장음표시 사용
501쪽
ήyy In Thuyd. Narrat. Tessilentia
confidentia, δί spes qgrotantis multum ualet, qΠare dicebit Avicennas plus interdum prodesse fiduciam ςgroti in me dicum, quam medicinam , & Mercurialis cap ar. ubi docet rationem, qua se quisque possit preseruare a pestilentia te medium optimum dicit esse letitiam: ait enim. Ego nihil aliud fuisse existimo Musicam Thaletae, &eorum milite qui apud Homerum cantu pestem iugabant, nisi spem, gaudium, d letitiam,quibus fit, Vt animi & corpora ualentius pugnent aduersus morbum pestiferum. Plutarchus in Ce lare testatur pestilentiam depulsam larga merii potatione & uoluptaria uita ac debacchationibus, & ebrietati. bus ab exercitu celebratis post captos Colmphos. Nico laus Massa in prooemio a. tractatus de preseruatione dicit timorem & alios animi affectus malos paratum corpus reddere ad suscipiendam pestent ideo intrepide agendu, 6 sollicitia d i nes om nes dimittendas, & reliqu as passiones animi Timore ut tristitiam, iram ,ex quo scriptum quidam reliquere iseloti contrahi pestem, quem ad modam multi ex me
μὴδ RI rabidi canis rabie correptos tradunt, quod confirmat in grassias par. 3 cap. 8.& noster Lucretius etiam ostendit coemtrahi pestem ex maerore, & metu, dum ait.
Lacumis cassi luctisque redibaut , . l . .
. Inde bonam pamni in lectum maerore dabanturi
Et Petrus Parisus auctor est capitulo nono, timidis potissi mu spiritus occupari pestilentia,&venenia per illos, ad cor promptissime pervehi, & Hieronymus Mercur. in prael. do peste cap. lo. dicit unum prae caeteris est, quod humana cor pora maxime disponit ad pestem recipiendam, timor, qV0 fit, ut corpora imbecilla reddi ta promptius a peste capi In tur,&c.&Ioann. Heurnius in libello de peste air, hinc est, lsubitaneo metu pestis perculit eam in se facile erliciani, spiritale enim venenum facile intro confertim reuocati
spiritibus ad cor synti moria quadam se vitalibus spiritibu
consociat. Cicero in A. Tuscuh eleganter octo species sissς partes, ac potius Comites facit metus, quod tanquam nVS proponit his verbis, sub metum autem subiecta est pegxitia, pudor, terror, timor, pavor, exanimatio, conturbδ ij0 formido, quae omnia ibi explicantur. Aretaeus in deunt xlanc melancholiae morbidicit esse κλμαν κνin arve ' ρ'
502쪽
est Scholiastes, idest, sanitatis recuperandae desperatione ni: tio in pe-e, quo fiebat, ut quamuiS etiam sibi mortem, Sc quam pri acc nium oppetendam curarent, sic apud Livium lib. a 3. de pestilentia in exercitu Romanorum, & Poenorum, ne contagione perirent, dicit,ut ferro potius morerentur, ferro quidam inuadebant soli hostium istationes, sic Ovidius.
Spes abiit, finemq; vident iue funere morbia
Et multa deinceps, tandem ita concludens.
Pars animam laqueo claudarit , m0rtisq; umorem ,, Morte fugant, ultroq; Vocant venientia. ata. iEt Natalis lib. et . hist.ubi pestem Venetam anni i 376. describit, dicit multos desperatione salutis, S furore et correptos se se praecipites dedisse ex altissimis fenestris,& mortem opinpetijsse', silc Sigonius de regno Italiae lib. i. in peste illa limguinaria dicit Romae accidisse, ut pene tota ciuitas in desperationem uerteretur,& animum desponderet, haec autedum aguntur interim Romae furente in dies acrius pestilentia urbs assiduis funeribus exhauriebatur, itaque moestum ubique si entium, tristisque luctus passim uniuersam ciuitatem tenebat prementium malorum magnitudine ia prope animum despondetem. Contraria, S ex altera quasi parie respondens huic desperationi est co fidentia, siue fiducia, qud plerumque fit, ut ex magnis morbis aegri praeter medicorum spem conualescant, de huius ui plura leguntur apud medicos, sed Gaspar Torrella qui fuit Episcopus sanctae iu- medicinastae in tractam de pudendagra 1 ubinitium multa disputat de ui huius fiduciae laudatis testibus Platone, Galeno, Avicenna ,& Nicolao Florentino, acalijs,quorum auctoritate Loncludit morbos plerumque sanari in aegrotis confidelia, uel medici, uel alicuius remedi j adhibendi, & ideo dandam stilla operam medico, ut hanc placidis sermonibus inducat in animis egrotantium, tandemque rationem etiam facti ix reddit, ut dicat, porro confidentiatam magnum, & sic subitum producit effectum, quoniam uirtus rationaliS hubita imaginatione forti, S opinione firma super aliqua re profutura imperat virtutilia turali, cuius est potius contram*ium bullare, dc virtus naturalis imperio parens mouet Mium a calidum
503쪽
υ σο In Thucyd. Narra L Pe lentia
innatum totra morbum & causam eius,ita ut causam moribi sentibiliter depellat, morbum abjjciat,&sic fit ut eius effectus suauiter, mite proueniat, effectus inquam realis in corpore mec mirum, cum imaginatio, siue cogitatio, quΣ ipsa sequitur, sit ex passionjbus animae, quibus frequentet
Alter ab altero. J Duobus modis potest intelligi locus iste,uel quod alter ab altero contagione repleretur causa curationis, sic erit interpungendus locus post ωρου; ut facit Henricus Stephanus, ut sit atticismus in ver bo θεραπήste,desiderato scilicet adverbio,Vel χαριν,Vel ἐν κεν, idest, gratia vel causa, vel quod alter ab alterius curatione repleretur is morbi contagio,& prior fortasse magis accommodata, licet posteriorem omnes fere aequantur interpretes, ex hoc vero loco luce meridiana clarius apparet veteres nouisse contagium, quod quidam recentiores in dubium ausi sunt reuocare eo, quod Galenus in definitione pestis nullam fecerit contagij mentionem,inter quos Videtur etiam isse Fracastorius libro a. capit. 3. de morbis contagi0isis. de qua re in definitione pestis a nobis multa iunt dicta, non enim Galenus ignorasse dicendus vim contagij, aut Hjpp0 crates,ut falso asserit Petrus Parisius in i . cap.trati. quod id indefinitione praetermiserunt quia sui probatu est) pestis esς potest etiam sine contagio,quod de multis pestilenti js fastu domonstrari potest ex historijs, quod Vero Galenus,& Ηjp
' Vetere, S,Veteresque etia'm Omnes nouerint contagium Veleognoue- Ualeni locus nobis potest osted exe,qui est clarissimul rum conia in a. cap.lib. I de differenths febrium,quem quia alibi recitu Pinn, uimus nunc omittemus, dc mox in eodem libro cum di it ex Aethiopia fluxisse, σκmρδονά κτίνα μιασματο idest,puii ς' dinosa quaedam inquinamenta, videtur significare contugium,ut alibi probauim us,& sic etiam Hi pp.nouisse contδ gium, ex hoc ipso verbo, in libro de flatibus ostenditur, i, cet in Epidemicis litore suo tam qua rem notam praetormin serit, ut sentit et Massarias lib. 1. de peste: na ibi dicit 'idest, pestem esse febrem omnibus communem κοινον ν ρετον, fieri dicit,cum aer repletus est putredinosi
504쪽
huiusmodi suerit repletus inquinamentis, quae humanae natur ae sunt inimica, tunc homines aegrotant, 'bi doctissimus Mercurialis in Scholij notat, quae dicit μια Πιατα, Hippocrates, vocata a Democrito, ατο et, idest, indiuidua corpuscula, quae am immixta,& corporibus inimica facere pestem tradidit, eademque asserit a Fracastorio utrumque secuto diuersb nomine seminaria Vocari, &eodem in loco paulo ante apertius contagi rationem ostendit his uerbis, o
ὁμοιοι κῶ οἱ πυρεο ὶ 'πονται, idest, communis igitur febris propterea talis est hoc est omnibus accidit quod spiritu ni eundem omnes trahunt, simili vero similiter in corpore spiritu immiXtossimiles S febres fiunt, quibus verbis clarissi, me nobis contagij naturam ostendit. Aristotelis philosophorum peripateticorum Princeps apertissimam facit comtagij mentionem in probl.7. sect. i. quem locum alias amno superiore attulimus,& ideo nunc omittimus: cuius rei
facit etiam mentionem in 7. sectione. probi. q. ατι απυιὴν νψων ἐνίων νοῦσουσινοι Σαδε υντερ ,απο δ ξ υmας ου εις υγῆξ π, idest,cur ex aliquibus morbis afficiuntur morbo accedetes, a sanitate uero nemo sanatur. Plutarchus etiam non solum
se nouisse contagium ostendit multis in locis, ut in Pericle,& alijs a nobis alibi memoratis, sed apertissime testatur amtiquissimis fuisse cognitum, cum dicat in lib de sera Num Vindicta,quod filij parentum, qui vel phthisici, vel hydropsci morerentur,iubebantur tam diu in aqua pedes detinere, donec paretum corpora comburerentur, existimantes hoc pacto,essici,ne susciperent fili j contagionem ait enim, ροκῶ
videtur hoc pactoo morbus, neque transire, neque attingere ipsos. Sophocles etiam Tragicus poeta antiquissimus, qui noruit ante Hippocratem, uidetur agnouisse, qui vocat in dipo pestem, πυρφορήνθεον, idest, Deum igniferum, ignis ςnim proprium, paratis rebus flammam communicare, M mox etiam Vocat ἐκτοπίαν λογα πουι ιατορ, idest, inu sitatam,&insolentem mali flammam, &rursus paulo post,
505쪽
Quae sic totidem verbis expressa senant alium post alium prospicias quasi bene a latam auem, Vehementius indomi to igne prope rata tem ad litus hesperi Dei, ex quibus ciuitas innumerabilis perijt, quibus in uerbis uidetur, non solum ignis comparatione, sed Verborum collocatione, significa re contagium,cum dicat alium post alium: Lucretius etiam Vergilius, Ouidius, Sillius Italicus, &alij poetae Latini meminerunt, necnon Historici Liuius, Dionysius, Diodorus,5 alij.
Θερα τεναρ . Curatione. J Quod curatio saepenumero vulget morbos augeat, si pra testatum est, sic Liuius lib. a scuratio ipsa,& contactus aegrorum vulgabat morbos,& an 'te tib 3 . ministeriaque inuicem ac contagio vulgabant mo bos: sic Diodorus Siculus γῆ οἱ τοῖς ρως ἐν πι Hον ὰρ την νοσομ απαντες. Ouidius elegantissime. Inque ipsos ora medentes, Erampit clades , obsuntq; auctoribus artes, uno propior quisquie est,seruitq; fidelias aegro ,
In partem laeti citius venit. --
& Guerinus Hetrusco idiomate. Vani eram i rimedi, ii figir tardo, Inutii Parte, pprima che l'inferino, ellis nempra it medico cadea. Seneca in Oedipo. saeunt medentes, morbus auxilium trahit. QU, te cum tantum periculum subeant medici in affectit pestilentia curandis merito magna illis adhibenda cura est Villa se aduersus contagionis periculum muniant, ne to dantur, & propterea qui de peste sputant exquisitius,q.ν Quae sui dam etiam praecepta tradunt medico, quibus minori QRM 'xRadiit perlaulo perfungi possit suo munere, quae non erit aljen Vmd αἰξu hic recensere. Primum ergo prospiciat, ut corpo η Vandi, a recrementis superuacaneis ina mune, quod ad ipsum pro iis pe net, non siri ieiunus, quia facillime eo tempore suscip*; i donlib. contagio, cum sit per inanes venas facilis transitus, nς' '
506쪽
e6ginatus aegroto Vel sanguinis coniunctione, vel complexionis, ac naturae,Vel colastellationis symboleitate, utinquit. Ficinus, qui id attendendum magnopere admonetcap. 2q. quod vero ad aegrotum, iubeat primum euentari cubiculu , neque ullum adsit in eo cadauer insepultum, neque etiam recens in eo quisqua sit mortuus, neque plures sint aegroti, quod si ita ferat necessitas, saltem curet priusqua ingredi,tur, ignem excitari, & sussitus rerum odoratarum per horam clausis fenestris, ut magis impressione ignis aestuantis
aer repurgetur, mox fenestrae ad septentrionem reserentur,. ipse medicus abluat primo manus,ac faciem aqua rosata,.
aceto permixta uel simplici, si no adsit copia rosatae, aliquid
odoratu manu tenens altera naribus ad imouendo Dequenter,altera facem accensam praeferens, uel candela ex cera δἰ terebinthina paratam ingrediatur, ore continens δί dent bus comminuens aliquid odoratu m,S qualitate adverse, ria venenis,ut citrum, Zedoariam, cinnamomum,&ssimilia,
alij spongia aceto infusam ore continenda suadent, ingressus auersa facie ab aegroto loquatur, & audiat ita ut nullo
modo halitum eius hauriat, caueat ne uentus aut aura ex parte ςgrotantis in ipsum spiret, sed altius ipsum locandum curet, ascendiat. n vapores taurinis inspiciendis videati, ne odor illarum ad nares perueniat, si pulsum necesse sitat- sinpere, statim manus abluat rosata aqua,&aceto, uideatq se sudore aegrotus madeat, aliave re sim jli ut sanguine, aut pure, sed prius abstergedum curet ubi se expedierit ab aegro- io, rursus quam primum abluat manus, & faciem, Ut ante-di bini est, & si adest: facultas, vel quamprimum adest, domum reuersus mutet etiam vestimenta quidam iubent saecula exarsenico chrystallino, vel risagallo gestare ad regio'nem cordis appensum, alij fonticulos habere suadent,quos qui geranthumqua labem contrahere pestilentiae asserunt, ut ab illa interfici, Mercurialis capri laudat indumenta breuia coriacea, holo serica in medico damnattonga, la' ης , gostypina, pellicea, &dicit Venetijs tot medicos fuisse ς tinctos, quia viserent aegros, cum illis latissimis tunicis. Repleti, J Proprium videtur, & maxime RQ mmodatum verbum ad hanc rem significandam, sic
utitur Aristoteles ipse etiam sine ullo adiuncto , κλρPh
507쪽
In Thucyd. Narrat. pestilentia
diriμπλκα, idest, pestis ibia ex morbis prςcipue accedente, id aegros replet. Liuius Vero addidit Vi morbi tib Σ1. ait enici ut aut neglecti, desertici; qui incidissent morerentur,aut assi' dentes, curantesque eadem Vi morbi repletos tecum trahe reniti quare si vidisset locum huc Aristotelis, qui fortasse ei Thucydide id accepit, Henricus Stephanus,non dixisset, sed mirum certe si ita locutus est hic scriptor, ut dixerit
τωρ, vel ἐκ τηρ απι ρ , Ρlutarchus in pericle, ubi de hae peste agit,cuius causam Pericli referebant acceptam Athe. nienses, utitur hoc ipso vocabulo , sed addito iubilantiu6,
esse eum,qui in bello turbam ex uniuersa regione intra moenia recepit,& ad nullum opus his utitur,sed sinit tamquam pecora conclusos repleri tabe mutuo. Dionysius Halycarnass.li. Jo.Vtitur ipse quoque hoc vocabitio, sed addit etiam ip lse substanti uia νοσου, multis tamen interiectis verbis, ut numeri potius exelendi gratia, quam necessitatis additum vi
σου,L nec minime agrestis quoque laborauit turba repleta, cum pecudes simul, &alite animantes quadrupedes colivbitarent, pestilentia. ἔαπερ τα που τα. Quasi pecudes. Grecus Scholiastes ro dit rationem comparationis, quia scilicet, hoc animal mὸ ime obnoxium pestilentiae, & eam iacillime suscepit, & alij4
i iiiiii susLeptiuae, &distributivae morbi maxime, tia maYi 'o re ceruatim & gregatim concidunt, de Seneca nars tme obiam se centarum ouium gregem exanimatum in Pompejλβηγia pestia regi OnlS motu, & Anatolius quida auctor non coten ς ηβὶς RiR scribit inter genera pestilentiaru , quibusouis obnoxi , ς ς sacri ignis quoddam genus insanabile dictum Pusula qR' nisi compescitur intra primam pecudem malo corropiget univcrium gregem contagione prosternit, cum nec mςm
508쪽
eamElom, nec serri rem edia patiatur. Columella hoc proadesse dicit, si viva ouis pusulosa resupini i limine stabuli de sediatur,facta scrobe, & totus grex super obrutam meiat: quare nulla accommodatior afferri ad contagionis serpenatis late, & propagate Velociter stragem significandam poterat, hinc nonnulli medici pestilentiamivocarunt oujnum morbum, ut Gaspar Torrella Episcopus sanctae Iust ae, qui etiam de morbo Gallico scripsit quaedam ; is enim de pestilentia disputationem, de ovino morbo,inscribit. Ο uidius similitudine pomorum,& glandium id declarauit.
um se cum s acies oculorum flexerat illici Vulgus erat stratum, veluti cum putrida motis
Foma caduntramisi, agitataque ilice glandes: Sic Sillius Ita licus pecudu morti assimilauit interitu peste defunctorum.
ι - - Iuuat inter praeia ferro ,
Fosse mori, socium miseret, qui mors pudenda, In morem pecudum effudere cubilibus atris 1llaudatam animam, tumulos inhonoraq; busta, 3 Respiciens,&vel nullo iacuisse epulchro, uiam debellari morbisplacet.
Cuius auctoritate dici fortasse potest Thucydidem assimilasse ei animi abiectionem illam, S inertiam, qua se desperantes abi jcerent, neque de propulsando morbo cogitarent: nam in adagii locum abi jt, idest, Quium mores,quia scilicet sibi inutiles sunt, & aliud ατροβα- idest, cuium nullim usus , de quibus uide auctorem Adagiorum, alii similitudine flammae uncta, si xamque materiam rapide corripientis demonstrarunt hac d morbum suscipiendu propensitonem. Henricus Steph, nus haec uerba referenda putat non ad sequens uerbuB - κον, idest, moriebantur, sed ad praecedentia, quod etiam ex Scholiasta ipsius uerbis dicit intelligi, quod,
scilicet, ερα αρ- νοσου. - rQ προβατα, Pecudes.J Galenus explicans locum illum de 'articulis lib. I. contex. 27. καλωρ-ομηρος καταμεμέηθnκέοτι
509쪽
. di aerii, idest, Probata,seu pecus dixit Omnia Vniuersia ria bos euiati' di pecu idest,quae pascuntur brut pascua in qu emadmodum inli'px0 0mm de morbo sacro scriptum est ad Verbum, ita notest aliud
ullum pecus nisiboues,ct caprae. Et quod a Poeta dicitur huiusmodi est iubi ait, multumq; est ei pecus: vult eniim greges pascentium brutorum significare. Vsi vero sunt, de alij vete res ita hoc vocabulo. Locus vero Homeri a Galeno citatus est in f iλ. ubi Graecus Scholiastes ita, Προβατα παντα τα τε.
βατοις χαλεποσι ηανἔρω τριρ,ide isti Pecus J omnes quadrupedes pecus vocabant Voleres in ante posteriores gressus apterj0- res alios habeant quemadmodu dixit etiam Hesiodus. Dissicilis pecori, dissicilisq; homini. Et Eustrathius, πρόam δ'
cus hic dicunt nonnulli quadrupedes omnes p icRβS, qβωprςxer primum,yel anteriorem gressum aliud habeat gradu.sic quoque Latini etiam viustur, ut Liuiui de pestilenti foeda homjni, foed pecori Ibienim omne genui quadrupς dum intelligit, quod si hoc pacto intelligatur hic loc9 ,ςij talius sensus nempς quod moriebantur jo arbrutorum, Rhomnibus scilicet deserti,4c relictus ti enim homisses QC morientibus sibi inuicem consueuere, ois ejumqt humanitatis: sed tamen prior explic tio magis plaς x, hestζquenti'r est ista notio, quam altera, dicuntur p'rr λὶ 'VOς bulo' μαλα, ξοσκψατα, &c. Dicuntur vero itaqu/kiper eXCellentiam, quod icili det ipsis potissimum ex li/β in pςςulio, quod ab illis etiam deo min tum a Latini ,pinstram xamen hanc explicationem videtur comprobars LR 'cretju , qui ita reddit hunc locum cum sequenti coni xμThucydidis confusum.
510쪽
Destrin, is cxpenes incuria matians Lanigeras tanquam pecades, I bucera secta.
ubi videtur, & illud 'meρμα accepisse pro omni quadrupe
de,cum adiune it etiam bouesaeua notione accepit etiam in Latina linguaPlinius, qui ita lib. 7. cap. 2. In eadem Africa familias quasdam effascinantium Isigonus, & Nymphodotus tradunt,quarum laudatione intereant probata, arescant arbores,emoriantur infantes,ubi multi docti viri dicunt esse verbum mere Gr cum, probata penultima correcta, idest, pecus, licet Adrianus Turnebusdicat esse legendum probata,penultima producta, ut sit a probo, pro laudata, quasi duecat intereant probata,idest,laudata,&laudatione est scitavia,nisus auctoritate Vergilii dicentis: qui se ultra placitum laudarit baccare frontem
Cingite, ne fati ceat mesa linguamuro.
sed Lambinus ex iuuenis cuiusdam coniectura ut asserit)legendum putat eo loco hoc modo interea probatae arescat arbores. Ioannes Boccacius, qui in multis videtur voluisse hanc Thucydidia pestem adumbrare, eandem com probat rationem, cum dicat: Per te lyarte visie, e et glicampi ilauoratori miseri, epoueri, elelorofamiliesen Utacuna alica di Medico , ὸ alato ei semidoreper te bis citer si toro collisi,e per te case di di,di nolle indi serentemnite non come huomini, quas come besie morierio . Plutarchus etiam in vita periclis, ubiue hac eadem peste verba facit,cuius causam, culpa Athenienses conferebant in Periclem auctorem recipiendae agrestis turbae intra moenia,videtur hoc seni' aceepisse: utitur enim vocabulo generali βο
bruta pascua conclusos repleri inuicem tabe. φλον που ετ ιι , Magnam cladem hoc edebat. JGraecus Scholiastes hoc loco interpretatur sce ογνωσις δουλο-
madess,de spelaxio videlicet quasi illa desperatio Omnium malorum gravissima homines perderet, quod non est a ra- idite ali enum &iam probatum est prae timore multos pestilentia corripi, x in pestilentijs fiduciam adhibendam .d a dourbitror locum hunc esseintelligendum de proximiori parte, nempede e lagione mUrbi,& de clade frequenti,qρω scilicet ex tot mbrtuorum,qui terrae,&sepulchrisma' Nnn a dari