Institutiones pathologiae medicinalis (Editio Tertia)

531쪽

SYΜΡΥ. FUNcae. SEXUs. 43 Iinserunt, nequaquam praetermitti de

bent.

Sextis Virilis Actiones Laesae.

8ao CVΜ vir ad arrigendum languidus aut impotens est, id fit vel facultatis, qua nervus intenditur, torpore, vel seminis, quod pro stimulo est, inopia, vappidave inertia. Utrumque vitium aut proprium modo est genitalibus, aut his aliunde per consensionem infertur, plurimisque Viversissimis astitur causis,

quae facile ex i96, 198 7sa ad is)

eruuntur, additis praesiertim, quae huc etiam facere queunt, tum instrumentariis, tum humorum, assectionibus ante expositis. Quum vero Mimaginatio, animi perturbationes, tantum hic valeant, nec quivis virium gradus ad hanc

actionem sussiciat 8i9) mirum non est, id symptoma permultis esse morbis adjungere. 8ar. Incidit .coles in oppositum violentae tentiginis affectum, qui ubi citra veneris appetentiam est, priapis I a mus

532쪽

SEXU VIRILI smus dicitur; satyriasiis, si cum inexplebili salacitate huic voluptas, illi dolor comes Spasmis T 3,T Thannumerandum vitium, ut hi, aut diopathicum est, aut sympathicum, causisque similibus 7 4 nascitur. Praecipuae sunt liquoris

seminalis abundantia, acritudo, Virulen tia; genitalium inflammatio, exulceratio, irritatio a vicinis partibus, maxime Vesica Urinaria, ac intestino recto, inflammatis, distentis, rosis, calculo attritis, acri tranSeunte stimulatis dolor podagrae lumbaginis; morbi convulsivi; deliria lasciva. 822. Impotentia ad semen Haculandum debetur aut hujus defectui, aut impedimento meatuum, aut virtutis motricis imbecillitati. Fit igitur multiplici vitio organico testium , epidi dymidum,

vasbrum permaticorum, deferentium, vesicularum seminalium, prostatae, Urethrae, penis, scroti inguinum his veintegris, nervus languidior 82O , aut paralysis musculorum acceleratorum cremasterum, sphincteris an , ceterorumque, qui huc sorte faciunt, in culpa

533쪽

AcΥIONES L AESAR. 33 esse potest. An abundantia seminis lautiore vitae genere inducta nonnunquam incusanda Videtur. 823. Incontinentia seminis laborant, quibus ad primam surgentis membri ri. giditatem, aut per nocturnas ex imaginibus pollutiones, ejicitur, aut citra voluptatem ossiuit continuo stillicidio, miti, acri, virulento in onorrhaeis Semen copiosium, turgestens, tenuius , acre genitalium major irritabilitas, nimiaque

ductuum laxitas, immoderatae Veneris,

praecipue juvenilis , inprimisque masturbationis, consecutiones 362); abstinentia nimia 363); abusus aphrodisiacorum, diu reticortam Virus venereum,

id mali inducere blent. Sexus oeminei Imptor nata.

824 MENSTRUA sanguinis per Uterum evacuatio uti sexui sequiori certa aetate, secundum naturam accidit, ita cum non satis mature provenit, aut citra graviditatem vel lactationem, ante tem pus supprimitur, id praeter naturam est,

ac multimodis saepe nocet 163 Con-

534쪽

sequitur autem sanguinis ex praegressis evacuationibus, inedia, morbis gravioribus, inopiam, crassitudinem, inertiam aquosam, impuritatem seorbuticam, ca-checticam, quin plethoram solidae

compagis debilitatem aut rigiditatem nimiam circuitum languidiorem, intensiorem sui aliorsium male directum; vasbrum viscerumque abdominalium ex ca- cochylia, cacochymia, in farctum; aQ-rum Uterinorum torporem, obstructionem, rigiditatem, coalitum, constrictionem a spasmis, frigore suscepto, adstringentium abusiu, compressitonem ab externis, internis impedimenta denique effluxionis multifaria ab ore uteri, agi inae meatu introitu ve, constrictis, obstipatis, compressis, coalitis, imperforatis. imminutio aut tardatio mensium haud absimiles causas agnoscit. 823. Immoderata contra prostasio suis quoque noxis haud raro in junioribus, Vetulis nuptis, innuptis, infesta, variis debetur cum sanguinis, tum canalium uterinorum, vitiis uti sunt sangui-

535쪽

guinis abundantia, orgasmus, tenuitas, acritudo, motus incitatior, ad genitalia maxime directus, reditus per Venas ob pasmos, Obstructiones, constrictiones, impeditior, vasbrum debilitas, irritatio, erosici, ruptio, ex fotu suppedaneorum, Veneris ab usu, crebra praegnatione, abortu, partu laboriose,

contusilone, ulcere, heterogeneis utero contentis, stimulis externis, c. nata.

Inde quae haemorrhagiam uterinam pariunt, intelligere licet. 826. Quae suppressa menstrua quandoque consequi, horumque vicaria esiesistet, errans sanguinis per aliena loca

evacuati OI ex perversa motus humorum directione ac incongrua resistentiarum ratione astitur, collatisque adeo aO3, 2 qii, 2 facile explicatur. 827. Mensium decoloratio, leucor- rhoea, fluor albus, gonorrhoea in oe- minis, vel acochymiam consequuntur universalem, vel affectiones topica genitalium, seri in his colluviem, conteX-

tum flaccidum , vasa debilia , inertia,Lici men.

536쪽

SEXU FoEΜΙΝΕΙ mensium vitia, acre catarrhosium, scorinbuticum, purulentum, seniosium, virulentum, aliunde advectum, aut hic natum, veneris abusum , salacitatem cohibitam, irritamenta quaevis interna, externa, quae assiuXnm ad has partes intendunt, aut impedimenta, quae refluxu obstant. 828. Sterilitatem morbosam haec inferre apta pudendorum , ulvae, aginae , Uteri, morbi angusti aevi vitia organica, ob quae vir admitti nequit uteri, tubarum, varii, VulorUm, compreS-sio , obstructio , concretio, hydrops, UlcUs, cirrhus, marcor, exsiccatio, indurati, relaxatio, in Viscatio, consormatio perversa, desectus, similia, quibus fit, ut semen masculinum rite recipi, subire, retineri, quo decet, permeare, suamque vim X sereres, aut foemina, quod suum est, conserre haud possit inde menstruorum vitiositates fluoresque incruenti Sag ad 827), venus immoderata, intemperies rigidior, torpor i 96 , irritabilitas enormis I9O), ca

537쪽

cochymia quos , glutinosa, acida 283, 287, 3O7), acheXia obesitas 39 ), humorum inopia 393), firmior corporis constitutio in viraginibus , multa

alia huc faciunt. 829. Praegnans occasione multifaria abortum patitur uti quam plurima sunt, sine quibus foetus ad maturitatem usque utero geri nequit. Horum inter praecipua merito habetur legitimum foetus cum materno ter per placentam

commercium; ut quo sublato natura plerumqUe, OcyUS, serius, sarcinam ad frugem haud perventuram elidit Quaecunque igitur sive matris, sive foetus, vitia placentam ante tempus ab utero separant, inter causas abortionis numerare licet. In matre quidem eo consertiletho ra impetuosior humorum ad uterum aD fluentia; congestio immodica; aut deficiens commeatus , nutrimentique ob inediam evacuationes, motumve alio directum, detractio cacochymia turbae ingentes nervosi generis ex animi

pathematis, eipothymia, spasmis, febri.

538쪽

bus, morbis gravioribus Vehemens corporis concussio, maxime ad uterum determinata, in saltatione, cursu, exercitatione, vectione, apstu, tussi, vomitu, risi, sternutatione, singultu, vociferatione coitu immoderato, petulantiore, &α nixus violenti in elevatione ponderis, extensione artuum, excretione alvi, urinae, tenesmos Uteri compressio a constricto ventre, vicinisve partibus male assectis, contusito, vulnus, inflammatio, erysipelas, convulsio laxitas, angustia rigida, humiditas mucosa , contenta heterogenea, morbi alii Foetus in culpae si potest, cum justo grandior fuerit,

aut numerosior, hydrope tumens, O tu violento molestus, male situs, morbo inquietus aut languens, mort UUS, e

jusve placenta marcore, obstructione, degeneratione in hydati des c. assecta. Debilibus vero , irritabilibus , partum dissicilem, saepius praesertim abortum

passis, malum familiare Partus praecocis, quo foetus quidem vitalis, sed ante consiletum tempus, excluditur, causae hinc

istelliguntur. 8SO.

539쪽

SYΜ ΡΥΟΜATA. 33983O. Praegnatio ultra naturae modum protracta, si reapse obtinet, gracilem,

imbecillum, extenuatum foetum, terumve torpidiorem , Videtur ponere perpetua autem visa foetu a morte arefacto, indurato, crusta gypsea obducto. 83 i. Quae partum laboriosiam, μα-κ ν, inferunt, vitia innumera aut ad parturientem pertinent, aut ad foetum hujusve secundinas. Priorum praecipua sunt, cum praegnans justo junior, annosior, primi para, delicatior, debilior, animo fracta, impatiens, irritabilitate aut torpore laborans, obesior, plethorica, humoribus exhausta, vitio organico aut quovis alio morbo affecta, conamina ad partum nulla sipuria, languidiora,

nimis violenta experitur uteri dein affectiones variae ex debilitate, contractione

spasmodica, compressione a vicinis partibus illata, ruptione, situ obliquo hysterocele a 38), orificio angustiore, indurato, callo δε contracto, distorto tu more occluse, compresta, nimis sensili: vaginae quoque angustia, obturatio, GOn

540쪽

cretio, excoriatio, siccitast similia, quae viam transitus impediunt pelvis denique

arctior, male conformata. Foetus incausa est , si habitio fuerit, ventricosis , Capite enormi, humerosius, deformis, languens, mortuus, situ per Veri, extra uterinus. Alias placenta incongruae uteri sed adhaerens, aut foetum prae Uertens, praematura aquae puerperii ex ruptis secundis effusio umbilicus propendens, aut foetum implicans, c. obstaculo esse possunt. Nec infrequens est, cujusvis generis plura concurrere, an loque magis dissicultatem pariendi ex eo

augeri.

832. Lochia puerperae immoderata, decoloria, parcius luentia, aut plane suppressa, quas causas habeant, e illis, quae de catamen iis vitiatis diximus 8a ad 827), innotescit.

833. Cum lac deficit, aut mammae sectionem non admittunt, foemina ad lactandum impotens redditur Humoris sani inopia ex inedia, vitiata concoctione, evacuatione quavis immodica, vires a