장음표시 사용
31쪽
&ttimim, & haec non distinguitur ab habitu fideἰ t& de Theologia in hoc sensu non agimus luc , sed in libro tertio, & in proprio tractatu . Secundo sumitur pro habitu, quo discurrimus circa veritates illas si : pernaturales ex princ piis fidei, sive explicando germanos sensus Scripturarum , ut in Theologia positiva: sive ex propositioniblis revelatis , & creditis, ac d finitis alias inserendo per legitimum discursum , ut fit in Seholastica, argumentativag. His suppositis. quaerimus, an adsit in Ecclesiali itismodi doctrina supernaturalis t An , & quom
do distinguatut ab habitu fidei i di quotuplex illa sit φ
ncl. I. Theologia , de qua hic agimus , est hab tus inteliactualis, supernaturalis, quo ex principiissia dei discurrimus de Deo , rebusque divinis , O haec revera datur in Ecclesia. Prob. I .ex Seoto ti l admittente triplicem habitum, quem potest habere homo de divinis cum fide. Primus eis , quem habere potest ex sensu sisterae Scripturae
Sacrae de ereditis, revelatis . Secrmdus,qualem habet exponendo Scripturam , er explicando conclusiones , est solvendo ea, eruae videntur contraria. Terrius, qualis habitus fuit an mentibus recipiensibus primo
scientiam , ere. Ille secundus habitus eertinet ad Theologiam Me qua hic agimus,& alibi dicit. quod
quinque sum gradus cognitionis de Deo ; & quod qua ta cognitio est illa, quae opitulatur piis, dc defenditur contra impios , ut cum Litterae, us cognoscitur,.qunus locus Litte a per alium e nitur, or persua: sisnes adducuntur , Cr contra impios defenditur. Ha- . hes igitur di naturam,&existentiam Theologiae jurii ta conclusionem nostram. Prob. a. ex D. Aug. dicente, quod Theologiae' scientia , qua sides saluberrima , quae ad veram beas tudinem iacit, g nitur, nutritur , defenditur, roboratur. Vides existentiam, di naturam Theologiae,. qualem descripsimus. Prob.3. quia hac explicatur natura illius doctrinae, .. secundum quod communiter ab omnibus usurpatur,. & traditur. Dicitur i. habitus , & quidem inteli ctualis, di id ponitur loco generis, di per id com
32쪽
venIt eum scientia. a. Supernaruralis, & se ad liue convenit cum fide: sed iam differt a scientiis naturalibus i ut Metaphysica, quae est habitus naturalis . I. discBrrιmus de Deo ex principiis fidei, & sie d insertande pura, quae proprie non est discursva , &adhuc a Metapissica , quae discurrit quidem de Deo, sed ex prinemiis naturalibus , & lumine rationis pure naturalis , ergo lassicienter describitur haec Τheologia. Quod autem existat, non indiget alia proba
Porro Theologia , ut vides , distinguitur a pura
fide, quae est habitus supernaturalis , inclinans ad assentiendum veritatibus revelatis praeretia ob veram-tatem revelantis, & respicit vetitates revelatas, ut tales, sue sit discursiva , sive non de quo dicetur suo loco. Haec vero discurrit circa propositiones r velaras ' ex quibus, & ex aliis naturaliter notis elicit per legitimam conseq; alias vetitates, aut illas explicat, roborat, suadet, atque defendit contra imp gnantes , Sc impios, ac incredulos: aut versatur in ex plicando germano sensu Scripturae Sacrae . ex principiis aliarum scientiarum , vel ex aliis locis eiusdem Scris turae, aut ex sententia patrum , & Do horum L Late sumpta dividi solet et .m naturale,quae ex principiis pure naturalibus discurrit de Deo, ut Meta- physica , &supernaturalem, quae ex principiis superis naturalibus., 1c. fidei , seu ex revelatis , licet habeat aliquid immixtum de lumine , dc Diincipiis naturalibus, dc mixtam, quae lumine tum naturali, tum supernaturali comparatur, qualis est Seholastisa. a. Aturalem dividebat Varro in 'stieam , seu fabulosam,quae propria est Poetarum prophanorum, de diis suis , sub fabularum figmentis, loquentium; Phoam , qua Phrusephi depeo, rationis naturalis ductu, aliqua dicunt dccimilem, seu Politicam, suae ad Sacerdotes, & Ptincipes pertinebat, quatenus illis incumbebat, populos in divinorum cultu instrue-ete . Supernaturalis vero dividitur in S)mbolieam , quae sub figuris , & symbolis explicat divina; ut cum tribuit Deo pedes, manus i iram, furorem, aut i tum repraesentat 14b figuris Solis , unis , Regis, α Demonstranoem , quae loquitur de Deo verbis pmpriis , quantum fieri potest, ut eum dicimus
33쪽
. illlim esse bonum , seplantem , iusum , trinum, num, M. licet enim has loquut Ones sumamus excreaturis e tamen m is proprie conveniunt Deo, scilicet eminenter, & sublatis defectibus, cum quibus sunt in creaturis, ideo iussxi,quantum fieri potest. Nam ut videbimus, non possumus instaru praesenti viae
Mimare de Deo conceptus Proprios, nisi ex comm nibus, quos accipimus ex creaturis. I. a mantem,
suae Deo tribuit aliquas persectiones, ut sapientiam, iustitiam , &c. 4. negantem, quae ab eo removet imperfectiones, V. g. mutabilitatem , ignorantiam, &c. s. positivam, quae praecipue occupatur in explicanda Sacra Scriptura, & sic ponit prima principia totius
doctrina Christianae , ideo dicta fundamentalis, quia
ponit fundamenta totius Theologiae . 6. Seholastiacam , seu Methodicam, quae more philosophico, scirationibus, & argumentis Versatur circa Veritates, &materias fidei, ut eas explicet, suadeat, & defendat, notando accuratius, &Iubtilius ea, quae vel ex fide consequuntur , & conveniunt, Vel quae illi repugnant, & sic iuvat, ut tenebrae, quas haeretici luis sophismatibus, & fallaciis offundere nituntur rebus fidei, depellantur . Positiva autem, de Scho silea conveniunt in obiecto, fine,Principiis, di mediis δε nam utraque versatile circa Deum, di di Vina , &praetex.Scripturam, utitur Traditionibus Apostolicis, & DNcretis Conciliorum Ecclesiae , & sententiis Patrum i&Doctorum ad firmandas veritates catholicas, & utraque argumentatur: sed Positiva oratorio masis stylo: Scholastica autem philosophico, seu sylloSisti .n m ratem, quae se. circa mores humanos dirigendos versatur, & quidem resol uti ve, seu affective, & praecipiendo magis , quam disputando. Solet etiam dividi ratione subjectorum, in quibus eustit, in Theologiam Dei, qua Deus se ipsum , Beomnia in se, & verbosito comprehendit, dc beat rum, quaq& dicitur inmitiva, qua illi in coelo Deum vident facie ad iaciem , de viatorum , qualis est nostra i quae di abfractiva dicitur, quia ex revelatione . tantum illum agnoscimus, vel per discursum ex cre turis , & de hac tertia hic agimus.
Scotus adhuc distingitit Theologiam in se , & in naris. Prima est talio cognitide objecto Theologico,
34쪽
quali ' ipsum obiectum natum est causare In intellectu sibi proportionato. Secunda vero est talis, qu Iem intellectus noster pro hoc statu natus est habere de obiecto Theologico v. g. de Deoi de sic possunt considerari omnes cognitiones , dc scientiae: agimus autem principaliter de Theologia H nabis, seu no- , stra: parum enim nobis refert disputare, qualis sit
Denique dividitur in Theologiam necessariorum ,& contingentium. Prima agit de Veritatibus , quae sunt , seu necessariae in Deo: ut, quod sit, quod sit unus , trinus: quod 'ater generet, quod filius , & pater spirent. Secunda vero agit de illis, ougiunt ad extra, & peraguntur in tempore, ut quod Deus creaverit, quod verbum sit incarnatum , qubdInltatuerat Sacramenta: elusinodi etiam sunt iustifica . tio, redemptio, glorificatio, dic.
-- Theologia sis scientiat qualist an nactica, ωAspeculati Z ansit sapientia ZSCientiae nomen late sumitur pro omni cognitione vera , & hoc stnsu eam definit siJ Arist. qua auia.
ma .rmando, vel negando dicit verum: & sic fides, qua cognoscimus Deum ex reVelatione divina , imo& Romam, & Oceanum ex revelatione humana, diaci potest scientia : absit, inquit GS. Aug. ut scire nos neremus, quae tesimonis Adicimus aliorum , alioquin esse seimus Oceanum. Stricte autem significat es-gnisionem cretam , & eVidentem rei necesiariae, partam per demonstrationem: ideo ad hanc scientiam 'requiritur I. ut sit vera, & certa, disic distinguiatur ab errore, & opinione . a. Ut sit de re necessaria , Dadialiter non possit se habere, quam ut cognoscitur, alioqui certa non esset. 3. Evidens , st. per causas, aut effectus, quorum connexio clarissime a 'pareat i
tellectui, & sie distinguitur etiam a fide divina, quae qui ὀem est certissima , &de rebus necessariis , Verb. grat. de Deo , stu obscura , & aenigmatica,
35쪽
quippe nititur solo dicto Dei revelantis. . it siet. parta per discursum S tu isticum & sie differt ab habitu primorum principisrum , qui dicitur Inteluctus , quo cognoscuntur prima Principia ex sola termin tum apprehensione : differt etiam a visione beata , quae est simplex intuitio Dei. An autem dis ursus ille debeat esse formalis, & explicitus 1 an virtualis,& eminentialis sussiciat ξ sis est de nomine. Deus. non discurrit formaliter , sed eminenter, & tamen illi tribuitur scientia. si I Unde Theologia in se non esset
seientia , quantum ad hane ultimam eonditionem , sed quantum ad alias tres conditiones esseientia in se, e . in intellectu divino , inquit Doctor . ' Omnia enim funx nuda, aperta oculis. 6ui , ait Sapiens , sedi noa potest formaliter discurrere , quia omnia novit uno,
ac simplicissimo intuitu . Restat ergo difficultas de Theologia beatorum , dc nostra Rursus cognitio nostra de Deo potest niti vel mine fidei, quod obsturum est, sicut lumen noctumnum , & quo viamus perspeculum In aenimate, Veta. Lumine Hiemis aut Infusa a Deo , aut aequisitae per discursum , quo ex propositionibus revelatis, dc adminiculo scientiarum naturalium , seu rationiis naturalis elicimus c2nclusiones de rebus divini S. I. Vel lumine speciali divinae contemplationis , quo Deus specialiter aliquos elevat, & rapit ad mysteriq- rum , dc arcanorum suorum intelligentiam in hac viata , ut contigit Paulo, di aliquotaliis c De isto lumine non discurrimus, nec de primo: nam istud, tertium est clarissimum , & extra ordinem : primum vero est obscurum: sed de a. quod partim nasciture primo, a quo habet aliquid evidentiae. De natura, & conditiovibus scientiae diximus inLogica,
et de differentia, &conditionibus practici, dc spe
i ConcLI. Theologia Beatorum dici potest satis proprie
sientia, non autem nostra . Est communis quoad 1. Par. & communior quoad a. Prob. I. par. ex Scoti fa4 dicente . Potest eoneedt, quod Beatus vere potest habere frientiam theoloricam quantum ad Omnes condisiones fetentia ,cte. erEO &c. de Prodi
36쪽
prob. at M. quia est cognitio certa, & evidens: vident enim essentiam Dei in lumine gloriar, & facie ad faelem, quo nihil certius, neceὴ identius: a de obi cto sitime necessario, scilicet de Deo, a ud quem non est transmutaris , nec visissitudinis si,mbratia . 3. per causam essectuum: Vi dent enim omnia in essentia , quae est fons, &causa omnium attributorum , de aliarum perfectionum , quae illi tribuuntur. 4. Perdiscursum saltem virtualem , &eminentialem : nec illis repugnat formalis: nam ex visione essentiae possent inferre per legitimam cPseq. reliquas omnes veritates, quae inde manant 3 licet sei te unico haec de videant intuitu : nam, inquit Doctor, quidd
eas subjecti , in quacumque lumine videatur , coni laetvist alite veritates, quas His facere notas intellectui suo a tali obsecta, nec ais Uus essentialiter requisit succestionem temporis, notitiarum, cauis , re effectuum, vel piami matum, de conclusionis:
ordinem ' stur, sed ordinem naturae; qui consistit ira Me, quod principium discursus, seu praemi lis sit naturaliter prilis notum, de ut sic sit causativum ait rius extremidiscursus, scilicet conclusionis; ergo ex Scoto,di ratione Theologia Beatorum habet omnes conditiones verae scientiae . .
Dixi autem , faris prini , quia , In toto rigore philosephico , videtur requiri formalis discursus, quo ex notis ignota inferantur: sed tamen de lioenon convenit a nec valde curandum est, de sufficie
Prob.2. ex eodem, nam evidentia est necessa Ha, &essentialis conditio verae scientiae di sed Theologia nocstra non potest esse evidens , ergo nec proprie scientia, prodi mai. ex Molo. s IJ Dis hoc , quod infitentiae
perfectionis se , quod sit evidens , O certa, de alibi dicit, quod si des es insta Mentiam, quae est ex evidentia obiectῖ r Probatur min. quia omnis conclusio Theologis nostrae est laevidens: non enim in test esse evidentior fuis principiis 3 nam conclusio multur debῖltarem partem, de persectio , quae non est in causa, nequli esse in essectu: Probatur eadem min. se omni argumento nostrae Theologiae , principia, seu praemissae sunt de fide , aut eam supIγonunt:
37쪽
fides autem es argumentum non apparentium , ex si ostolo. Dices r. evidentiam non esse essentialem scientiae , sed accidentalem , quia requiritur, ut imΠter firmitatem adhaereat intellectus propositioni, aut conclusioni , hoc autem praestat certitudo , quae nascitur ex princi pi is revelatis Contra I. cognitio clara est intrinsece per istior o scura, & non potest esse sine certitudine , sicut certi-tndo potest esse sine claritate, ut patet de fide, quae certa est, & obscura: & si claritas quaereretur tantum Propter certitudinem, & firmitatem assensus, ii Dita certitudine quiesceret intellectus; sed hoc cons. est fallam , di contra experientiam 3 quilibet enim quaerit assentiri per se, &m proprio sensu , non Ve-xo tant lim ex alieno, ut facit fides, sed hoc consequens est falsum, ergo& anticontra a. cimia, si evidentia esset tantum conditio accidentalis, non faceret eam disserrea .fide essentialiter; sed per evidentiam. scientia differt essentialiter a fide, ut omnes fatentur: ergo est illi e&ntialis. Probatur mali accidens nota. facit disserentiam euntiatem , nec constituit' esse tiam rei ; sed quod secit essentialiter di sistere, constituit essentiam; .luxta illud axioma receptissimum Ndem es ni istum constitutivum , o distin tiuntu
Dices μ Theologiam nostram esse evidentem ita. Tlsologia Beatorum , cui subalternatur tanquam i serior superiori & sociasticit, ut nostra habeat voxam scientiae rationem.
Contra I. quia gratis, di sine sundamento supponitur ilia subalt ernatio, ut dicemus: contra a. quia etiam supposita subalternatione illa , adhuc lumen fidei , quo intelligimus principia conclusionum nostrς Theologiae , est obscurum s emo di ipsae conclusiones; nec illa subalternatio affert illis aliquam evidentiam, ergo nec facit, ut habeant rationem verae scientiae. Prsatur conseq. ut aliqua cognitio nostra sit sciet tia , debet esse evidens in nais ; sed licet veritam res fidei sint evidentes Beatis, id non facit eas evisentes in nobis i ergo neque, ut sint in nobis scie tificae. Dicessa eas esse evidentes evidentia consequentiae,
38쪽
dc I l latIonis ; non vero consequentis; quod lassicit ad
rationem scientiae. Contra vera scientia debet esse ex praemissis cer .
tis, & evidentibus , ergo non suffici t evidentia ill tionis, seu consequentiae; alioqui sophismata, de con- elusiones probabiles essent scientincae 3 concludunt enim vi sormae. quae evidentem habent consequentiam , vi formae syllogisticae s Nam evidenter inserintur, quod asinus est risibilis ex his praemissis; assenus est homo, sed omn s homo est risibilis ; ergo sinus est risibilis. Ita&in isto; omnis mater diligit filium, sed Anna est mater Petri, ergo diligit P ' trum & tamen nullus dixerit has conclusiones es' scientificas. Contra a. quia si assensus conclusionis Theologicae attenderetur penes vim sormae, & illationis , non Pertineret ad Theologiam , sed ad Logicam . Attenditur ergo penes veritatem, & assensum Praemissarum, dc veritatem consequentis, qui in
ctat ad fidem, di Theologiam, &M clatum est siJ
ex S. Τhomaide memoriter tenente Geometriam ,
si non pro ex media geometrica eis assentitur , non habet scientiam Geometriae. Objic. praeterea I. ex lim. & PP. Fides, de The
logia dicitur scientia,ut cum D.Paulus dicit, aJ quos scientia deseruetur, & quod aliis datur sermo scientir, nempe Theologis , D & D. Augustinus eam vocasDimriam , 'ua fides genisur , O nutritur , ergo est
vere scientia. Resp. neg. anti non enim liaee Ioca loquuntur de scientia proprie; alioqui non destrueretur in Patria , ut docet Apostolus, sed potius maneret, & Pex-ficeretur in claritate; nec diceret nostram yisionem esse nunc perspeculum in aenigmate , sed evidentem. Loquitur ergo de cognitione per fidem, quae est o scura. Idem est de Augustino. Inst. S.Ηieronymus L J dicit,Theologiam nostram perseverare in celis, discamus in terris, quorum scientia persevere nobiscum in coelis; sed in cςlis erit scieati a s ergo & in terris. Ites. a. ant. 6c locum Hieronymi; perseverabit qu
39쪽
ad propositiones obiectivas. ,. & materiales; cono ant. quoad propositiones formales , lumen, aut ptii, cipia , & sormalem rationem scientiae , neg. ant. dc conseq. In coelis erunt eadem obiecta , sed evacuabitur ob cutitas fidei, dc succedet claritas stientiae bea
Inst. a. omnis habitus cognoscitivus, de intellectualis. est vel intellectus, seu habitus Principiorum,. vel scientia , vel ars , Vel prudentia, vel opinio, sed Theologia nostra est habitus cohnoscitivus , di non est intellectus , nec ars , nec opinio , nec 'udentia , ergo est scientiae. Resp. neg. mai. nam fides supernaturalis, quam, non novit Aristoteles , nec numeravit, est etiam habitus cognoscitivus , & intellectualis , de ad eam pertinet Theologia nostra , est enim fides explicata , .& acquisita per studium cum intellectu, lumine naturali, & aliarum, scientiarum auxilio, supposita revelatione divina , cui maxime innititur. Potest etiam reduci ad scientiam propter suam certitudinem , di propter modum procedendi qui est scientificus , atquee tiam ad habitum sapientiae , quatenus est. deprimis , a Itissimis causis, inquit Scotus L i a ex SQ Auguhino. iic. a. quilibet fidelis tenetur firmiter credere articulas fidei, ergo sunt vexi evidenter. Ρrobatur conseq i nemo tenetur credere id , cui potest suspicari subesse falsit tem, sed possumus suspicari subes-.se falsitatem rei, quae non apparet eVidenter vera, ergo, si articuli fideh non sunt. evidenter veri, nemo, tenetur illos firmiter credere . Resp. neg.cons . & min. Prob. nam non possumus
suspicari falsitatem in articulis, qui revelantur ab im allibili vetitate, qualis est Deus , qui est necessario, di summe verax, & a quo revelati sunt atticuli fidei ideo tam firmiter debeo credere hoc, Deus est trinus, qu mi istud, Hies est, orto sole, aut istud, torum ess majur sua parte. Inae Ergo fides, & Theologia nostra est evidens: in suis principiis , . probi assiimptum . Evidens est,
Deum esse veracem, ergo evidens est , articulos fi- . dei, qΠOs revelavid, eue veros , ergo, Veritas fidei.
40쪽
est evidens, ergo & Theologia est cientia, quia ea ex princiPis evi denter veri s. Resp. I. MF. I conseq. de dist. veritas fidei est videns, si evidens est revelatio, concisi non sit evidenS, neg.cons est qui dem evidens, quod, quidquid . Deus revelat. est verum , sed non est evidens, quod Deus hoc, vel illud in particulari, v. g. Deus est strinus , revelaverit et hoc quHem verum est , sed creditum, quatenus id nobis Ecclesia proponit ut revelatum a Deo. De hoc ex professio dicemus in trasside fide. Inst. a. cognῖtio Theologi de divinis est cinrἰor e gnitione, quam habet simplex Fidelis de eifilem , go illa est icientia, cum ista est fides, alioquin illa
non esset doctior isto. Resm neg. conseq. & rationes eius: nam infitein plus, deminus claritatis, &obscuritatis , cognitio . ergo Theologi differt accidentali ter a cogniti ne idiotae, &licet utraque pertineat ad fidem, fila est magis explicita, sic clarior, ista obscurior ,& --
Inst. I ex Α ug. iJLumen Theologiae differt a Iumis ne fidei propter claritatem. liud es lumen ad credendum , aliud ad intiaciendum . Lux increata.'inuminat hominem duplici lumine Iapientiae , qua
sapientiam loquimur intemperfector, sa) ut dicebat D.
Re Augustinum, & Patres Ioqui de scientia incommuniori 1ensu, non in rigoroso, ut nos hic I quimur: di per lumen intelligentiae forte intelligit lumen contemplationis, de auo dix inus supra, quod quidem est clarius luminendet, imo de ipso liabita ordinario Theologiae, estque Theologia infusa, α de hac non loquimur. objic. s. Scotum dicentem, quod Prosilietae, Apo- noli , & alii Doctores Ecclesi, habuerunt scientiam, non qu a eorum notitia dedi vinis erat evideas , sed .
quiaeerat adeo firma , ut nullo modo potuecini du- bitare . Tales habuerunt habitum praebentem magnum asense m isa , quod ius stante non potuerun*non assentiri veritati . Illa tamen certitudo non suis e dens ex evidentia rei . . . fuit tamen cer-