장음표시 사용
931쪽
sanctificantis, dicuntur scripti in libro v Itae secum dum praesentem iustivam. Dixi Σ. et gloriae , quia hic lotus est proprie , simpliciter libet vitae, sci licet aeternae. Et de hoc ta tum loquimur. . . Hinc faeile vides, quid intelligatur per librum mortis, a. quid sit, &an aliquis possit deteri de imhro illo, in quo scriptus est. Ad quae brevirer x
qui niihil aliud est,quam ipsa praedestmatis 3 quamat aliquas ad visam aeternam, prout a Deo apso actu
ιiter eoenoseuntur in illo decreto tanquam in libra. θdem est eum proportione dicendum de libro mortis . Videtur quoad a. P. contra Thomistas, qui volunt ili uinesse iplam formaliter Dei notitiam ,& ad intellectum
pertinere. Prob. I. p. ex Salpi. m qua 1aepissime fit mentio li-hri vitae, ut apud Danielem , fi J Salvabitur fus tuus omnis, qui ferseus fueris in libra. Et fad AD intrabit in ea nisi qui serinin fueris in labro vita Agni. Et Muieunque non est inventus scriptus in libra missus est in stagnum ignis. Et Mornes dicebat , L ISi non facis. dele me de libνι tuo, quem ferasso. Et David , Deleantuν de libro viventium , et eum juseis non scribantur , Et in libro tuo omnes foctentur. Et alibi saepe, & idem saepe legitur in sanctis Patri- Prob. a. quia per librum vitae nihil aliud intelligi
mus, quam Vel ipsam determinationem aeternam ordinandorum ad gloriam . vel ipsam eorum notitiam formalem , ut volunt plurimi, ves uir que λι- mul , sed certum est, utrunque vere esse in Deos ergo & liber vitae in eo est.
Prob. similiter de libro mortis. Nam Ioannes in Apocalypsi loquitur pluraliter de libris, & librum: in taedistinguit ab aliis, Alius liber apertus esse , qu3 liber vitae. Et Jeremias sue Jdicit, Recede pres a re in πra scribentur , quod exponens D. Basil. Duae 3n AM gi debens scriptiones, una quidem eorum , 8M ad In ram , altera vero eorum σι , qui seribunsur ad tersu
932쪽
Anens. ratis est, quia non minus Deus decreto, suo , & notitia sua agnoscit determinate damnandos. quam salvandos; ergo non miniis scribuntur illi, . quam isti, quamvis in Scriptura non soleat hic liber exprimi pontive , sed tantiim negative,ita, ut repro bi dicantur, qui non sunt scripti in libro vitae, quia non adeo propria Deo est reprobatio, sicut praed stinatiq. Quippe Deus habet proprium , quod ipsum sciaeet salvare, O praemiare, ex ipso veris pro prie , sive seeundum ipsum non est punire, sed ex no
bis irin, inquit A lensis noster. Et clarissime Euth mi us, Liber Dei inquit in Ps. 68. est fumma riu
scientia , Scriptura vero perstetua memyia . In liabra divinae scientiae omnes feribuntur tam iusti, qMam peccatores. Verum his divinae scientiae liber maris est universalis. V enim alius scientiae liber maris πλvatus, s seu proprius ) in quo soli iusti feribuntur ,
ex ratione , quod eos tantum cognoscere, hoc eis, probare dicitur, iuxta quod feriptum est, Ut Dominus viam iustorum , &c. Prob. a. P. quia si ribi in libro vitae nihil est aliud, quam praedellinari, & liber ipse vitae est ipsa praede 1tinatio prout cognita per scientiam visionis ; sed ipsa praedellinatio est decretum pertinens formaliter ad voluntatem notitia, seu visio spectat ad intelle-- ita est de libro vitae, scilidet est quasi subjective in voluntate , & obiectivi in intellectu. Uno verbo mihi videtur, quod scribere in libro vi tae est destinare aliquem ad vitam , & velle illi da- Ire legere, seu cognoscere illum
te deni natum 3 ergo liber vitae sic recte' explicatur. De quo tamen quaestio habet multum de nomi
Est de fide. smo proprie deleri meest de libro vitae.
Irob. ex Script. Dicit enim Christus de electis 1 uis, seu civibus , q uod sad non peribunt in aeternum,m nemo ν ιet eas de manu mea , quia idem est quaerere, an scriptus inlibio vitae possit ex eo deseri, & quaerere, an praedestinatus possit damna xi ; sed patet ex dictis praedestinatum in sensur ' Mm I com- Ua θρ - .n. s. a. lab Io IO.
933쪽
I16 De libro vitae , O mortis .
composito praedestinationis non posse damnati s ergo nec scriptus deleri. Obii. loeum cita um Exodi ubi Moyses orat Deum, dim iste noxam populi hujus, aut si vin faeis, date me de libro mirae, quem seripsisei 3 ergo vel Moyses petit rem i mpossibilem , vel liber ritae est delebilis. Idem est de Davide petente de iniquis , Deleantur de
Res . neg. cons. Nam, ut notat August. Moyses Io-quitur ibi per quandam exaggerationem, di ex arde tissima charitate erga populum , Pro quo flectere nitebatur Dei clemem iam , ita , ut si fidit possiet, puniri vellet pro ipsis . Idem est de Apostori paulo fi J optante anathemae esse pro fratribus suis , vel quia sic ante conversionem suam erat assectus Pro gente sua ex zelo nimio legis ut vellet separari a Christo potius , quam discedere a Iegs Mosaica , de quo se poenitere dicit, Tristitia, inquit , mihi maena est , ct continuus dolor cordi meas David autem vocem sumit negative, Scidem est , ac sic diceret, non feribantur in libro in mentium s quod pater ex verbis sequentibus , dccum: iustis non seribantur , Malioqui minus imprecaretur per a. phrasim , quam Per i. h in 1. loqueretur de positi v a delerione; praeterea loquitur de deletione ex libro iustorum , & viventium per gratiam iustifica tem , quam diximus es. librum vite secundum quid,
scu iecundum praesentem iustitiam . Sed de his sa
DE hae divina persectione iam multa diximus tum
in philosophia, tum in p aecedentibus. Nam ire Physica diximus de concursu ejus cum creaturi S alos rines earum actus, de potentia istarum obedientcili in ordine ad eflectus eius supernaturales , de infinita possibilitate; de creatione diximus supra , an PDDsit creare natu iam , cui connaturalis sit Dei visio, an elevare oculum corporeum ad eam dem visionem. Et
934쪽
alῖa oecurrent In aliis locis, &c. Pauca I itur restant, breviter expediemus, quaeque alibi facile nono current alicutienda ..
' . , quid sit potentia in Deo. Loquimur de potentia activa, quae sola est pers ctio, non de passiva , seu subiectiva. nec objectiva ,suς dicunt impersectionem , st. negationem actus .persecti H , aut enritativi, & ideo repugnant Deo, qui est actus simplicissimus . Sumitur ergo hκ pro ea Dei setfectione, & virtute , secundum quam potest agere,& causare, saltem ad extra, quaecunque causabilia. Est enim principium operandi persecte, & agendi. Et quaerimus, an sit persectio, seu formalitas distincta ab intellectu , & voluntate, & an ad illam, aut ad bstam magis pertineat. υ Deo esse potentiam non solum fides iaeet, sed etiam ratio naturalissufficienter demonstrat in at quo sensu. Ita Catholici Omnes. ἀ- Prob. I. ex Scoto. Omnipotens alit potest dici quod potest in omne possbiis mediath, vel im- mea late , hoc mora est potentia actiυa prἰni t ese, pro ut extendit se ad omnem Uectum in ratione primae. causae proxima. vel remo Me, sic naturalitet, ρ sie concludi esse aliquod ρr mum efficiens , sicut ostensum est funa r de a. na παιiter etiam. 'test concludi illud e se omnipotens me. quod fusius explicat, dc probat tota quaestio nen quodlibetica , ubi Quaerit, an Deum eme omni potentem , posit naturali ratione, necessiaria d
- Piob I .par. Scripti Conciliis, & ΡP. qui nihil frequentius ridicant de Deo , quam omnipotentiam. DJ Cqntra folium , quod vento rapitur , ostendis ρο te
ιIam tuam . , Potenres Domine omnipotens ser
mo tuus. Et ex symbolo Apost & Nysseno , Credo in Deum Patrem omnipotentem , & Athanasii, Omnipo- potens Pater, &C. Prob. a. quia non solum creaturas omnes condi-
935쪽
dit, sed etiam istae ab to habent virtutem, &pote tiam activam, & est persectio simpliciter , quae non debet denegari Deo,ut infinito. Nam ex Sapientis consilio , Magnificare eum , quantum messis , major est enim omni laude A erga haec persectio non est ei neganda , sed potius asserenda . Prob. 2. P. quia, ut diximus de existentia Dei, de infinitate eius, & quod sit illa primum efficiens, di ex se independens , & a quo sunt . & pendent omnia in esse , & conservari, di Mec sus ienter ἡemonstrari posse ad convincendum protervum, iis..dem rationibus patet, eum esse infinite Potentem.
Et id probat Scotus, ut d haberi a se esse, habet per sentiam actiυam , , quod habe3 . se aliquam perfectionem , habet eam in toω plenitudine possibiu, vnde enim limitaretur, sed Deus habet eue a se, α Per consequens ImreMiam acti Vam ; ergo habet eam infinite , seu in tota sua plenitudine possibili ι ergo& infinitam . . Vide alia argumenta ex lumine naturali, quibus probatur Dei existentia.. Nam , ut dicebam , haec eadem demonstranu, sicut siimmum ens , sic & summam potentiam . Prob. 3. p. scilicet quod absolute, & in omni senis su demonstrari non possit omnipotentia , quia non habemus demonstrationes de potentia at effectus su
pernaturales v. g. ad Telurreshionem mortu Tum ,. licet primum sciens se, eat in se, potentiam effectivam eminentiorem potentia cina cunque a terius cavis effectivae , inquit Scotus, habea etiam ira se eminenter potensiam effectivam cujuscunque
alterius. causae, sicut deductum ess d. a. o per hoc probatum est , habere potentiam infinitam, in istud sic quasi uιtimum , ad q d mis attingere rationaturalis de Deo cognoscendo . Et quidem hoc probat, quod per se immediate possit se solo eta
xe, quidquid potest cum , aut per causas secundas. ordo enim causarum susteriorum , & inseriorum hoc non includit, quia& si Sol haberet causam superiorem quam habet bos, non tamen conceder tur, Solem posse immediate generare bovem se χ-lo, sicut potest mediate cum bove, &c. Ita ration Iluralis dictar quidem , Deum esse causam eminentissimam, di posse cum homine essicere hominem, .sed
936쪽
sed nore se solo; ergo in hoc sensu non demonstratur Dei potentia.
Iclem est de creatione, quam i n Deo non agnoverunt Philomphi, quia, inquiebant, ex nihilo nihil
M., Confir. quia non demonstratur, Deum se solo producere posse actus nostros vitales, v. g. intellectionem, volitionem, & similes, quos nobilcum producit, ita nec demonstratur concursus eius Imm
diatus immediatione suppositi, sicut de virtutis. Et sic de aliis ; ergo non potest demonstrari omnimode Dei omnipotentia, sea tantum in aliquo sensu, sci licet quatenus Deus mediate, vel immediath potest
in omnia. Constat ergo tum ex fide, tum ex ratione naturali, Deum omnipotentem esse, seu in Deo esse potentiam, Sc quidem infinitam. Nam virtutes, Nproprietates requuntur essentiam Dei ; ergo cum essentia Dei sit infinita , ita & potentia eius. obiic. ex Arist. Omnis actus est melior qualibet potentia ; sed in Deo non est inaequalitas, nam quis quid in Deo est, perfectum est infinith s ergo in Deo
non est Potentia. Resp. dist. mai. qualibet potentia passiva , vel o lectiva , cone. Potentia acti va, neg. mai.&cons. Pintentia enim haec Dei est activa qpposita passivae, &obiectivae, quae dicunt impersectioneni. Obiic. a. Omnis potentia opponitur actui ; ergo caret aliqua perfectione. Nam actus est perfectio; quapropter Deus dicitur . Resp. eodem modo , dissi ant. Potentia objectiva, aut passiva, conc. amVa, neg.ant. &cons.& rationem eius. Nam potentia activa potius in se continet vi Giualiter, aut eminenter actum suum, quia ab eo dependet inesse, aut fieri. Sic Dei potentia continet eminenter, & Virtualiter omne possibile. Et in hoc
Inst. Omnis potentia, etiam activa, dicit esse tialem relationem ad terminum, seu ad actum ut ad terminum s ergo & aliquam dependentiam. Resp.dimant.Relatione reale aut rationis, dc secu dum dici pure, aut terminative, conc. realem, & ObjectiΥe, neg.mal dc cons. In creatis potentia fundat, re
937쪽
subiective issicit relationem realam ad termῖnu., ciuod aliqualem involvit dependentiam proPriam, vel impropriam , sed in Deo potentia acti, a non fundat relationem realem ad suos actus, Vel effectus, . scilicet ad creaturas , nisi rationis, oc secundum dici. Tota relatio illa est dependentia, quam habent creaturae a Deo, & in illis fundatur L N ad Deum terminatur. Concl. 2. Omnipotentia Dei est ea perfectio, qua potest se DA , vel cum causis secundis eycere quacun- ue causabilia , seu possbilia , quae non dedecent summam ejus gloriam .. Videtur communis . Prob. i. ex Scoto dicente, quod i J omnipotentia est activa respectu cuiuscunque creabiι is , seu cansabilis mediate , sive immediate ι Patet ex omnium: consensu, qui per potentiam Dei, seu omnipotentiam. intelligunt hujusmodi perfectionem. Dixi causabilia, di per hoc significatur, quod respicit productiones ad extra, non vero internas, di sic distin uitur, potentia generativa , di spirati Va , quae licet sit virtus. in Deo , tamen ad hanc potentiam non pertinet, quae est persectio , & attributum e smentiale, illae vero uant Personales, & Verbum, nec Spiritus S.non sunt causabiles. Dixi a. seu pQbilia , ob eandem rationem , di sensus est , quod omnipotentia dicitur in ordine ad effectus, & productiones contingentes, non Vero ad internas, di necessarias, quales sunt generatio, ec spiratio, & excludunt omnem potentialitatem , quae dicat impersectionem. 3. quae non dedeceant eius gloriam , propter peccata, & alios quosdam .es.fectus , qui non possunt tribui Deo, nec minus est omnipotens, quia non potest efficere morale peccati, quia haec non esset persectio , nec virius , sed des eius, & imperfectio. Peccatum non tam dicit efficie tiam , quam deficientiam in causa sua.. Concl. 3. Omnipotentia Dei non distinguitur ab inteueritu, voluntate , seu nan est tertia aliqua po- . tentia , quam vocant aliqui executricem ; nec es in intellectu , nisi concomitanter , O praesupposirive, sed formaliter insola voluntate. Prob. I. ex Scoto, sad quia Dei operantis nulla est praxis , nisi vορι is; non ponendo in eo potentiam te
938쪽
piam aliam ab Asellectu, et voluntate. Et infra, in Deo non est potentia practicam , nisi voluntas; ergo
ex Scoto omnipotentia non est attributum distinctum ab intellectu, & voluntate, & non est tertia illa virtus, quam vocant aliqui executricem , 5c distinctamiab illis duabus facultatibus . . . Prob. 2. quoad i. p. quia Deus lassicienter intellis itur omnipotens per hoc, quod per intellectum infinitum cognoscit omnia factibilia, & per voluntatem pariter infinitam essicit, quaecunque Vultis ergo non datur alia virtus ab eis distincta. Prob. cons. Non sunt in Deo multiplicandae entitates, seu sor- malitates sine necessitates sed hic nulla est, cum lassicienter intelligatiu omnipotens modo praedicto;
Prob. 2. p. ex dictis de scient a, & intellectu, ubi probavimus, scientiam non esse causam rerum effectricem
Prob. 2. ex Scoto, sιJ omnipotentia Dei est formaliter ea virtus, qua res omnes possibiles ponuntur, vel poni possunt inesse reali contingenter, &libere, sed non producuntur formaliter encti vh per intellectum, sed per solam voluntatem , ergo. &C. Prob. min. Si Deus produceret res in esse reali per intellectum, id esset per intellectionem priorem VO-litione, aut concomitantem; sed neutrum dici po est; ergo non per intes lectum. Prob. min. I. quia miraque intellectio est naturalis, & nullo modo libera, intellectus enim est causa omnino naturalis, &n cessario agens, ergo omnia producerentur necessario in esse reali, sicut necessario intelliguntur , & pr ducuntur in esse intelligibili. a. Prob. eadem min.quoad IntellectIonem antece- dentem, tum quia per illam res non habent futuritionem, sed statum pure possibilem, ut supr1 p batum est; ergo nec existentiam ; tum quia etiam sit implicaret illa intellectio antecedens, adhuc Deu Aposset velle , & facere omnia pIssibilia ; ergo adhuc esset omnipotens sine intellectione antecedente volutionem .
3. Prob. quoad concomitantem, quia haec etiam est naturalis, & necessaria; ergo non est principium
939쪽
1mmediatum rerum contingentium.
Prob. 3. P. I. ex Scripti & PP. qui soli voluntati ad i scribunt erictionem rerum, S Deum dicunt omnia operari per voluntatem. IJ Operatur omnia seeu dum consulum voluntatis sua. Unde OG Huun talpeius quis re οὐ seu quis impediet , ne raciat, quae per voluntatem , cit i Et Deus, cuius natura bonitas , et cuius voluntas potentia ρ inquit Ses Leo, sad cujus voluntAs opus, cujus velis posse est, ait August. DJ ω, Omnis suostantia νatisnalis. non voluntare sola, sed agendo, patiendoque opetratur , sed ingenisa substam iii Deus) volendo, ait Cyril. OSI & nutu res fabricans, idem,& suanta est Dei potmtia sola est eius voluntas mundi producito,ait Clem. Alex. λ'Et sic de aliis . .
Prob. a. quia.certum est Quod sine Voluntate nihil operatur Deus ad extra, & quod in ipsa sola est formalis libertas, &ipsa sola sussicit ad executionem omnium , quae iudicat iacienda; ergo in sola volu
tate est potentia isIm ii ter . . Confir. etiam tota conci . quia evidens est. , quod in creatis non admittitur facultas illa executrix eorum,
quae iudicamus, & volumus fieri , nisi ex imperfe-αione, qua fit, ut pluribus egeant lastrumentis, Nmachinis abi executionem volitionum ue ergo quod in Deo sola volito sufficit ad ponendos effectus omnes voditos in esse reali, maxima est persectio. Obiic. contra L. p. Scotus laJ non negat pontive P
tentiam exocutivam distinctari ae voluntate ergo non rectheam Regamus ex eius mente. Prob. ant. Nam inquit, Potentia activa qua Deus..dicisur omnipσ-xens, non est formalitis intellestus divinus , sed quasi praeis ponis actionem intellectus, sive illa potentia 3sit volutatas, sive alia potentia executiva s ergo non negat positi ve illam potentiam distinctam , si tam tum negat eam esse in intellectu. Rela. Παί cons utramque . Nam liciti ibi decidat rem quoad intellectum, di relinquat eam. indecisam quoad tertiam illam potentiam, quia non erat lo cus decidendi, nisi de intellectu ; tamen infra, di alibi-
940쪽
ali bl ponit eam in sola voluntate, ut patet ex textia Dus allatis, & aliis, qui passim occurrunt Inst. ex Scoto, & aliis. Potentia Dei est prineiarium operandi ad extra, & in tempore, voIuntas Vero ad intra , Se isternes ergo illa principia distinguuntur. Prob. cons. Fam illa prineipia distinguumtur, di habent diversos terminos i 'Resp neg. cons. &ant. Pr9b. Nam vovitas De Iussicit ad utrumque per infinitatem suam. Inst.2. Actus omnes intellectus, di volutatis sui immanetes;ergo nihil Ponunt ad extra sed omnipote Da ponit res ad extra s ergo est distincta ab utroque.
Sunt inimanentes λrmaliter , mn obiective, & terminative L quaten se nnotant te minos productos ad extra , neg. ant. Nam entitative . de formaliter quidem immanent Per aeternitatem, se e connotative, &Per respectum ad effectus, & terminos , qui ponuntur a Voluntate, actus eius sunt quasi transeuntes , non Praeci z, quatenus est operativa
sed q uatenus est productiva. Inst. r. Velle divinum eodem modo respicit Deum
di creaturas; sed non est productivum , prout termia natur ad' Deum; ergo nec ut respicit ereaturam. Ma patet. Non enim sunt duo Velle in Deo. Min. etiam en certis Ima. Respian F. mai. Sc cons. prob. Nam prout respicie Deum, est pure operativum , supponens existentiam elus. non ita, prout respicit creaturam, ad cuius exilientiam terminatur ut productivu. Utrumque e dein actui potest con venire protrier in fin i tatem. Inst. 4 Si ut respicit creaturam , esset productivum. eam produceret in esse existentiae, & simpliciter reali an aeterno 3 sed'cons. est falsum; ergo dcc. Prob seqquia Mnest potior ratio, cur ab aeterno fit tantlim operativum, dc productiVum, quam in tempore. Resi .neg. maI. & ant. Prob. quia foecunditas, emcacitas pendet ab eius libertate, quae non vult pr u ucere res, ni u in tempore.
Objic.a. In homine , de Angelo praeter intellectum, di voluntatem datur potentia executiva distinctae so S in Deo. Prodi cons. quia sunt eiusdem rationi f. in Deo, & creatis istis s erεο & ea m praedicata eis: