장음표시 사용
461쪽
soluetur,si cauam magis cicatrice fieri semper cupiamus. Haec quide ad momenti, aut intestini affectum pertinent. At si caro aut humor,aut sanguis uit: u crearit,tumoris medio circulatim praecisis deinde eo quod incumbit extra peritonaeu,siiblato,curationem carni generandae dicata tentabimus. Porro si umbilicus emineat,aut ex uasorum dilatatione, aut spiritu inter luso, attingi non debet, quemadmodum etiam aneurysmata .
De peritonaeo, hoc est, interiore abdominis membra conuulnerata item de intestini,aut omenti prociden . tia. ubi etiam tractatur quomodo uentris uulnera arciantur ex commentari s Galent. Cap. LII. QVomodo perito nati, hoc est, interioris abdominis me
branae uulnera optime queas manu curare, deinceps uenit considerandii. Si igitur paruu adeo uulnus extiterit ut inflatum iam quod procidit intestinum remittere non liceat: necessarium est,aut flatu elicere,aut uulnus ampliare Satius autem fuerit meo iudicio quod prius dixi aghre,si modo id consequi possis At qua magis ratione id consequare, quam si
causam unde intestinii instetur,e medio sustuleris Quae igitur ea est, nimirum, ambientis nos aeris refrigeratio. quare etiam remedium ex calore petetur. Itaq; spongia molli aqua calida madenti,mox expressa calefacere intestinum oportet. Praeparetur autem interea uinum austeru calidum etenim hoc magis quam aqua calefacit,ac robur intestino adi jcit.At si per haec intestini inflatio non cesserit,tanta peritonaei pars incidi debet, quanta id quod excidit, opus habet. Idonea uero ad ei usinodi sectione habentur sicalpella recta quae Graeci syringo toma uOcant,id est,quae ad fistulas incidendas sunt accommodate. Figura aute laboranti apposita suerit,cum in inferiori parte uulnus factum est,si sursum vergat: cum in superioribus, s deorsum, &si in dextris uulnus sit,in contraria partem corpus incumbet,si in sinistris,in dextram,atq; hoc tum magnis, tum exiguis uulneribus commune est. Caeterii cum intestina in proprium re-Poni locum dc bent,ex magno uulnere collapsa ministro dex. tro opus est:oportet n. ipsum, ubi manibus suis totum uulnus a soris apprehenderit, intro repellere, constringere ac exiguus:mper luenti denudare: quinetiam id quod consutum est,mediocriter
462쪽
diocriter comprimere, quoad totum exacte persuatur. Porro quae idonea suendi abdominis ratio existat,deinceps dicamus. Quoniam coire abdomen cum peritonaeo conueniet, incipiendum quidem a cute est,atq; ab externo introrsus acus demittitur: ubi iam & cutem, S rectum musculum totum transierit, praeterito quod ei adiacet peritonaeo, per reliquam huius pasetem eam ab interno extrorsum,atq; inde per reliquum abd men traiectabis: ubi hoc penitus pertransierit, rursus ab externo introrsum,idem abdomen persorandum est: mox ubi peritonaeum quod illi quoq; adiacet praeterieris, & ad oppositum
perueneris,id quoq; ab interno extrorsum perpungi, unaq; eueo totum ipsi cohaerens abdomen debet. Deinde ab hoc rursus incipiendum, atq: id cum opposito peritonaeo confitendum Aerursus uicina etiam cute traiecta, iterum ab ea parte acus introrsum est iiiij cienda, consueudumq; id cum opposito peritonaeo , inibi quoq; uicina cute transmissa: atq; haec iterum iterumque facienda sint, quoad totum uulnus ii militer consuerimus. Interuallum uero suturarum quod ad compescenda ea quae subint,pertinet,breuistinuim esse postulat. Quod autem ad firmitatem requiritur, inter futuras cutis ne alibi rumpatur,utiliter breue non est. quare uitato utriusq; excessu, eligenda mediocritas est. Iam hoc quoq; omnium ulcerum continune quodammodo est,sicuti etiam ipsus quo suuntur, fili ratio. Quod enim durius est,cutem rumpet:quod mollius,confestim ipsum rumpitur. pari modo si proxime oras sim mas acu trans egerit, quod reliquum est cutis, quoniam minimum est, dum uiolenter adducitur,rumpi cogitur. Sin plurimum ab iis reces.seris, non parum cutis inglutina tum relinquetur. IIaec licet omnium sint ulcerum communia, maxime tamen seruanda in abdomine suendo arbitror. Porro ipsum abdmen, aut quem admodum est ex positum, consuetur,huc diligentia adhibita, ut peritonaeum abdomini coalescere possit: quod uix sperare audeaS, cum neruosum existat: aut sicuti quida iactitant, qui quae
cognatae naturae sunt,ea committunt, utpote peritonaeu peritonaeo,abdomen abdomini. Id autem set in eum modum. Auicino nobis abdomine incipitur, atq; ab externo introrsum per id solum acus traiectatur. post praeteritis utriusque perjtonaei labris, ex obiecta parte a soris introrsiim per uti unq; eius labrum acus reuocatur:dein haec rursus reducitur, atq, ab in te rior bus.
463쪽
rioribus foras per aduersum abdomen transmittitur. Hic modus a communi, S ex prompto , quo nimirum uno adactu perquatuor labra acus traiicitur,id differt, quod peritonaeum totuintra abdomen prorsus recondit. Caeterum medicamenta ad haec idonea materiae illius esse debent, cuius sunt ea quae cruentis iniiciuntur. Ut autem nulla pars principalior consort/j lese doleat , lanam conuenit mollem oleo mediocriter calido imbutam toti, quod inter inguina & axillas est, circundare . Praestiterit autem s per clysterem intestinis aliud simile insumdas. Si uero nonnihil in ipsis quoq; intestinis conuulneratumst: quod iniicietur,uinum nigrum, austeru & tepenS erit, eoque magis si totum usque ad interiorem meatu pertustam sit. Facile igitur curationem recipiunt intestina crassa: secus habent tenuia: ieiunum uero omnibus insanabile est, tum propter uasorum magnitudinem multitudinemq; , tum quod i nica eius praetenuis neruosaq; existat. accedit huc quod etiam bilem synceram totam recipiat: adde quod omnium maxime iecori uicinum habeatur. Ventriculi porris imo partes carno
se ulceratae curari cum fiducia debent, siquidem fieri potest ut res bene siccedat, non solum quod hae crassiores sint, sed etiaquod sedes medicamentis quae illas curabunt,adhibendis in eo loco est accommoda . At ulcerum quae os & gulam infestant, solo transitu medicamenta attingunt: quae autem orificium ipsus obsident, ij sensus quoq; in illo acutus sanationi aduersatur. Cum aute petitonaeo rupto omentum prolapsum aut i, uescat aut nigruerit,iane exceptum antequa nigrescat, ne san
guis profundatur, praecidere conuenit id quod post uinculum
habetur, atq; ut in extremo inseriori iam comemoratae abdominis Iuturae uinculi fines pendeant,curabimus,quo scilicet facile eos cum ex uuluere suppurante eructentur, eximamus.
Ad tegendam glandem colis si nuda est. Cap. LIII.
IN quibus glans colis penuria cutis non contegitur, aliqui
indecori gratia duplicem administrationis modii excogitarunt, nunc in superiore colis initio cutem orbiculatim secantes, ut facto ipsius diuortio, inserior cutis attrahatur, donec glans occultetur: nunc subtus interiorem cutem a glandis radice scalpello excoriantes,inde inferiorem trahentes, mox linteo quodam molli ambiens praeputium deligantes, ita ut lin-
464쪽
teolum aliquod qua cuti excoriata est,interponatur, ne praeputium cum glande eoalescat. Hunc modum Antyllus magis recipit,longiore ipsum oratione exponens. Nos autem summatim dixisse contenti sumus,quoniam raro inter artis opera huiusimodi administratio requiritur,tum quod affectus nulla munijs obeundis dissicultatem pariat, tum qued neque tantum indecori inerat, ut hac magis inquisitionem aliquam ex chirurgia deligas.
Quomodo glans peris contecta aperiri missis, vitium diacitur Θρο stadiaeon. Cap. LIIII.
PLon'; glans ab origine non perforata est uerum sub eane appellato qua glans sesipensa est, soramen habeturiunde neque urinam iacere anterius possunt, nisi particulam uersus imam uentris regionemradmodum inclinent,neq; liberis dare operam,cum semen ipsorum in uteru recta non possit eiaculari. Omnium itaq; simplicissimus tutissimusq; curationis modus est qui fit per praecisionem. Itaq; resupinato homine glans sinistrae manus digitis ualide attolletur: deinde scalpelli acie ipsia iuxta coronam praecidetur, plaga non obliqua, lud sculpturae simili, ut per medium eminentia quedam Elan dem repraesentans appareat. Quoniam uero sepe sanguis protiandi solet,si heri potest medicamentis ei retinendo dicatis si-itemus,sin nunus,tenuibus serramentis aduremus.
De bmo. Cap. LV. Duplex phymi causa est: aliquando enim sic glandem
pra putium tegit ne nudari possit:aliquado retrorsum deducta reduci non potest. Η qc species proprie periphymosis dicitur. Prior itaq; disterentia, aut ex cicatrice quae an praeputio concreuerit,aut ex carnis incremeto quae illic coaluerit. A ltera genitalium inflamationibus sertur accepta,quoties abducta cuti retrorsum glans intumuerit, nec ultra praeputium receperit . Si igitur prima phymi causa suerit,curatione hoc pacto tentabimus:figurato homine, ut par est,praeputium In anteriorem partem attrahemus, demissisq; in summum ipsum hamulis tribus,quaternisve, ministris continendum exhibebimus,lubentes,ipsium quantum fieri potest, diducant aperiantq; . deinde si ex cicatrice exterior collectio suetit creata, ιcalpello ab interiore parte praeputium in tribus quatuor ve lo
465쪽
cis incidemus lineis directis & aequali inuicem spatio distanti
tibiis,id in intrinsecus: est autem duplex in glande praeputium os igitur ipsius ab interiori parte diuidemus, sic.n. contractione quae ex cicatrice coaluit,dissoluta,praeputium superinducemus. At si caro ab interioribus adnata phymum produxerit , carne tota serro scarificata, praeputium abstrahemus: carnem inter lineas eminentem rademus, postea plumbeum canalem glandi uniuersae circundabimus,inuoluta ipsi papyro sicca. HaDeat autem canalis foramen undiq; aequale. sic enim huius clx cum positu praeputium adductum rursus coalescere prohibebitur,dum & a plumbo & papyro inuoluta distentium seruatur: intumescens enim ex deligatura magis adhuc cutem diducet. Hoc igitur faciundu est,siue ob cicatrice,sue carnis excresicientiam phymo generato manu adhibuerimus Sin aute periphy- mosis appellata creetur,uetustate temporis coalescit, & cur tionem non recipit, nisi quis eo modo uelit tractare quem adteoendam glandem usurpamus Sin autem nondum coaluerit, vibicibus super ipsum rectis tribus,aut quatuor, aut etiam pluribus circulatim excitatis, oleo copiosiore tepido supersusio,
Si praeputium glandi adhaerescit. Cap. LVI.
G Lans & praeputium inuicem committuntur exulceratione praecedente. Conuenit igitur subtus cute, quantulicet, excoriata, acie scalpelli, aut spathula polypo a commodata,ea quaeresistunt distbluere,id potissimum conantes,ut glande pure a prς putio adhaerescete discernamus: quod si non fuerit expeditum, glandis potius nonihil ad praeputium assiimere,quam econtrario: cum enim praeputium tenue sit,facile perso ratur. Vbi commissura dissolueris linteu tenue aqua frioida madens,glandi & prs putio interponendum, ne rursius coalescant, uino astringente cicatricem ipsis obducemus .
De cir cuncisis. Cap. LVII. Non det ijs qui religioso gentium more circuncidutur,
nunc uerba faciemus: sed de iis quibus affectu naturalium Oborto, praeputium nigrescit. Itaq; in ijs totum quod nigruerit, orbiculatim praecidi debet, deinde squama cum elle utendit,uel etiam malicorio,& eruo medicamenti inllar
quod linteolis illinitur. Si uero sanguis quandoque profluat, serramentis
466쪽
ramentis lunatis eandetibus utendu,quae utrisq; simul inijeiantur,& ipsi sanguinis profluuio,& uulneri depascenti. At si tota
interim glans absumpta suerit,exiguit e pluir bo canaliculu i inponetes meatui, per ipsum aegroto urina reddere iubebimus.
De thymis naturalium. Cap. LVIII. Ι Ηymi carnosa sunt tubercula, nunc in glande, nunc in praeputio prouenientia. Ex his, alij maligni,alij no sunt.
Mitiores itaq; scalpelli acie deradere conuenit, ct chalcitidem ipsis inspergere in maligni eo quod uitiatum est,exciso, adustione utendum. At si ex opposito aduersoq; sibi i nuicem in praeputio sant lilymi,hi,intra ipsium,illi,extra, no oportet omnibus ipsis confestim manum admoliri, ne praeputium structura tenue,imprudenter pertundamus. Sed primu interiores auferre consiliu est,ijsq; cicatrice obductis, tunc quoq; exteriores aggredi. Nonnulli uero recentioru forfice ipsos auel lentes equino pilo deligatos, curare solent, quemadmodum alii refrigerato serro candenti eosdem deurunt.
De catheterismo, clystere uesicae. Cap. LIX.
Vm urina non redditur,quod iter ipsus obstructum sit
aut concreto intus sanguine, aut calculo,aut alia quadam causa, catheterisimo id quod si pei suuni est eximemus . Sumpto igitur cathetere tali &sexui conuenienti, probe ipsum dirigemus,quod hoc modo fiet: lana exigua lino deligata per mediu, linoq; ex acuto iunco per catheteris fistulam traducto lanam soramini adaptabimus, quod iuxta catheteris mucrone est, ac sors ce praeciso eo quod ex lana eminet, cathetere in oleu demittemus,aegro in subselliu collocato, &so mentis si nihil prohibet,irrorato: cathetere in rectu inseremus usq; ad colis basim: deinde naturalia ad umbilicum inclinabimus, etenim ab hac parte obliquus uesicae meatus existit, deinde sic cathetera adigemus Quum uero iuxta regione inter scrotum,& anum,prope sede fuerit, rursus genitalia imposito instrumento deflectemus, in naturalem reducentes figuram .nam a peritonaeo uesicae meatus sursum tendit, propellem usq; cathetere usq; dum uesicae sinum penetrauerit: secunduhocilinu catheteri iniectu retrahemus, tuo urina simul cum lana attracta subsequatur, quemadmodu in syphonibus accidit: atque talis demittendi catheteris modus eli. At quia subinde C i exulce .
467쪽
exulcerata uesica collui desiderat,siquide auricula ij clysteres, id quod iniiciendu est possint trasmittere, illis in praedictu modum utemur, in uesica demissis: si fieri nequit, catheteri pelle, aut uesica bubula adaptata, eoq; indito,uesicam colluemus.
Quae curatio calculosis adhibeatur. Cap. LX. CVm alibi demonstratu sit qua ex causa calculi generem
tur, tum, quod pueris in uesica magis: prouectioribus,
in renibus crescant,nunc ratione exponemus, qua eX
cindi possint,ubi notas prius eorum qui uesica habentur,de gnauerimus. Urina igitur aquosa est,quod in eis subsidet, ar
nosium: pundendu cotinuo uexatur pruritu, laxatur sine ratione,rursum; arrigitur,crebro id contrectant irritati aegri,& maxime pueri cum calculus in ceruice uesicq incidit,etia repente urina supprimitur.porro inter eos quibus calculus excinditur, I ueri quide usq; ad quatuordecim annos propter corporu moli tudita e,facile curatione recipiunt: senes, quod corpus ipsoru contumax sit,uix consanesciit: mediae horti aetates etia in hoc, medio quoda modo habet ac rursus facile fanantur qui maiores calculos habet,quod inflammationibus assuerunt: qui minores,difficulter sanantur, contrarias ob causas. Haec cu ita se habeant,ad chirurgiam prosecti,cocussione utemur prius,interim per famulos,interim ipso aegroto ex alto quoda loco detabenti,quo calculus ad uesicae ceruice propellatu, deinde figuri aeger debet, ceu rectus in sedili,manibus subter semora porrectis,quo in angustu uesica compellatur Si igitur cotingentibus nobis calculus in regione scroti & ani intermediam procidat concussione exturbatus, inde adsectionem conuertemur. Sin minus occurrat, indice sinistrae manus digitii,si puer sit qui aegrotat,uel etia mediu, si aetatis sit prouectioris, oleo perunctum,in anu demittemus,&supinis digitis perquirentes, calcu lumq; occurrente paulatim traducetes,in uesicae ceruice coarctabimus & digito uno, pluribusq; propelletes ipsum in exteriora, impactu, ministro altero manibus uesica premere iusso, alteri praecipiemus dextra manu testiculos sursum teneat, sinistra regione inter scrotu & anu media extedat in altera partε, ab ea qua sectione moliemur: ipsi assumpto scalpello ad calcuculos aptato,inter anu & testiculos,non per mediu lotu inter
scrotu & auum, sed in altera partem iuxta sinisteriore clunem obliquam
468쪽
obliquam super lapide qui subijcitur incidedis,ducemus linea,
quae extrinsecus latii habeat spatiu,intus no amplius,quam ut
calculus per id queat excidere. Interim siquidem digitis super
anu innixis,aut digito una cu sectione sine evulsione calculus leniter exilit. sin minus exilierit,unco huic rei accomodo iniecto eximemus. Calculo iam ablato, medicamelis sanguinem coercentibus ex suligine thuris,aloe, symphito uel et misy,&cosimilibus sanguinis prosufione siste tes,lanas, aut linamenta implicita,uino & oleo madentia imponemus, & ligaminibus lex processitu ad calculos accomodatis utemur. At si profluuii sanguinis metus,sit linamentu implicitu exposca,aut rosaceo aqua admixta in ij ciendu est, ct aegro decubente crebrius locupersundemus Postqua tertio die solueris, & hydrelaro copio- Io irroraueris, tetrapharmaco linteolis illinito utendit , ita uefrequetius ipssis si tuas,curesq; propter urinae acrimonia. At si inflammatio quaepia seperuenerit,cataplasmatis& superfusionibus ad ea inscriptis adiuuabimus,ac in uesica rosa ceu, ut cham armelinu,aut butyru nis aliqua nos inflamatio impediat,demittemus similiter et si ulcus pascendo, aut alio quoda modo serpat,aut maleficu suerit,sngulis cogruetia adaptabimus, cuulcus inflamatione caret, lauacru adhibetur, inde emplastium diachylon, tu lumbis tu imo uentri super accommodatur. Per totu uero curationis curriculu,semora inter se couenit deligare,& cu remediis requiescere.sin exiguus calculus coli inciderit & per urina reddi nequeat,praeputium ualide in anteriora attractu deligabimus iuxta glandis sium mitate, ite posteriore parte pudedi cole uinciemus, iuxta terminu ad uesica spectantem costrictione adhibita: deinde infra cole diuidemus, seper Iapide ipsum qui excidendis stubijcitur, sexo aut cole calculuetjciemus solutisq; uinculis ulcus sanguine concreto uacuabimus. Posterius itaq; uinculum iniectum est,ne calculus retrorsum recurrat : anterius,ne post calculum exemptum praeputii soluti cutis in oppositum recurrens diuisionem contegat.
De testiculorum partibus. Cap. LXI. P Axxicut tu quς circa testes habetur,finitiones csi ad rami
cum incidendotii doctrina coserant prius describemus, uad illa ueniamus. Igitur testiculus subflatia quaeda in est glandulos fragilis,ad genuricem seminis essecta. At nerui te-
469쪽
stium,quos Graeci parastatas &cremasteras ab eo appellat, epex illis genitales partes depedent,spinalis medullae ex cerebrimebrana propagines sunt,cu uenis arteriosis ad testiculos pertinentes,per quos semen in naturalia permeat. Seminaria auduasa, uenae sunt a caua uena in testiculos sinuosis anfractibus pertingentes,unde testiculi alimentu capiunt. ire tunica erythroides naturae neruose,in gibba quide parte, atq; anteriori, a testiculo libera est: in cocaua & posteriore,ipsi adhaerescit,experitonaeo origine trahes Vocat aut parte hanc qua testiculo adnata est, posteriore prosphysin,quasi dicas adnexu Darii uero mebranae sent,quae exteriore testiculu cogi utinat,iuxta tunica erythroide dictam ei adhaerentes: quibus partibus & illa post telliculos tunica adunitur. Haec aute ipsis cutis exterior rugosa testibus circundata,scrotum nobis Graecis oscheon dr.
De aquosio ramice. drocele dicitur. Cap. LXII.
HVmoris ociosi in particulis scrotu implicantibus eoitu
uies, tumore excitas sensibile,hoc nome sortita est. Itaque humor magna ex parte,in tunica erythroide appel lota,testiculu ambiente, in parte anteriore colligitur, qua po 'tissimu me brana illa a testiculo separat . Raro extra mebrana hanc erythroide uitiu cotrahitur. Subinde peculiari tunica humor coprehenditur:uocantq; hoc malu chirurgici in superad nata ortu .Quare si ob causam praecedente, exepli gratia, par ticularu imbecillitate uitiu oboriatur,sanguis alimeti ratione adductus,in aquosam serosamue,&inutile substantiam mutatur: si ex ictu,sanguinea, aut faeculenta substatia coprehenditur. Cois igitur nota est, tumor indolens,firmus , ac stabilis in scroto,quacunq; tande occasione no euanescens,sed in iis qui modicii cotinent humore,cedes: in illis qui copiosium habet,no item. Ac quibus in erythroide tunica humor coprehensius est, tumor rotudus paululu, Noui modo logiusculus apparet. His testiculus in cospectu rio uenit,ut qui undiquaq; sit implicitus. Sin aut extra erythroide mebrana sub dartis habeatur, propter paucitate particularu occurrit. At si humor in me brana superadnata coierit propter cotractione ex omni parte, &ro tunditate,tumor alterius testiculi imagine exhibet: & cum a quosus humor exti irrit,tumor cocolor pellucet: cum autem faeculentus fuerit,aut sanguineus,aut rubicudus,aut liuidus apparet.
470쪽
paret. At cu in utraq; scroti parte hae notae apparue inti duplicem ibi ramice esse cognosces. hoc modo scalpello curantur: derasa pube S scroto, nisi puer suerit,aegru super sedile resepinabimus, podici panniculo multiplici subiecto,scroto aut spo-gia iustae magnil udinis,ac sedetes a sinistra aegrotatis, mimii roqui ad dextra sedebit,iubebimus ut genitale in altera partem pro tendat,& cute scroti ad abdomen eleuetinos scalpello scio tum a medio iuxta lositudine usq; ad pube sere recta linea incidemus,quae uicina lit lineae scrotu per mediu secanti,diuidemusq; tuc tunica etythro idem. Porro si humor in adnata me-brana haereat,qua uertex eiusde tunicae eminet, illac diuisionem moliemur. Hamulo aut orae uulneris diducetur, & cultro
ad hydrocelicos aptato scalpelloq; darios detegemus,crudata uero erythroldi, scalpello quo uenae incidi solent, mediam ipsam diuidemus. per illas potissimu partes,in quibus a testiculo recedit. Humore iam toto, aut maiore ipsius portione in uase siquo excreto,erythroidE membranam hamulis eximemus,quam seri licet tenuissima ipsus parte. Inde uero An tylIus suturis & medicina cruetis accomodata utitur : recetiores
ea,quae Cp carne inducat,sarcotice appellatur. At si testiculus patredine expertus alioue modo uitiatus deprehendatur,ua a ca. nervo,qui ab inguinibus dependet,cremastere dicto, sene excipiemus,ipsoq; cremastere praeciso,testiculus eximetur. Ite in
ijs qui duplici laborant ramice,similiter bifaria curatione moliemur itrinq; per scroti partes ad inguina lineas incidentes. mox specilli mucrone per diuisione deorsum ad scroti extremum dena ista,ipsisq; scrotu attollentes , acuto scalpro lineam qua humoris est emissariti,incidemus,ut & sanguinem cocretu&pus peream excernamus,ipse uero scalpelli mucrone linamentu in longitudine implicitu superiori diuisioni inseremus,& vibicibus per spongia detersis lana oleo madente per sectionem infra ad testiculu,insinuabimus,extrinsecus alias lanas uino & oleo imbutas scroto,imo uentri,inguinibus, regioni inter scrotu & anu & lumbis superinij ciebus, ac ubi linamentum triplex super haec implicitu deligauerimus uinculo in sex processus expotrecto,congruisq; salciis, homo decubet lanis scroto stibiectis,ur coquiescat,pelleq; super ipsas molli explicata,
. quo sementa excipiantur. Supersundemus autem oleo calente, usq; ad triduum post hoc ubi selueris, tetrapharmaco lin-