In hoc volumine continentur Valerii Cordi Simesusij Annotationes in Pedacij Dioscoridis. Anazarbei De medica materia Libros V. Longe aliae quam ante hac sunt evulgatae. Eiusdem ... Historiae stirpium Lib. IIII posthumi, nunc primum in Lucem editi, ad

발행: 1560년

분량: 640페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

71쪽

t Lisiuia macerato in aqua utrius* Fici ci r quae admo dum acris existit . No

stri medici per quam raro ea utuntur. . DE PERs EA ARBORE. c Ap. 88.

Persea arbor plurimum differt a malo Persica uulgari,quamius ec ipsa Persica uo, cetur,es utracp ex Perside in alias regiones translata sit,tamen Poesica etiam Septetistrionalibus plagis cito Sc ante frigora fructum suum percoquit . persea uerbetiam in Rhodo calida regione,ad florem tantum peruenire po tuit,ut authores tradunt. Qui uerd plura de Persea legere uoluerint, Theophrastum consulam, qui historiam eius diligenter absoluit. LIBRI.PRIMI cONc LusIO. Primum hunc Dioscoridis librum Perseae caput claudit: quamuis in quibusdam exemplaribus etiam aliquot herbae sequantur,ut Ibetis oc Halicacabus,ab imperitioribus adiectae. Nam Iberis idem est cum Lepidio,quod in secundo libro describitur. In capite etiam Halicacini,quod Hiberida sequitur, tres herbae confiisae sunt utHais licacabus, Solanum somnificum dc Dorycnium. Propterea haec capita imposititia sunt*non genuina.

ἴρ VALERII CORDI SI

mesus , in Pedacij Dioscoridi

SECUNDUM DE ME,

dica materia Librum, Q nnotationes

DFri sicundip messiunt tres. Prima, De animissus, reorum panibus.

bro descripseri . re quo in hoc secundo libro pergere uclit ordine. Nullam autem mentionem facit quod Herbacea quaeindam N acrimoniam habentia praeter aromata in primo libro recensuerit. In secundo uero se de oleribus 5 acrimoniam habentibus herbis sicripturum pollicetur. Cum ergo Iberis oleracea sit 5 acrimoniam habens herba,ut in secundo libro describatur necesse est. Nihil enim commune habet cum araeboribus,quare inter has describi debeat. Sed ne quis adictione acrimonia,causam cavillandi arripiat, necesse est ut indicemus, qualem acrimonia cum Dioscoride hoc loco intelligamus, ne quis nobis hac ratione persuadeat, bene describtinprimo libro Iberida, cum multa alia acrimoniam habentia in eo m recenseantur: ut Acorus, Meon, Cinamomum, Costus alia quaedam manifestam reliis Plemiaacrimoniam. Versim ad hanc obiee ionem respondemus,Di discori de hu/

ausmodi acrimonia quampraedicti a aromata haben hoc loco non locutum esse, non

enim eadem omnibus plantis est acrimonia: qusdam enim solam eam habent, eiuricta interdinnamaritudine,dulcedine di quibusdam aliis saporum disserent .d alia

72쪽

ANNOTAT. VALERJI c ORDIautem sunt Alliuin,Cepa,Sinapi, Nasturtium, Eruca Lepidium suederis,&quaei cmm his similem praeses erunt gustii qualitatem. Haec simpIiciter acria dii untur: scint* omnia ista oleraceae hei hae: de his autem in secundo se scripturum' dicit.Longe uero aliam acrimoniam habent, Acorus, Costus, Ocreliqua quae in primo descrishuntur. Non enim eam in terrestri habent corpore ut exulcerare ualean quemadmodum illa olei acea: sed omnia praeter lenem S gratam acredinem, etiam partium te nuitate constahi,qua facile per corpus penetrare possunt: non enim sui sapbris S focultatis uim uni loco imprimuiit, nec eidem diutius inhaerent, propterea exulcerare minime sunt apta. Partium etiani subtilitate gratum ociucundum odorem comunctum habent: θc quae talia sinat,aromata dicuntur. Differunt tamen haec ipsa secundudiuersorum elementorum diue fana mixturam : quare facultatem etiam eorum dis uersam esse necesse est. Hinc est quod Costus fere solus ex aromatis ruborem cutii,

positus excitet, quoniam suam acrimoniam niagis in terrea substantia quam caetera aromata habeat. Porro quamuis Piper atini Tintaiber etiam aromatis adscribantur, tamen quia horum maior in culina quam medicina usus sit, maluit ea acrimoniam habentibus Sc olerum condimentis,quam aromatibus adsci ibere Dioscorides, ex bene quidem, cum haec duo inter omnia aromata plurimum acrimoniae re parum aromam

ticae qualitatis habeant. Siquis igitur haec probe intellexerit, facile iudicabit Iberia da non primo , sed secundo libro,describi debere. Simile etiam de Halicacabo intela ligendum es , quae non arbor sed herba est,ec ad deleteria refertur. Quare in primulibrum non crat ponenda, sed in quartum tibi ex professio de ea in deleteriis re stigia dis simplicibus agit. Antea enim Promisit se forma oc facultate cognata coniunctua

rum.

DE MARINO ERINAc EO. CAP. a.

θαλασσιον,quem Latini Erinaceum marinum, Germani ein Mev iget uocat, nouerunt qui maritimis locis habitant. Terrestri similis est,rotundior inor, breuioribus aculeis circumuallatur. DE TERRgsτRI ERINACEO. cap. ad

Ex terrestrium Erinaceorum genere etiam Hystrix est: quod animal Astica India gignit, magnitudine semestris porci,pedibus ursinissimilibus: denubus labiis lepori, sed his crassioribus, pinguioribus di fuscis,longis ct i ceruice erectissetis , a collo usque ad scapulas uestitum. Caeter praeter uentrem,pede longioribus candicantibus, oc nigro distinctis, aculeis munitum, quos irritatum contra lacessenistes ualli modo praetendit,&nonnunquam eiaculatur tanto impetu, ut sagittarumois do parietibus affixi haereant: talis est Hystrici forma natura. Circunferunt Hyae strices, Mimi oc circulatores,inter alia, quae lucri causa oppidatim circumducunt. Hahet etiam preteter eas quas recensuimus alias propri etates,quas breuitatis causa prterimus. Non enim huius instituti est,exa stam omniu rerum historia scribere.Ι -

stricem Hispani Porcapie,Germani e in Stachelium uocant, quasi aculeatum porcum. De hoc autem Erinaceorum genere hic non scribitDioscorides, sed de minoria hus, qui in tumulorum cauernis latitant: quorum Germani duplicem statuunt disseis rentiam.Est enim alter,cui caninum sit caput: alth cui suillum:hunc nos Ecvmemis illum uero Di mdsigela capitum similitudine vocamus.Porro apud nos Erianaceorum nullus est,nev in sanitate ne* in medicina usus.

Nomen hoc grandem Erucam insec'um uidelicet)significat, eum tamen paritum sit animal in mari uiuens. Quoniam uero uulgaribus Erucis grandibus simile sit nomen suum inuenit. Nobis in continenti habitantibus incognitum est. '

73쪽

Μυακερ,τελώνα&Xuμια omnes Concharum species sunt Ad singulas suis nomini hus non facile quis indicabit. Referuntur etiam ad hoc genus quae ex Hispania a SanctoIacobo feruntur Conchae. Item illae ex quibus in maritima Germania calx uritur.

In caconchula oblongi unguis formam habet, quapropter a Graecis Oi υἱ appetrulata est. Plures haec disserentias habet : quarum uillissima hodie in Pharmacopoliis hahetur sub BIaccae Bizantiae nomine. Erat olim in Thymiamatu cofectionibus huius Conchulae frequens usus,ut etiam sacrae literae testantur.

Cochlearum quas aliqui Limaces uocalit, qusdam terrestres,quaedam marinae,ec quaedam fluviatiles sunt. Omnes Germanice omne teri nominantur. Singulorum autem generum multiplex differentia existit, quare ex magitudine dc formae diueris sitate dignosci facile possunt: in quibusdam regionibus terrestres & marinae edulam cur. QiIae uero ex icrrestribus, fruticibus adlisrent,priuatim Σωιλοι a GraeciS uocantur. Fluviatiles uirus habent, quapropter a nullis eduntur. Quod si quis fluviatiles Conchas manu aliquandiu clausas teneat,uehementem Vrtices modo excitabiit prunxitum.quod quidem nos in paruis experti sumus. Sunt etiam Limaces,qui Conchis siue testis carent,colore nigri aut rufis,herbosis hortorum di sylvarum locis gi amine Miumre' quoS Germani appellant;

Noti sunt omnibus fluviatiles Cancri, de quibus hic agit Dioscorides ideo*non De cancro est opei aeprecium longius de iis disserere. Marini uer6,quamuis ec ipsi ad mare ha bitantibus cogniti sint, difficile suis nominibus, quae quidem apud Aristotelem dc Plinium extan indicari possunt.Nos ne omnino rem intactam praetereamus,nostris iudicium de uno ait altero esseremus. Qui proprie M arini appellantur Cancri fluiuiatilibris dissimiles sunt, exceptis Clielis oc pedibus caudam enim no habent:&corpus non oblongum ut fluviatiles,sed lotundum. Horum apud Graecos praecipua geri ''nera μαα,ππουροι&αρακλεωτικα. Maximi autem eorum, ut Aristoteles tradit, sunt c.c Tiquos etiam Plinius Maias uocat. Itali Grinceporos &Granceualos Germani aut estori Decii ari iuni hoc est, marinas araneas appellant, quoniam rotundo corporis has adιerint.bitu,&pedibus in orbem sere exeuntibus,Arandi similitudinem reserant. Hi ab Italalis alio etia modo distinguuntur: dura testa praeditos,Masaneccos:molli uerὀ,Molleccos uocantibus. Quae quidem disserentia tempori reserenda est eiusde enim sitiat generis Masanecci ec Mollecci: sed Mollecci dicuntur qui deposita ueteri testa notaua ,sei'em θc mollem induerutii: Masan ci,qui eam nondum deposuerunt,ec terinerari hondum induerunt. Inueniuntur tamen quibus caeteris duriorem testam narutura dedit. Grandes autem Cancri forma fluviatilibus silmiles,quos Germani . De ei: ex ebis & Geeevebs appellant, quo nominea Grscis indicentur non teperio. Nam Astacu* esse nequit quem Gammarum Theodorus apud Aristotelem interpretatus est. Astacus eniim Carabo no multo maior est, quantum ex Aristotele colligere pos. sumus. Igitur quoniam nec Astacus , net Carabus, nes Caris est, non temere quis apud G aecos nornen eius reperiei. Nos autem iis subscribimus,qui Leonem Pithio dictum ex stimat. uemadmodum enim Leo Miis terrestribus animantibus uiribus praestat, ita etiam hic robore dc corporis magnitudine quoscun* alios Cancros suaererat. Nam inuenitur tape cubitali dc bipedali longitudine, id in nostro mari nee dubito alibi etiam maiores capi. Qui autem dicuntur Graecis , recte meo ciuio dem iudicio, Locustas in Aristoteleuertit Theodorus : omnia enim quae Carabis tribuit Aristoteles, Locustae habent. Germani Graeco uocabulo parum corruPyri

crabbcu appellant. Locustae autem Latinis dictae nobis uidentur : quoniam saliu

74쪽

ANNOTAT VALERII c ORDIterrestres Locustas aemulantur. Porio dictae sunt, quas Latini Squillas nor

nant,nostro etiam mari familiares. DE TERRESTRI sco RPIONE. CAP. 33.

Terrestres Scorpiones in Germaniae calidioribus locis gignuntur quide, sed adis modum pauci. In Italia uerὀ oc similibus regionibus magna illorum copia est: nos tutiuS eorum frequentia caremus. Macerantur in oleo, additis quibusdam aliis: quod olei Scorpionum nomine in Pharmacopoliis seruatur.

Marinam Scolopendram an uerum studiosi uel piseatores cognoscant, nondum Temstris. comperi. Terrestris uerd Scolopeia ira, sine dubio est utrin triremis modo mulistis pedibus ingrediens insectum,colore spadiceum,minimi digiti longitudine:quod noctu cum in humido pauiri sento repit, ut cicindela lucet, non tantum adhuc uiuum Sc integrum , uerumetiam in partes minimas comminutum, modo uiua disiccetur: pruritum , ut marina Scolopeiadra excitat. Germani citros i siue . sol et iiqminant.Inuenitur inlitimidis domorti partibus Jonnunquam etiam hortorum areis ectestate siccatis paludibus.

et scolopen raeum tressi in molint, puluerem Sacchari Thome congregantur. TORPEDO. CAP. 37. DE VIPERAE CARNIBUS. CAR

Viὲς Vipera qualis sit serpens, & quibus a reliquis serpentium generibus differat dilia

Nicander Aristoteles,Galenus,5 Aesius scripserunt: nihilominus tamen eos , ah e ruςnimuS, ut muli S faeculis ignota suerit. Nicolausueia Leonicenus 47pputat doctrinae Vir,consitanter affirmat in Italia frequentes esse ec uulgo Marassos siue Scuretiones appellari. Nobis uero hactenus eas in Germania uidere non licuit. Carnes eius coctae in pastillos conformantur,qui in Andromachi Theriacam ingrea

Pulchra est apud Nicandrum de anguina senecta fabula. Est aute anguina seneωta, siue, ut Plinius nominat, uernatio , serpentium exterior similis membranae cutis quam primo uere lapidus uel fruticu angustiis exuunt. Germani Ecbiannelibaue appellant.

Duplex leporum genus inuenitur: alterum in terra sylvas incolit: alterum ured in mari uiuit. Hic an cognitus sit, ness affirmare ness negare audemus.Terrestris uerὀomnibus est notissimus,cuius coagulum aduersus uenena medicinam facit.At totus nulla dempta particula,in cinerem crematus,calculos frangere dicitur. 'DE PASTINA CA MARINA. CAP. D. Germanice

- ννονιe,hoc est,Pastinacam marinam Otho Brunsessius en credit Iatum 1 IIum pia scem,quem nos erit Romeri vocamus: sed cum hic Raiasit,alius est circumspicie diis cui Pastinacs nome imponamus. Talis autem est qus Germanis eiu schwavneurio mei hoc est,Nigra Raia uocatur. Raiae figura non admodum dissimilis est ni, grior & longiore cauda conspicuus.

Qtierendum hocnominediligenti dubitari enim potes cum radi non meminerit. . DE SEPIA. cAP. 23.

Sepia d putredine habet nomen. Est autem Marinus piscis sanguine atro ceu pol tabo plenus,qui a quibusdam Sepiae atramentum dicitur.Germani Elachii ι c&ι puis tri tabo plenus,

quasi

75쪽

m Drosco RI Dis Liv. IL as atramentaritim piscem nominant. Habet Sepia in dorse spins loco ongurii Mium 5c candidum os, quod facile in puluerem friatur: eo Aurifabri ad annulorum fusuram,Medici uer6 ad dentifricia utuntur. Vocat id nostris is cubetis,estin omnibus cognitum.

Mullus quibusdam esse creditur,quem Barbum oc Bactionem uocan vis, quoni am Barbam habeat,quae Mullo tribuitur. Cum uel ὀ Multi in mari uniant,ec in uiuariis piscinis* non crescant, ut Plinius ait) hoc ipsum non assirmamus. Non tamen inepte quis Barbionem,fluviatilem Mullum appellabit.

Hippopotamus in magnis fluuiis & calidis regionibus uiuit, qualis in Aegypto Nilusest. Hodie Caballus marinus, sue Aquaticus uocatur ab his qui Aphricam

teri amarit perlustrarunt.Est autem equo,dor ,iuba,et hinnitu similis: undere nomen inuenit. Eius testes, quemadmodum ct fibri, contra uenena medicinam faciaunLApud nos uerdita pharmacopuliis non habenitur.

κατωρ Graecis,Fiber Latinis,uocatur animal anceps,in terra di aquis deges, quod Germani etii Biber nominant Castoreum uel ὀ Bibergeylen hoc est, fibrinos tenstes. Vbii cognitum animal est,eiust testiculi frequentem usum habent.

rαλῆ Graecis, Mustela Latinis uocatur,quadrupes animal, quod nos eri misel nominamus. Cuius duo genera quidam faciunt. Sunt enim sylvestres quaedam: dc quaedam in domibus nostris habitantes, Gallinis infestae, maxime hae quas A e Graeci dicunt. Hae procul dubio sunt, quae in rusticis aedibus 5 uillis oberrantes Gallinis insidiantur,a nobis es tres nominantur,non multum a Graeco abludente uocabulo.

Ranae omnibus notissimae sunt. Hoc autem loco de uiridibiis & uocalibus sermonabetur, quae edendo sunt Ac in fluuiis Zc stagnis uiuunt. Reliqua enim genera uerinenosa, ut ei θυι 2'. qua Aristoteles appellat Latini rubeta Germani cin rixoete .Et muta uulgaris Rana,in herbosis hortorum locis uiuens, colore pallida. Atmmuta palustras Rana, Rubetae similis,sed minor:Bussio recentioribus Latinis, Gedmanis clit ψhilzroite uocata,hoc est, Rubeta palustris. Hςc autem quamuis muta cognominetur,uocalis tamen est, sed breuem,tristem,S minime canoram aut arguratam aliarum modo edit uocem,ideom mutam appellant.In fine uero huius capitis aαIias uirides Ranas intelligit , quas Graeci Βρύαι ταρ &-, Germani Laiadistro me uocant,ut ex Galeno indicare possumus,qui de simplicium facultatibus libro decimo de sanguine harum idem scribit quod Dioscorides.Cum uero aliquando harum sanguini descriptas uixes experiri uelle facto periculo, deprehendit eas promissa non praestare. DE SILVRΟ. CAP. 2'.

Qualis sit Silurus piscis hodie non certὁ doctis constat. Ids ideo, quoniam nulla extat ne apud Aristotelem quidem, quae figuram eius indicet historia. Plinius aIibi

Nilo familiarem dicit:alibi Moeno ,Germaniae amni, in quo praecipue gras letur,etiam innatates equos iupe demergens prope Lisboum.Dissicile igitur est hunc indicave.Tradiit tamen authores maximu esse omnium fluviatilium piscium, & Thynnos etiam square qui marini sunt.In nostris autem fluminibus Hauso, Sturio,ct quem patri ingua n eis vocamus. Sed Haliso Germanis dictus quod sciam)no nisi in D nubio apud nos capitur,in quem e Ponto meat. Non temere ergo quis opinetur alῖ rutrum e reliquis duobus Silursi esse.Nam Moenus quoR, ut Plinius reseri, Siluros habet in quo scimus nunquam maiores capi aut cerni pisces quam sturiones

lρωid p raro No enim uil adeo profundus est amnis,prsterqua qua Rheno misce

76쪽

ANNOTAT VALERII coRDItur regione Mogintiaci. Certe serociam oc lasciuiam, quae Siluro tria uitur, iasturione omnes nouerunt piscatores. et

nμοταριφ', hoc est, crudum salsamentum salsa Thunni caro est:quae aliis ueterisbus simpliciter ταριχρο , hoc est salsamentu uocatur. Qualis aule sit Thynnus piscis, doctis non constat: marinum esse certum & quidem grandem. Tradunt Aristoteles et Plinius,Thynnos Pontu uerno tepore gregatim intrare,nec alibi laetificare. Qua coiectura colligimus eos dulci aqua delectari. Pontus enim est reIiquo mari dulcior, quoniam in eum maximus fluuiorum numerus se exoneret. Quo fit ut suspicemur τη humum esse quem Germani elii Dauferi appellant inDanubio,quem aduersus e Ponto petit dulcedine aquarum allectus. Nolumus tame quidquam certi affli mare Nouimus enim probe Plinium,ubi maximos omnium pisces recenset Danubio etia Marionem tribuere si modo integei locus est) qui fortasse idem cum Thynno esse . Poterit.Ted hocstatuere ualde ambiguum est, cum multi sint cetacei in Danubio piis sces praeterflausinem, qui e Ponto in eum asecndant.

- Gmnaa GarumLatini pariter ut Graeci,appellant falsorum piscium succum, sile A piscinnis Lais sanguine constantem.Expetebantur autem ad confectionem eius praecipue extaec inscera,qus alias abiicienda erant. Nomen uero inuenit a Garo pisce,e quo primu coepit fieri.Purisi ima dcclarissima Gari pars liquamen uocabatur. Turbida uod, crassare feculenta Hale a sale,ut nos crcdimus, in fundo cophinorum subsidente. Erant autem multae Gari differentis , ut uolentes apud Plinium re Barbarum inquirere possunt, nobis fatis est quid sit indicasse. Porro sis nequaquam adhibenda fides est qui Gelatum, ec aromatis praesertim croco conditum recentium piscium ius,Garum esse contendunt rcccntiores etiam Muriam appellat, sed male. Etsi enim salsi Thyniit Iiquorem ita appelletBarbarus,fretus obscuro quodam Plinii testimonio, omnea tamen probati authores cum medici, tum rei rusticae scriptores, rem Ionge aIiam a Garo Muriae uocabuIo inteIIigunt, quemadmodum re ipse Plinius,ut suo Ioco inis dicabimus. Nos qui exquisito hoc Garo caremus, eius loco Haringorum Garo uti poterimus. Quamuis autem omnes alii Piscium falsorum liquorem hoc nomine apis

pellent: Diostorides tamen ad carnes etiam transtulit non improprie, ut nobis uide cur,cum ex carnibus etiam salsamenta stant,qui mos etiam apud nos uetus est. DE REcENTIVM PIscIUM IUS cvLO, CAP.

Iustusum hoc ratipse Diostorides hoc capite ait, sit e recentioribus saxatilibus pia scibus cum aqua,sale,oleo θc Metho coctis. Ita enim Grsei praeparabant. Nostipuero alio modo,eoin multiplici,parant.Porrὀ quos recenser Saxatiles pistes Diostoriades quales sint, ecquibus nominibus nunc gnostantur, ingenue fatemur nos cum multis eruditis ignorare.Percas tamen seu Percides solaS ex hiis cognitas habemus. Earum plures in amnibus nostris dilacubus differentiae, sed omnes generali uoca hulo Mevbeeii Germanis nominantur.

d culos,uocant.Notum OmnibusWinuisum laetore suo animalcillum est.Barbarua

hic lectorum cimices dici puta ad disserentiam sylvestrium in Malua nascentium Sunt

77쪽

IN DIosco RIDI g LIB. ii: HSunt autem quos Barbarus sylvestres Cimices appellat proprio nomine Bupressiades dictainsecta,ut paulo post referemus,Muraec foetoris fastidio Cimicibus simitias DE MULTI PEDIBUS. c AR m

Multipedes,Graeci κουαρίδωρ,ονεse Θc D-r,Germani a fel=en: Itali nunc porceitiones uocat.Parua sint animalcula,colore liuido ceu asini,unde etia nome:multisiupedibus ingrediuntiir. Inueniuntur in humidis muris,sub lapidibus oc aquariis uasii bus. Atqui Scolopeiadra etiam Latinis centipes ec multipes interdum uocatur. Viadendum igitur ne synonimis decepti, res natura diuersas confundamus.

Σii ν 'cis , Latinis Blatta limatur, insedium ex Scarabeorum genere, quod a Gethlanis cinaeroidefer 5c conitefer appellatur Circa furnos Si cistas quibus sarina reponitur,uiuens. Eius plura sunt genera,magnitudine,figura re aliis proprietatibus quibusdam dignoscenda Vnum est quod ante paucos annos Nurmbergae apparere coepit. Nurenbergensescta is aberi uocant,hoc est, euos,quoniam ab hac gente in eam urbem allatum credatur. E si di aliud genus ex actita clune& odoris teis dio mulsum. Frequens hoc in cubiculis tenebrosis, non in sublime,sed in terra existructis,et libero aere no perflatis. Altis hoc pedibus , lento* graditur incessu. Ottho Brunselsius ratus est,Blattas esse uocales illos 5ctotas noctes circa fornaces in aestua,

riis re focos dormienti familiae obstrepentes Gryllos, quos Ge mani et Delmen oc Stimi pariter Latinis, Grillen appellant,ned hi suum genus a Blattis diuersum habent. Φςη.

DE MARINO PULMONE. cARMarinus Pulmo ex eorum est genere,quae Graeci οφυτα uocant. Est autem paraetim pulmoni, partim spongis similis. Exiccatus contrahitur,aqus uero immersus mirum in modum intumescit.Affertur interdis ad nos cum spongiis. An uero in nostro quoque mari nascatur,nondum comperimus. sv ILLVA AGNINVS, URSINVsQVE PvLMONE L cAp. 4m DE VULPINO PULMONE. c Ap. Α .

Vulpinus Pulmo in omnibus pharmacopoliis reponitis, seruatur ad humanipulmonis uicia. Fit ex eo Eclegina,vulgo lolioch de pulmone vulpis dictu ad eadem

utile. DE IOCINORIBVs. c AP. 4r. 4' a. 69.

Astititnum, Aprinum,Hircinum,canis rabidi ec Mergiiocinora, de quihus dei ceps diuisis capitibus in quibusdam exemplaribus agit Dioscorides, nullum hodie in medicina usum habent. Vulpinum uero hepa in omnibus pharmacopoIiis repomtur,hepatis humani infirmitatibus quibusdam expetitum. DE MARIS CERVI GENITALI. CAP. 43, Cerui genitale uulgo in pharmacopoliis medicinae gratia non matur. Principea uero quidam,nobiles,& uenatores,id tanquam singulare medi nentum aduersus pestem,morbum comitialem-ad excitandam emortuam uenerem repositum cuin stodiunt: τDE AGINI CAPRARUMQUE UNGULIS. cAP. Nota sunt haec animalia eorummungulae, de quibus hoc loco Dioscoridi sermo est. Utuntur iisdem sussitis nonnisi contra muliebrium locorum strangulationema DE EQUO RVΜ LICHENIBVS. cAP. M. Assvnstitae utLatini uocat impetigo,in superficie cutis serpes exulceratio est,qusa Germanis dicitur. Simile his in equorum cruribus infra genua nascunt iniichenes,

78쪽

ANNOTAT VALERII c ORDI

nulli equites S iuri appellant. Eos etiam ueteres ad Medicinam rec Pere de dignati sunt. PVNGULAE c APRINAE. c AP. 66. DE VETERUM cALCEAMENTORVM c ORIO. c AP. o. Calceamentorum ueteri Coriodi soleis in cineremustis uulgus traintertrigines di humentes infantium 1nfeminibus exulcerationes utitur.

saualetudine uescuntur homines.cANDi DUM OVI. cAP. n.

Cicadae in Germania non nisi calidissimis regionibus reperiunet superiori Pannoniased non Dequcntes. Nequaquam enim sunt in enosaI1entia in esecta uuae Germani Deliscvrecten uocant. In italia uero Cicadrum magna est fieouentia. Germani eas mec Da uerboctes iocularissius pellant,quasit arboreas capras ct Auenarios capros, quae nomina illis a militibus nostris qui inItalia res gesssierunt sunt indita. DE Loeus ris CAP. ς' Asiaricata Oriente,quibus diuerta gentes uescuntur: hae gregatim sublatae,dmmixtus ultrices scelerium nostrorum Poens,inuarias omiSpari seruntur in tia ut solem arceant di totas regioneScum se demiserint, obteganr irentem sine , re quidquid tenerum&herbaceum, depasicentes. Venerunxi O uti notrios in Germaniam . quod ideo reserimus quoniam antea inaudit: Nnulla historia traditum fuit. Sunt hae nostratibus multo maiores, sormal & habitu insole, orris inplures&tas habent, qtimus non ex interuallo ceu salientes uolan sed contini aliarum auium instar per aera seruntur. quotquot autem in Germa mamue erant pruinis oppressis perierunt, magna putredii ieci istore regiones in

GiezMetuebam agrostes ueris initio multό numerosiorem sobolen ipsos par a

dicunt.quam Germani et a Cerme nominant Et Suonimum est gentiS, sed pIura. O aedam in Ericetis,quaedam in agris uiuunt. Aucupes stat S nominibus ea diligen-- st miluunt. Nam aure et venuocant CanoraSillas agris incorium euoal vites. . cydelevienIquae in Ericetis agunt,non ita uocales re canoras.

Hirundinum species omnibus cognitae sunt. Germani eas S

79쪽

IM DI oscORIDIS LIB. II. 3ω generali omnes uocabulo. Sunt urbanae ut domibus nidificantes, sunt Murariae ecLittorales, qus ripas et clitios excavant. Quedam etiam Apodes dicuntur breuibus admodum pedibus,quibus neque ingredi, neque attollere se ualent: itaque sine podibus creduntur. Sunt hae nigriores reliquis & torosiores. Eaedem uenenosae a Qui huidam creduntur. IDE EBORE. c Ap. 6r. Soli Elephantorum dentes Ebur sunt. Fuit hoc omnibus seculis preciosissimum. Hodie uero non raro Marinarum quarundam helluarum dentes pro Ebois retostenduntur:sed facile fraudem ostendit rarior oc fungosior matella cum Ebois r uero unde pectines alia quaedam delicatiora opera in densior oc compactiorata ueluti m remulata sit.Germani Ebur Deifferabeii Ihoc est,Elephanti ossa appel

Testis os est in iunctura pedum, quod Germani eiu 2 hte uocant. Non tamenqus uis animalia Talos habent, sed bisulca tantum.

DE c ERUIcORNV. c AP. 63. Ceruorum cornua omnibus nota sunt. Plurimum tamen refert ut credimi)quo tempore Seruis decidant aut reponantur, si iis in medicina uti uoluerimus. Habent autem multas re essicaces in medicina uires: ex praestaret eo potius contra uenena uti,qu ostentoso unicornis Indici cornu, quod nunquam uerum uirino habetur

MDrt Graecis Scarabaeum si gnificat: unde diminutivaso aκ- is dicimtur parui ct in uu idi aurei coloris oblongi Scarabae qui Germanis Solitarer aupellantur, quorum adhuc est in medicina usus: Dequenter hae in fraxino A listustro, nam harum si torum pastu mirum in modum alliciuntur. e. s di odori insecta, Pinerucae uero, quae Graecis πιτυοκαμ et M discuntur,Erucae sunt in Pino genitae, quarum hodie nullus est usus. Βουπρ,me uero sine zdubio est ueluti sylvestris cimex,qui Germanis cin crualisei uocatur quo deuora, ' to boues rumpuntur: unde & nomen illi a Graecis factum est. Formam hoc animal paruulo sed multo magis Cimici similem habet, altis ingredituri prellis et eliber genus,nostra EerentIa ut quidam putant.

DE SALAMANDRA CAP. 67.

pigrum illud di ignauum lacertarum genus.quod Germata Moa ius 2 Vψς x MVixi hoc demonstrari argumentis posset sta,

teuoc nigris maculis distinctus, cum irritatur lacteum uirus sudat. - ς conge ic

ae με , hos ς' Araneorum multa sunt genera, eum uerὁquiretis ad eapse F μ' η' 'das Muscas praetendit Aniavddest, Venatorem Graeci uocant. Aliud venus qui non ita artifici labore rudes telas in domibus texunt. Germani omne A Aeoagenerali

80쪽

ANNOTAT VALERII c ORDIoenerali uocabulo Spirinen uocant.Grsei etiam Phalangia interdum Araneos uocant.quamuis praeter Araneos etiam diuersum Pli angiorum genus reperiatur, Lacerii paruis p us,quam Araneis,fimile,quod Tarantula ab iSuocatur.

t Turant ulla nomen ab alijs in Italia hil ι tribuitur, ab alijs Phalangio. cordis diuersa animalia confundere ri

detur.

Chalcidicam lacertam siue sepem Nicander & Dioscorides lacertissimilem esse dicunt Seos autem a putrefaciendo dictus est,putrescit enim saniemPolidam emittit illius morsu factum uulnus Chalcidics uero nonae habet quod non uiridis sit,ut csteis rat lacerte sed erei coloris. Est etiam aliud serpentu genus quod similiter fres uoca,tur,sine pedibus,uipers simile,cuius Aetius meminit, diuersum penitus a Chalcidis

Scincus terrestris crocodili genus est,magnitudinelacerte, quo multis annis caruimus. Sed iam quorundam diligentia factum est, ut rursus ex Aegypto ad nos perforatur Pharmacopolae quos materialistas uocant, paritas quasdam aquatiles lacertas Salamandris similes pro Scincis, Scincorum marinorum nomine Uendunt, quorum usium omneS cauo e optarim,quoniam idem quod Salamandrae uirus habent. Quocirca nem antidotis ness uenerem cociliantibus medicamentis miscendas suademus. DE VERMIBVs TERRAE. CAP. Tr.

Terrae uermes Graeci rῆρ εντεtit,hoc est,terrae intestinaxatini Lumbricos, Germani t rore nieI siue legerimu euocant,qui omnibus noti sunt. DE MURE ARANEO- cAR ID Murem Araneum Graeci Mυγαλῆν uocant,quod mediam iter Mustesam 5c Mi rem mamitudinem ac forma habeat,non quod ex Mustela & Murenascatur,ut quidam credunnquonia natura inimicitis sunt inter Mures et Mustelas. Quo autem nomine Germanis appelletur,non certo assii mare audemus. Suspicamur tame magnos illos Mures quos Ex arteri Germani uocant,Mygalas est.. Sunt enim uenenati et eadem morsu nocumenta inserunt quae Mygalae, et Quinetiam urina eorum eodem quo uulnus modo conspersos assicit. Quapropter a Felibus non nisi maxima fame in Quadri pedam bilyria,Μurem araneum esse. dit, qui Germanice Spi0maus uel mu reappellamn uvRIBVL cAR T q. Praeter Araneos mures,sunt etiam marini,aquatici,ct in agris nati mures. Hoc uerὁ capite de urbanis siue domesticis muribuβ sermo habetur,qui ab omnibus cognois

Notum est omnibus Lac, cuius facultates secundum animalium differentias u

Auliae sunt Caseisecundumlinis qualitatem disserentis di lacultates. Differunt

SEARCH

MENU NAVIGATION