장음표시 사용
71쪽
est; quippe cu si propter cosubstantialitate dicerepur spiritus eius
propter eandem insana filius etiam diceretur ipsius spiritus, pater quoque & filii & spiritus sancti .at id nusqua reperies. restat igitur ut emittentis, S producentis patris sit, quod producitur; na aliud cogitare fas non est. Preterea spiritus sanctus vel ex solo procedit, vel non ex solo patre; nihil enim medium est in contradictoriis,' at no ex solo patre procedit. si no ex solo, ergo & ex filio. Quod vero no ex solo patre procedat, hinc manifestu est primu nulli blapud sacram scriptura, neque apud doctores inuenitur id dictum. uod uero a nemine sanctorum dictu est, nemini dicere fas est. Deinde cum producere operatio patris estentialis sit, non prima, di immediata fit, sed perprima, quae generare,& generatio antea dicta est. Quamobre etiam filium huius operationis esse conso te necesse est. & per eu spiritum sanctu procedere. Preterea apud omnes doctores in confesso est, spiritu sanctu prodite ex filio. Si ergo prodit ex eo, o trinino naturaliter prodit; nihil enim in Deo
Draeter natura, &aduentiliu est. na creaturam est non prodire ex
Deo ratura. Si ergo secudum natura ex filio prodit spiritus, processione uero secundu natura in diuinis dupliciter oportet elle', vel per generalsonem,uel per productione; per generatione autEno prodit ex co: profecto . n. citat filius filii spiritus: prodit ergo pprocessione: itaq; spiritus ex fisso processio erit tau eius qui procedit ex eo . Preterea spiritu sanctu ex subitati a patris esse & filii. Omnes doctores orientale; pariter & occidentales clamant: sed, quod in trinitate ex essentia alicuius est, etia ex hypostasi eius est. cu ergo spiritus sanctus dicatur esse ex Obstantia filii. est etiam ex ipsius hypostasi . Quod si quis audς x dispinea propter consti stantiale eme proIata, ac ut spiritus eiusde essentiae ostendatur esticu patre & filio, id quide veru est; & quanto magis veru eli, lato In His adiuuat nos. nam sic niagis est consubstantialis patri lio spiritus, quasi ex eorum estantia,&.ex iis prodiens, siue procedens; quia si conlubstantialii te tantu simplicitet denotat, ut ipsit Volui, nec se esset,etίa p tre ex essentia filii, spiritus, & fit in Gn. . . . euentia spiritus dici. Sed id hucusque nemo dicere ausus est, neq;
tiei sui: pu .audebit, si Christianus esse voluerit. Praeterea a magno Basilio denomiu ci Pietasq; sanctis, silius imago patris dicitur spiritus imago filii di fitat hue lo. lius operatio patris, spiritus operatio filii,& filius patris verbum, cum Thin. spiritus fili i eloqu ;& filius fiagratia patris, spiritus stagrantia Gmλ 3 li sed omnia filius patris dicitur . ergo & spiritus sanctus ea dicitur lilii else, ut qui ex filio sit. Praeterea si spiritus no est ex filio ab
eo putiqua petionalitur distinguitur : at id absurdu dictu est; nam
72쪽
ita trinitas H du itatem terminabitui . est ergo ex filio spiritus, si personali ter ab e6 distingui oportuerit. Item dicit Christus disci- Ioan. I 3.
Pulis, Cum venerit paractetus, que ego mitta vobis; Et si abiero Ioan, Io mitta eu ad uos, quia mitti in Deo a causa esse demonstrat. Testis diuus Chrysostomus ad Arianos, qui dubitabant, quomodo eluia Chrysost, de essentiet sit qui mittit& qui mittitur ις. homilia cu dicit. Ru sus ad humana oratione traducis, nec intelligis omnia haec ob ni- hil aliud dicta esse, nisi ut caiisam sciamus, neque in Sabellii mora ' hu incidamus ' sed spiritus ex filio mittitur ; ex eo ergo est. Item quod alicuius est natura,& ex eo est iecudu id qd eius est, dicitur eius esse : sed spiritus sanctus est filii, 3c omnino natura, non est enim praetrenaturam, neque ut seruus: est ergo spiritus sanctus, quatenus sipiritus sanctus, idest quatenus diuina persona in trinutate ex filio. Ad haec spiritus sanctus relatiuum est: clarumque est spiritum patris, & spiritum filii dici; & refertur tanquam ad spirantem , vel producentem: spirantes vero sunt pater & filius . est ergo spiritus ex patre & filio tanquam irantibus , & producentibus eum. Praeterea spiritus sanctus a filio accipit; is enim dicit De meo accipiet: Quod aute accipit essentia eius est, neque aliud est essemia eius, alnusquod accipit ; esset enim sane compositum: sed est in sumno sinapiscitatis excessu, tanquam Deus. essentiam crgo suam,& esse accipit,etia ex filio. Sunt & alia multa testim 'nia ex diuina scriptura, veluti id, Quem ego mittam' bis a a patre. ut illud, De meo accipiet, & an nunciabit vobis. ut illud, ε Quaectique audiuerit loquetur. & illud Spiritum iri eum, & patri, 4mittam , ah quo confirmabimini, & alia similia, quae partim late . declarauimus, partim propter prolixitatem praetermittimus. Sed ad huius concjusionis veritatem ostendendam,quod spiritus sanctus ex patre & filio procedat, cum multa sint, quae adduci poc sent, us haec in praesentia sint. i i
E D quoniam cotradictiones quasdam in me dium asserunt aduersus eos, qui veritatem hac prae se serunt, etiam ad eas pro viribus respondeblinus, eorum sophismata dissoluendo, secundum doctrinam a doctoribus traditam
Primum dicunt, quo pacto Dominus dicens ,Π
. spiritum veritatis , qui ei satre procCilix, non uessarioli
addidit etiam seipsum Z sed neque negauit deae, rcspondebimus retroiulati
73쪽
nos, sicut in aliis ' it. nam id Qtte coactius fuerit, quamuis nee id satis est ad id comprobandam, quod ij intendunt; quippe qui
N Gb- χύ, de die de hora illa, nemo scis inquit, neque angeli neque filius, m- λς-R 7 si solus pater, ta rursius. Mea doctrina non est mea, sed eius qui misit me patris. nos tame' recta ratione contrarium credimus i' . diemque illum, & horam sic aperte ipsum scire sicuti patre; cum
, que cognoscere; de doctiinam eius super omnia eius esse deceris, minus. Si ergo quae manifesto neSauit, nos cum laude iis co . traria credimus; quo pacto non etiam hic, quae non negauit pie credimus p Praeterea patrem, & filium arbitrantur vel in una coniugi personam, si quis ex ambabus dixerit spiritum sanctum procedere ; vel si non id, duo tamen principia, vel dira causas inde consequi; quod quidem non minus inconueniens est priore; nos vero ad id quod asserui de colunctione,ita respondebimus: quod si personale, siue hypostaticum personae patris, actum produce
di poneremus, tunc utique id inconueniens sequeretur, xereque esset filius una cum patre persona constitutivae proprietatis cinneo communicans. Sed quia personae patris constitutiva propri*tas , paternitas ta generatio dicta est esse: producere veto pro- prictas, siue notio quae sequitur.personam constitutam ipsam, quae necessitas est, eum qui cum illo communem habet eam proprietatem , quae personae eius constitutiva non est, unam esse cum eo reiso in ius nam sicuti c0mmunicans cuni patre filius, scilicet spiritum eius esse quemadmodum N patris, & mitti ab ' eo quemadmodum & a patre: tamen non cum eo persona com-' municat, quia spi itum dici patris, vel ab eo mitti, non est pater- nae persons constitutivum, sic neque qui prodiictionem cum P tre communem habet,ala unam personam coniungitur; quia producere non est paternae pςrsonae constitutivum: quaobrem quO- usque ostensum non suerit, producere esse personae paternae constitutivum , neque coniunctionem perlonarii poterit demonst a re. Quod si initum est duas personas unum esse principium, at non coniungi,magis mirum erit,quod tres personae sint unu principium , nec coniungantur. Post haec duo principia nobis attribuunt, dicendo duo principia no posse eos vitare, qui patre,& filium principium spiritus sancti faciut: sed primum Latini qui ab iis accusantur, duo principia dicere non audent i, vel primum, 'el secundum principium, vel unum ex duobus constans principiu. immo anathemati ita sentietes subiiciunt. Ac si quis eos interrogauerit, an filium etiam faciant principium spiritus, utique dicent: quod si patrem: maxime . quod si quis hinc induxerit, ergo duo
74쪽
dicitis spiritus principia, nequaqua illi dicent; sed ex te id concludis . nam nos hanc dictionem, duo. non apponimus. Deinde cunos una cum Gregorio theologo dicimus principium de principio,duo principia intelligimus & dcum de deo duos deos ii telligimus nequaquam. Diuus autem Augustinus pater di filius dicit, non duo sunt principia spiritus sancti, sed ambo unum principium eius : neque quatenus duo producunt spiritum sanctum . nec quatenus duo spiritus sancti principia sunt: sicuti creatur tria principia, pater, & filius,& spiritus sanctus, sed unu eius priucipium,trinitas deus est. Praeterea quia una & eadem numero viris tute ipsi creant, ex una & eadem communiter deitate prodeuntuiccirco iure unus Deus,& auctor dicitur unus non tres; hocq; s
iis ad declarandii iis, qui dubitant de processione spiritus expatre, & filio . nam quia una re eadem virtute simul pater di filius spiritum producunt; & quia a patre accipit filius hanc virtutem processionis causativam; ideo proprie, & uere una causa, & unu principium est processionis spiritus sancti. Itaque nulla ex parte consentanea est ratio eorum, qui nos de duobus principiis reprehendiit.Sed opponunt,vel persecta est ex patre processio,& ina vis ea quet est ex filio: vel si necessaria ea quae est ex filio,imperie cta ea quae est ex patre. Sed contra interrogentur a nobis qui haec afferunt; an perfecta sit mundi ex patre creatio: vel non si peri cta,cur filius de spiritus causa eius suntZ at si impersecta,& ideo filius & spiritus assumuntur,animaduertant quid asserunt : sed per secta ut arbitror est ex patre, entium productio una & eadem numero filii, & spiritus ad ea producenda operatio; neque alia est illius,alia horum; nam tum hae pueriles quaestiones locu habuiς senti Sic ergo, & hic euenit, periecta est, & magis quam persecta est ex patre spiritus sancti processio una, & eadem numero est ea, quae est ex eodem filio processio, non alia, N alia, di aliter, nec interdum ea quae est ex filio, interdum ea quae est ex patre ssed simus, & eadem aeque, cum una & eadem numero potestate uterque producat. Postea diuini Ioannis Damasceni dico verba sursum deorsum, ut insolubilia obiiciunt; cum ille beatus dicit, Ex filio spiritum non d:cimus,nec nos negamus sanctum id dic re: neque hoc omnino tu dubium reuocamus : hoc enim dixit ille diuinus doctor, non quia non sit, sed quia non dicitur , propter haereticos . huic simile dicit septuagesimo septimo capite:
Christi genitricem virginem sanctam non dicimus. in alio tracta- εtu dicit: Ideo Dei genitricem virginem sancta praedicamuS,pe inde ac Deum proprie, di vcre incarnatum ex ea genuerit. nam
75쪽
Christum pelarisse non ignoramus, quia Christum genuit. sed
quia impius Nestorius ad Cuertendum id uerbum, quo eam Deupeperisse exprimimus, ea dictione abusus cst, non Christi genia tricem, sed ex praestantiori ea appellamus. Vides ut Christi genitricem virgine sancta agnosti non dicit tamen, non quia Christupon genuerit, sed quia non dicitur. nam rerum quaedam non sunt, sed dicuntur; quaedam sunt, at non dicuntur; quaedam vero nec uint, nec dicuntur; quaedam utraque sunt, & dicuntur: quippe culicuti hic apertissime declar uit propter Nestorium, S: eius lectatores Christi genitricem non dicimus, non quia non sit. Sic &propter Euno truum, qui ex solo filio sipiritu esse dicebat, Ex filio, inquit spiritu non dicimus, neque ex spiritu. Praeterea dictio, ex, apud Graecos principalem. usam significat, qualem esse filium vel mundi, vel spiritus sancti causam, nop est dicere. Iccirco p
tyes deuitant in eo dictionem, ex ,proserre, ne principalis esse ca se credatur; sed dictione, per, libentius utuntur,quae ordinem d notat . Iccirco beatus hic, per filium magis ad ordinem respicies, dicit, dictionem, ex, in patre utendo, ut unam ostenderet causam
Principale deitatis, & creaturae patrem. Postea diui Dionysij au. oritatem adductit,Solus lans superessentialis deitatis, pater est, inquit, i actates, Quomodo filius spiritus sancti sons esse dcmon-1Ιrabitur, si patre tantum fontem esse canctus is dixit Sed in hoc ecclesiae doctores primum incusent Athanasium, & Basilium, qui dicut aperte filium etiam spiritus sancti sontem esse . nam sacer Athanasius in libro aduersus Arianos illud palmi enarrans, Apud te sons est viis; Sciebat,inquit, pater vidclicet,apud se ii . bes filiu sonte spiritus sancti. Basilius uero libro secundo adue . sus Eunomium scribit: Quid igitur nos quomodo ingenitum patrem,genitum filium confitendo, secundum ipsum esse contradia, ctionem vitabimus 3 quid dicemus Z quod boni patris, bonus est, situs, ex lumine vero ingenito lumen essulsit sempiternum : N ex vere uita uiuificas profluxit sons; N ex virtute, quae per se est dei virtus deprompta cst. Et rursus idem fons vitae filius inquit: nam ad patrem dicit David, Apud te est fons vitae. &rursus alter pro pheta de Iudaeis dicit, Me dereliquerunt sontem aquae vivae: viva' vero aqua spiritus sanctus appellatur. Deinde neque nos filium, dicimus Mntem esse principalem, vel ex seipso habere, ut sons sit, sed ex patre: pater enim solus Ens est superessentialis deitatis, , quia ex alio sente non prosuit; quippe qui ex alio non habet ve, sons sit; quia prima ei nulla causa est ut sit Qiis,sed filio pater est. . Ac pater fons est, dc vi genitor,& ut Eductor. inde pater simpliaciter
76쪽
de procesis. Ipiritus incti. φλ.
ster omnig emanantis deitatis sons est: filius ipsius spiritus tantu.& pater non ad hoc sons est, ad illud autem ex Qnter filius ad spi ritum sons est, ad patrem autem ex sonte. Itaque a nobis hoc itaeuti reliqua, recte intelligitur.
O S igitur his suasi rationibus,veritati cessimus; multu valere dicentes eis qui litigandi, & conia tradicendi studio loquuntur; bene gnari, quod non aliunde spes nobis salutis emicabit, quam
uniendo nos veritati, & melioribus parendo. Rogamus autem vos, ut eadem charitate, quae a nobis conscripta sunt videatis, atque intelli gatis, qua nos ea exposuimus. restant etiam alia, quae dicunt ij, qui)veritati repugnant, nullius tamen disna existimationis. Sed multo plura,& meliora,ab iis qui eam asserunt afferuntur: nosque etiam alia multa & necessaria addere potuissemus, veritati patrocinantes, & absurda quae ab eis aduerius nos conclusa sunt, reprobare Sed haec satis esse arbitramur, nisi quis litigare, di temere contendere maluerit. Ecce i3itur ostensum & demonstratu est, ut vires nostrae tulerunt, clare i inaul, & manifeste,quod spiritus se ctus,qui a nobis colitur, no istu ex patre, veru etia ex filio procedit; & a filio habet esse sicuti a patre, per iam allata testimoni ,&sentetias sanctoru, partim ex patre & filio,cu articulo aperte clamantiu: partim ex patre & filio sine articulo: partim ex patre persiliu cu articulosum a patre per situ me articulo,&ex ambobus essentialiter:& ab utroque: & ex filio est & ex filio emanas: & percu prodiens; & profluit ab eo:& ex eo spiritus est: & proflues nataturaliter ab eo : & ex eo spirat: & filius spiritu mittit; quae omnia substantia sancti Limi spiritus ex patre simul,& filio demostrat. noamplius ergo in posterii reprehedere nos potestis, quod ex ignoratione, & inscitia huic sanctae synodo nos subiecerimus, immo exquisite gnari auctoritatum a sanctis allatarum, quantumque periculi impendeat iis,qui patrum dogmata sequi nolunt, quoiaque exterminatur qui synodum non sequitur, bono consilio nos concilio subiecimus. Haec igitur caecumenica sancta,& magna synodus diuino nutu, & cura beatissimi Eugenij Papae, & pij Ro-F manorum
77쪽
manorum Imperatoris Ioannis Palaeologi Florentiae congregata, magnisque luminaribus, & illustribus theologis reserta, antiquorum patrum dictis perpensis, & ut par erat comprobatis, decretum religionis plenum tulit, & quinque articulos quos sanciuit nobis tradidit, non aliquid noui, & ex aliorum sententia introduxit . neque ex se ea in medium protulit: sed ex sacrae scripturae testimoniis deprompsit, atque plurimorum sanctorum doctorum ecclesiae orientalium simul, & occidentalium perlectis theologiscis expositionibus tradidit; nosque custodiuimus, di custodimus, di seruabimus usque ad sanguinem di mortem pro his tanquam orthodoxis, & patrum vocibus excultis depugnando. Quia igiatur primam vestram accusationem subuertimus, & quae maioris momenti est: caetera quae hanc sequuntur, simul lubuersa sunt; ut capite de corpore sublato totum corpus mortuu manet; nec nos reliquis respondere oportebat, quia haec simul cum prima perierunt . Sed ut hic noster labor paratus sit omnibus qui ecclesiae parere voluerint, ad respondendum iis, qui nos accusant, quod ob inscitiam nos Latinis adiunximus , reliquis etiam debita responsionem adiungamus; ut per omnia cognoscantur nos iniuste tra ducere . quodque veritatem quaerimus, dc pacem sequimur: nec volumus sempitemo igni oblationes coaceruare: immo eas resiacimus, ut ab illo igne veluti pij liberemur, nec a iudice dicete a Io . t 1. diamus, discedite a me, quia gloriam hominum dilexistis super gloriam meam, neseio vos. Vnde praestat nos eum sequi & e clesiam ipsius, ac eiusdem quoque vestigiis inniti, quam eorum disceptationibus, qui falsa luasione ducuntur: qui sacrae testimonio scripturae, stulti di inanes reuincuntur.
78쪽
De myctico videlicet, oe sancto sacrificio,
quod in azymo,Vfermentato orti
rixe , oe vere Chri ti Dei cin
l . uti hD SEcvNDvM nunc decreti caput accedimus, ut conuenientem responsionem afleramus: in quo nos incus iis, dicentes , quod qui ecclesiam sequuntur, ea quae non sunt aflerunt, de quo sanctae synodi decretum ad verbuita pertractat. Item in aetymo, siue se mentato pane triticeo , corpus Christi veraciter confici: Sacerdotesque in altero ipsum domini corpus coiicere debere unumquemque scilicet iuxta ecclesiae sus siue orientalis, siue
occidentalis consuetudinem . In his verbis aperte catholicae fidei F a consesita
79쪽
. consessio demonstratur; quae nihil existiinat interesse, si in pane sermentato vel aetymo Christi corpus coiiciatur; sed id solum respiciens, ut adsit materia, sacerdos, locus, intentio, & verba. ita cecernit, perinde ac ea tantum ad mysterium celebrandum neceia saria sint, no ad esse soluin, & fieri, sed etiam ad benc esse. Quod si quid ex iis defuerit,putat confici non posse corpus, & sanguine. 1 At his quidam obiiciunt,mortuum sacrificium latinoi celebrare, e ,& Iudaisinum sapere in azymo sacrificando, quia scilicet sementum antea non apponunt. HQrtamur igitur & nunc vos, ut cum patientia sermonem nostrum audiatis, & pura cum conseientia, non dolose vel stulta cum praesumptione consideretis, ut veritatem nosse possitis , Hec temere, & inconsulte digladiantes litig tis, nos impudenter insimulando, quasi absurda, & impia senti mus, qui recta, & vera sentimus: quippe qui cecum enica:*nodisinteiitiae sebiicimur, quae nunquam errauit. Praeterea diuinorum &sanctorum patrum traditiones firmiter amplectimur, & integre tenemus simul, & capessimus; eoruque pia dogmata, de scripta praedicamus, nec libros eorum corrumpimus ι neque ex nostro sensu loquimur, & sententiam nostra comprobamus: neque eorum dicta deprauamus, ut in sermonis progressu declarabimus. cucta vero quae dicimus,a sacris stripturis, non ex nobis d promimus : ut undequaque noscatur nos concordiam, & verit tem quaerere;nolentes Christu qui unus est diuidere ut hunc GK- cum, alterum Latinii vocemus, neque noui testamenti, idest se
dii sacrificii mysteriit, duplex esse dicimus: Ra vi Christi corpus
bifariam partiamur, hunc sermentatum, azymum alterum appellantes a sed utrunque corpus Christi esse con emur, & Christi corpus praedicamus : unum de idem esse existimantes, quamquavarie apud virosque conficiatur. Quod aute iniuria RQmanae elesiam carpitis,qui in aetunso coficit'; & nos, qui verum Chrissicorpus confitemur, Deo steti breuiter ostensuri accedamus. i
RIMUM quidem a vobis petimus , unde id
accepistis sermentatum sacrificari oportere, noaχymum: a Christo ne, qui hoc mysteri u primus instituit, atque tradidit, an ab Apostolis, vel a sacris ecclesiae doctoribus, qui postea successerunt ostendite nobis unde id accepistis .
at id vel multo adhibito labore non potestis;
80쪽
nemo enim ex doctoribus hucusque ausus est dicere I sed simpliciter pane, & uino lacrificium confici debere omnes aiunt: ante . omnes euangelistae, & beatus Paulus. nam quoties comederitis Vuagriu's, panem hunc, euangelistae dicunt, & biberitis calicem hunc . bea- eius vero Paulus, ego accepi inquid a Domino, quod & tradidi Cor. r. it. 'vobis, quoniam dominus Iesus in qua nocte tradebatur accepit .vanem. Et beatus Iacobus Hierosolymorum primus hierarcha, γ,s αἰ
sic inquit: Magnus pontifex,& magister noster Christus Deus, no litur a. cte illa, in qua ad passionem adductus est,accepit panem. Et post . Mhos diuus,& sacer Basillius, cum panem, inquit, in sanctas, & im- Basilij.
maculatas manus suscepisset. Et aureus ille lingua Ioannes, supto chrysost. Pane inquit. ac ne singulos enumerem,omnes uno ore sacrae clas. sis doctores sic asserunt: ex quibus ostenditur eos azymum non repudiare: quoniam in verbis his exacte nouerunt utrunque com prehendi. Iccirco ecclesia nullum discrimen intercedere arbitre uiar inter sermentatum , & aEymum, dummodo ex tritico con
eius sit panis r& propterea statuit dicens, nil aliud ad sacrificii
usum offerri quam ex tritico panem, secundum verbum domini, qui se frumeto similem facit. Nisi granum frumeti cadens in te Ioan i ra mortuum fuerit, ipsum solum manet: si vero mortuum fuerit, ε multum fructum affert. Sic & Christus moriens, omnes ab inser ε'o liberauit. & vitis fructus eiusdem verbis ostenditur; ego sum ε inquit vitis vera. iam non bibam ex genimine vitis huius, resurre .ctionem suam significans: Ex hoc ergo liquido ostenditur, non Mari r c posse nos uti, neque hordeo, neque auena, vel alio semine;que admodum neque vino ex alia re constato, sicera, vel melle, vel
lacte; sed ex vite secundum verba Domini. Reliquum igitur est vobis ostendeta, quid id fuerit, quod dominus init cum tradidit
hoc mysterium; a mus ne, vel sermentatum quoniam ex ne inine doctorum depreheditur aperte, quod nam id fuerit, ut artitea patefecimus . Vos quidem dicitis sermentatum id filisse, cum a nemine sanctorum id accipiatis . nos uero azymum dicentes a doctoribus id sumentes dicimus. Quod ita se habeat, patet . in primis euangelista Matthaeus dicit capite'vigesimo sexto: prima autem die a1ymorum accesserunt discipuli Iesu dicentes, ubi vis ' paremus tibi comedere pascha λ at Iesus dixit', ite in ciuitatem ad quendam, & dicite ei, Masister dicit tempus meum prope est, apud te facio pascha cum discipulis meis. Et secerunt discipuli si- . cui constituit illis Iesus. & parauerunt pascha. Diuus vero euan- '
set ista Marcus dicit: prima die azymorum, quando pascha in Vς' labant, dicunt ei diseipuli eius. quo uis eamus,& Paremus tibi, t