장음표시 사용
101쪽
Cristos exemplum etiam habQS in eadem hypothesi, in qui
die decimoquarto in vigore & morbus & accestio etiam ha 'eularis essent,sudare decretorie aegrotub ponebatur, facilius ii spirare mouere sese, ferre facilius, ta pulsus meliores habere tidemum sub vesperam febre omnino leuari.Criticae autem m6 tionis initium dicit, quo scilicet moueri humores incipiunt tivacuari per sudores,vrinas,alui deiectiones,sputa, vomitus &
id genuS. Qui dies duo in se tempora. Putauerit fortasse quippiam Gale num hic haerere,& sibijpsi repugnare,quod dicat eum diem, qui
duo tempora in se complectatur, magis sibi Crisim arrogare quam eum qui Vnum tantum tempus sibi vendicetaeum tamen hoc ipso capite contrarium dixisse videatur eo loco quo septi mo Crisim attribuit,& si octauus duo tempora occuparet,Cri. titae scilicet motionis principium nam sudor laudabilis eo dilmanasse fingebatur & item morb1 solutionem seu Criseos fat. Sed a calumnia Galenum vindicat locus ille,quo paulo ante di xit,ne duo quidem Concurrentia reliquo altero maiorem vim& facultatem necessario habere: ex quo loco licet intelligere non semper esse necesse, ut duo concurrentia soli alteri tertio
6 Sed tamen iam alterum diem. Eum scilicet in quem inciderit ea nota de quatuor quae abfuisset,desiderataque fuisset illo altero die quo tres concurrerint. Quod si de notis quatuor praedisti
duae uno die eueniant,duae 1tem reliquae altero,hoc casu Critim Vtriusque diei communem oportet existimare. Quod Veroe Crisi tres dies occupante dicit, explicatione non puto indigcἷς Caeterum hoc loco Galenus ἁναλογιαν ψαροjυσμων dicit r4Π0 nem dc usitatam inuadentis & prehendentii accessionis Coa suetudine. Nam morbus acutus usitata quadam consuetudi0ς
analogia diebus imparibus, diuturnus paribus solet & ς corbari & iudicari.
INstituti Galeni ratio postulabat,ut eum dierum disserentias ad viς simum usque in finem capitis quinti percurrisset, iisdem rati ii ivia eorum etiam qui post vicesimum sunt, differentias percux
102쪽
s a eum alia quaestio mage, ut ipse eo loco dixit,necessaria occurisset, hi e dioressionem & quidem hactenus tractauit, hac vero portinacit, noc ipso capite in Viam redire &institutum suum persequi cona tui sed nescio quo modo trausuersus rapitur & cursu orationis in aliudio situm deducitur,dierum post vicesimum differentias capite tantum proximo tractare aggrediens. Hoc ipso vero capite,ut nihil quie uuam intactum indeterminatumque & unde oriri queat dubitatio, relinquat,disquirit, ecquid primus & secundus dies,de quibus nullum hactenus adhuc verbum fecit sint , ut Diocles voluit, decretorii,
in vero minime. Sed quoniam de illis diebus certi quid dici non pota test, nisi constituto prius quid Criteos nomine significetur, id ipsum nomen Galenus in suas significationes partitur & diuidit
minatum,iterum regresι in viam,vt prius ad vicesimum usique dies decretorios enumerauimus, ita iam
qui post illum punt enumerabimus a coplectemur:
nou prius tameu quam iam ad praedicta tantum adιecerimus,quaurum s ad prae scutem dissutationem conducit, a ne ulla in ramcommemoratis quaerenda haesitandique occasio relinquatur. Quid c vero si De primo nimirum in morbis te uti neque de jecumdo nihil siveriore toto fermone diximus.' Atqui Diocli etiam bide morbis decernere visi sunt. Quid igitur hac de re statuere oportea determinandum est.' Num si praeceps a ubita tu aegrotauris corpore perturbatio morbi solutionem praecedens C Πjis ius, iudicium nominatur,nequeprimum diem neque secundum, decremtorios existimare oportet , quia illa velut fluctuatio solutionem prήrcedens,nequanquam in bis munifesta est. Si vero solutio simpli'
ζrta absolute Crisis est appellanda, fuerint O la quoque dem Norij. Omnes siquidem febres diariae dictae solutionem partim
' primo,partim ι ecundo nunciscuntur. Dedictionis igitur signi'
fratione linituta hic potius quaestio est,quam de re ipsa. SiqVide semelerasque scilicet febres primis statim diebus solui πω Φgssorat. Ad hoc genus quaenionis illud quoque Jectat.' Au
103쪽
,bi eoorta perturbatio in morbi solationem finierit, Crisivi baifurtavi dicere oporteat, an qμando ivsignis qμαdam mutatio de bderit.Quinetiam virum Usumsolutionis nomen tantum Uuum oporteat,cum ad anitalcm Ver re/ierit,an etiam cum mors is
cutu fuerit, etiam sic adhuc morbum solutum esse dicere conue ui ut diu quaestitum esto perueitigatum Cαterum cuicunque ei modi disquirere per ocium liccbit, post alias restondebitur. Sununc hoc videlicet priore commentario usum solum mihi propo*tum est demonstrare, qui etiam sine logicis demonRrationibus re hypothesii colligipotest. Ponamus enim exactae solutionis pertur bationem Crisiim simplicιter nominari. Aliarum nulla, Crisis ab solute, verum quae ad perniciem desinit, Crisis mala complexu
verbis nuncupetur. Quae vero insigne quidem momentum attulit,
morbum vero perfecte non soluit, ea deficiens Crisis appelletur. A t alia quae insigne momentum babet in deterius,imperferusimhloe mula Crisis dicatur Hoc modo nominibus utemur cum fusi. las res proprie s circunscripte explicare voluerimus. Verum imterim defectivisivi vocant, interpretationibus utentes, uniuersas quatuor di flerentias Crises nominamus. Citra appositionem krum adiectivorum, bona,mati,imperfecta. Atque banc deficientem interpretationem apud omnes homines satis esse in Uu alibi declaratum est copiositus. Sed tamcn etiam nunc quoque dicerar, quantum ad praeflens inititutum satis est. Sane neque Chenicen neque cubitum, neque pedem aut quamlibet aliam mensiurum cusiuilo maior minorve fuerit, eodem appellasse vocabulo par est
quoniam quantitatem certam π determinatam t. e quodque ηρ men indicat. Es tamen cum minorem maioremque quam come it,
Chenicem nominamin. Similiter oe cubitum O pedom s πῆ qμ que mensuras.At cum accurate quid explicamus,non cubitus simpliciter, Ad magnum aut paruum cubitum nominamus. Si ciciter verὸ iurium tantum. Est veroo cum quaedam per giam excellentiam generis totius appellationem sortivntur tam
vendicant,velut cum dicimus tale quid a poetasicribi, nullum σῆ quo
104쪽
LIBERI. 89huJri Homerum intelligentes, infiniti licet abipoetae sint. μ-hisae est m cum dicitur, Apud Comicum est. Et item, Rarus h
mo est,cum homo est Num agreHem, ferinum, amentem, ruRLeum non secundum bominis vaturam esse putantes, hominu nomen ad integros in bomisum genere π perfecitos transferimus. Sed auseper excellentiam quassiam Cristos nomen Uurpemus, an se cundum priorem rationcm,alterius temporis dissutatio es. Quid bbo autem momenti ad opera medicinae adferat,iam ex praescriptorum nominum ΝΗotbsi colligi potest.Nam quae notas omnes Criston babet,ea Cri sis absolute vocatur,aliae cum addito appellabuutur omnes Iam si quis non flubitae mutationis perturbatronem, verum solam ipsam mutationem Crisim nominare voluerit,bona quia
dem simulque perfecta solutio, Crisiis absolute vocetur, reliquae
B undo satis,inquit, supra ostendimus Unde certum Imorbi sumi debeat principium,qui dies item Critici fidi qui infidi sint habendi. Rc stat ut regressit in Viam
dierum dissercntias a vicesimo eadem Vsa persequamur,qua supra ipsorum eorum d1ifferetias ad vicesimum usque sumus persequuti. tqui Diocli etiam h .κοα τοι τοις γε π Διοκλέα κρα αυτοι α δειν ε οἱαν. Obseruatione dignum est quod haec dicendi formula οι του &c.modo singularem hominem designat, modo hominis,aut comitatum, aut opinion1s eius ipsius sequaceS, Vt parum referat an hoc loco conuertas, ut Diocli visum est. An ut Dioclis sequacibus visum est, vetus interpres Vtruque com prehendere voluit,dum sic conuertit hunc locum, Verti tamen
Diocles & eius secta putauerunt,quod ipsi de diebus Crisis sunt
msipraeceps acsubita. Dies prunus,inquit,& secund iis secii 3
105쪽
dum vitam rationem Critici dici possuntsecundum alterum possunt. Et Critici quidem dici possunt,si Criscos nomen ea si gnificatione accipias,Vt solutionem simpliciter significet. Diei non pb sunt,si ipsum nomen pro ea perturbatione de agitatio ne σαλον ista ταραχην Grieci dicunt quae Crisim solet praetede
re,vsurpes. Per solutionem autem simpliciter intelligere pote, vel eam quae agitationem Criticam sequitur, ita tamen, ut ipsim agitationem diuersum quid a solutione esse intell1gas vel etiam eam solutionem quae nulla praecedente,aut si qua fiat,exigua admodum & cum Crisi Una confusia dc coincidente pertur
atione fiat, & ad bonum qualis contingere solet in febribus
Diariis,4αμρας Graeci vocant,quae de sua natura Unica tantum accessione constant,nec Vltra horaS Vigintiquatuor extenduntur. Sed enim,inquit, cum ad nominum distinctionem itur,dedictionis significatione potius,quam de re quantio instituitur. Naquod febres Diariae primo aut secundo die soluatur,nemo ignorat,adeo res est omnibus nota. At an ea res Crisis debeat appellari in dubium δί controuersiam rapitur. Hanc autem Vt diri matvi omen Criseos in suas significationes distribilit,coque nomine alias simpliciter, alias cum addito ad vitandam confusionem utendum esse monet.
rubi coorta perturbatio. Similiter quaeritur,inquit,an perturbatio, quam siue perfecta siue 1mperfecta solutio secuta fuerit Cr1sis debeat appellari. An vero quando insignis quaedam mutatio etiam sine perturbatione acciderit, in respiratione, Verbi gratia,pulsu,serendi & mouendi sese facilitare & caeteris 1d genus. Caeterum de nominis Criseos significatione & distinctione Gale. multa etiam capitibus primis librorum I. 2.3. Criseon. Hoc modo nominibus utemur c. A primo impos ore rebus sunt imposita & indita nomina ad imas interpretandas, decla randas & Oratione explicandas: sed cum res multo plures sint quam Verba, neque omn1bus ideo imposita sint nomina, de ne' cessitate sit ut unum nomen pluribus rebus vel affinitate quan dam inter se, vel similitudinem habentib us accommodetur.NQminibus ergo utimur in propria significatione, ctam rem quamcx impositione prima significant circunscripte& proprie V Q lumus expromere & designare.Si quando vero iisde necesse filς rit in re quam minus proprie aut per translationem etiam signi
106쪽
Vti'. id cum addito facimus,vel si simpliciter aut sine addi: mus,per licentiam quadam aut abusionem facimus. Exeia ' uod dico Galenus patefacit in nominibus Crisis, Chamix, 'bitus & pes. Sed quia de nomine Crasis quod dicit, es: mania
silum & multis aliis locis CXplicatum,ad taeteraS dictiones agia ediar, quae culicatione S aliqua tu e videntur Indigere. Scie-
um itaque pinnati est quod Ch nicem vetus inici pros Cafitiueonuertit alias simpliciter,allas cum addito dicimus,maxime si,morte & definite loqui Volumus. Simpliciter autem cum diciamus,Atticam Chaenicem intelligimuS', quae mensura solidorum est Medimni Attici pars quadragesima octaua,duas libras menia surales capiens & quadrant seu Uncias tres, quod es: in uni auersum unciae vigintiseptem,quam melisuram si ad nost ras Gallicas referre quis voluerit,comperiet Ch nicem libras duas Pauiuinas cti drachmis sex pedere,&proportione respodere Cheopinae Parisinae quae bilibris est additis tamen,ut modo dixi, dra chmis sex.Ita Attica Chaenax & Cheopina sic dimidiam pintavim,scilicet mensuram Vocant Parisienses Parisina capacitate drachmis tantii sexilator sedisserunt. Hac Chaenice Attica alia quaedam maior est, quae Georgica dicitur Atticam illam superans una Cotyla,id eshlibra una uncia una es semis. Aequius est enim vi τῶς γεοργis,id es ,agricolis & victum labore quςritantibus plus cibi quam iis qui sedentariam & ociosam vitam vivunt impartiamus. Ergo Chamix georgica,maior Attica es, librasque tres pendet,seu tres semisextariolos Parisinos es autem semissextariolus quarta pars piniae Parisime continet, de amplius unc1as duas cum drachmis totidem. Es:Walia ChamixprTGlctis minor capacitate, ut quae uncias tantu octodecim Cudrachmis sex capiat,sexquisextariolum Parisinum aequans dra chmis minus nouem,seu uncia una & totidem drachmis: ea mesura erat demensumi diurnum eorum qui carceribus conclusi
detinerentur ex constitutione Honorij & Theodosij Imper de-iumpta ex lege duodecim Tabularum.Carcere, inquit te X, dg tentus,suo si volet v1u1to. Ni suo uiuat,qui ecim vinctum habe
i VR libras farris in dies dato. Duae illae librat farris, qui &
ς lC quoque dicuntur,expicnt uncias decem & octo cum braςpmis sex: eoque Chaemici huic proportione 3espondent.C ubi'R au temo Graeaeis dictus, medicis id os proprie dicitur, quQa inter brachium & carpum situm,vehit os aliud minu
107쪽
breuius,quod Graeci,Latini radium appellant. Ab h6hosse maiore radio & logiore,pars ea tota quae inter brachium de carpum interiacet,cubitus etiam diCitur: Vt totum a parte denti minationem accipiat. Geometrae,ne longius mensuram,si quali do ea opus foret,peteret, sed eam in promptu haberent, certas mensuras ex humani corporis partibus desumere voluerunt cubitumque paulo aliter ac medici, id spatij Vocauerunt, quod est a brachij curuatura ad eX tremos digitoS,quae longitudo in dem ei respondet,quae ab eadem brachii curuatura ad medium pectus est: ut duos cubitos totum id spatium capere intelligas, quod est a medio pectore ad summos digitos. quatuor verti cu . bitos brachiis expansis intercedere a summo Vno digito ad alium,quae quanticaS aequare comperitur suam Culusque longi tudinem. C ubitum ergo aiunt capere palmos sex, sed cum palmus alius sit quatuor, alius quinque,alius octo digitorum,fit ut cubitus alius alio maior sit aut minor.Pedis eadem ratio est. Est enim pes Graecus P sit λων I . Suidae,id est, digitorum sedecim, unciarumMuodecim seu palmorum quatuor.Romanus Graeco breuior est seria uncta. Haec verbosius dici oportuit, ut intelligeretur quid per iustam Chaenicem,iustum pedem, aut cubitum,au t per malorem minoremve Chaerucem,cubitum, pedem Galenus sibi vellet. 6 Rarus homo est,cum homo ess Id est, rari sunt homines qui homines sint,id est viri boni, frugi N. prudentes. Huc respiciebat credo Diogenus qui in media lucevi refertissima hominibus ci uitate ardente face hominem sese quaerere aiebat. ObseruanduBasiliensem codicem Graecum hoc loco male scriptum habere, ρω- γῆ , pro χοινικα Yσου.
IAm primum tandem E diuerticulo redit in viam,& dies Crisimos qui post vicesimum sunt , eo pergit ordine percurrere, quo eos qVivicesimum prquedunt,antea capitescilicet primo percurrit, ut si hQς caput decimum fini quinti assuas, & transcursis omissisve capi
tibus intermediis sexto, septimo , Octauo, nono huc traiicias , rem & propositum cohae
108쪽
toris Hoc enim mιbi adhuc propositum est percurarere.' Archigenes sane quidem Dioclenue vicesimu- primum ante omnespoisimum primo loco dignatur admittunt.Et vero Ambigenes inum Vicesimo praeponit ibitivi usicut o Hippocrati aliter visum est. At id re sequensibis devibuserabitur, vice septimisimilis es ratio. Siquidem ego bue
etiam vicesimooctauo antepono,illi postponunt. Habet quoque tricesim quartus vim non cossiemnendam: π jso etiam magis
quadragesiimus. His vero min s decervunt vicerimusquart- οtricesim 'rimus, o multo bis adhuc minus tricesimvsseptimus: ita ut in dierum decernentium'eorum qui non decernunt medio collocatus esse Uideatur sed magis quidem esse ex eorum numero
qui non decernunt.Porro tota alia dierum caterua quae inter vic
simum N quadragesimum intercedit , decernendi est expers uniuersa. Sed audi ipsos ordine iam tibi declaratos. Vicefmussecutas, Vicesimustertius, ιcesim quintus , vicesim pextim, vicesimus Rauus ricesimus, tricesim secundM,terram,quintus Jextus, o flavus'nomv. iuersit duodecim unt. ' Sed qui dies flunt ad decimumquartum Uque magnal in morbis fluctuationes'per turbationes adferunt.Proxime Aunt quι ad Uice um,qui post bucoi quadragesimum Auccedunt uniuersi: Κ paulatiit Acmentiam laboriosumque certamen remittunt: vimqui post quadragesimiusessi omnes prorsus languent,coctione poti- a abscesibus, quam Cristibus morbis fuem imponentes a solutionem ac erentes. Aut tamen etiam in bis diebus Crifesper excretiones jed raro nec la- b. sum certamen habentio ut plurimum Crisis pluribus diebusquefoluuntur maxime cum Habscessum vertuntur. Caeterum alios
'idem omnes dies qui post quadragesimum fiunt, conte uere pla-ηe videtur Hippocrates Τ. At sexagesimi tamen π octogesimi πςς simi vicesimi habet rationem. ' Post hos dies, morbos auos
109쪽
ineu sibusfeptem,alios anni septem iudicari ait. Alios item *t A las u bivis amorum bebdomadis a ternis: nec vero desunt etiari qui ιquadragesim e G σ qv d g viqvinii , inseper qua digesi toflaui π quorundam aliorum meminerunt: de quibia visiuersiis sermo nobis deinceps futurus est.
RCHIGENES sane quidem Diocle que. Graece est Aus μεικοςn πωτην οι τripi τὸν Au κλία , &c.De qua dicendi formula praecedente capi te diximus, vetus Interpres sic conuerticinuenimus autem Archigenem & sodales eius dc Dioclem & sectas eius di centes quod &c.Porro Vero quod de Vicesimo S vicesimopriamo dicit,nos vicesimum superiore cap inter dies secundae notae 1n Ordine non1 N. Vndecimi ex Galeno reposuimus: Restat ut pari ratione in ordinem digerentes eos qui post vicesimum sunt ad quadragessimum usque, ab iis qui maiorem vim habent ad eos qui minorem pergamus.Ergo a Vicesimo ad quadragesimum Vim non contemnendam habent seu
Sed ultimus hic 37. inquam λ Graecis numeris notatus in medio decernentium & non decernentium collocatus esse videtur,magiS tamen esse ex eorum nunaero,ut vult Galenus,qui non decernunt Inter vicesimum autem & quadragesimum Non decernunt
110쪽
i c numeros omnes praedictos, pra cipuos dico, minus praeci-' iation decernentes in suam numeror unaturale seriem di-ῆμ' es; duos tantum illos abesse comperias, quos Archigenest Dioeles in Decretoriorum ordinem referebant, νη κου, Ut
pol miamprimum dico Vigesimuinoctauum.Obseruandumo hic est utrunque codicem Graecum, in ordine supradicto η humerorum non decernentium male prariermisisse nume-' '' a. id est vicesimumquintum,qui tertium in ordine locum μ' Videre licet. Reponendus igittar venit, si summam addi decim,ut Galenus colligit, Clis assiargere. Et certe vetus interpres vicesimumquintum non praetermisit. d qui dies sunt ad decimum iliartum sique. Cruenta non solet aesesed ne laboriosa quidem pugna aut victoria, iussi id est aduersarij &commissi gladiatores,pugiles aut luctatores viribus sint dc robore corporis lateruque firmitate prope aequales. Cum ergo morbi symptomatiumque Vehementia & magni tudo una ex parte pugnant, eX altera VireS robustae, magnas tunc perturbationcs ita aegri corpore fieri neces. ess,dum alter pugil alteri succumbat. Et si quidem cito Virtus succumbit, citato mori aegrotantem contingit.Si contra morbus cito domina te virtute succumbit & profligatur,fanitas recuperatur. Fit auatem utruque vel multo tempore ante deci quartum, ut quinto,septimo,nono,Vndecimo, vel eo ipso decimoquarto, quem acutoru terminum es ponit Hippocra Apho. 23 Commen. αCςterum quo morbus maior es & celerior,eo maior fit in grotantis corpora perturbatio Contra quo mitior & tardior,eo minor & languidior. Quanto enim crescit dierUm morbi numerus,tantb decrescit 1psius vehemetia.Et contra, Quanto maior
est morbi vehementia , tanto decrescit dierum numerus. Et si mrticularibus exemplis probare oportet eos dies qui sunt ad decimumquartum magnas in morbis adferre perturbationes, qui post quadragesimum sunt, vehementiam illam remitterin primum compedies Phreneticum qui quartus es: ordine Constituti nis tertia' tertij Epide.S1cuti & Caluum Larisistum ibidem 'rdine quintum utruque, inquam, die quarto obiisse. Compe-
Π & Philistem Thassium primum Consti. 2.terlij Epide.Sicut Erasinum octauum Constitui primi Epide. 8c Anginosiam 2 tam Constitu. Σ. tertij Epide.quinto die tres illos inquam