장음표시 사용
201쪽
i91 TRACTAU. DE POENITENTIA. PARS IL
Iect. Ici. quando dilatio necessaria est ad implorandum fimum propositum pinniatentis , de quo non satis constat, debere differri absolutionem. Dixi communiter, ut exciperem non modo casum mortis, sed & eum in quo insolita apparent doloris argumenta. CONCLUs Io II. Homini, qui in peccatum sine affectu, & occasioni quasi nolens cedendo, relapsus est, quandoque impendi potest absolutio.
82I Prob. exemplo alicuius a natura temperantis, qui ad ebrietatem pene
coactus sit a viro iracundo, qui sensim vel cedere, vel gravibus iniuriis assici, Brtassis etiam vapulare oportuit. Atqui poenitens ille, si vera sinceri doloris indicia exhibeat, nec jam eidein obnoxius sit pericula, puta
quia alter ad sua redierit, vel ita res suas poenitetis constituerit, ut esus n- sortium omnino sit declinaturus, hic & nunc absolvi potest. Nulla enia contra ipsum militat ratio ex iis quas in praecedenti Conclusione attulimus. 812 Dixi I. quandoque, si quis enim, animo etiam renitenis, atro cuipiam facinori, puta Sodomiae consenserit, per tempus aliouod non tam probandus, quam in asperis poenitentiae operibus exercenaus erit, ut peccatum Ps. so. ejus tunc intervalli sit bemper contra eum , & profundius sentiat quam arutum animae suae vulnus inflixerit.
8δ3 Dixi a. potest; neque enim semper necessum est ut hic & nunc ab I-vatur, qui solvi absolute potest. Unde si quae absolutionis dilatio profutura creditur, poterit absolutio differri. Verum haec, ut alia multa, plurimum yendent a circumstantiis tum personae, tum & poenitentiae. Si quis enim orrore criminis extorti percitus se se e desiperationi dedat; si gravem ejus admissi suspicionem incurrat; si ipsum tam amare defleverit, quam
trinam suam negationem Petrus &c. aliter erit procedendum: raro tamen
si fieri potest, permittendum, ut ejusmodi homines statim a prima absolutione ad spirituales agni nuptias accedant. 824 Qtiatres quae aptiora consuetudinariis & recidivis possint praescribi remedia. R. ea ipsis speciatim praescribenda esse virtutum opera, quae deordinatis ipsorum propensionibus magis contraria sunt, ut ebriosis recessus a taberna, vini parcitas, fuga eorum qui ad bibendum potentes suui; de alia quae passim in huius operis decursu, praecipue autem in Tract. de
peccatis recensuimus. Generatim autem omnibus utiliter praescribetur non tantum quae a nemine praetermitti debet precatio matutina & serotina ;sed & propositum' a tali peccato abstinendi, Deo per Angelos custodes cum Caelestis auxilii petitione offerendum; frequens , rapidus licet, ad Deiparam recursus; Missae auditio; quaedam misericordiae opera; demissio sui ac dissidentia; fiducia in Deum; frequens consessio apud eundem, pium modo ac prudentem Ministrum; lectio Librorum virtutem, modun que virtutis & oona exempla seirantium. ad arbitrium Confessarii minime suspecti; pravae, statim ut ingruerit, cogitationis vel motionis repulsa ; punitio quaedam, cum aliquod exciderit peccatum; puta assis unius largitio; abstinentia quaepiam a cibo vel potu; examen conscientiae circa peccatum magis iamiliare; Vivida de eodem, quoties admissum fuerit , contritio cum punitione; gratiarum actio, si commissum non fuerit; --quentatio Parochiae; ibique divinis ossiciis ac sacrae concioni assistentia. De his aditum Enchiridium , tum & institutionem a RR. PP. Gaspare LOarte, & Martino Fomario, utroque S ictatis Iesu. g. V.
202쪽
cAR HIL DE MINISTRO POENITENTIAE. rys
s. U. - ο quibus disserenda fit MMutio propter defectum propositi.
Constat ubique gentium negandam esse absolutionem iis omnibus, qui z factu adhaerent peccato, proinde sincerum eius effugiendi propositum noa habent. At inquiri potest quinam in eo ordine censendi sint. Cotic Lusio. ob boni propositi defectum neganda est absolutio, r. iis omnibus qui aliena retinent, cum restituere possunt; ves illatam in fama, honore aliisve bonis proximo insuriam pro viribus non reparant idque quamvis spondeant se satisiacturos, si jam semel vel a Conis rio, vel a conscientia admoniti id omiserint; a. & iis qui quam corde gerunt gravem cum proximo inimicitiam deponere nolunt, eique, quantum penes se est, reconciliari; quive eum alloqui, salutare, cum eo Christiane versari recusant; quando hinc vel sequitur scandalum, vel majus inimici odium, & spes assulget eum aliquo benevolentiae signo placandi. 3. Et iis qui priores Batrem graviter la erunt, nec tamen eum priores in visere, atque ei satisiscere volunt. q. His quoque qui publicum dedere scandalum , nec hactenus publice emendati apparuerunt. s. Et iis etiam qui me- candi ocasionem praebent, seu picturis Ialciviam exhalantibus, seu venditione librorum impietatem, haeresim, vel obscoenitatem spirantium ; seu obscoena vulcias compositione, nuditate pectoris &c. 6. Iis qui illicita comis mercia vel artes prohibitas exercent quales sunt qui vetitas merces, aut licitas quidem, sed fraudato vectigali introducunt; donec desierint, item Comoecii, comediarumque Auctores, larvarum pro bacchanalibus artifices, &c. 7. Et iis qui osticium licitum vel sanctum exercent, sed gravicum negligentia, ut adolescentes plerique; qui otio vel nugis pene toti incumbunt, vix studio; Magistratus aliique omnes, qui quae fui sunt onficii desidiose addiscunt, & desidiosius exequuntur. 8. Litigantibus, qui, cum possent, nullam pacis viam sequi volunt, partem adversam dicteriis latigant; eandem, cum fieri potest sine periculo, ad amicitiam invisere recusant; 9. & iis qui nimio vestium, supellectilium, dapumve apparatu,
debita contrahunt, quibus deiceps solvendis pares esse non valent. Io. Beneficiariis, qui vel nullatenus vel materialite tantum Tesident, aut E
clesiasticos reditus prolane dissipant; Clericis qui Clericalem habitum
non gerunt &c. II. Consessariis omnibus qui praedictos omnes vel horum quempiam sacrilege absolviant ret. Et iis qui minus tutae simulque minus probabili poenitentium suorum opioni asser tiunt. Prob. Conclusio I. auctoritate S. Caroli, qui. pene omnia haec tradit in gis Instruct Consess. a. Quia hi omnes nedum sincerum de peccatis suis dolorem, & efiicax novae vitae propositum gerant, actu lethaliter delinquunt. cum ea sponte in ipso reconciliationis Sacramento tacere detractent, quibus omissis se se in inimicitia Dei confirmant. 3. Quia de his omuibus utcumque dici potest id Augustini Epist. Is 3. alias sq. Pessmum homiηum
genus commemorat, eui paenitendi medicina non prodest. Si enim res aliena .
propter quam peccatum est, cum reddi possi, non redditur hic & nunc, vel redditur per partes, cum tota reddi potest, non agitur paenilantia, sed βη tur &c. Unde Neapolitana Synodus an. Is 76. a Gregorio XIII. confirmata, Cap. Ict de Sacram. poenit. Ne quis, ait, cito manus imponens alienis peccatis communicare convincatur, caveant Sacerdotes, ne ante debitam famae
203쪽
Iraecipue. ubi poenitens datum in supcriori confessione praeceptum neglixerit. Ubi ponderanda Vox priscipue, Potissimum vero cum res restituenda gravita simi est momenti, vel in se, vel relative ad flatum aut affectum poenitentis. Tunc enim ordinarie differenda est absolutio, etiamsi antea m nitus non fiterit poenitens, nam alioqui relinqueretur in gravi periculis non resti tuendi ob dioiiuviem talis re1tituti is re propessumem magnam dissarendi. 31 Ceterum ex eodem Neapolitanae Synodi textu sequitur eos qui in hoc vel simili casu absolutionem sestine impendunt, alienis, quae ex nypothesi Rom. i. gravia sunt, peccatis communicare. Porro digni sunt morte, non sesum quι f s . cimi, sed etiam qui consentiunt facientibus; & multo magis qui resistere tenentur. Quis ergo, nisi qui eorum etiam peccatis communicare Volet, his absolutoribus absolutionem impendat
De his adeundi sunt Tractatus nostri de iustitia, de variis variorum statuum obligationibus, de scandalo, de luxuria, de peccatis 3cc. Circa ultimam Conclusionis partem exurgit dubium, an nempe possit Consessarius aliquando absolvere poenitentem, qui privatae opinioni inniaxus id facere renuit, quod contrariae adhaerens opinioni Consessiarius credit esse faciendum. Quaestionem hanc versat Lugo Disp. 22. Sin. 3. sed, nisi fallor ; laxius resolvit. II 8 R. r. Si poenitentis opinio, licet in speciem speculativa. in praximerus influat, is nullo modo absolvi debet, cum eadem opinio minus tuta est & minus probabilis. Hine non absolverem eum qui unum intra annos quinque cliaritatis actum elicit, quia persuasum est Deum nihil ultra exigere . qui voluntarie distractus mcium recitat, quia a Caram te quodam acceperit, internam attentionem nullatenus ad penium istud en necessariam. 829 R. Si opinio sit omnimode practica, & communi graviorum Theologorum judicio minus tuta, minusque probabilis, haud absolvi potest qui cohtrariam amplecti mavult. Quemadmodum igitur de se aiebat Bourdaesius, ignotam sibi en artem confessiones Parochorum excipiendi ; sic& in hoc casu modeste dicerem, ignotam mihi esse artem absolvendi homines tam eruditos.
83o R. 3. Si poenitens sit doctus . nee suae adhaereat opinioni, nisi quia ipsam, post maturum examen credit probabiliorem esse, prout & gravibus aliis plurimis videtur ob rationes multi momenti, non est cur ipsi denegetur absolutior quia, inquit Antonius hic art. 3. q. q. licet agere secundum conscientiam bene formatam. Et hoc jam fissius dixeram in Tract. de conscientia post plures magni nominis Theologos, Cap. s. sub finem
Mihi tamen, fateor, opinio haec gravem iniicit scrupulum. Si enim Tribunali meo se sistant Paulus & Ioannes, prior eruditus. posterior idi ta , reum qui Petrum opinioni suae perite & tenaciter addictum absolvi, Ioannem dimittam inabsolutum , nisi meum ad senium accedat 3 An huiusmodi ignorantia eo usque poenitentium conditionem mutat, ut alter Dei amicus sit, dum etiam aliud a me cogitat; alter Dei hostis, quia cogitata me diversium Haec qui legent, obiuro ut manum praebeant caecutienti; quae enim utcumque video Vix ausim proferre.
f. VL De defectibus a Confessuris e miD. 8,r Not. quintuplici praecis ue modo, quantum ad prasens attinet a Consenario
204쪽
cario peccati, I. cum ex imperitia, vel humano timore, certo vel dubie indignos absolvit; a. cum absolvit sine iurisdictione ; 3. Cum positive, vel silentio suo inducit in e rem, unde sequitur praecepti alicujus violatio. q. Cum restitutionem indebitam praecipiti; vel a debita deobligat. Cum male interregat circa numerum &circumstantias, circa obiugationem status &c. Circa primum nulla est dissicultas, constat enim a sacro ministerio ; 831 negata etiam abklutione removendum esse Parochum, qui desectu scientiae aut firmioris animi, obvios quosque lata manu absolvit; donec vel idoneam scientiam comparaverit, vel virilem, ut ajunt, duritiam indu rit. Sed heul qua demum ratione inustum antea gregi vulnus sanare poterit De secundo quantum spectat ad casus reservatos diximus supra n. 19 I. 833 Quod si quis eo devenisset suroris, ut sciens & volens sine ulla approbatione audiendis confessionibus vacasset, teneretur is exitialem dolum hunc, omni qua posset via resarcire. Haec, meo audicio, non inepta suerit, ut reus, si per se ipsum culpam suatri reparare non potest, in consessione rem totam aperiat Parocho, cujus prudentiae dimittat hujus suae consessionis usum. Sic enim fieri poterit ut sub variis praetextibus qua dam saltem iterentur confessiones; aut ad minus poenitentes nova donenis tur absolutione, quae in consessa peccata directe cadat, indirecte vero in alia quae consessa creduntur; & de quibus generalis exigetur contritio.
Ceterum, ait Lugo cit. disp. 22. n. 19. Licet ille qui inculpate absoluti nem nullam alicui dedit non teneaIur cum Draυi detrimento fluo vel alterim eum admonere, nisi Drte quando subesset periculum damnationi1 infimi, qui morietur eum illa invalida absolutione, vel in easu simili: existimo tamen illum, qui ovim culpa gravi ct mortali, sive seienter, sive ignoranter ignorantia graciter culistabili , errorem hunc commisit, debere etiam cum graoi suo damno illum emi gere; non tamen cum damno longe graviori quam quod sequitur ex eo quod Sacram tam irritum perseveret, ct peccata illa nonnisi indirecte remi
tantur per subsequentem confessionem. Aliud esset de eo qui Baptismum vel ordines invalio contulisset; is enim pmpter damna pene irreparabilia quae hinc sequuntur, vix unquam, si unquam, etiam ex gravissimo incommodo excusari potest ab hujusce desectus reparatione. Circa tertium caput, dico Consessarium , qui poenitentes suos induxit in s 3
errorem, ex quo sequitur praecepti alicujus violatio, puta qui eos docuit satis esse si semel in vita eliciant actum charitatis, mollitiem nihil habere mali, haud esse necessim ut Sacro minoribus sestis intersint &c. Teneri errores illos dedocere; tum quia tenetur quisque tollere caulam mali etiam inculpate a se positam; quia alioqui foret is causa cur gravia praecepta violarentur. Idem est si sola suo silentio in errorem induxerit Consessarius, & non monendo, id licitum esse persuaserit, quod illicitum est. Nimirum reparari debet periculosa omissio rei ex omcio debitae. Aliun de Vero tenetur quilibet satagere, ne alii ex actione vel omimone sua, scandali occasionem , aut materialis etiam Iegum trangressionis periculum subeant. Atque hinc circa quartum caput sequitur, Consessarium, qui etiam in- 83s . culpate poenitentem deobligavit a restitutione debita, vel ad indebitam obligavit teneri saltem jure charitatis eum errorem dedocere. An autem & quando ad id teneatur ex austitia, non sine aliquo aestu Theologos inter controvertitur.
205쪽
s Ad hujus nodi solutionem expendunt plures cum Lugo ibit. n. 6I. antconsessarius a restitutione averterit, vel ad eam induxerit positive Aiacens: Debes, vel non dises restituere; an omissi ve lum, quia nimirum in casu restitutioni obnoxio conticuit. a. An is consessaria error culpabilis fuerit, an inculpatus. His positis, ut pedemim progrediamur. Dico I. cum eodem Lugo Consessarium qui ex gravi eu a, seu, ut I quitur Antonius hic R. Lo. ex malitia, vel ignorantia viscibili, aut grata ne Iligentia advertendi, dixit poenitenti eum non teneri ad restitutionem. , assi quam reipa tenetur, teneri errorem dedocere: quod si non faciat,
vel si, dum dissert, poenitens sit restimendo impar, qui monitus restituisi. set, tenetur Consessarius illi vertis restituere. Ratio est, eaque clara, i, quit Lugo, quia qui surrum ex gravi sua culpa consulit, tenetur ad restitutionem si fur uoia restituat. Ergo qui suo consilio, quod in Tribunali semper grave est, injuste rei alienae restitutionem impedit, non minus ad restitutionem tenetur. Et vero annon violat Consestarius ille jus quod alter habebat, ne a boni consecutione impediret Annon est efficax causa damni ipsius Θ &e. Idem est porro si indebitam restitutionem culpate procerit, quia poenitentem decipiendo, iniqua fuit damni ipsius causa. 138 Quia si Poenitens adhuc par restituendo, a te erroris admonitus restituere nolit, iam liber es a restitutione; quia totam quam posueras damni cautam abunde sustulisti. An idem dicendum sit. si Poenitens, qui conses.sionis tempore ad restituendum dispositus erat, conversa jam in pejus v
Iuntate, non amplius restituere velit, nova est difficultas, quae ad omnes injustitiae consiliarios, aut proximi bonum impedientes spectat. Pars affirmanx verior mihi est. Si enim Medicus ex officio aegrum invisens, eidem ex ignorantia lata vel ex malitia non consiliat medicinam certo profuturam, certoque sumendam, aegro mortem intulisse censebitur,. etsi ei postmodum in phraenesim verso , jamque remedia omnia abjicieu-ti , pharmacum suum proponat. Scire enim debuit utendum esse favor bili momento, & hisce in materiis moram quamcumque plenam esse Periculi. Haec autem ratio pro casu praesenti militat. Sed tu cogita. 839 Dico x. eum qui ex grini itidem culpa Poenitentein obligavit ad restis tutionem, cui non erat obnoxius, teneri errorem retractarer eive, si iam xestituerit, damnum illud re farcire, Ratio est quia ex Cap. 9. De injuriisοῦ
Si ti a tua damnum vel injuria irrogata est . . aut haec imperitia tua, βυe negligentia ev erunις jure super bis saetisfacere te oportet, &c. Atqui in hoc casu illatum est Poenitenti damnum culpa Consetarii, ejusque imperitia vesnegligentia. 8 o Dico 3. eum qui ex omissione graviter culeabili causa fuit cur Poenitens id restitueret ad quod non tenebatur, eidem Poenitenti teneri de damno. Qui enim monere omittit; cum ex ossicio monere debet, dedamno tenetur; cum debeat ex justitia, qui ex ossicio debet: Ita Antonius. Lis ergo praecipua est an qui ex ignorantia, vel negligentia culpabili, solum omittit Poenitenti restitutionem injungere,. teneatur restituere in ejus locum, nisi hunc postea admoneat, ut saltem ex charitate debet is si
g t Triplex porro est ea de re opinio. Prima docet nullum Consestorem, etiamsi ex ossicio curam habeat animarum, ut primi & Lecundi ordinis Pastores; teneri ex justitia ad monendum Poenitentem, adeoque ad restia
206쪽
restituendum in locum ejus, si interim factus sit impotens, restituere rata Ledesima, Valentia, melman, aliique nec pauci nec ignobiles.
Secunda ex adverso docet quemcumque, etiam simpliciter delegatum, 8 1 ut itini Regulares, teneri in noc casu ex iustitia vel monere, vel resti ruere. Ita Molina, Sayrus, Navarrus, Sylvius, Haberi, di alii quorum potior est in moralibus auctoritas. Tertia inter praecedentes extremas media, quaeque lassio admodum 8 3 probabilisaest, docet eos qui ex ossicio curam habent animarum, ut Episcopi & Parochi, tunc occasionis ad restitutionem teneri; non vero ceteros. Videndum quibus eae opiniones nitantur momentis; sic enim BG te ad verum deveniemus. Primae opinionis desenssires arguunt a. in hunc modum. Sola iustitiae 8 violatio indueit obligationem restituendi. Atqui Consessarius qui solum, Iicet culpabiliter, omittit Poenitenti restitutionem praecipere; seu habeat; seu non habeat curam animarum, non violat austitiam. Non enim aliam violare potest justitiam, quam quae debetur creditori poenitentis sui. Atqui hane violare non potest. Consessarius enim debet quidem spirituale Poenicentis bonum procurare; unde omittendo monitionem peccat; sed pratiscisse qua Consessarius non tenetur Impedire damnum creditoris; cum nul Iam nabeat iustitiae obligationem vel omelum in ordine ad creditorem . sed tantum in Ordine ad poenitentem, nec teneatur ex ossicio tempor Ie creditoris bonum procurire, sed tantum spirituaIe bonum Poenitenistis. Ergo cum omittens aut tacens nusquam teneatur de damno quod non impediit, nisi erga eum cuius damnum ex rustitia impeuire tenetur; non est cur in praesenti casu debitum subeat restituendi. Ita Antonius post Suarem disp. 32. sect. 6. n. s. a. Arguunt ad hominem: ex ipsis Navarro & Sylvio custodes, qui non 8 s stant ne taedantur ligna, vel vectigalia fraudentur, ad damna quidem aut vectigalia tenentur, non autem at multas, quia non tenentur ex ossicio praepositos sitos monere inordine ad multas; sed tantum ad ave tenda damna, vel solvenda vectigalia. Ergo a pari in cassi proposito. Confirm. nulla est cuiuspiam ad alium obligatio, nisi ratione pacti fal- g stem taciti. Atqui Consessarius nullo id genus pacto ligatur quoad creditorem Poenitentis Esto igitur ex justitia teneatur ad temporale Doenitentis bonum, at non tenetur ex iustitia ad temporale bonum tertii. Subsemor Atqui ei solum debita est restitutio erga quem violatur iustialia. Ergo non tenetur Confessarius huic tertio restituere. Habet quidem iste jus ut Poenitens sibi restituat, sed non habet ψ strictum ut Confessarius qua talis restitutionem illam procuret admonendo; cum ad id se nou obligaverit. neque dum se se administrationi Poenitentiae dedit, constituerit se ex ossicio procurator. m temporalium cujuscumque bonorum. Nemo suidem negabit, quin Confessarius, si Poenitenti interroganti an debeat restituere, nihil resipondeat, teneatur tunc restituere; quia hisce in circumstantiis silendo, non se habet negatio tantum ad restitutionis omissionem, sed ait hanc positive concurrere censetur, ut consulens aut consentiens, Dxta veterem hanc iuris regulam; tacet, eonsienthremidetur. Veruri aliter se res habent in casu quem expendimus, ubi Co sisSrius negative prorsus se habet.
207쪽
rs TRACTAT DE POENITE NTIAE. PARV It
extraneis, neque impedit eum potest, ad restitutionem teneri, licet ex traneorum bonum erocurare non teneaturi Proinde de ad eam teneris posse Consessarium in cassi nostro. 8 .8 Multiplex enim Praetorem inter & Consessarium occurrit disparitas. r. enim Praetor constitutus est in ordine ad temporalia, Consessarius vero tantum in ordine ad spirituale bonum Poenitentis. Unde obiter sequitur, Confessarium, susus ex omissione ipse etiam Poenitens temporale aliquod damnum incurrit, puta majores in restituendo expensas, quas opportune monitus non subiisset;nequaquam ad damni huius refusionem teneri.s Λ et Etiamsi supponeretur Conieliarium quatenus Sacramenti Poenitentiae Ministrum, ex iustitia obligari relative ad temporale Poenitentis bonum; differret tamen insigniter conditio eius a conditione Praetoris; quia inter Principes, proinde & Iudices ab iis constitutos, virtuali Sc tacito contractu sancitum est, ut extra tempus belli mutuo prolii eant, ne vicini vicinis quidquam inferant damni. Unde qui suorum iniustitiam permittendo , tacitae huic conventioni desunt, tenentur de damno. Atqui nulla est huiusmodi conventio Sacerdotem inter & iniqui Poenitentis creditorem. Ecquis vero sub lege tam oneroia se se Tribunali dedere velit Haec serme Scriptor quidam infimae latinitatis. 8-o Contrariam opinionem, paucis licet, amplexi sumus in Tractatu de niare, & injuria: eique denuo credimus adhaerendum. I. quia longe minor est adversantium nobis Theologorum auctoritas, quam pro pariibus nostris stantium, quibus & adjungi possie videtur Collator Parisiensis Tom. q. de restitur. Lib. 6. pag. 683. Edit. II o. ubi star Un GV Dur est Garului meme de restituer, fit na pas obIige sion Penatem de Dire Iordi tui ont dum ilet tenu. Concinit & multo disertius Collator Andegari Tom. a. de contractib q. 4. Mensis Aprilis pag. mihi eta I.ssi a Quia ex adversariis Consessarius, si Poenitenti interroganti an deabeat restituere , nihil resipondeat δ tenetur restituere; quia qui in hac o casione silet. causa est quadantenus positiva cur Poenitens non restituat. Atqui haec ratio coram Deo expensa militat ero eo etiam casu quem 2 nunc expendimus. Annon enim Poenitens Consessarium adit, ut ab eo doceatur qua ratione unicuique reddere debeat quod suum est Annon ei sua quaeque pandit, ut sicient am ct legem discat ex ore ejus 3 Annon sepra
cise a restitutione liberum credit, quia hanc sibi non iniunxerit ConΕΩfarius 3 Ergo idem silentio suo praestat Director, quod praestaret verbis e proinde non minus est causa damni alieni cum tacet, quam cum restitutionem expresse prohibet. 812 3. Quia ex Antonio bc aliis accuratioribus, qui curam habent animarum ex ipso suo silentio tenentur ad restitutionem, quia utpote Superi res ex ossicio tenentur pro gubernationis suae modo impedire, ne qui sibi stibiacent alii aliis damnum inserant. Atqui onus illud eamque obligati nem suscipiunt delegati Sacerdotes, qui saerum Tribunal conscendunt Cum enim ea soloen lege a Superioribus constituantur iudices, ut ipso
Superiorum ossicio defungantur, nec alia conditione acceptentur a P
pulis, profecto id omne debent, quod ipsi Superiores. Ecquis ferat sibi in locum Pastoris substitui hominem, qui minus sibi debeat quam ipse
Pastor Ergo cum ex S. Thoma a. a. q. 92. art. T. ad 3 Ille teneatur ad ressitationem, qai non obstaι, ωι qui non reprebendit, quando ei inc ιιι ex o
208쪽
CAP. VIII. DE MINISTRO POE N IU E NUIIT. cio, ad minus dubium est an a restituendo immunis sit, qui Pastoris ad restituendum in hoc eam obligati vices gerit. 4. Quia ex Augustino Epist. ad Macedonium, Iliud M issime dicendum Ss
est, eum qui ad se eonfugientem, Pantum Mneste poιest, ad restiituendum none pellit, siocium esse fraudis oe criminis. Λtqui nedum ad restituendum compellat Minister de quo loquimur, imo a restituendo tacite avertit, Unde si quis rei de qua agitur conscius, poenitetatem iaciendae restitu tionis admoneat, is reponet illico se ab ea liberum esse ; cum Consessarius re tota audita ne verbum quidem habuerit de restitutione. s. Quia in dubio pars tutior tenenda est, cum pars adversa non est impendio probabilior. Atqui citra dubium tutior est opinio nostra. Alium de vero opinio eontraria ad summum eiusdem est probabilitatis. Imo fi proprius fundamenta ipsius intuearis, meram in his peneque miseram subtilitatem deteges. Unde ut haec, licet jam satis imminuta , magenaagisque concutiantur.
Ad r. nego r. & a. min. Ad I. dico Consessarium qua talem teneri 2ssde damno cujuscumque, quoties damnum illud fraudulenter procurat . Atqui seaudulenter procurat, qui circa restitutionem virtualiter consutatus ab homine legem requirente, virtualiter negat Vel ex dolo, vel ex ign Tantia crasea quae dolo aequiparatur, restitutionem esse faciendam. Unde latentur ex aciversiariis plerique, Consessarium, tametsi de spirituali poenitentis bono primario & directe oneratum, ad restituendum teneri, seu cum poenitentem male & imperite ad restituendum obligavit; seu cum i terrogatus an ad restituendum teneretur, nihil dedit responsi.
Ad 2. persuasum mihi est custodes non solum de damno, sed & de stas mulctis teneri, prout cum viris advertario gravioribus docui in Tract. inde.jure & iniuria pag. nunc aos. Neque tamen sub huius difficultatis
onere succumbet Sylvius. Reponet enim sylvarum custodes, non teneri de mulcta, quia nec directe nec indirecte omissioni erus cooperantur. Contra vero, inquiet, Sacerdos indirecte ut minimum cooperatur ominsioni restitutionis; cum hanc vel ipso suo silentio neget esse faciendam. Ad confirmat. I. neg. maj. fur enim & alii plerique damnificatores ad restitutionem tenentur potius ex rei natura, quam ratione cuiusculu.que pacti. Et vero. Ex adverseriis, saltem aliquibus, tenetur Conseor ad restitutionem, cum circa ipsam interrogatus a poenitente, nihil respondet. Quaero igitur an tunc temporis virtuale pactum interlv cum poenitentis creditore, annon . Si secundum; ergo citra pactum potest quis ad restituendum teneri . Si primum, quidquid hic pacti reperiet adversarius, id & ego in
a. Neg. nim . Parochus enim in Tribunali se habet sicut judex stipendio conductus ut legem dicat, tum in ordine ad Deum, tum & in ordiane ad proximum: & hoe eius officium eo est gravius, quod quantum ad Plebeios sit pene una, quam timorati consis ant, regula. Ergo nihil diis pendum est si dicatur eum, cum oraculi instar virtualiter vel se aliter Interrogatur, ex officio teneri ad avertenda seu poenitentium, seu alte-Tius cujuscumque damna. Iam vero hanc officii eius partem induunt, qui ha ejus vicem audiendis consessionibus vacant. Quod autem grave illud
onus sibi assiviunt imperiti, ipsi fibi imputent Interim si anima eorum
209쪽
τRACπAT DE POENI TENUIAE PARI ILpro anima poenitentium sutura fit, quid mirum, si ad temporaneam alia quam restitutionem obligari possint.13s En praecipua gravis hujus controversiae momenta. Ego quidem secundae adhaerendum puto: qui primae rationibus movebuntur, id saltem curare debent, ut aliquid restituant; cum ad minus dubium sit, an nulla hic incumbat restituendi obligatio.
86o Superest ut quaedam dicamus de quinto Consessariorum defectu, qui
in eo situs est, quod male circa numerum, & circumstantias peccatorum circa obligationes status, circa Paudes in certis prosessionibus exerceri solitas interrogent. Constat porro a pluribus in hac parte graviter pe carie cum eatenus causa sint cur siua consessioni desit integritas. Huic ut occurrant malo, sibi quam poenitentibus funestioris, necemina est ut circa quodcumque peccatum lethale lethalisve suspectum, interrogent, cor
stanter, I. quoties mente conceptum sit, ante quam executioni mandaretur; tum propositum & executio non possunt una eademque moralis
actio censeri, z. quoties exterius perpetratum; 3. coram quibus & quot personis admissum sit, praesertim cum ex calumnia, detractione, imρο- dicitia sermo est. 4. Annon eis stipatum sit loci, temporis, personae circumstantiis, quae vel facinus notabiliter aggravant, vel mutant ejus speciem. De his relegenda erunt quae dixi in Tract. de peccatis; nec satis relegetur Praxis Virdunensis: iis quidem incommoda, qui paucos intra dies totam quanta est Parochiam abstavere velint; at Ps profutura, qui animarum regimen pro arte artium habere serio didicerunt. 861 Etsi autem Confessarius circa haec omnia interrogare debet, non tamen omnes, vel eodem modo. Plus enim examinandi sunt rudes quam periti, & qui raro consessionem stequentant, quam qui saepius. Neque etiam interrogandi siunt poenitentes de nis quae verisimiliteT non commiserunt. Hinc ante omnia inquirenda est mas poenitentis, conditio, status, ossicium aut prosessio, examinandumque caute, modeste & prudenter, num quae ab ejusdem status persenis se uentius committuntur peccata commi serit. Ubi obitet animadverterim quandoque interrogandos esse circa quaedam puncta eos etiam qui pie degere videntur; puta Pastores circa residentiam , circa mensiae epulas, circa Beneficiorum pluralitatem &c. Constat enim experientia nonnullos ex iis circa haec quasi inadvertenter allucinari, Ceterum geminanda est attentio, quoties de luxuriae peccatis agitur, ne scandalum siat poenitenti, aut quae ignorat mala doceatur, climpericulo eadem in se vel in aliis experiendi . Unde generatim interr gandus est num turpe quid cogitaverit, num a cogitatione ad exteriora rosecerit &c. de quibus vide quae diximus Tom. I. ubi de sexto Dec ogi praecepto arta Io. Id autem Consessario cavendum ne inutilia exploret, ne fortunam mmitentis sciscitetur nisi in ordine ad eleemosynam, ne i
Sed & illud curandum Consessario, ut generalem, sed illaeso semper consessioni s sigillo, notitiam habeat, tum vitiorum quae in loco ubi degit,
dominantur, tum & dolorum qui in certis prosessionis exercentur. Utrumque autem a plis ejusdem artis hominibus ediscet facillime . Quam agendi rationem servare debeat Consessarius erga iuniores Seminari itas turpibus vitiis infeliciter mancipatos expendimus eod. tertio V Iumine citi art. I P. Pag. 3 33.
210쪽
c Ap. VIII. DE MINIS URO POENITENTIAE. 1or
. VII. An ct quando adigendus fit pomitras ad generalem e mesogesi . R. r. averti debent a generali consessione , qui pie & christiane vita 86,
ventes, eam tantum eX anxietate quadam iterare volunt, prout scrupu-Iosis contingere let. Huiusmodi enim consessiones praeterquam alit aliis indefinenter succedunt, nec quaesitam pacem conciliant animae, I. mutatum insumunt temporis, quod utilius possit impendi , a. multa identidem revocant in memoriam periculosa; unde, quos vidi, tristes qua
Nee resere quod hinc fieri possit ut non iterentur consessiones quaedam 863 invalidae. Hunc enim desectum reparassent consessiones iubsecutae ; cum pia & sancta consessio incognitis praecedentium consessionum desectibus medeatur. De hac materia relege quae dixi Tom. a. ubi de conscientia
scrupulosa. R. a. generatim cum Auctore Libri cui titulus. Director animarum pam 86 nitentium Cap. 23. pag. 27 . iterandam esse mortalium consessionem , I.
quoties absolutio fuit invalida desectu conditionis alicujus essentialis. a. Cum eadem mortalia, vere quidem, sta indir e tantum remissa sint. Unde qui aliquot ab annis sincere conversus vitam christianam agit, &ex Librorum lectione, aut alia quapiam via detegit, se suam ante comversionem pluries invalide fuisse absolutum a certis peccatis, quae Vel m Ie expresserat, vel falso ratus esse Venialia, conticuerat ; eadem, licet per pias quae exhinc bona fide peracte sunt consessiones dimissa, simulque ia-crilegia tunc temporis forte admisia , denuo clavibus subiicere debet . Neque ideo ceteras quas subinde secit consessiones iterare tenebitur , constat enim consessiones post consessionem nullam & non repetitam factas, aliquando Valere, prout monuimus T m. pag. II 2. & Ira docent Sylvius in Suppl. q. s. art. a. quaesit. T. Pontas V. Ab Aut cas. 3.
R. 3. Speciatim adigendos esse ad iterandam consessionem I. eos qui 86s vel voluntarie prorsus, vel ex desectu idonei examinis, vel demum ex imperitia notabiliter culpabili, peccatum gra e , aut ex ignorantia habitum pro gravi reticuerunt. a. Et eos qui consessionem instituerunt quo tempore primaria de quibus sipra actum est, Religionis Mysteria ignorabant . 3. Eos qui consessionis tempore cor gerebant male assectum , proinde inconversium; puta qui creaturae medullitus adhaerebant, aut inumicum odio insequebantur perseveranti. Quaeres an ad repetendam consessionem adigendus sit, qui injunctam sita 8 fatisfactionem omisit. R. repetitionem hanc aliquando exigendam esse . aliquando non . Et quidem exigenda erit . I. si poenitens absolutioni tempore non habuerit finceram injunctum sibi pensum exequendi voluntatem. Non enim vere a peccato conversus est, qui praescripta sibi contra Peccatum remedia adhibere non intendit. 2. Si poenitens per aliquot tantum dies poenitentia sua de iunctus sit. Dubia enim & admodum suspecta est converso, quae in re gravissima tam cito, tamque facile deficit. Si quis tamen, puta miles vel famulus , quia alio migrare , & longum iter conficere iussi sunt, vel Ecclesias non inviserint, vel jejunio desu rint dec. aliter iudicandum erit. Quod si poenitens di sinceram tempore consessionis habuerint satisfa- 867 mendi voluntatem, di hanc primum alacriter & pie executus , nonnisi