장음표시 사용
21쪽
& ttinum, & haec non distinguitur ab habitu fidei t& de Τheologia in hoc sensu non agimus tric , sed in libro tertio , & in proprio tractatu . Secundo sumitur pro habitu, quo discurrimus circa veritates illas ii pernaturales ex princ piis fidei, sive explicando gemma nos sensus Sciipturarum , ut in Theolo ia positiva: sive ex propositionibus revelatis , & creditis, ac d finitis ias inserendo per legitimum discursum , ut fit in Seholastica, argumentativa. His suppositis. quaerimus, an adsit in Ecclesia limiusmodi doctrina supernaturalis ὶ An , & quom
do distinguatut ab habitu fidei t di quotuplex illa sit '
Cons. I. Theologia , de qua hic agimus , est habiatus intelianualis , supernaturalis , quo ex principiis dei discurrimus de Deo , rebusque divinis , O haec revera datur in Leciosa. Prob. I .ex Seoto si J admittente triplicem habitum , quem l otest habere homo de divinis cum fide. Priamus eis , quem habere potest ex sensu sisterae Scripturae
Sacrae de creditis, revelatis . Secundus ,qualem habet exponendo Scripturam , explicando conclusioner,' solvendo ea, 'uae videntur contraria. Teratus,
qualis habitus fuit an mentibus recipieriribus primo fetentiam , ere. Ille secundus habitus pertinet ad
Theologiam Me qua hic agimus,& alibi dicit L quod
quinque sunt graisus cognitionis de Deo ; di quod qua ta cognitio est illa, quae opitulatur piis, de defenditur contra impios , in cum Litteraesensus cognoscitur,. O unus locus Littemae per alium exponitur, O persua-ἰs nes adducuntur , ct contra impios defenditur. Ha- . bes igitur di naturam,&existentiam Tlleologiae tu
Prob. a. ex D. Aug. dicente, quod Theotorias scientia , qua fides saluberrima , quae ad veram beas : tudinem iacit, gignirur, nutritur , defenditur, roborarur. Vides existentiam, di naturam Theologia .. qualem descripsimus . . Prob.3. quia hic explicatur natura illius doctrinae, .. secundum quod communiter ab omnibus usurpatur, . di traditur. Dicitur i. habitus , & quidem inteli
ciualis, di id ponitur loco generis, di per id in
22쪽
enIt eum scientia. a. Supernaturalis , & sic adhue
eonvenit cum fide: sed iam differt a scientiis naturalibus i ut Metaphysica, quae est habitus naturalis. I. discurrιmus de Deo ex Diaeipiis fidei, & sie dissert an de pura, quae proprie non eu discursiva , &adhuc a Metaphysica , quae discurrit quidem de Deo, sed ex ptineipsis naturalibus, & lumine rationis pu-thnaturalis , ergo lassicienter describitur haec Theologia. Quod autem existat , non indiget alia Probatione .
Porro Theologia , ut vides , distinguitur a pura
fide, quae est habitus supernaturalis , inclinans ad aia sentiendum vetitatibus revelatis praecise ob vera talem revelantis, & respicit Velitates revelatas, ut Tales, sive sit discursiva , sive non de quo dicetur tuo loco. Haec vero discurrit circa propositiones revelaras 3 ex quibus , dc ex aliis naturaliter notis elicit per legitimam conseq; alias veritates, aut illas explicat , roborat, suadet, atque defendit contra imp agnantes, & impios, ae incredulos: aut versatur in exvlicando germano sensu Scripturae Sacrae ex principiis aliarum scientiarum , vel ex aliis locis eiusdem Scripturae, aut ex sententia Patrum , & Do storum; Late sumpta dividi solet I .in naturale,quae ex principiis pure naturalibus discurrit de Deo, ut Meta- physica, dc supernaturaum, quae ex prineipiis supernaturalibus , lc. fidei , seu ex revelatis , licet habeat aliquid immixtum de lumine , dc Diincipiis naturali bus, mixtam, quae lumine tum naturali, tum supernaturali comparatur, qualis est Scholastica. a. ituralem dividebat Varro in Mistieam , seu sabulosamMuae propria est Poetarum prophanorum,
de Diis suis , sub fabularum figmentis, loquentium; Phseam , qua NEUOphi de Deo, rationis naturalis
ductu , aliqua dicunt dcci siem, seu Politicam, suae ad Sacerdotes , dc Principes pertinebat, quatenus illis incumbebat, populos in divinorum cultu instrue-ete . Supernaturalis vero dividitur in Smialieam ,
quae sub figuris , & symbolss explicat divina; ut cum tribuit Deo pedes, manusi iram, furorem, aut i tum repraesentat stib figuris Sotir, Ignis , Regis,
dic. 2. Demonstranφem , quae loquitur de Deo verbis propriis, quantum fieri potest, ut cum dicimus
23쪽
. illum esse bonum , sapientem , iustum , trinum senum , dcc. licet enim has loquut Ones sumamus excreaturis : tamen m is Proprie conveniunt Deo, scilicet eminenter, di sublatis desectibus, cum quibus sunt in creaturis, ideo dixi,quantum fieri potest. Nam ut videbimus, non possumus in statu praesenti viae
Mimare de Deo conceptus proprios, nisi ex comm nibus, quos accipimus ex creaturis.' affirmantem , quae Deo tribuit aliquas persectiones, ut sapientiam, iustitiam , dce. 4. negantem , quae ab eo removet imperfectiones, V. g. mutabilitatem , ignorantiam, dcc.
s. ροδιλam, quae praecipuE occupatur in explicanda Sacra Scriptura, &sic ponit prima principia totius doctrinae Christianae , ideo dicta fundamentatis, quia ponit fundamenta totius Theologiae . 6. Schol Acam. seu Methodieam , quae more Philosophico, scirationibus, &argumentis Versatur circa Veritates, &materias fidei, ut eas explicet, suadeat , & defendat, notando accuratius, &iubtilius ea, quae vel ex fide consequuntur , & conveniunt, Vel qme illi repugnant, di sic iuvat, ut tenebrae, quas haeretici suis sophismatibus, o fallaciis ostundere nituntur rebus fidei, depellantur . Potiva autem, α Scho sua conveniunt in obiecto, ti Principiis, di mediis: nam utraque versat circa Deum, di divina , &praeter Scripturam, utitur Traditionibus Apostolicis, & DNeretis Gnciliorum Ecclesiae, di sententiis Patrum ,&Do tum ad firmandas Veritates catholicas, & uir Rite argumentatur: sed Positi oratorio magis stylo:
Seholastica autem philosophico, seu syli isti .n m
ratem, quaest. circa mores humanos dirigendos ver
satur, & quidem resolutive, seu affective, & praecipiendo magis , quam disputando. Solet etiam dividi ratione subjectorum, in quibus existit, i a Theologiam Dei, qua Deus se ipsum , Momnia in se, & Verbosito comprehendit, debeat rum, quae de dicitur qua illi in coelo Deum vident facie ad faciem , & miat,um , qualis est nostra i quae & abfractiva dicitur, quia ex revelatione . tantum illium agnoscimus, vel per discursum ex crea
turis , & de hac tertia his agimus. Scotus adhuc distinguit Theologiam. in se , &ηnis. Prima est i uir cognitiode objecto Theologico,
24쪽
otialem ipsunt obiectum natum est causare In intelle ctu sibi proportionato. Secunda vero est talis, qu Iem intellectus noster pro hoc statu natus est habero de obiecto Theologico v. g. de Deo: &sic possunt considerari omnes cognitiones , de scientieter agimus fg autem principaliter de Theologiam n ιs, seu no- , φ' sera: iratum enim nobis refert disputare , qualis sit 'si infe - . Denique dividitur in Theologiam neessariorum ,& contingentium. Prima agit de veritatibus , quaei sunt ad instra, seu necessariae in Deo et ut, quod sit , quod si unus , trinus: quod Pater generet, quod filius , & pater spirent. Secunda vero agit de illis, quἴ sunt ad extra& peraguntur in tempore, ut quod 'I Deus creaverit, quod verbum sit incarnatum , qubdγ' instituerit sacramenta: eiustriodi etiam sunt iustifica. illi ςdemptio, glorificatio, dic. 'ε, a
UAESTIO II. Theotitia sit sientiat qualis r an nactica, ima speeulativa r an sit sapientia ZSCibentiae nomen late sumitur pro omni cognitione vera, & hoc sensu eam definit siJ Arist. qua aurima a mando, vel negando dicit ureum: & sic fides, qua cognoscimus Deum ex revelatione divina , imodi Romam, & Oceanum ex revelatione humaria, diaci potest scientia : absit, inquit ad s. Aug. ut stare maneremus, quae te simonis Adicimus aliorum , alioquin esse nescimus Oceanum. Stricte autem sinimal es-gnitionem certam , & eVidentem rei necesiariae, partam per demonstrationem: ideo ad hanc scientiam requiritur I. ut sit vera, dc certa, dc sic distinguiatur ab ei tore, & opinione . a. Ut sit de re necessaria , quae aliter non possit se habere, quam ut cognoscitur, alioqui certa non esset. 3. Evidens , st. per causas, autes eius, quorum connexio clari sume appareat intellectui, dc sic distinguitur etiam a fide divina, quae quidem est certimina , & de rebus necessariis, verb. grat. de Deo , sed obscura , oc penigmatica ,
25쪽
quippe nititur solo dicto Dei revelantis. . it sit. parta per discursum S uo isticum de sie dimeri ab habitu primorum princiρArum , qui dicitur In ellectus , quo cognoscuntur prima Principia ex sola termin tum apprehensione φffert etiam a visione beata , quae est simplex intuitio Dei. An autem discursus ille debeat esse sormalis, & explicitus L an virtualis , & eminentialis sumeiat Z lis est de nomine. Deus. non discurrit formaliter, sed eminenter, & tamen i l-
li tribuitur scientia. fi J Unde Theoloria in se non essscientia , quantum ad hanc ultimam eonctionem , sed quantum ad alias tres conditiones es seientia in se, oe. in intellectu divino, inquit Doctor . Omnia enim sunt nuda, o aperta oculis ejus , ais Sapiens , set nota potest formaliter discurrere , quia omnia novit uno,
ac simplicissimo intuitu . Restat ergo difficultas de
Theologia beatorum , & nostra. Rursus cognitio nostra de Deo potest niti vel Iu-minesidet, quod obscurum est, sicut lumen noctumnum , & quo viaemus per speculum in aenigmate, Veta. Lumine fetentiae aut Infusa a Deo , aut aequimae per discursum , quo ex propositionibus revelatis, &adminiculo scientiarum naturalium , seu rationis naturalis elicimus conclusiones de rebus divinis. I. Vel lumine speciali divinae contemplationis , quo Deus specialiter aliquos elevat, & rapit ad mysteriq-rum , dc arcanorum suorum intelligentiam in hac viata , ut contigit Paulo, dc aliquotaliis c De isto lumine non discurrimus, nec de primor nam istud tertium est clarissimum, dc extra ordinem : Primum vero est obscurum : sed de a. quod partim nasciture primo, a quo habet aliquid evidentiae. De natura, & conditionibus scientiae diximus inLogica,
di de differentia, de conditionibus practici, &wς-culativi.
Conet. I. Theologia. Beatorum diei potest satis propras Anxia , non autem nostra . Est communis quoad 1. par. dce Ommunior quoad a. Prob. I. par. ex Scod a' dicente . Potest eomedi, quod Beatus vere potes habere frientiam theologicam quantum ad omnes tanditiones seientia , e.ergo dcc. di
26쪽
Prob. anm. quia est cognitio certa, &evidens: videnteriim essentiam Dei in lumine gloriar, & facie ad faelem , quo nihil certius, nec evidentius di a de obi cto sit minε necessario, scilicet de Deo, a Ad quem non in transmntario , nec Pibstud s ab Ambratia . p. per causam essectuum: Vident enim omnia in essentia , quae est fons,&causa omnium attributorum , ει aliarum perfectionum , quae illi tributintur. 4. Percliseursum saltem virtualam , &eminentialem di nec illis repugnat formalis r nam ex visione essentiae possent inferre per legitimam conseq. reliquas omneSVeritates, quae inde manant; licet serte unico haec desecto videant latuitu: nam, inquit Doctor, quidd eas subrem , in quocumque lumine videatur , conpla et mistuat iter veritates , quas potesi facere notas inteli sui passivo a tali objecta, nee ais Uus essentialiter re-
quisit Iuccemonem tem Iris, notitiarum , cauta , &effectuum, vel piaemissatum, & conclusionis: Nee ordinem ipsius, sed ordinem naturaei qui consistit in 'hoc , quod principium distursus, seu praemiblis sit iraturaliter prilis notum, &ut sic sit causativum alto alas extremῖdiscursus, scillaei concIusionis; ergo ex Scoto,& ratione Theologia Beatorum habet omnes conditiones verae scientiae . .
- Dixi autem , faris proprie , qu la , In toto xlgore philommico videtur requiri formalis discursus, quo ex notis ignota inferantur et sed tamen de hoe non conventia nec valde curandinu est, dis citvirtualis. Prob.2. ex eodem, nam evidentia est necessaxis, &essentialis conditio verae scientiae 2 sed Theologia nocstra non potest esse evidens, ergo nec prosarie scientia, prodi mai. ex Molo. IJ Dico hoc, quod inseientiae
perfectionis e s quod revidens , O certa, & alibi dicit, quod 'dea es inha scientiam, quae est ex evidensia objecti a Probatur min. quia omnis conclusio Theologis nostrae est is idens: non enim IV,test esse evidentior fuis principiis 3 nam conclusio semititur debllistem partem , & persectio , quae non est inrausa, nequis esse in emctur probatur eadem min. in omni argumento nostrae Theologiae , principia, seu praemissae sunt de fide , aut eam supi onunt t
27쪽
fides autem es argumentum non apparentium , ex spostolo. Dices i. evidentiam non esse essentialem scientiae , sed accidentalem, quia requiritur, ut 'opter firmitatem adhaereat intellectus propositioni , aut conclusioni , hoc autem praestat certitudo, quae nascitur ex
principiis revelatis Contra I. cognitio clara est intrinsecε perfectior o scura, & non potest esse sine certitudine , sicut certiis indo potest esse sine claritate, ut patet de fide, quae certa est, & obscura: de si claritas quaereretur tantum. Propter certitudinem, & firmitatem assensus, habita certitudine quiesceret intellectus; sed hoc cons. est falsum , di contra experientiam 3 quilibet enim quaerit assentiri per se, &m proprio sensu , non Ve-x, tantiam ex alieno, ut facie fides, sed me consequens est falsum, ergo Be anticontra a. quia, sevidentia esset tantum conditio accidentalis, non saceret
eam disserrea εdeessentialiter; sed per evidentiam scientia distat essentialiter a fide, ut omnes fatentur: ergo est illi eg ntialis. Probatur mali accidens nou. sicit disserentiam euntiatem , nec constituiΓ esse tiam reis sed quod secit essentialiter di iste, consti-tuit essentiams juxta illud axioma receptissimum i Daiam est primipium constinuisum , O distinctivum
Dices a. Theologiam nostram esse evidentem ita Theologia Beatorum , cui subalternatur tanquam i serior superiori s &hoc lassicit, ut nostra habeat v
Contra I. quia gratis, & sine sundamento suppq-nitur illa subalternatio , ut dicemus et contra a. quia etiam supposita subaltematione illa, adhuc lumen fidei, quo intelligimus principia conclusionum nostrς Theologiae , est obscurum s ergo & ipsae conclusioness. nec illa subalternatio affert illis aliquam evidentiam; ergo nec facit, ut habeant rationem verae scientiae. PrQbatur conseq. ut aliqua cognitio nostra sit sciet tia , debet esse evidens in nais ; sed licet veritam res fidei sint evidentes Beatis, id non facit eas eVidentes in nobis s ergo neque, ut sint in nobis scie tificae.
28쪽
& i l lationis j non veto consequentis 3 quod lassicit ad
Contra i ve ra scientia debet esse ex prmissis re . tis , & evidentibus , ergo non sussicit evidentia ill tionis, seu consequentiae s alioqui χphismata, 6e con- elusiones probabiles essent scientincae 3 concludunt enim vi formae. quae evidentem habent conseque tiam , vi formae syllogisticae s Nam evidenter inserintur , quhd asinus est risibilis ex his praemissis; asianus est homo sed omnis homo est risibilis ; ergo sinus est risibilis. Ita&in isto; omnis mater diligit filium, sed Anna est mater Petri ue ergo diligit Petrum 3 & tamen nullus dixerit has conclusiones esse scientificas. Contra a. quia si assensus conclusionis Theologicae attenderetur penes vim formae, de illationis, non pertineret ad Theologiam, sed ad Logicam . Attenditur ergo penes veritatem, & astensum Praemissarum, diveritatem consequentis, qui sin
Erat ad fidem, & Theologiam, Se desarum est sidex S. Thoma,de memoriter tenente Geometriam , si non propter media geometrica eis assentitur , non bei sciensiam Geometriae.
Objic. praeterea r. ex Script. & N. Fides, & The logia dicitur scientia,ut cum D.Paulus dicit,saJ quislseientia destruetur, & quod aliis datur sermoselentig , nempe Theologis , Γ3J & D. Augustinus eam vocat Dimriam, qua sides genitur, O nutritur ue ergo est
vere scientia. . Res P. MD anti non enim liaec Ioca loquuntur de scientia proprie; alioqui non destrueretur in patria, ut docet Apostolus, sed potius maneret, Pex-ficeretur in claritate 3 nec diceret nostram risionem esse nunc perspeculum in aenigmate , sed evidentem. Loquitur ergo de cognitione per fidem, quae est o scura. Idem est de Augustino. Inst. S.Hieronymus L J dicit,Theologiam nostram perseverare in celis, discamus in terris, quαrum scientia perseveret nobiscum in coetus; sed in cςlis erit scientia i ergo di in terris . .
stes. d. ant. 6c locum Hieronymi; perseverabit quo A s ad deverit. a. s. ad 6. sad I. coris. II. o 1λ. sic ia. de trini. Diff. ad Pavi.
29쪽
ad propositiones obiecti ivas. ,. & materiales; concia ant. quoad propositiones formales , lumen, aut petii, cipia , & formalem rationem scientiae , neg. ant. &conseq. In coelis erunt eadem obiecta , sed evacuabs tui ob curitas fidei, dc succedet claritas stientiae bea
Inst. a. omnis habitus cognoscitivus, & intellectualis est vel intellectus seu habitus principiorum, Vel scientia , vel ars , Vel prudentia, vel opinio, sed Theologia nostra est habitus cor noscitivus , &non est intellectus , nec ars , nec Oeinio , nec Prudentia ergo est scientia. Resp. neg. mai. nam fides supernaturuis, quam, non novit Aristoteles , nec numeravit, est etiam habitus cognoscitivus, & intellectualis , & ad eam pertinet Tneologia nostra , est enim fides explicata& acquisita per studium cum intellectui, de lumine naturali, oc aliarumi scientiarum auxilio, supposita revelatione divina , .cui maxime innititur. Potest etiam reduci ad scientiam propter suam certitudinem , di propter modum procedendi qui est scientificus , a mure tiam ad habitum sapientiae, quatenus est deprimis, altissimis causis, inquit Scotus L 1 a ex S
Augustino. Obile. a. quilibet fidelis tenetur firmiter credere atticulos fides, ergo sunt veri evidenter. Probatur conseq . nemo tenetur credere id ι cui potest suspicati subesse falsitaetem, sed possumus suspicari subesse falsitatem rei, quae non apparet evidenter Vera, ergo, si articuli fidei non sunt. evidenter veri, nemo, tenetur illos firmiter credere. Resp. neg.conseq. & min. Prob. nam n6n possumus ψsuspicari falsitatem in articulis, qui revelantur ab im allibili veritate, qualis est Deus , qui est necessario, di summε verax, & a quo revelati sint articuli fidei: . ideo tam firmiter debeo credere hoc, Deus est trinus, qu mi istud, Ges est, orto sole, aut istud, roxum G. majus sua parte. Inst. Ergo fides, & Theologia nostra est evidens in suis principiis probi assumptum . Evidens est, Deum esse veracem, ergo evidens est, articulos fidei , qΠos revelavid, esse veros , ergo, verita fidei.
30쪽
est o dens, ergo & Theologia est cientia, quia est ex principiis evidenter veris. Resp. I. neF. I conseq. &dist. 3 veritas fidei est videns, si evidens est revelatio, conta si non sit evidens, neg.cons. est quidem evidens, quod, quidquid Deus revelat. est verum , sed non est evidens, quod Deus hoc , vel illud in particulari, v. g. Deus est trinus , revelaverit et hoc quHem verum est , sed creditum, quatenus id nobis Ecclesia proponit ut revelatum a Deo. De hoc ex profesta dicemus in trasside fide. Inst. a. cognitio Theorigi de divinis est clarῖor e gnitione, Quam habet simplex Fidelis de eifilem, ' go illa est icientia, cum ista est fides, alioquin illa non esset doctior isto.
Resm neg. conse . & rationes eius: nam in file est plus, & minus claritatis, &obscuritatis , cognitio . ergo Theologi differt accidentali ter , cogniti ne idio , di licet utraque pertineat ad fidem, illa est magis explicita, dc clarior , ista obscuriori & --plicitior. Inst.I. ex Aug. issumen Theologiae differt a Iumine fidei propter claritatem . liud es lumen ad credendum , aliud ad inteuisendum . Lux increata. illuminat hominem duplici lumine Ianentiae , quo
sapientiam loquimur interperfector , 4 ut dicebat D.
Resp. Augustinum, & Patres loqui de scientia incommuniori sensu , non in rigoroso, ut nos hic I quimur edi per lumen intelligentiae forte intelligit lumen contemplationis, de Quo.dix inus supra, quod
quidem est clarius lumine fidei, i mole ipso habitu ordinario Theologiae, estque Theologia infusa, dc
de hac non loquimur. Objic. s. Scotum dicentem, quod Prophetae, Apo- noli, de alii Doctores Ecclesiae habuerunt scieatiam, non qu a eorum notitia de divinis erat evideas , sed . quia erat adeo firma , ut nullo modo potuerint dubitare . Tales habuerunt habitum praebentem magnum assensum ira , quod ius stante non potuerum
non assenti τι veritati . Illa tamen eertitudo non evidentia rei . . . fuit tamen cer