R.P.Fr. Dominici Bannes Mondragonensis, ... Institutiones minoris dialecticae, quas Summulas vocant

541쪽

nw.IIIC M. de Modo disicer. 48'. latio ni dicit formaliter nisi, Ari sed

inuicta n6n excludit rationem entis

vel accidentis, quin potius praesupponielid , quoa nihilo distinguitur.

Qua ibrem ipsummet, Ad, relationifiealis , est reale: & ipsum, Ad,reb,-tionis rationis,est ens rationis,sicut &eius, .elisns rationis, sicut uniuersalitasα ipecieitas ic relatio dominiivet in Deci. quae tamen non est realiterim .Sed de hac re abundantius di Obmps i parums. 28. hilam vero in gratiamTheologorum eok,gica exempla proferamus. In primis in materig de Incarnationis strato, haec consequentia: Christin

chris in

m B D- , ergo in quantumri 'mcipis esse. Haec argumentatio dupliciter dissetuitur. Primo negando minorem si dictio, Inquaritum spe- Cificet eandem rationem hominis in minori s vin maiori.Si autem reduplicebratinnem suppositi in minori, in quo sensi concmitur a D. Thoms, iam erit aequivocatio dictionis in ipsoa , Hh s medio

542쪽

so Liber pini medio, ac proinde praemissae sunt inhabiles. Si autem aliter formes syllogisinum. Christus in quantum homo inci-μι esse , & christus est Deus, optime dc syllogistice concluditur, ergo Dos inquantum homo incipit esse. Praesupponimus enim dictionem. In quαntum, specificatiue non reduplicatiue in amtecedenti & in consequenti accipi. Item est aliud exemplum. Christus inquantum homo meretur, se Chrsem in qua nium Christus, in De- ,ergo in quantum Deus meretur, nihil valet Consequentia. Variatur enim ratio specificata,sicut in hac: Chrsus nostinerit condigno in quantum homo eque in quantum Deus sed Christin est Deus, homo, ergo nonsatisfecit de condigno in quantum Deus homo : neganda est consequen

tia. 3

Variatur enim ratio specificata. Nain antecedenti specificatur spissa μ& seorsum duae rationes in coseqlsemii vero colle rim ambς simul Qui diu simul sumptis aliquid pinest Is M .lnue quod non singillus 'ςlm. 3i

543쪽

MI.IILCap.V. de Modod cer. 49ime,quia satisfacere aut mereri de codigno, duas rationes implicat, altera

satisfacere aut mereri, alteram aequalitaιem secundum iustitiam. Illa qui- demptior homini tribuitur, in quantum nomo est saccipias enim,rutum,specificatiue)posterior vero prouenit ex coniunctione diuini suppositi ad humanitatem, ac proinde actio

illa neque tantum Deo neq; tantum

homini attribuenda est, sed Deo ho-- mini. Quocirca dicitur a Theologis actio Theandrica, id est, Dei-virilis. Denique in hac materia Incarnationis in gratiam Theologorum proponam duas propositiones, quae indi- . distinctione. Chrisus in quotum resurrexit,Christin in quantum Deus quibus dictio. quantum, specificatiue accipiatur: &nihilomi- 'traque merito distinguenda est. Προόhto grauitatem mysterii resurre- - s Ictionis. Ait enim Apostolus; Mortuusest --βed visit ex Urtute Deid

544쪽

49α Liber qu risu, determinet subiectum resurre nis& reparationis vitae gloriola, vera estes catholica enunciatio. Si autem specificaret vim esseehiuam resurrectionis falsaest propositio.Nam secudum quod homo non habet virtutem Ca salitatis in ipsa humanitate nisi forte

instrumentalem in anima vi reunir tur corpori. Altera vero enunciatio,

christinisquorumDeus resurrexit,lalia esset i,Inquantum, specificet& dete minet rationem subiecti resurrectionis. Si tamen designet virtutem rei gendi esse inChristo,In quantu Deus est, verissimaestassertio & catholica. Nam Christus propria virtute reserrexit, quae quidem virtus sibi competit , in quantum Deus est,nota has propositiones ab lute esseCoceden- idas Filius Imimortu- es sim Deird rexis. Namactiones& passiones timpliciter attribuuntur supposito, licet conueniant ei ratione iussexentium

naturarum.

Sed est obiectio contra praedi lNam Christus in quatum Deus Commmunem

545쪽

a ZIIL Cap. V. de Modo Ucer. 493. munem habet virtutem Cum Patre MSpiritu sancto,ergo qua ratione est vGra , Christus in quantum Deusresurrexit, erit etiam vera; Pater in quotum Deuπνσω exit. Respondetur nego Consequentiam. Sicut ista non viset: Filius Dei propria virtu te assumsit humanitate,s est eadem virtus Patris, ergo rater asisum thumanitatem. Et ratio est, quia assumere non selum dicit actionem sed etiam terminare naturam assumptam. SiC etiam propria irtute resum gere ad vitam glorioiam humanitatis non selum dicit actionem, sed etiam immanentiam effectus in eo, qui resurgit secundum natura assumptam: ac propterea nulla est consequentia. Est exemplum in naturalibuS : nam aspor propria virtute floret, & set etiam propria virtute Concurrit ad fi

ritis hem illam essiciendam, & tamens on floret,sed sela arbor floret. Et x-ςst, quia florere non selum importat virtute activam emittendi fi csennotat immane iam propria

tum Virtute l

546쪽

49 tiber qua tus, virtute resurgere, no selum dicituam virtutem, sed etiam ipsius effectus immanentiam in aliqua natura ipsius agentis. Et sic filius Deipropria

virtute rosurrexit.

Ex quo sequitur utramque enunciatiotiem praedictam versi dccath licum sensum posse habere. Adverte

tamen verbum, disrgere,non semper importare activam virtute resi1rgemtis: omnes enim nos resi1rgemus, non

propria vinule etiam animae gloriose; quia unio animae ad corpus, postquam facta est separatio, supra totam natutam est : & lus Deus est causa principalis. Ita ut etiam Christus inquantum homo non principalis Causa essiciens, sed instrumentalis sit, ut docet S. Thomas 3 parte quas. a. Tandem accipe tria exempla in diuinis, ut scias distinguere modificationem syncategorematis , In quam-

Primum exemplum sit in locutionibus Diuinitatis, cum enim Deus sit actus simplicissimus, tamen eiuS perfectio

547쪽

HEIILCap. .de Modo disier. 69sfectio multis Conceptibus a nobis Cognoscitur,& plura de Deo attributa praedicamus. Est enim sapiens iustus& misericors,&eius misericordia est eius iustitia. Nihilominus no est idem dicere: Deus in quantum miserisors d se eccata, in quantum issem. Similiter non est idem dicere, Deus inquam

tu iusius punit existentes in Inferno,ic di-Cere , Desu in quantum misericors punis existentes in Inferno. Nam haec faua est enunciatio,& illa prior vera est. R tio est. Quia quan uis diuina iustitia intrinsecedc essentialiter sit diuina misericordia, tamen quia nos distinctis Conceptibus cognoscimus miserico diam & iustitiam per ordinem ad dis ferentes effectus, idcirco haec enunciatio falsa est: Deus in quantum misericors punit existentes in Inferno, quia fit senses, quatenus Cocipimus misericordiam,comparamus illa pem, sectionem ad punitionem, quod est falsum:cognoscimus enim miserico diam comparates illam perfection emadi

548쪽

adleuamen miseriae,&nis ad vindictam. Et per hanc doctrinam poteris discernere veritatem vel falsitatem in ' diuinis locutionibusu Secundum exemplum sit in mysterio Trinitatis,itiquo proculdubio a nobis intelligitur persona generans constituta antequam intelligamus actionem generandi: relatio vero paternitatis non praeintelligitur, Ut T latio' est ante generationem, quo videbatur sequi, quod Paterno Constituitur ut persona patris relation quar cst Paternitas. Sed negatur Consequentia & merito a Theologis. Si quis autem sic arguat in oppositum; Persona generans in quantum gen rans praeintelligitur perfecte constituta ante generationem, hoc est amtequa intelligatur a nobis generati sed ut sic inquantum costituta inesse jlper nati non intelligitur tunc Consti-

'istae resatione, ergo non constituitur fretatione. Huic argumento respondeo nego consequentiam: Procedit

enim a secudum quid ad simpliciter.

549쪽

TractVILCO deModo disicer. 497Nam,quod non praeimestigatur a nobis constitui relatione ritin est simpli- Citer non Constitui velatione, sed valde secudum quid. Vnde bene sequeretur, ergo non praeintelligitur perso-

.na generantis Constituta per relationem ut relatio est.Sed Contra Persona

illa praeintelligitur perfecte costituta, ed non constituitur perfecte nisi relatione, ergo bona erat illa cosequentia. Respondetur distinguo maiorem, nam si, perfecte, sit deverminatio ibdius verbi,praeintelligitur,falsa est. Si Rutem determinet participium illud, constituta,adhuc distinguo,depςrse- ct e constituta,nam si perfecte consti tuta intelligatur, quan tum satis est ad in tolligentiam actionis generandi, sicivera est.Si autem sit sensus,quod nos cognoscimus perfectionem illius costitutionis personet Patris,falsa est ma- . ...ior. Scio modum respondendi Cai tant de relatione concUta vel relatione exercita. Sedia ne simul scio,paucos hanc distinctionem comprehendere, & plurimos verbolenus argu-Ii menta

550쪽

98 Liber quartu . 'menta dis luere. Ego vero sic Caicitanum explico, ut per relationem c5Ceptam intelligat relationem impi, 'citam& occultatam in per nacomcepta a nobis. A t per relationem exedit citam intelligit, relationem expresset cogitatam & comparatam a nobis ad filiationem, quae est correlatiuum Paternitatis haec comparatio non est necessaria, ut nos intelligamus pers,

nam generantem.

Tertium exemplum in eodem m ysterio Trinitatis accipe circa processionem Spiritus sancti: de quo fides catholica docet, a Patre & Filio procedere per actionem Voluntatis ut amorem productum dc non ut filium. Quam veritatem catholicam explicat Theologi asserentes, Spiritum sanctu ex vi & modo proprio suae processi nis non procedcra ut similem principio, a quo procedit, propterea quodno procedit per actionem intellectus,

cui proprium est vi quod per illam

procedit , procedat ut simile & ut imago. Sed ecce argumentum importunum