장음표시 사용
501쪽
igentiae radios in socios imprimunt iactu illo in utrisq; corruscantes,idq; fulgente il-Ia luce suprema tam abude, quam feliciter in cunctis,ut hic Sol in stellis,& multo magis:nam beatorum stellae in illius Solis naturam transibunt, dicente Saluatore: Fulgebunt Iusti,sicut Sol,in conspectu Dei Patris eoru m.Rident ciues illi,& gaudent luce ipsa, omnia quamuis diuersissima collustrante etenim, iam Filij lucis effecti, mere, & corpore in lucem eandem sunt conuersi: idq; manu ducente tiphoret Sole supram undano cum caeteris sephiroti praecedenti conclusionepotin contem- P. Maptatium homo intelligere,cur lex Dei abeth litera incipit: de quascrabitur,
quodea immaculata, quod erat cum eo cuncta componens, quodent conuem tens animas , quod facit dare structum in tempore seuo. Elchana Hebraeorum Doctor&mbali- p. g. sta peritissimus dicit, quod Moses accepta lege ab Angelo suo, qui Μittatron Serapanin dicitur, interrogauit eum; quare lex abeth inchoaretur* Cui Angelus:Etiam,si ab aliqua caeterarum literaris principiusumpsisset, eadem quaestionem proponere po-
502쪽
ro Co Ne Lus Io NEs utilis:quasi a responsione deviare videba. xur.Vltimo respondit, dicens:exorditur ab heth: eo quod si diuinae sapietice sigillum, qui est Filius, ut ostentaret, legem esse di- iuina sapientia factam,seu a verbo,vel Filio. unde August. de Trinitate i . Et m. deci- .uit. Dei, dici qubd lex primo erat in verbo, priusquam Mosi traderetur ad promulga-dum: & haec est ratio, cur Christus dicitur arbor boni, & mali, quia in se continet legem prohibentem malum,&inducentem ad bonum. Et Paul. In ipso sunt repositio-mnes thesauri sapientiae, circ. A' belli igitur incipit,vi ostendatur venisse a Filio. Vnde nota, quod tabernaculum a parte Orietat 1 apertum erat,quia figurabat primu & summum tabernaculum, verbum diuinii videlice in quo ut Ioannes inquit) quod factum
est,praeerat,& habebat esse vitale , antequain formas particulares explicaretur. Cuius
verbi s secundum antiquos Theologos) sigillum est beth p, a parte anteriori apertum: Vnde magno mysterio denotatur, quod verbum .& filius Dei apertus est paterno Orienti, suscipiens ab eo quicquid habet. Sicut i- .psemet profitetur, dicens: Omnia dedit mihi Pater :&iterum: Omnia, quae dedi
sti mihi ab te sunt Et iterum: Omnia tradi-
503쪽
ea sunt mihi a Patre meo. Quod verbun dc , Filius habet pro sigillo belli ut dixi. Beth, m au tem, ut uries dixi, domum significat. Vnde denotatur, quod ipse sit praecipua
domus, per hoc tabernaculum figurata. Et Propter noc canit Psalmographus: Omnia. in sapientia fecisti. Vnde Targum Ieroso-. limitanus, ubi nota habemus: In principio creauit Deus: habetur: Bechocmach: id est,in sapientia creauit Deus coelum & terra vlsupra patuit) De quo Elch aia pulchre & diffuse pertractat, declarans, quod principi u fabricet incipit a belli,quod
domum significatsapientia. In qua sapientia, tanqua min domo, prae existebant omnia, antequam por Elohim, vel per Spiritu sanetum in proprias formas explicarentur.Est nim chocinali Filius seu sapietia paterna, fundamentum omnium. Iuxta illud Apostoli: Portans omnia verbo virtutis suae. Et alibi: In ipso sunt condita uniuersa in coelo &in terra, visibilia & inuisibilia. Et id quia intelligendo: id est, in sapientia Deus omnia fabricauit Sapientia autem & verbum Dei unicu est, quo intelligit seipsum& creaturam. Nec enim poterant a Deo operante per intellectum produci res, nisi in verbo. Communicatio vero ad extra,
504쪽
7 et Co Ne L vs Io Nasquae amore fit, per Spiritum sanctum, qa est amor,producta est. Omnium igitur m marum particularium, vis est a Spiritu sancto,eas explicate .Est igitur verbum, quod
caro factu est, illud, in quo ut spost lus ait
codi ta sunt uniuersa: & in quo omnia prί existebat veluti in domo sut dixi unde David: Omnia in sapientia fecisti, quam sapientia, Elchana filium vocat. Et ne tantum per ipsam sunt facta,quinimo etiam per eadem yiuunt, praebens vitam omnibus: Ac lux praebens formas & particularia lumina rebus. Incepi tergo lex in Betha dicens: Berest et Uuria, quia belli ta significat domus τι dixi) & indicat sapientiam diuinam siue superiorem: in qua omnia collata erant prius . quam in formas proprias educerentur: & per ipsam producta sunt omnia, iuxta illud Ioannis: qui dixit omnia praefuisse in verbo,veluti vita quanda creatricem: &postea omnia, per ipsum verbii facta fuisse. Sequitur litera res, . quonia cu beth a, importas duo in numero denotet primu productum in diuinis, qui est Filius, & secunda persona Trinitatis. Res 'simportas duo centenariasinnuit primam rem productam Τn rebus crassissimis, materiam videlicet,
quae apud Pythagoreos denotatur per duali-
505쪽
dualitatem. Tertio loco patieL leph Η, itera quidem diuini tatis, &primi fontis omnium bonorum, innuens quonia pro ducta materia, interuenit dator formarum, qui yt Elchana ait) influens in belli α&res dat, ut materia formetur,&vivificetur per Filium, qui est sapientia creatrix, ct omnium rerum vita : &iuncto aleph Rcum belli a fit ab quod Patrem signi M. Cat, qui Pater non potest esse sine Filio. Et sic Hebraice ostenditur Trinitas. nam de Spiritu sancto,nulla est apud eos ambiguitas. Qui primus dator formarum deduces formam in materiam, quae praeerat in Filio, tanquam idea, & vita rei producendae,
causat scim ., quae litera ternarium centenariorum importat: innuens expresse illis, qui huiusmodi mysteria norunt, quod in materia illa crassa produ cta sit forma. Et cum nihil stare possit in Mundo nisi repleatur diuinitate : iuxta illud propheticum : auferes Spiritum eorum,quem scilicet vivificantem dedisti eis, & deficient,ac in puluerem reuertentur:aperiente autemtς manum tuam, omnia implebuntur bonitate, siuedc magis proprie,Vbertate. Ideo
quinto loco ponitur lod ', quae litera diuinitatem significat rebus infulam,& omnia Gg s replenis
506쪽
replentemnuxta illud Ieremiae: Coelum rererram ego impleo. Quae plenitudo prius fuit in Christo, dicente Paulo : Quoniam Placuit,Patri videlicet, omnem pleni tu dinem habitare facere in eo. Omnibus itaq; sic productis, coaceruata est massa generis humani, &separatus electorum coetus dictus popuIus Israel: ad quem solum repa randum venit Messias. Et ut etiam hunc complecteretur in primo verbo legis, ta historiae mundanae fabricae addidit Tau n, quod congregationem Israel significat,si
ut ait Elchana: Quorum omnium summa
rius est sensus : In sapientia, quae est Verbum, & Filius summi Patris, producta est
prima materia omnium rerum : postea Rfonte omnium bonorum data est forma rebus ς &consequenter omnia sunt boni- rate completa et & tandem propter genus hominum,propter quos facta sunt omnia: dedit ei legem, ut per eius obseruantiam, reduceret illud ad ipsum Deum, quaecuncta, cum reduci debeant ad illud primum, a quo prodierunt:prima litera secundae dictionis iterum est belli di, sigillum sapientiae, quae Christus est: & est principium diari ctionis Barama, denotado quod Messias reducit homine, mediante obseruatione legis,
507쪽
legis, quae incipit a Beth z.Lex Sc arbor vitae, atq; Messias idem sunt. Et si dicatur arisbor scientiae boni& mali: habuit tamen a Patre doctrinam. Nam sicut arbor omnem vim suam trahit a semine, conlata & irri, gata terra a superno influYu : sic Christus virtutem seminariam habuit a Patre. Ipse enim Pater, memoria foecunda dictus: se , men aut germen produxit in arbore illa, quae irrigata fuit, & continue irrigatur ab influxu luperiori, Patris videlicet , ipsum Filium continue producentis. Sicut Doctores sane exponunt dictum prophetae: Ego hodie genui te.Nam Pater semper generauit & quotidie generat Filiu. Quem admodum Sol semper produxi & conti'nne producit radios suos. Fouetur autem haec arbor, quae Christus est,in terra viventium,quae est diuina essentia, ei a Patre comunicata, ut bene exponunt sapientes illud Christi: Quod dedit mihi Pater, maius est omnibus: id eii ,diuina essentia. LeX e- ni in mirabili cotinet testimonia: ideo data est a Deo, cum adeo sit Piunda,& imme- fa,ut sapientia &splendore ipsius,atq; artia fictu, nullii humanum ingeniti excogitare potuerit. Hinc ipsamet perhibet testimo-ntu, quod sit data a Deo:vt patet bene inspicienti
508쪽
cienti ipsius mirabilia. De quibus mirabi- 'ibus Propheta canit: Reuela oculos meos,&conlyderabo mirabilia de lege tua. Et est restimonium fidele de praemio bene merentibus reddendo, & poena male operantibus infligenda. Hinc videmus multos secundum legem punitos: in testimonium videlicet, quod tandem unusquis'; reportabit mercedem in lege promissam. Est nempe lex causa falutis:&s Paulus dicat: Lex subin trauit ut abudaret delimina:& paulo superius: Cum lex non esset,pe Catum non imputabatur.Et alibi dicit Virtus vero peccati lex. Idem tamen Paulus dicit: Lex qu idem sancta, & mandatu sanctum. Et propheta: Lex Domini imi culata,conuertens animas. Lexigitur sil velut Sol,qui illustratilaetificat,& vitam praebet: oculos aute lippientes offendit: iacusi&vinum,quod hominis cor laetificat bene dispositi: praebet autem mortem pleuriticis,& febricitantibus .Pari modo Christus, in quo descripta est lex, fuit in ruinam Ain resurrectionem multorum in Israel: ut Si melion praedixerat. Sic & corpus ipsius, ut canit Ecclesia : Mors est malis, vita bonis. Data est igitur lex, in nostram utilitatem: vr ordinarentur ossa corporis nostri,&nerui
509쪽
CARA L. ta OeΑ1. 7 f&nerui omnes, quos h. bemus:& per obseruantiam ipsorum , meremur promissa praemia.Ideo dat fructum, remunerationis in tempore suo. Data etiam sunt illa mandata, ut homo haberet, unde exerceret intellectum & portionem illam superiorem:& patefieret sibi via per quam ad diuina conscenderet. Ideo conuertit animas ad diuina speculanda. Nam homo in Deum conscendere non poteli, sine lumine Scripturarum. Hoc aperte depromit Baruch, dum ait: Non est qui possit 1cire viam eius, nec qui excogitet semitas eius: sed qui scit uniuersa nouit eam,&tradidit eam Iahacob puero suo,& Israel dilecto suo,in lege videlicet. Post haec, ut ipsemet Baruch μb- infert, in terris visus est , tradens videlicet Iumen Euangelicum,quia sicut Sol non vi detur nisi in lumine ab ipso emanante: sic Deus non potest deprehendi nisi in tu mine diuino. iuxta illud prophetae: In lumine tuo, videbimus lumen. Haec omnia intelliguntur de Mess ia filio Dei, qui dicitur 'Iex. Lex ista secundum Elchana, quatuor producit effectus, in superiori conclusione notatos: per hoc Μoles in lege prim bMu- di fabricam assignauit, hominumque notabilium generationem, ac eorum notabia
510쪽
η. t eo x c i .s ih Na ἐ-les, &praecipuos effectus, usque ad Abra hamum, qui Dei cultum ampliauit. dehinc Iudaeorum captiuitatem, ac eorum liber rionem: ultimo ponit legem in mole Sina habitam. Ratio huius fuit; ut ostenderet nobis, quemadmodu Deo debemus, necranthin creationis ratione : sed etiam liberationis, &redemptionis:&ideo, quamuis Dei filius, noster sit creator: &consequenter et obedire debeamus. Volsit prpterea Pater aeternus quod eidem Filio de
beamus etiam humano iure, Aempe redemptionis ratione : volunt enim leges humanae redemptum a seruitute, redemptori ad pretij solutionem debere : vel ei
seruire quinquennium; nos vero sumus a Dei filio a peccati seruitute, & Diaboli liberati ; nec eius sanguinis pretio aequius, Iens reddere possumus: quare quinque annos ei seruire tenemur : id est,quinque aetatibus ; iccirco dicit Zacharias: Vt Iane ti-' more, de manu inimicorum nostrorum liberati, serviamus ei, in sanctitate & iustitia coram ipso omnibus diebus vitae nostrae. unde soluitur dubitatio illa, cum Christit sit paternae haereditatis haeres, quare Luc. dicitur : Oportuit Christum pati,&ita inerare in gloriam suam'Respondetur,qu oct