장음표시 사용
111쪽
IN DIOICO RIDIS LIB. IL Αεam praedicto minus ramosius,ec minoribus soliis inuem tur 5 Caryophyllos odore imitatu unde ocimum Caryophyllatum hoc appellarecosueuerunt Latini & pharmacopolae,Germani uerὀis: Recentiores Arabes faciunt ocimum quoddam pliciter dictum,aliud Nabath π tertiam citratum qua nobis cognitabunt. quartum addunt cataopistatum. OROBANcHE. CAP. 172.
Orobanchen Theodorus Gaza apud Theophrastum Eruangam 1nterpretatus est. Nomen inuenit ex eo, quod Eruum strangulet:pinguis est, o sine soliis herba. Germanis Somniex uin appellata.
Miuersa abbac ψὶ Neophrasti Orobranche. At RcI BARBA. CAP. m.
τρα πωrωνα, Latini Hirci barbam, Germani appellant. Nascitur campestribus locis,nonnunquam etiam pratis re aggeribus, pingui solo congestis.
Germani Aletri Erbrnus appellant.Porrὀ duae sunt in agris nascentes herbae, quas Germani hoc nomine indicant. Vna candidum habet, aut luteum, qualem hoc capite Dioscorides describit,florem. Altera purpureum,quae an ab hoc authore descripta sit,ignoro:
Tubera radices rotundae sine germine sunt, quae fungis similiter in terra nascunis tur. Graeci υδνα uocant. An etiam in Germania proueniant,nondum comperi.In Ita Ita copiose proueniunt, ubi etiam Tartofleuocantur. Sunt 8c tubera,quae ab Araco legumine dicantur:de quibus huius instituti non est dicere.' Tubera, quidam in interpretantur alii cerui bolitos sic vocant, Arachidna Theophrasti quidam Erdimisinterpretantur. cord supra ornithogalon tisin studiniis appellauit. HORTENs Is SMI LAX. c AP. 3 6.
Smilax hortengs,siue lenis,quem Dolichum etiam Graeci appellant,nonnulli etiaPhasiolum,Germani miribtootienia'ellche bonei j dc Sprenaeibonen uocanti De hoc legumine in Phaseoli capite etiam disseruimus
Medica a Media nomen habet. Nam ex ea regione per bella Persarum in Graecia allata est, unde postea in Italiam translata, ad iumentorum pabulum serebatur.Prorapterea nemo speret ea sponte in Germania prouenire,ut ii faciunt,qui se omnes plan tas, quas Dioscorides describit, nouisse 5 indicare poste, vana quadam iactantia 6c persuasione gloriantur.In Italia autem adhuc e quibusdam seritur. Vidi ego herbam hanc a Georgio Agricola ex Italia allatam.
Aphace uitia est,qus sponte in aruis nasi itur,quam Germani en appalant.Theophrastus inlybacei generis herbam Aphacen nominat, quae diuersa est ab
Notum omnibus Porrum est,quod Graeci Πρασον,Germani Laum uocat. porro sib eodem genere hec omnia continentur: Allium, Vlpicum, Scorodoprasum, Ama Peloprasum,Porrum,ophiostoro don,Cepa,Gethyumo similia.
Nascitur sponte etiam in aruis oc uineis teretibus soliis Porrum,quod Graeci Ampeloprasen Germani reliden laum appellant.
-υν Latini Cepam Germani Amibella ec 3ippein nominant Notat omnis bus cum germi suo radices sunt.
112쪽
Σκοροδον,Latini Allium Germani rit oblatim appellant.Est etiam sylvestre Ablium Ophioscorodon appellatum,lata habens solia,ut Lilium convallium.Hoc Germani Rampelii siue empisti / oc Rambeven nominant. Esti inuisum pastortibus,quoniam lac Allii odorem acquirit,si eo uescantur pecora. Ursinum Plinio
τυροι luet νασορ sylvestri Alliigenus est , mediam inter Allium Sc Iatistatum porreriguram oc temperamentum habet. Vnde ab utroque nomen inuenit, Germanil elotenobiaria Istue Π ἰlbeiaenoblatam appellant.Hac tenus hac herba eius cpse imine pro scordio usi sunt Pharmacopolae,&adhuc magno errore utuntur. No enim est sylvestre siue agreste allium scordium,sed proprii generis herba,ut suo loco indiscabimus.sINAPI HORTENS . CAP. is
Σίννην Latinis sinapi,Germani Senis appellant.Nota omnibus cum semine suo herba est. QSatiuum a. dilue stri cultura fistum differt.
Latini Nasturtium,Germani essens oc Gamnpresseis uocant.Hoe
iaspi minus Germani Tasmei cssen uocant, uel gros Deschen ii aut &
n egeresse. Differt tamen a Bursa pastoris, quae flain Dascheleraurnominatur. Maius uero Thiaspi sine dubio ea est herba, quam nos ci emttim appellamuse, Arabes Nasturtium album,a candore radicis.Grandibus hoc radicibus ec magnis lium describitur. Vergilius autem Marcellus in hoc capite non bene incomparativonradu interpretatus: maiore radice,& latioribus soliis . Ita enim intelligeretur maius Thiasipi minori secundum proporΠoncm maius esse. Sed Dipscorides hocnon uult, nem uerba eius hocindicant. Nam in Graeco nulla comparatio legitur, sed simplicii
ARA3M cAp. Quaedam exemplaria Arabam, alia Drabam, quaedam etiam Arabida appestant. Est autem Nasturtii genus,quod Arabes orientale uocant, hodie ignotum: quam, uis Ruellius id cognouisse uideatur. Verum non temere e Ruellio crediderim cum plantas adhistorias ultorquere Ieat. Caetcrum non male ait Virgilius MarcelIus nullam esse apud alios authores herbam hocnomine.Plinius tamen eius mentionem facit sub nomine Dryophoni:
appellant. Theophrastus alterius Erysimigenus inter frumentacea recenset,quod di Mersum es ab hoc. Imperitilrionem,quid Dioscoride hoc loco describitur,foeminam Verbenam etiam uocant, uerum magno errore. Nam Irio sinapi cognata herba est; propterea hic inter acrimoniam habentia describitur. Verbenaca autem nihil cum c napineshione communehabet. PIPER. cAP. 23'. spernoverunt omnes Habet autem triplicem disserentiam. Esten longum . rotundum seu nigrum,ct albu. Longum nigro ct candido omnino dissimile existit'
cum haec duo paruare rotunda sint grana. Illud uerὀ oblongum oc belularum gros sulis simiIe. An uel ὀ ueteres recte de eius planta, di quomodo nascatur, scripserintrionest huius loci disputare. ' .
113쪽
Tingiber quod hodie Tinziber nominant Latini, Germani Ingber . Diuersaea pipere plantae radix est. Cur autem non potius incensu aromatum descriptum sit
Piper Zingiber,in praefatione huius libri indicauimus.
Hydropiper parens meus in suo Botanologico ait esse mordace Persicariam, quae ἱ Germanis d ait up tibi oc Θ internen appellatur,cili sententiae Musa non ad
uersatur. Ruellius uerὀ eam negat ess e ueram, quoniam nigram maculam Persicaria in foliis habeat,qualem authores Hydropiperis loliis inesse non dicant.Ait etiam Persicariam exiccatis paludibus emergere, Hydropiper uerd in lacustrium marginibus adolescere. Addit praeterea, Hydropipermentae foliis describi,sed Persicariam Per lici solia habere. Antequam tamen Persicariam Hydropiper esse neget, indicat Hybdro piper eam esse herbam,qu. e E upatorium appellata est hactenusialso. Cum igitur antea admonuerim,cautos esse Ruellianos lectoreS Oportere,propterea quod non raro multas plantas ad historias descriptiones detorquere soleat, suadeo etiam hoc loco,iae illi continuo fides habeatur,uiro alias insigniter do sto,ct qui no ex industrianiale iudicet,sed qui,cum homo sit,praeter opinionem in errores aliquando praecipi istetur. Neces: est igitur aut parentem meum,aut Ruellium pcrperam iudicaue. trais
propter utrius p iudiciti discutiendis, cum Hydropiperis historia conferendu erit. Principio igitur Ruellius negat Persicariam Hydropiper esse, quonia Persicaria purpurei coloris maculam in foliis habeat, quam si Hydropiper haberet, in descriptione authores non omisissent. Ad hoc argumentum breuiter respondeo: Duplex genus ei se Persicariae. Vna quae maiora nigrioram habet solia, purpureis maculis di1tincta, qsiae nullam omnino acrimoniam in gustu nabet.Altera uerὀ huic similis,candidioribus 5c minoribus tantum foliis,quibus nullae insunt purpurei coloris macua laeuaanc dixit parens meus Hydropiper esse,non illam. Quare nullam uim hoc arguπm nisi habet.Diluendum igitur nunc erit illud, quo infert dissimiles etiam habere natales Hydropiper re Persicaria, quonia haec exiccatis paludibus, quod Hydropiperno faciat emergat. llud uerὀ in lacustrium marginibus adolescat,ut historiare descriptio clare ostedit. Ego uer0 Persicaria no tantum inexiccatis paludibus nasci uidi, uerumetia iuxta leniter fluentes aquas, id tapissime: nec ego iantu uiderunt etia plurires alii quibus monstrabam, ne fortasse commentum me dicere quidam existiment. Et econtra, illam herbam quam Ruellius Hydropiper esse existimat,in palustribus exiccatis non semel nasci uidi. Et quamuis Persicaria exiccatis tantum paludibus nasceretur, minim tamen hoc solo argumento negare aliquis posset,eam Hydropiperesse,cum no omnino si ccatis nascatur,sed semper subsit aqua. Nec Dioscorides illi tiribuit,quod tantum circa leniter fluentes undas proueniat, SI non in aliis aquosis. Propterea enim a Graecis Hydropiper appellatur, quod actuosis locis emergat, siue sint palustres,siue leniter fluentibus undis uicini.Praecipue tamen oc plerunt huiusmo is di natalibus, quales Dioscorides recenset, Hydropi per nauci scribitur: quam notam iii mordaci quo* Persicaria non solus neo semel obseruaui. uapropter nem hoc argumentia negare potest Ruellius,quod Persicaria mordax Hydropiper sit. Properemus igitur ad illud quo ait, Hydropiper Ments foliis ab authoribus describi,Persiis
cariam uerὀ Persici foliis costare.Ad hoc respondemus,nullam similitudine tam perfectam este,quae non habeat aliquam dissimilitudine.Igitur quamuis Persicariae folia longiora sint,quam Mentae, non tamen continuo sequitur,eam Hydropiper no esse. N am no raro magnitudo pro longitudine tantum,ec econtra accipitur. Si igitur tam stric te hanc notam Ruellius intelligit,illius falso uocatu Eupatorita multo minus halbet folia, Mentae similia: nam Sc ipsa etiam no proportionaliter maiora sunt, quam Mentae solia sed similiter ut Persicaria longiora ec nigriora quarm Mentae folia, cum Hydropiperi candidiora quam mentae adstribantur.Igitur necp hoc argumentu parirentis mei sententiam confutabit.Cum uerὀ adhuc conste Hyaro piper Persicariam mordace esse necessarid sequitur, eli tu a ueritate aberrare,quod falso uocitatu Eu, patoriu Hydropiper elle iudicauerit. Hoc ita p probare nunc incipiemus. Principio
igitur videnta est,quale na sessi uocata Eupatoriu intelligaunes enim sunt plantia quibus
114쪽
quibus falso id nomen inditum est. Una scilicet quam Mesue describit: altera quae
dodrantali altitudine inter arbusta nascitur,Mers foliis,ec Lupuli odore. Haru nulis iam intelligere Ruellium certum est, qtaoniam utracp siccis nascitur locis. quam uero ille Eupatorii nomine indicat,circa aquas nascitur, cst , Omnino ea, quam nostrates etiam Pharmacopolae Eupatori u uocant, ermani iL an et rostera. Hoc an Hydro, piper sit,iam uidendum erit. De Hydropipere ita sic Dioscorides scrib1t: Nascitur erum in circa stantes aquas,&leniter fluentes: quae nota pulcherrime conuenit. Nolo enim respondentes notas omittere,ut Ruellius in Pei sicaria fecit , cuius piperi sis milem acrimoniam praeteriit. Quamuis igitur haec unica nota per omnia conueniat, non tamen sequitur, quod haec herba Hydropiper sit. Plures enim plantae in eo demnatali proueniun tametsi caeteris notis Hydropiperi minime respondeat. Cum igiatur sola haec nota conueniat historiae,fallere potest. Si uerὀ quae nunc sequuntur, sis militer conuenirent,ipse non inuitis pedibus in Ruellii sentcntiam currerem. Sequis tur ital in Dioscoride. Catilem ex semittit geniculatum solidum. Quas notas Rustius male falso uocato Elipatorio tribuit. Non enim geniculatum habet caulem,Persicaria uel ὀ mordax euidenter tumentibus geniculis intercepta est. Q lidum etiam cauis lem eade Persicaria qualitate habet.Eupatorii uer ὀ falso sic appellati caulis non tam qualitate quam quantitate solidus. Procerus enim est,ec magnum soliorsi florum onus sustinet Quapropter necesse est eum robur contra uentorum impetum habere. Persiicariae autem caulis quamuis paruus sit,non tamen paruam soliditatem adeptus est,atcp id qualitate, non quantitate seu magnitudine. Nam omnia quae proceris constant caulibus,robusta etiam a diuina prouidentia facta surit. Quae nunc de soliorum forma Sc colore dicenda essent,pauld ante relata sitnt. Quare ad saporem eorum comuertamus orationem,de quo sic Dioscorides scribit:Δειμ α γευ- ωαπερ γquod est: sapore acria ut Piper.Eupatorium aute acrimoniam nullam habet alios se,pores excellentem, sed tantum amaritudinem magnam. Propterea Ruellius etiam huius Eupatorii folia meram Piperis amaritudinem resipere scribit.Disserunt autem plurimum amarus re acris sapor,oc piper tantum acre,& minime amarum est. Eupatorium uerὀ falsiim sic vocatum,solam amaritudinem resipit.Ergo quilibet etiam manibus palpare potest, hoc loco Ruellium scribere,quod in rerum natura non inueniatur. Si igitur sapor non conuenit,a suo Hydropi per appellata est haec herba,iam plane iudicandum erit,Eupatorium,de quo hic agimus,Hydropiper minime esse. Ne tamen alias notas refugere uidear, pergam eas omnes membratim historiae conferre: Sequitur autem in textu . Καρπομ- λωναρίων μικρῶν ἐκφυορδνον παρατα συκρα βοτρυωδὶα ομιμυ κρα αυτο: quod est,si de uerbo ad uerbum uertas: Semen uel ὀhabet in ramulis paruis enastens iuxta folia,continuum re racemosum acre & ipsum. Ex quibus notis ne una quidem falso uocato Eupatorio conuenit. Nam hoc in sum,mo tantum caulis uertice, non in ramuliS 1UXta se Italatos potius corymbos, tima hellis similes,quam racemos fieri.Hydropiperis uero caulis circa se alarum cauitates,
ec paruos ramulos habere debet,& non in summitate tantum,quod optime mordaci Persicariae conuenit. Eupatorii etiam semen sensu deprehendi non potest, nem aliis quam saporis acrimoniam habet, oc demum in pappos resolutum avolat, propterea difficilime colligi potest. Hydropiperis uero semen non minorem quam latia in guis seu acrimonia resipit. Pi opterea una cum Alis ad Medicinae usum olim colligebatur, quae omnia in Persicaria acri euidenter apparent. Constat igitur falso uocatum Euparorium Hydropiperis historiae minime couenire,Persicariam uerθ,quae maculis purpureis caret, per omnia respondere: quamuis sola soliorum similitudo a longinquo petatur. Sed sine dubio ipse Dioscorides hanc foliorum comparationem largo modo intelligi uoluit.Non tam diu in hac una herba immoratus fuissem, si Ruellius suum de Hydropipere iudicium tantopere non probauisset,& in os,qui hoc uerum esse in sciarentur,ueritatis caecos non appellasset. Porro in Piperiti de Sc Siliquastro iudiis
cando, similiter errat Ruellius. Non enim est herba siue Mentha divae Mariae. Vorum hunc errorem huius Iocino est constitare,quoniam in Dioscoridis libros anno, lationes,ec non in Ruellii errores reprehensioncs scribimus. Plinius de Hydropiperenihil scripsit, de Piperitide autem siue Siliquastro, non pauca.Differt enim pi uriamum a
115쪽
IM DIOS CORI DII LIB. IL Asmum a P, perui, DI Is Lopiper . Quapros ter utranque plantam cne ab aliquo coiis fundi pollinosu' nomine indicabo. Hydropip er est, de qua iam disputauimus, Persicaria, tutus solia 3cracemosum si imen acrem Piperis saporena habent Piperitis uelo sine dubio ea est herba,quae in Italia&G'rmania scalli triis vasculis seritur, caule circa alas rubro, foliis laurinis, flore candido, &post hunc semine in oblongis vasculis ceu siliquis unde Siliquastru etiaappellatum est in albo A tenui. Itali eam Piper Hispanum liocat,Germani Schoeterrprefer I id est, Siliqvaceum Piper,ut sic interpreteri
Ptarmicae ar sternutamentis,qtiae olfaeta proritat, appellata est. Ruellius eam parauiim illud ac sylvestre Pyrethrum esse affirmat, quam herbam probe cognita habeo. cum uerὀ non una tantum sit quae reclamet nota, nolo quicquam in hac re assumare.
Longe diuersa est a Raphano, qui similiter radicula uocatur, ut antea etiam, cum
. Cyclaminus rotundam habet radicem,ac plerun* latsusculam, quam Pharmaco*polae eodem adhuc nomine appellant: quamuis etiam ab aliquibus Panis porcinua nominetur,ec a Germanis aevo la et beri.
Altera Cyclaminus in Pharmacopoliis non habetur. Qualis autem sit herba,
quo nomine iam appelletu ignorare me fateor. Ruellius ea cognouisse uidetur. V carum illius decrota cum iudicio legenda esse,supra monui. Miscumitivi altera,Periclγmenum,ta Uuuolue tris,uiacturuna herba,tribri capitibus descripta: quae o coprii lium dicitur, pectillici . DRAc VACVLVI MAIOR. CAP. tys.
Δρακοντίe,siue Latinis Dracunculus oc Serpentaria uocatur. Hanc magno errore Bistortam esse hactenus credidit tota sere Medicorum ec Pharmacopolarum multitudo.Cum uel ὀ Bistorta, quam nos T. Atern ilun appellamus, frigidii omniis no habeat temperamentu, Dracunculus autem calidum uehementer, nullo modo Bistorta Dracunculus esse potest . Vcruntamen Dracontia in Itali. e,Galliae,&Germ nis locis quibusdam habetur Ari similitudine,cuius etia species est,tit ueteres omnes
tradiderunt.' Dracunculus est gen*s ad Dr/cunculam maiorem, π minorem, on ex Arisaron.Dracunculus maior, dicitur
Luballum. DRAcvNcvLVI MINOR.. Minor Dracunculus, qualem hic Dioscorides describit, nescio an cognoscatur. Mihi enim hactenus eum uidere non licuit. ψ Luph planum. Ester alta species quae a Plinio de cribitur, masiperaron/que tot habetemicula, quibus ab
Latini Arum, in secunda declinatione uocant. Hodie usus inualuit,ut in territia Aron,aronis,flectamus.E st aute herba ubi' pingui solo,in umbro sis ec antiquisssuis nascens,quam Germani pariter Graecis, rivo I ςtu teriptiit & eur meis Iugmer uocant. Vulgares etiam Herbarii pedem Vitul propter foliorum similis
Arisaron ab Aro &Isaro, id est,Dracunculo nomen inuenit.Figura enim Aro , Niemperamento Dracunculo simile describitur. Hodie incognita est herba. Dicitur etiam Atis, diminutiva forma,quoniam Aro minor sit Aseri in
116쪽
ANNOTAT. VALERII c ORDIispuo DELU s. cAP. ''. Magnus in Asphodelo eri ' commisiss est hactenus. Ubil enim pro eo sylve, stre Liliu,quodHemerocallen Graeci,S Germani Bold civili B appellant,accipiunIPharmacopolae. Verus tamen Asphodelus in quibusda Italiae Iocis habetur. Sunt tradices eius Paeonis radicibus similes,ut avitiores scribuni,& nos etia uidimus.HOmerocallis uero radix,que iam pro Asphodeso in usu est,Lilii radicis,oc minime Psoniae similitudinem habet. BvLBvs Qv I EDENDO EST. c AP. z.o. Βολο γ' quemadmodum olim omnibus cognitus fuit,ita hodie omnibus incognitus est.
Qualis herba uomitorius sit Bulbus,hodie no quiuis dixerit. In quarto Iibro Nitcissius etiam hoc nomine appellatur.
Σκιμα, Latinis ScilIa, Pharmacopolis Squilla uocatur. Cepar cognata est plant; cuius radices in frequenti suntusu Medicis. - ater3mibel. Nahuur locis siccis fulsis
Pancration minor Scilla est,quae hodie raro ad medicinae usum assertur:quantit tecti uiribus maiori inserior.
Capparis spinosus frutex est,cuius saliti flores,nondum aperti proprie, et selictus, eodem nomine appellantur, occum assatis carnibus mensae apponuntur, Germania appe vir uocant. MFlaresalj magni,Mij pam tanquat,inplicisgeneris, adseruntur.
Lepidium, Iberis etiam uocatur,&falso a quibusdam diuersae herbae credirntur: Quapropter male in fine primi libri caput de Iberide legitur. Est enim una eadem herba,quae tamen duas species habet. Maius Lepidium Laurino,sed maiore constat
selblitineri uocant. Plures eius sunt quaim Dioscorides descripsitspecies. Omiles tamen flammulae appellatione hodie ueniunt, ob igneam in gustu acrimoniam sic diuctar. Est etiam frutex quidam, qui similiter a quibusdam flammula appellatur qui ab his diuersus est. γ
Anemone agresti Papauerinon dissimile est,ho die autem in nullo usu habetur.
Duplex est Argemone,sed utracp etiam Papaueri agresti, siue Rhoeadi similis est:
Neutra hodie cognoscitur,quamuis Ieraae copiosissime proueniat, ea qua a Dioscoriade describitur figura. Nomen eius in Agrimoniam detortu est , qua appellatione uorum Eupatorium hodie indicaturide quo errore in Eupatorio sermonem faciemus.', De Argemonealtera caput si possititium quidem est,reperituriamenberba tatis, quaeis hisdescribitunde Oarbes Nil de Brensitis.
Latini pariter Graecis AnagaIIidem uocant.Pharmacopolarum quidam Anagablum, Germani uerθ Brundibeyi ct Io labeyi alias Coa beyl. Male quidam hancta Auricula muris colandunt,natura diuersas herbas. Φul er agatus aquatica, P funge
117쪽
Hedera sine dubio est, muros,turres,ec arbores scandenS frutex seu arbor, quae a Germanis Ebbem uocatur. 4uare sine rationibus argumentis quidam nos Headeram neque nouisse,nem habere contendunt.
Chelidonium nomen inuenit quod circa hirundinum aduentum erumpat. Geris manice Echeleraus uocatur.
Minus Chelidonium eandem etiam ob causam nomen accepit, forma uerὁ priori dissimile est. Habet aurei splendoris flores, oc in foliis purpureas maculas,quas Dioscorides no descripsit. Vergilius uerὀ diligenter in quarto Georg. depinxit, cum mellum florem his carminibus indicat. Est enim sine dubio eadem herba Chelidoanium minus 5c Amellus.)Est etiam flos in pratis,cui nomen AmeωFecere Agricolascitis quaerentibus herba. Nans uno ingentem tollit de celiteo luam reus ipsit, sed in βlijs, quae plurima circum
, Funduntur,uiolesiublucet purpura nigrae. Sepe Deusti nexta ornate torquibus arae,
per in ore sporitonili in vallibws illum Pus res curua legunt prope flumina Mege. Eebgerstens arbocpotraui. Estote is icharbochlecies morbi Ga licti
Othonna quid suerit,nel ueteribus constiti neque nobis. Hodie nomen cum re amissum est .
Qusdam exemplaria duo capita de Muris auricula habent,quaedam etiam unum tantum,nempe posterius,quo proprie uocata Muris auricula describitur: de hac etiaboc loco agimus. Nam quae priori capite describitur, Alsine est. ec in quarto statim Hsxinem in quibusdam exemplaribus hocloco unum tantum de Muris auricula caput habentibus,sequitur. Vera itas Muris auricula Scolopeiadrio siue Poli podios milia habet solia,minora tamen,quae singula murium auribus similia sun Geima ni quoque coeli j. b: uocant. E st Sc alia quae similiter ab omnibus Almis pilo tacula mur1s uocatur, etiam Germanis quibusdam ec Italis Pilosella, nostris p equitiis bush: Ieideant. Sed si seminima quaedam Inlybi species est, quod ex floris sorisma,colore dc lacteo soliorum liquore facile colligimus.1ssiris sATIVA. CAP. xis Isatis saturaeopiose in Turingia ad tingendas uestes seritur. Germani meyb tuo is - cant, Latini Luteam de Glastum. In huius herbae caulis longitudine variant exemplaria: quaedam enim cubito eum altiorem, quaedam uerὁ duobus proceriorem esse inadicant. Prior tamen lectio mihi magis placet. Ea enim altitudine in pingui etiam solo Isalida nasci uidi.
Agrestis Isatis eandem cum satiua forma habe N ab illa nihil differt,praeterquam quod non seratur. Germani eam auideo in cydi uocat. Nascitur in spista regipso selo.
Videtur corruptum esse hoc caput, re dubitatur an hoc loco legi debeat. Nam in in quarto eandem herbam aliter desicribit: ec aliter in capite Aizoi minoris, quod Te Iepnium diuersum ab hoc est e,secundum hanc descriptione,necesse est. Ego nullam hactenus herbam uidere potui, quae huic historiae conueniret. Quapropter in minoin ris Actoi annotatiunculam sermonem de Telephio reiicimus.
118쪽
melusi', in Pedaci Dioscoridis
dica materia Librum, notationes.
GARIcVS FUNGI GENUS EST, ARBORIBUS ADNA, scens: nomen suum in Pharmacopoliis adhuc retinet, a Germanis,quoniam plerunt in abiete nascatur. Dan.
Habentur in Pharmacopoliis duae radices, Quarum unam ha barbarum alteram ulia Ponticu uocant. Veae miranseatra est ea,quae hic a Dioscoride describuit r. Nam Rha Ponticum, quod hodie sic vocant, lillic historiae minime conuenire potest. Est enim ponderosa ct succosa,ncc aliquem Croci ex secoIorem remittit. Rha Ponticuuerd,quod Dioscorides describit, tungoscitia 5 lcue est, Sc Croci colorcin manduca tum remittit. Ergo quilibet uidere potest, nequaquam uerum esse Rha l onticum, quod hodie eo nomine uenditur. Neleium in Ponto hoc nascitur,sed in Italia,unde
ad nos adfertur. Quid aute sit ea radix, quae hodie pro Rha Pontico in usu est,statim pὀst audiemus. Nunc uer0 quid Rha Ponticum rcuera sit, indicandu puto. Omnes Arabes cum de suo Rha barbaro seu Raued seni scribunt, Dioscoridis caput de Rha Pontico citant. Vnde nece larid sequitur Dioscoridis Rha Ponticiim,quod in Ponto nascitur, idem esse cum Raued seni Arabum.Cum uerὀ Raued seni ualde odorata esse ipse sensus testetur,& Rha Ponticum sine odore, hoc enim Grescis κοσμγ signia scat) ar Dioscoride desicribatur, necesse est diuersas radices ei se,nostrum seu Arabum Rha barbarum,S Griecorum Rha Ponticum. Propterea antea a me dictum est,neuistram radicem Dioscoridis esse Rha Ponticum, quod non simpliciter a quoquam maetelligi debet. Nam Rha Ponticum,quod in Ponto nascitur,inodorum est: quod ii, rd in India protienit, odoratum propter coeli re regionis calorem gignitur. Nam idegenus habent,dc eandem formam, Rauedseni S Rha Ponticum Graecorum, odore tamen Sc uirium praestantia Indicum praecellit. Certum igitur est,nostrum Iulia barbarum cum D ioscoridis Rha Pontico idem esse genere, oc tantum differre natalis loci diuersitate. Propterea minime errat Arabes,quod Dioscoridis caput de Rha Pontico in recensendo suo Raued seni adducant. Subscribo ita*hoc meo de Rhabarbaὰ ro iudicio Manardo,qui in Epistolarum lib. .Epistola F. ad Leonicenum scripta idequod ego de ulla barbaro iudicat. 'Seritur hodie in plurimis Germaniae locis herba quae dam quam uenim Rha baris
harum esse credunt,quoniam luteum colore radix eius habet. sed magno errore. Est
enim nil, il aliud, quem Lapathi uel Rumicis specie quod quilibet ex radicis,caulistbhorum, florum Sc seminum figura oc uiribus iudicat epotest . Nequaquam enim
continuo Rha barbarum erit,etsi luteum colorem radix habeat Nam uulgaris quoisque Rumex similem colorem in radice ostendit. Propterea superuacuum est, quod tanta cura eam herbam excolant. '
a Germanis actitrerre ui n Sc e nciari ueI rotev r rictari appellatur. Nota hoc nomine omnibus Pharmacopolis oc Medicis radix est. Nascitur copiolissime in Sueuiae Briuolae montibus.
119쪽
sunt Aristolochiae generaLonga,rotunda,ec altera longa, qtis Aristolochiadematitis uocatur.Hanc hodie simpliciter longam uocantus,cum tamen prior illa sic appellanda erat quae incognita nobis hactenus fuit. Iam uer0 ex Italia ad nos rursiis a vir. Rad em habet dodrante non multo longiorem,ut etiam historia indicat. Quae uerὀhodie longa a nobis appellatur,ecueteribus Aristolochia Clematitis, ab cap. stac diuersa penitus est. Longissimam enim Sc uitis sarmento similem radicem habet, unde apud Graecbs nomen inuenit.Germani eam oste vilicet uocant. Rotunda Aristolochia radicem rotisdam,instar globi,habet:nonnunquam. etiam cAP. Miuberibus inaequalem. Hac etiam caruimus hactenus,ec male eius loco usi sumit ea radice, luam Germani Dol iurn appellant,quae nihil habet praeter radicis rotunditatem cur Aristolochia dici possit. Omnes enim Aristolochiae hederaceo constant solio. Dolmnum uerὀ Rutae &Fumo terrae folia similia habet. Omnes etiam Aristois iochiae eundem saporem dc odore habent. Dol ut 0 aute ab Aristolochia utrum ditiersum. Porro male in omnibus Dioscoridis exemplaribus Clematitis Aristoloischiae folia,minoris Sedi id est, Vermicularis foliis comparatur.Etenim cum Ionga ecio tunda Aristolochia,hederaceis constet foliis,par est etiam tertia eius speciem eius, dem formae folia habere,qualia etiam in ea nasci cernimus. Propterea corruptus est hic lociis apud Dioscoridem, cum ait: εοικος. 6c pro ἡGI , legendum est ααρου. Sic proculdubio etiam Dioscorides scripsit,ct ipsa rein iura indicat. uerὀ expungendum est. Ipse uerborum contextus uidetur a Diotaseolidis stylo 5c loquendi forma in comparationibus plantarum abhorrere. Factumitam est quorundam diligentia,ut omnes tres uerae Aristolochiae differentias habereno limus.Quid aute sit Dolivuxniquam male rotundam Aristolochiam vocamus, . in Fumi terrae capite indicabimus,ne quicquam relinquere uideamur.
Glycyrrhizam Germani oc appellant: Eadem est cum
Scythica,quae comesta aliquot diebus stitim famem* tolerare Scythas posse, authois res tradunt. Plantatur haec in Germania etiam ad annonam 5c uectigal.Plinius erra uit. Fod dicit sine dubio inter aculeatas esse Glycyrrhizam,soliis*eam echinatis describat id est aculeatis. Decepit Plinium duorum istorum uocabulorum similitudo, , ψ&εχινω. Na facilis est ex uno in alterutru lapsus . Dioscorides solia Glycyrrhizc est,Leistisco comparauit. Vidi autem ego Lentisci ec Glycyrrhizs folia est his mira in sgura positu oc ordine similitudo. Quapropter monendi sunt Pliniani lectores, ne hoc loco Plinii Potius authoritatem, quam naturae ueritatem,ec oculatam fidem sequantur.
Inuenit olim utrumn Centaurium,& a se appellaui Chiron Centaurus.Hodie uelo quale sit hoc maius Centaurium, omnino incognitum fuit, oc adhuc paucissimis, quid reuera sit notum est. Porro si huius historiae quis conferat radicem istam granisdem quam hactenus improprie Rhaponticum uocarunt Pharmacopolae, haudquaa quam ire inscias potest, idem esse eam cum maioreCentaurio. Nes uerὀ radix tanis tum descriptioni conuenit,conueniunt etiam cautis,folia, flores oc semina. Quapropter non opus suisset Antonium Musam hoc negare.
Minus Centaursum ob amaritudinem Fel terrae etiam a Latinis appellatur: quam appellationem male ad maius Centaurium transtulit apud Theophrastum Gaza. Non enim amarum gustu percipitur,ut minus. Est autem minus Centaurium ea herba quamGermani 'Eanfeninuidens ec auxin uocant. Quidam etiaIibemauta In Pharmacopoliis Centaurea appellatur.
120쪽
Chamaeleonem quidam eum C irduum esse dicunt, quia nobis' iebbistet alis
pellatur. Alii etiam Marianum Carduum ueluti lacteis maculis in foliis conspersum Chamaeleonem uocant. Sed neutra pars probabile quidda asserit. Nam Chamilconduplicem habet differentiam. Est enim. candidus di niger. Ille nullum omnino caule habet hic uero illium dodrantali logitudine. Sed 'Pici, distet ec cloar tendissol proceros habet caules,qui interdum supra hominis proceritatem excrescunt. Neque hac tantum nota hi Cardui a Chamaeleonibus differunt, carent etiam odoris grauitate propter quam niger Chamaeleon ocimoides oc Cinozolon uocatur. An autem' apud nos etiam nascatur albus Chamaeleon,non facile quiuis dixerit. In Italia uerὁ prouenit, unde allatas radices uidi. Ixia uenenum huius radicibus interdum in quibusda locis adnascitur,visco quo aues capiuntur simile, unde Θc apud Grscos nomen inuenit. Appellatur eriam ipsa herba lxine ab hoc uisco,ut apud Theophrastum e Plinium uidere est. Apud Plinium tamen lib. ar cap. male Hetaine pro laine, scriptum inuenitur.
Cham leone nigrum uulgo ignoramus. Mihi tamen ea Cardui species uidetur ecet iamri se,qu a Germanis appellatur: t historice enim omnes notae conuenialeon niger unt, Sceosdem habet in curandis malignis ulceribus usus . Sed obiiceret quispiam. uerus a Nigri Chamaeleonis radicem uenenatam elicintra corpus sumptam, ut Galenus ait: uero, quam nos Ebcimum nominamus, egregiam uim contra pestem ectu hos. NQ. Rutem respondemus: Non semper huius Chamaeleonia fudistis is in Qmnibus locis,sed 1iS tatum, quibus uisio simile quid . istic q-VQςdnx, in I dice producit, quod si non habeat,non est uenenata. Nam albi etia Cliamaeleonis radix si sine Ixia sit, intra corpus contra uarios morbos sumitur. Cum ro adnatam latam habuerit, uenenata redditur. Sciendum est illud etiam,m nigro ChamaeleoneIxiam interdum inueniri, ut Plinius lib.22.cap. l8.circa Dem ait, additi omnium generum Chamaeleonis radices scorpionibus aduersari. Quare non sine ratione nos quo*nigri Chamsiconis radice,quam eber mirn vocamuS,contra pestem re uenena utimur.Poria accusare aliquis Plinium posset.quod nigri etiam Chamaeleonis gesacra uiscum ferre dixerit. Verum cum uiderim in a ra dice,qimn viber iv vocamus Ixiam nasci Plinium uera dixisse, ec ebei ivii r nigrum Chamaeleonem esse,probare possum. Itali nigrum hunc Chamaelaonem Carlinam uocant. 'scar nigra. c Roc ODILIUM CAP. Ita
Crocodilion nigro Chamaeleoni simillimum est,re sepe Iegentes fallit. Germani
milli at beriae urα uocant. In Pharmacopoliis hodie non habetur.' Quidam Rhaponticum Germanicum interpretantur, nescio quam herbam sic appellantes. LABRUM VENERIS. CAR
Labrum Veneris Graeci Dipsacon, Pharmacopolae Carduum fullonum Germani inolit siti abi, recbex distret oc IDeberi: arteri appellant. Notus est omnibus
Carduus,cuius echinatis capitibus fullones pannum uellicant Sc exasperant. Dupliscis autem est disserenti. e. Quaedam enim sponte ubique prouenit,quaedam etiam ira agris seritur,qua fullones utuntur. Non desunt qui hanc Cardui speciem Virilam Oastoris uocent. Espi NA ALBA. CAP. 24Spina Mba de qua hic agitur,ex Carduorum censu est,& ab Arabibus Bedequar
pellatur. Nondum tamen inter doctos conuenit,quo nomine a nobis appelletur: Quamuis Fuchsius Marianum carduum, cuius folia Iacteis maculis distincta sunt bpinam albam esse certo affirmet. Cum uero ueteres hanc albam Spinam simplicitet albo colore descripserint,& non candidis maculis cospersam,quales in Matiano Carduo uidiemus,nihil assirmo. ARABD