장음표시 사용
41쪽
ergo ex Scoto Theologia, propter certitudinem , Scnon obstante inevidentia,habet veram scientiae rati
Rest'. neg. conseq. aliud enim est , quod fides, &Theologia tam firmiter , imo & forte firmius ad hae reat articuli s fidei, di principiis, licet obscure notis, quam scientia suis principiis , aut conclusionibus propter evidentiam ι & aliud , Quod proprer illam certitudinem habeat rationem Verae scientiae. Ce titudo Theologiae venit a veracitate Dei revelantis eius principi a s certitudo vero scientiae venit ab evia dentiae s ideo non dicit de ilia notitia , quod fuerit scientialis, sed de certitudine, quod fuerit, cereitudo scientia iis . Imo dicit, quod in discursu
Theologico. , cum praemissa sumpta ex Scriptura nomsit evidens ex terminis , sed crispar igitur nec com elusio viris demonstrata , generans scientiam, quam
vis possς generare alium habi*m a Me. COMI a. Theologia nostra potest dic; sipientia D, .nmaturalis aequisita , sed non evidens. . Prob. i. ex Scoto . sic Sapientia est altifimus me'-
sis habitus Nevatus universalissima , di i ιima , certἰ sima. , omnium causa s, O prineipia erunden per pro mens , minime propter se expetendus , est'
eaeteris habitibus scientificis , toqisam famulis imperans . Sed has omnes conditiones habet Theologia nostra, excepta evidentia , ergo in hoc sensa dici potest. sapientia. Prob. min. nam I. Est altissianis mentir habitus , ocin tus circa universali si ma , ct pr antissima , trilicet circa Deum , & divina; eius perfecthnes , quibus nilui sublimius, nec praestanti's , nec universalius , scilicet, ex quo
Omnia, in quq omnia, o per quem omnia. R. circἀdi ciuima, Deias enim est inestabilis, & incomprehensibilis , infinitus, &c. Altitudo sapiemiae , O fcientiae , inco/wehensibilia suus judieia ejus, es' inis
gabitis via ejus . 3. Circa certissima. , quid enim certius, quamAuod Deus dixit, quam eius exi stentia, di lumen ipsum fidei, quo mediante, investigat illa i Deus autem ea summa necessitas essendi Rec potest nautaci, nec fallere, nec falli. 4. Omnium
42쪽
causas, e strinespias non quidem evidentem , seleκ principiis certis , st. ex revelatis, quibus non potest subesse falsum -: Agit enim de Deo,ue omnium Creatore, Conservatore, Gubernatore & in suos fines sapientissimo,& potentissimo, ac infallibi si Directore; &M Theologus omnia cognoscit, nota Olidem distincte, & in specie , sed confuse , & ialuo sonte, &causa, & ex lumine , ac principiis supernaturassibus ,& certioribus omni scientia creata s. Est habitus maxime propter se expetendus , st. s per omnes alias scientias , de habitus intellectuales turmanos; cum enim sit sumr illos longe praesta tissimus 3 ita & maxime πο-er se, non pmter illos expetendus . G. Caeteris habitibus scienti ieis imperans; quippe est finis ordinatus,& naturalis eorum ideo en m alia omnia scire cupimus , ut ex eis discarmus Deum , dc supernaturalia, & aeterna s ergo illii adplicatur dictum sapientis, quoi fi J misit an esilas mas , ut vocarent ad arcem , do, haec e 3 vitα
aeterna , ut cognoscant te Deum verum , ut docet L.
Thomas. Sic aliis praeest , & de aliis iudicat , ut quidquid in aliis scientiis invenitur veritati huius. scientiae repugnans , totum condemnetur , ut seu sum, inquit D. Thomas a faJ ergo Theologia nostra habet onines conditiones verae sapientiae , excepta. evidentia. Prob. a. ex Scriptura , quae hanc Ostrinam , quae fides proponitur explicatur, dc defenditur, vocat tam plentiam Os J Sapientiam loquimur inter perfectos :D- entiam vero non huius seculi. . . . Sed Dei sapie tiam iam seriis, di hoc Christus Apostolis promiserat. λ Dabo vobis os , O Dρientiam , cui non po- urunt resistere amnes admersarii vestri. Et S. August. loquens de scientia Script uiarum sacrarum , ait: f31Me est Fh - ; quoniam rerum naturalium eaUE AMDeo Iunt. Hic Ethica , quia visa beara , ct honesi non aliunde fumitur , quam eum ea , quae sunt dii genda uiruntur , ut diligenda sunt, quod docet haec μientia. Hic Lotiea ; quid veritas , lumenque -- mr rationalis Deμs es. S c D. Ambrosius docet, hanc continere quodammodoctientias omnes .
43쪽
Dixi autem I. quod est supernaturalis, & per Medi stinguitur a Metaphysica , quam diximus sa-.pientiam , sed naturalem, agit enim de ente , &de Deo, mout est naturali ter cognoscibilis di haee verti procecit ex lumine fidei , quod est supernaturate . a. aequisita, &per hoc distinguitur ab illa satrientia supernaturali, dc insusa, quae numeratur I. inter e na Spiritus Sancti,& est diversissima a Iumine fidei,ue suppono ex dicendis suo loco . 3 sed non evidens; ut Patet ex concl. Praecedenti, & huius conditionis defectu absoluth, & in rigore dicenda non esset saphntia ; sed, eum adsint omnes aliae, ita potest appellari i& maxime ob superemineruiam eius ad omnes alias
Obile. t. Vera sapientia debet tradere principia a- harum scientiarum , & eas sibi subalternaret sed hoc non facit Theologia nostra; ergo non est sapientia , nee habet alias conditiones sapientiae Resp. dist. mai. Sapi 'tia naturalis , & physica .
eo .mai supernaturalis, neg. i. nam propter eminentram laminis, cui innuitur . nondsicendit per se ad scientias naturales, nisi ut iudicet de illis siquid averitate, & sanitate doctrinae sidet alienum doceant, ut illud reprobet,& reiiciat a Christianis scholis.Dist.
etiam min. non tradit Principia cognitionis, cone min existentiae, Mentitatis, neg. min. agit enim de
Deo, prima, & uniVersalissima omnium causa , & de omnium creatione ; de Angelis , & hominibus, de substantia, subsistentia, de personalitate; de accidentibus, de habitibus, saltem incidenter, & casione
mystertarum, di Sacramentarum, & praeceptorum moralium. obiic. a. Theologia agῖt de contlagentibus, V.g. de Creatione, de Incarnatione ,& de Sacramentisssed de contingentibus non datur scientia, & multo miniis sapientia a ergo non est scientia, nec sa
Resp. ex Seoto dist. min. Non datur stlantia, nec samentia, ii non possint habere cognitionem certam, Mevidentem,conc. min. si possint habere, neg. min. reconleq. de hoc verissimu est de Theologia in se nam inquit Doctor , conpingentia , up pertinent ad G M. c. n. 2L
44쪽
Theotivam, nasa suist habere copiationem cretum, nata sunt videri in primo objecto theologico , Sco.
sc. in Deo. Et pro nostra Theologia hare videntus in revelatis per lumen Fides , quod . est certissimum , de i nfallibile. Quid certius , quam existentia Incam nationis ,εc creatio mundi, &futuritio iudiciti, &c Deinde non omnia, quae in ea tIaduntur, simico . ni Mentia, . Nam Deus, attributa, & trinitas sunt ne-- cessaria di & denique sufficit,ut sit scientia hoc modo, . Prout scientia.opponitur opinioni , & suspicioni , d per eam determinath dicimus verum'. Concl. I . Theologia nosra est simplisiter practisad Da Scoti stae cum . Dcet:
Prob. I. ex Scoto. actus voluntatis eli ritus sit. verissim epraxis , etiamsi non comitetur aliis. quis actus imperatus . . . extensio cognitionis pra-cticae eonsistat in eonformitate ad praxim, O prioria. tate aptitudinati . . . sequitur , quod illa est eornitis, practica quae est aptitudinasiter eonformis volitisnἰ rectae, naturaliter prior ipse- . Sed tota Theotigia necessaria in. intellectis, ereato: est. sie eonformis volitioni. rectae , quia a ratione. elux sumuntur principia prima, rectitudinis in volitione, erc. euo ex pria. ano obiecto sequitur tam conformitas , quam ρrror
tas Theologiae ad volitionem , O ita extensio ad praxim s a qua ipsa extensione cognitio. dicenda sic, practica. vim rationis, capias, repete ex L nica , quae diximus de praxi, & scientia praetica,& speculativas. vel ista lege in praesenti quaestione apud Doctoren x. subtilem , Diximus,scientiam diei practicam a praxi,
quam dirigit ; praxis autem est: altreius potentia a-exus, quam intellectus , seu est actus voluntatisὰ na ruralitre posterior intellectione , O natus: elici eon formiserr rationi rectae , ut ' rectus. Et Primam. conditionem probat Doctor ex Philosopho dicente , duod inpellectμs; extensione sit praeticus , st. exten-endo se ad actus voluptatis , quos dirigit . Hoc supposito Prob. conclusio ex voto r ille hablius est sim plieiter practicus , qui de se , & ex obiecto suo, est direrii vus pro is , seu actuum voluntatis , utaesia si1 q. 4,-n. 13
45쪽
sint recti; sed habitus Theologiae de se, &αὐκ-cto suo est directivus actuum voluntatis,ut sint recti , ergo est simpliciter practicus. Maior in cena , nec
ab ullo negatur. Prob. min. ut habitus dicatur practicus ex obiecto, non requiritur, ut ipsum sit op rabile, alioqui Medicina non esset practica, quia non facit corpus sanabile , sed sufficit, ut sit virtua-Γter conforme operationi rectae ; seu ut ab eo su mantur principia operationis rectae; sed tale est ob tectum Theologiae , nempe Deus 3 ergo habitu . Theologiae de se , dc ex obiecto est direciivus volistionum, ut sol rectae. Prob. min. Cognito De ut summo ente, & bono, & sine , inde sumuntur
prima princiuia actuum Voluntatis, Deus est α- mandus , colendus, quaerendus, &c. ergo ab obiecta
Theologiae sumuntur prima principia operationis
Confirm. ex Scriptura . Christus enim docet, eum esse finem totius doctrinae evangelicae, ut credentes vitam habeamus. .scripta sunt,ut ere iis, quia sui est chri ius silius Dei, O credentes vitam habeatis. Imo & totius Scripturae sacrς plenitudo legis est dilectio. bis in mandatis ει det universa lex, es ρroρω- . Item ex D. Petro dicenis te, sosine dei , di per consequens Theologiae , esse salutem animarum; & D.Paulus, 3J Omnis scriptura divinitus inspirata utilis est ad docendum . . . . et quia dem , ut perfectus sit homo Dei, ad omne opus bonum instructus; dc D. lacobus, bonum, ex non facienti, peccatum est illi. Confirm. ex Patribus , maxime ex August. ITria hae sunt, quibus Osrientia omnis s sic. Christiana P militast, et prophetae, fides cipes, charitas et & l .de cognitione verae vitae, qui habetur inter opera eius: constat profecto naturam rationalem ad hoc solum factam, ut factuinem suum Deum intellisa , in te litendo diligat, et dilirendo in eo , qui est vita aramna, aeternaliter beate vivat. Certe nulla est conci sio theolog ca, quae non sit ordinabilis ad praxi ne illae quidem, quae videntur purius si eculativae: ut istae , Deus est trinus i Pater generat Verbum
46쪽
dictione , 8α. Sunt enfm virtualiter practicae. Primae enim inesudit viriualiter notitiam reetitudinis dilectionis tendentis intres personas, inquit Scotus, si Ilia quod si aetus dilectionis eliceretur elaca unam δε- iam excludendo alias , sicut Insidetis eliceret , essest
Prob. I. Ille habitus est practicus, cuius finῖs est opus , sed finis Τheologiae est opus, nempe amor, &cultus Dei ; ergo est practica, & quidem simpliciter rmin. patet ex locis Scripturae citatis, &ex omnium Patrum, & Doctorum consensu ; quis enim audeat
dicere, hanc doctrinam a Deo inspirati , vel ab homine addisci, ut sistat in simplici cognitione Dei,
rerumque divinarum , non vero ad eum colendum , & amandum Maior etiam patet ex Phialosopho : Finis praesicα es opus; speculativae ver
obiic. t. ex Scri'ura. Nam Christus ipse docet, me ferina sunt, ut credatis 3 ergo finis primariaus , & principalis est contemplatio. lResp. neg. conseq. tum quia ipsa fides, & qmnes actus eredendi sunt Practici, Sc ordinantur ad actus voluntatis et rca Deum diruendos; tum quia ipse
habitus, &actus fidei habent aliquid mixtum de
voluntar ille enim etiam inclinat voluntatem ad piam illam assect onem, qua movetur intellectus noster ad assentiendum Veritatibus, quas non videt, ut suppono ex dicendis, & ex omnium sensu. Obiic. a. Si ideo Theologia diceretur practica, quia obiectum eius contineret virtualiter principia operationis rinae , Metaphysica , prout agit de Deo, diceretur practica, dc nulla esset scientia speculativa; quia nulla est , cuius obiectum non comtineat talia principia a sed consequens est falsum.& absurdum, & contra nos, qui asserimus Meta physicam , & Physicam esse speculativas ergo εcant. Prob.mai. Nullum est ens, vel obiectum scie tiae, quod ex se non sit aptum dirigere operationes voluntatis circa Deum, ut casiam Primam , & uia timum finem , eiusque assecutionem; iuxta illud , amaenitudineDecisi, O ereatura paς eris creator horum
47쪽
Resp. n .mai. 6c dist. ant. Prob. Nullum est oblactum, quod non potest dirigere operationem voliuntatis per accidens ,& ex Voluntaria applicatione talium cognitionum , conec per se, ex institutisne d vina,va humana talium scientiarum , neg. an r. nam
istae scientuae, ut Metaphysica, Physica, Astronomia,&c sunt pure naturales , nec datae a Deo, ut est finis supernaturaliS, nec acquiruntur medio ullo supernaturai , nec necessariae, nec per se nnectuntur eum
redemptrine , & salute , ut Theologic Heeemm , a te August. si J christus mortuus est πο nobh, ut Mathematici, aut Imhetores, aut Philosophi ised ut iussi essemus, ct secundum virtutem recte viveremus.
Non ergo illae at aestientiae faciunt per se ad directi nem morum , sed valde in directe , & per accidens, di cum extrahuntur extra proPrios limites,qui sunt naturales, nam Philosophi,& primi Metaphysici nodi cognoverunt Deum,nisi ut nobilissimam speciem o lecti sui, se entili, non ut ultimum finem, nec ut obj ctum voluntatis ιobii c. a.Maior pars conclusiunu Theotoglae est pu-rε speculativa ex se , ergo Theologi a , saltem ex maiori parte, est pure speculativae ..Prob.ant. Maior pars
est de essenti a Dei, de Perlanis, de Trini tate, & unitate, de subsistentia , & personalitatibus , quae per nos non dicunt perfectionem positivam in Deo, & sie-
non reddunt eum amabilem , nec terminant amorem nostrum, aut cultum sed lata essentia , & eia sentiali A. Reis neg.ant & Prob eius. Narn,ut dilaebamus ex Scoto, actus reli ionis, de dilectionis circa Deum respiciunt essentilam, prout subsistentem in tribus personis, ilia ut si excluderent personas, Vel alteram i saxum,essent non recti,imo de irreligiosi personalia igi-xur terminant actus illos, ut quod, deessentialia, naInst. Theologia prilis eonsiderat Deum in ratione Deliatis , quam ultim finis; ergo pxllis attingit obieeiam suum,ut speculabile, quam ut operabile r ant. Patet, prius enim est Deum esse summum ens, summum bonum, quam esse a nobis nitendum, sed
illa priori ratione est objectum speculationis; oc sub
48쪽
z. tantum est operabile: ergo Theologia nostra Priamo, & per se est speculativa, & secundario tantum prae ica Resp. neg. conseq. Nam obiectum Theologiae eontiner principia practica primo. de fundamentaliter, sub ratione Deitatis, summi entis, summi boni , &c. Quia hi ne oritur ratio ultimi finis , quae est relativa 1 omne autem relativum fundatur in positi Vo.
Obiie.3 Theologia est nobilissima inter scientias &habitus intellectuales; ergo speculatiVa. Ant. supponiatur receptum ab omnibus. Prob.conseq. Speculativae sunt gratia sur, sci propter scire ; practicae veth sunt Propter ali ud. sc. propter operari, sed, q uod est pro- Pter se, est nobilius ; erga speculativae sunt nobilio-
Res negXons de mai.prob.ex Molo. IJNam n buitas in scientia petitur ex ordine ad nobiliorem potentiam, & operationem, quale& sunt operationes voluntatis circa Deum , ut finem ulti mum , quod probat ex Philosopho, saJPDbilitaris est in inferiori attingere suum superi s.
obi c. Si Theologia esset practῖca ex obiectos idem esset de Theologi a Beatorum . imb& Dei ; sed falsum conseq. maxime de di vina; ergo &c. Ρrob.mai Idem est obiectum Theologiae Beatorum,&Dei , reviatorum; ergo, si ista est Prastica ab obiecto , ita de
Resp. con mai . de Theotigia Beatorum. Nam viasio beatifica est etiam directiva amoris Beatorum circa Deum ; de divina autem neg. ma, & ratio disparitatis est, quia voluntas Dei de se est essentialiter recta , di ideo incapax dirigibilitatis; est ipsamet sibi proxima regula suarum operationum , & amat se necessario i amor eius non cadit sub electionem; ldeoenon est ditygibilis Non ita est de nobis , nec de
Beatis; ergo Theologia illorum dici potest practica,
sicut de nostra. Responderi potest et . ex Scoro , concessa tota maiori , neg mi n. absoluxes nam licet de facto,&ex parte voluntatis divinae, quae non est dirigibilis, vitio , qua Deus se videt, dc cognoscit,.non dirigit amorem, quia,
49쪽
quo se amat, quia iste non eget directione, nec cadit sub electionem , id non impiait, quin illa ex obiecto, di quantum est de se, sit capax directivitatis. Hine vides , quid sit dicendum de Theologia Beatorum s scilicet quod sit prachica , sicut & n
stra ob easdem rationes . De divina autem , Scotus videtur problematicus , ut patet ex duplici resp. ad ultimam hanc obinionem . Porro solet agitari quaestio de Theologia contingentium, & necessariorum; sed mihi videtur, quoad nos id esse luperfluum 3 tam enim cognitio contingentium , quam necessariorum tendit ad directionem oper monum voluntatis nostrae circa Deum; & hoe su ricit, ut dicamus absolute Theologiam nostram esse limpliciter practicam.
SUppono ex dictis in Philosophia sciri , quiδ
st objectum scientiae 1 & quotuplex , & quae conditiones ad illud requirantur; nec id placet re- Petere . Quaerimus ergo, quodnam sit obiectum tam materiale, quam sermale Theologiς , & quidem n
strae ; nam de beatifica, di divina nihil ad nos, se
Conet. Deus est obiectum totale Theolo Hae nostrae , O quidem, ut Deus, quatenus ex revelatione , O disscursu in revelatione fundata nobis inminsescu. Prob. I. ex Scoto . Qui, relatis sIJ Variis opinioni-hus circa hanc quaestionem , concludit , Deum non esse obiectum Theologiae sub ulla formalitate, vel speciali , v. g. Bonis aut Reparatoris , aut Gloristeatoris ,&c. sed sub ratione essentiae, seu Deiatatis r contra istas omnes Omnones duplex est via; una probando istam asyrmativam , quod Deus 'brataone ditant xis est primum subjectum hujus f mAtia probando istam negativam , quod nora suo assis rati ibus, quae assignantur . Paulo aliter
loquitur in scripto inoniens, ubi videtur pro -- mali Γιd Rep. l. i. ποι, . n. 19. q. .nci. Hi n. N.
50쪽
mali assignare infinitatem . sed ibi non loquitur de ob eu, mrmali continentiae , & ultimato , sed de Obieet o evidentiae, & quasi de so alitate nobis magis nota Primo reVelata . Theologue nostrae , ut nostra est , non oportu dari obiectum primum , nisi primum notum .... illud primum notum est ens infinitum a Prob. α ex eod. II quoad I .p. Dico, quod
subisectum Theologiae in se non potest esse, nisi Deus,M idem est de Theologia nostra . I. Quia primum o lectum continere debet virtualiter omnes Veritates illius habitus,cidus est obiectum s sed nihil continet omnes veritates Theologicas , nisi Deus, erpo &e. Prob. min. omnia,quae traduntur in Theologia, con tinentur in Deo , ut Deus est , ut in causa, aut ad illum reducuntur per aliquam attributionem; ut sicile patebit discurrenti per sinpula, ergo dic. Prob. ant. In Ia libro agitur de Deo in se, de divinis attributis, de personis; in a. de Deo in creaturis. quas creat, aut gubernat, dc ad suos fines naturales dirigit 3 in s. de Deo, ut Redemptore, & per gratiam, ae media supernaturalia elevante ad finem stipernaturalem; scilicet per mysterium. Incarnationis , per auxilia gratiae, per habitus fidei, spei, &charitatis. In . de Deo, ut Sanctificatore per Sacramenta , dc Glorificatore, & Remuneratore, qui bonos remune sat gloriae corona ; aut Vindice, qui punit malos perlapplicia aeternas ergo. Omnia , quae traduntur in Theologia , Deum reipiciunt, & in ipso conlinentur virtualiter, ut in causa, aut ad ipsum pertinent per a tributionem
. Prob. a. p. Quia nihilaliud congrue potest assignati pro tali obiecis, praeter Deum , ut Deus est , ita ut Deitas sit objectum formale , ergo ita rectε dicitur . Prob. ant. discurrendo per alias opiniones , &3. Petrus Lombardus dicebat, illud esse res ,& signa, seu se ola , sub quibus divina figurabantur in v
teti Testamento;aut sacramenta,quae gratiam significant, .& efficiunt in novo; sed hoc ab omnibus rejicitur , quia rerum naturalium. cognitio secundum
se pertinet ad Physicam, Se significatio ad Logicam, aut Grammaticam: dc quatenus significarent