera enim victoria Atheniensium fortunae sociornmque auctae sunt: altera gloria Graecis, Siciliam incolentibus parta, qui cum illis non consentiebant. Acc pit autem hoc ab Herodoto, qui in vij. suorum librorum id diligenter memoriae prodidit: quare qui totam rem aecurrate scire volet, auctorem eum a. eat marr silien in hoc, ubi docuit mis seste legatos in omnes terras, in quibus Graeci imi rent, a Lacedaemon ijs S A theniensibus ad petendatri opem contra Persas:cum enim

ad Gelonem quoque in Siciliam misissent, exponit quod ab eo responsum acceperint, & quid impedimento fuerit ut alebant Siculi,ne Gelon eb maxima auxilla miserit. Hoc igitur,quod tunc sorte temereq; gestum est, temporibus e tiam, quae .l inceps consequuntur,vsu uenire potest, ut quippiam geratur quasi unI cum altero: ex quibus tamen, lis unctis penitus, unus aliquis sitis nullo modo enicitur. Clini

In excusis omnibus libris erins foret, καὶ μή σμοἰ in λαρι- metr-.2 eremi, ex quibus verbis commodus nullus Iensus eliceretur :& is et Iam, qui Inde duceretur, ut extorqueretur. nam Massi is, qui omnino uoluit ea uerba huc accommodare, multa tati supplere

320쪽

IN L LIB. ARIST DE POETICA. I

supplere conatus est, & verba ipsa postea, magna ex parte a iusta, sic ordinauit. Et oportet imitationi per narrationem metro non similes historias elle consuetas. pra terquam autem quod hoc valde durum est, de ita quidem concisum, curtumq; , ut videatur recipi non debere, hoc etiam valet non parum ad sententiam horum verborum labefactandam: neque enim debuit Aristoteles tradere historias similes non esse huic poemati: neque hoc ei nunc propositum est, ut praecepta de historia detrsed ut ab errore imperitos auerteret, ostendendum eI fuit, quae peculiaria sunt in omni historia, aliena ab hoe poemate, quod nunc instituit explicare, M praeceptis optimis ornare, magnopere esse. Quare spreta ipsa hac lectione, quam corruptam, mendosamq; prorsus arbitror,alteram hanc secutus sum: quae si non vera est,qua uis cur vera existimari non debeat, non videam, tamen, melius multo, quam illa m nere hic potest . certe nihil illa neque in sententia, neque in structitra verborum asperum ac salebrosum habet:inueni autem ipsam in calamo exarato libromec quicquam in ea ludicium meum secutus,immutaui. T ου - isa vero valere puto Ca, quae sunt usitata& peculiaria, id est quae solita sunt diligenter seruari. Animaduerte dum v b, quum utatur hic iisdem verbis, quibus iii pra usus est in tragoediae vi naturaq; euoluenda, ordinem tamen ipsorum auctorem vatiare: illic enim inquit. κρο-

Ferme autem miri poetarum hoc faciunt, Quare, quemadmodum diximus iam . oe hac re diuinus vides eri posset Homerus praeter ceteros , quia neque bellum, quamuis halens principium σ finem, aggressius est e nere totum vallie enim vid magnum, quod non scite viam per ici si futurum fuit. - magnitudine modice se habens, intertextum vas rietate . nunc autem, cum isam partem inde derisisset, episesbi Uuest ipsorum multis, ut namum catalogo oe' ab seri Is, quibus di guis

Cum mate Iam nouam exorsus esset:&,tras dis natura Iam explicata, pnec re aliquid eorum,quae ad epopoeiam expoliendam faciunt,coepi isset:in hisque opor tere ipsam unum tantum sactum persequi dixisset, non plura, quod commune ipsi est cum tragoedia, docet nunc hoc, quod tanti ponderis est ad opus egregium, pet- sectumq; undiq; conficiendum,neglectum esse a maiore parte poetarum, qui utiliatatem huius res non viderunt: nec valde periti artis, quam tractabant, extiterunt. Quare cum tam multi in hoc lapsi sint,qui id prorsus scire debebant, hoe aliget laudem Homeri: ille nanque hunc scopulum vitavit,& ut in alijs omnibus rebus, ita in hoc se egre 'de summa cum laude,gessit.quare fert ipsum, quod supra quoque fecerat,in coeum Mac veris ornat laudibus. Quod tur initio huius partis inquit Ferme autem maior pars poetarum hoc sicilint, let,lmitantur historicos quaecunq; uno tempore contigerunt, persequuntur: nec intelligunt quid discriminis vetietur inter suum,dc inter illorum studium. Adiungit autem statim. Quare,ut iam testati sumus hac etiam in re diuinus ceelestisque viaeti posset Homeritu praeter ceteros,intelligens Illum locum,ubi quomodo accipi posset una fabula,docuit:co

x ij sutato

SEARCH

MENU NAVIGATION