장음표시 사용
221쪽
COMMENT IN ART.& frigidum, Nam a contrariis seruantur iis atquibus corrumpuntur,corrumpuntur verbomnia a contrariis sibi. Ergo contraria sunt a quibus contraria conseruantur. Igitur quoti ine species naturarum tot sunt species conseruationum. Nam omnis inquit,causa est in
eo quod ad aliquid. Hoc est nulla causa est
simpliciter conseruas,aut reduces, aut curas
aut boni aliquid faciens,aut laedens,aut neu tra sed quae uis causa est ad aliquid,haec omnia. Eadem enim huic est salubris, illi noxia, alii neutra id quod Hip. lib.de alimeto perbelle scripsit dicens, ad aliquid omnia bona, mala. Sed illum libellum proprio commetario ego prosecutus sum. Gai quoniam singulis corporum naturis est sua ratio conseria uationis,a conseruatione corporis temperati incipere vult. Captare vult causas falubres corporis temperati.Primum ex fine ipsius coseruationis,deinde captauit etiam ex materia, quae est in sex generibus rerum , quae necessario nos afficiunt: si,inquit,corpus nostrum,incommutabile esset nulla arte conseruandi esset bpus, nam et se duraret seruareturque semper. Igitur indiget hac arte quoniam commutatur . Ergo quot modis commutari votest, tot conseruantium causarum speciebus indiget Potest videlicet secudum
222쪽
dum alidum frigidum comutari, indiget modo quo Aam harum qualitatum in causis: potest secundum humidum iccu in hac
etiam temperie indiget modo quodam causarum: potest secundum compositionem, ergo indiget causis conseruantibus compostionem.Colligit ex his causas conseruantes te vera correctivas esse , quoniam corrigunt eam commutationem, quam corpus semper paritur. Non enim esse possint causa quae ita corpus nostrum conseruent,ve moueri etia prohibeant Nam hae in aeternum etiam seruare possent nostrum autem corpus perpetuo alterascit. Seruantq; illud causa aliae commutatruae, aliae corrigentes .idque statim, antequam commutatio aliqua manifesta corpori,qualis est in corporibus reducendis, aut
praeseruandis, accidat ut corpus etsi moueatur perpetuo manetre tamenin conseruari videatur, ac proinde illae causae a medicis conseruantes appellentur. Dices fortasse posse causas omnes corpus temperatum Versus eandem intemperiem. adigere id adeo modice vi seruantcs causae a mediis eis dicantu , fierique ita causas conser uaretes , quae nullatenus corrigentes sint.
Mihi ceit verisimile fi . non posse causis omnes conspirare in eandem intemperien
223쪽
quantumuis modice , ut conseruantes sint. Nam nisi externae causae Internis excremen
tis oblistat , ea solum sintdatis ad amouenducorous ab optima temperie. Quare re axacte perpes verissime puto conseruatione causis aliquatenus corrigentibus agi.
Commutatur ergo corpus ab aliqudus nὸ- cessaris,ab aliquibus, necessario dico autene issiario,j quibus nonpotest non abundare,non necessario aurem reliqua.Nam semper esuri in eo quo corinemur, comedere etiam bibere, di ilare, dormire necessariuet Hl. Gladist aut oeseris occurrere, no necessirium Vnde inprimo causa genere ars qs ae circaχοπα ersatur,in secundo notata uuaecunq; litvrsunt quae necessario alterant corpus di nientes in quocunq; eorum proprium genus causarum salubrium inueniemus. Vnis quidem ex eontinentis aeris commento, aberum ex motu quieteo totius corporis secundumpartes uniMm exsomn- igilia:quartu ex j quae offeruntμr: quint excise
224쪽
garion m aliquid borum patiens, aursecadu mrotam subsan fam comuratum. Ex motu aurem quiete trisq;sucssis immoderarii, aut calfactum aut 'ecarum, cui refrigeratam,aut humes latum,aut secundum coniugatione alia qui thorum pariens. Ira aurέ- ex somno
lilia necesse est pari ipsum adem rarione ex j quae speronrur,aut excernuntur, aueretinentur.omnia enim haec alia quidem perrebalia autem per medias alias causas alterant corpus, corrumpat sanitatem Et scriptum
est de his i isθeciatim inlibro desalubribus.
ta insalubresseris Genim infrat motu corinuis alia , --,se eqad aliquid,aliquando quidem salubres,as'i
225쪽
pus, exercitatio salubris, quies autem ins rubris, cum orem quiete , salubris quies , in salubris autem exercitati , eodem autem modo G de edis O potibus , ω alijs Omnibus, quodcunq; enim cum corpori indigenti admouetur, cum propia quantitarem qua-brate salutarest, oblatum aurem ei qui non
omnino indiget, aut non mensura , qua em
periis msalubre est. Et duo sunt hi sopi et ca salubre alvibre , qualisaso quan-
risus eius νο offertur. Nam, occasonem, , aliorathnid ab his tertium inducere , cum indictis contineatur , non est secundum rationem. Si enim indiget corpus tuli tantare Hara,constar, se in occasione conuenienti Osferre. Ergeneratur quidem occasio, quὸάφxile facile mutabile est mortale corpus, indiget secundum muratisne alias aliis
auxit se . Quare non estgenererentum in dia Eta occasio Indoctrinis νοὸ ea, s e vr eritis itimur,ob dictam causim .iu'niam autem ubi scopis is, aliae cause salubres, O tropositum nobis nunc genus es,fatim eas. percurrem
226쪽
Modo refert materia causarum salubriu&insalubriu .Hec est in generibus cau-iaria quibus alteratur nostru corpus necessario, has enim considerat ars medica, in his modum desinit, non etiam in aliis quae casu, aurfortuna incidunt genera causarum quae necessario alterant sunt sex,in quorum si galis potest esse causa salubris Minsalubris, atq; haec alterantia necessario vocantur, quomam nostra corpora non possunt non uti illis, alteratq; ea omnia nos alia aperte ac perse, ut a calidus per se calfacit,frigidus refrigerat, humidus humectat ab aere enim his modis alieratur nostru corpus,aut etia alteratum secundum tota substatiam ut putrefactu,atit ustu)ωcibus, aut potus,calidus calfacit, frigidus refrigerat alia per medias alias causas, velut somnus humeetat,&quies,& motus vigilia,&excretiones nimieta ita,&tristitia,&moeror siccat,haec itaq, genera,sunt materie causarum. Ea sunt ambiens, quo nomine aerem praecipue intelligimus,sed inquam cum natamussin vestes, denique omnia, quae nobis extra admouetur:&motus,& quies,quibus omne genus exercitationis cintermissonis intelligitur:&frietiones has enim exercitationibus etiaconum erat Gal.) somnus& vigilia, Messius potus, quibus intelli-
227쪽
gunrur omnia quae ingeruntur, ut isonenorum, pharmacorum potus in his sit: Mque: excernuntur, aut retinentur, quibus intelliguntur profluuia, aut retentiones evacuationum omnium: motus animi,ii scilicet, qui psrtinent ad irascibilem animi partem. In his
generibus nihilust,quod simpliciter salubre, aut insalubre dici debeat, quiduis enim horum ad aliquid salubre est,atq; insalubre Nimirum ut nuper diximus omnia ad aliquid bona, mala. Quiduis ergo eorum cum eo indiget corpus salubre est,cum non indiger, insalubre. Desiderati dicit duo in his omnibus ut suscipiantur commode, quantitate,
qualitatem, tempus enim aut occasionem, redi in his contineri: quoniam si cum atat alimre es opus, ea utimur, certeri commoda Occasio est, tendi. Ea enim est idonea occasio utendi rebus cum iis est opus. Caeterum vide turmihi Gal. hoc loco deceptus, multo melius alibisecisse, pretier quantitatem, qualitatem occasioni quoq; mentionem faciens:
nam si quispia cum cibi solidioris libris duabus indigerer, aquam bibit, deinde cibu mangerit, quantum qualemq; disposito postulat,deterius profecto cibo fruetur, quasi ante aquam inge siser,qui tamen nihil inquantitate aut qualitate cibi peccauit sed sodo orta me,
228쪽
dine,quo potatum die cibum sit Neque pro . inde possis dicere eum non indiguiue tanto aut tali cibo cum ange sit, fecisso enim melius si aqua non epota comedisset,laane multo fuisset grassiua,epota iam ua cibum tantum talemq; non accipere A qua enim importune epota,ad fruendui cibo male affecit vςn-rrem, sed capiendi cibum ne tuitatem non sustulit. Vt hinc constet longe diuersum eae ordinem, modium utendi, in quo consistit occasio, qualitate, qualitate. GA qaiidem
clarioris doctrinae gratia permittit tredo caerinis occalionis mentionem facere praete actualitatem riualitatem,ego Vesbi non tantum rationi c5sentaneum,sed necessarium quoq, id esse puto,quod procedens sermo declarabit. Vocat Gai haec sex genera causarum externarum quanquam nonnulle: earum intra nos uni, ut motus aut mi Matietas ventriculi, du ventris suppressio, quoniam , ut alibi explicuimus,omnes causas manifestas recesent medici inter externas, omnes scilicet, quas graeci vocant procatharticas.
irimae igitur istosirimi corporis cum te
tria aliorum exacti,de quibas satis dixi, o quietis , motus, somni istae , σχο
229쪽
rum quae offeruntur, excernuntur. Cum autem intemperarum, tantu oportet symmetris
murare,suantum ea quae erran in optima te-
perie secerinia vi autem ommetria in eo quoiconi,net, rnes ri νὴ propterfrigui
INcipitiam nunc docere Gal.rationem seriauandi corpora temperata ea Vnico hoc pre: cepto constat, ut idem Gal. a. de tuenda valetudine docet, omnium rerum adhibere mediocritatem quae duobus modis inhibetur, uno quide ut omnia sint mediocria , ut si aettemperatus sit reliqua omnia temperata adhibeantur, alio, ut si quae causa immoderatior est obiectu contrariarum corrigatur, velut si aer frigidus sit, hae causa cibo calidiose tamur. Itaq; alter modus est in omnium causarum mediocritate alter in repugnantia cotrariarum,quanquam e nuper diximus sempersunt causae conseruantes in corrigentibus, id tamen non semper conspicue, sed cum inuicem contrariae sunt. Cum potamus primo modo corpus temperatu seruare ita facimus, cum non possumus, cofugimus ad secundu. Neq; solum utimur repugnantia contrariorum in diuersis causaru generib sed in eisdevelut in aere modo audies Aeris mediocri
230쪽
tas ea ceseri debet,auanem rigus manifestu, neq; calorem solet facere et enim hoc alirer qua visentit possit in arte detin ira debet. Is ergo aer,que pleriq; homines citra sensum manifestum trigoris,aut caloris lenitur, temperatus est Mutatur autem adae mutatio ne regionis,& anni temporis. Si ergo vernutempus est,regio temperata, oppidum bene locatum, nem in humili admodum loco, ut hacta atione calidum sit,neipin sublimi steneat borealibus , neq; australibus expositum, nihil in aere de
perati, cum nemin hoc ipso oppido tepestas ad trigidiore mutata erit,expediet illud cum alio oppido commutare, quod aut in calidioriogicine,aut in humiliori eiusdem regionis parte locatust: cum ad frigidiore, cum alio quod in frigidiori regione, aut sublime sit. Ita aeriaerer corrigetur. Ea regi; teperata est, quae vere est moderatissima hyeme enim,calida, si state, frigida temperatior est.Simpli citer temperata oppida,sunt que: in regionibus teperatis sunt bene locata,vi praeter haec, quaeniaritima, ego verbion amo marisImorum
temperie, maxime in regionibus alioqui calidis,quippequam pesti exposita esse suspicor. satius ergo sit temperatum hominem tempe rato
