Galeni Ars medicinalis, commentariis Francisci Vallesii... illustrata

251쪽

aps temporis aut loci affert,arte quoq; pose sumus calidum aut frigidum,humidum aut siccum aerem facere humidum irrigatione multa,frigidum quoque,& multis viridibus ramulis' floribus4 herbis:calidum coclusione fenestrarum,tapetibus, Mincluso igne:sic cum his ipsis, suffitibus siccioribus. Balnea aquae frigidae refrigerantia,calida calfacientia,utraq; humectati a ii qua tepidae rint modo aqua sit implex, quod si quam aliena qualitatem induit,aliam etiam habent potentiam, ut falsar,sulphureae, taluminata siccatia sunt.Atque ita quodcunque medicamen, tum aquae admiscueris,potetiam suam aqui praestat plus aut minus. Medicamelorum,omnium facultates proprio opere docuit Gal. velut ciborum etiam,&potuum,libro de alimentorum facultate. Nimirum sunt cibi

porus, lidi,fragidi,hu midi, Ic quinquam hoc illis no qua cibi aut potus suntln- est,sedaua quodammodo etiam medicams. ra. Nam qua cibus, semper calfacit lumectar,&qua pinus humina solum. Na mulseto plussccatu et frige citque corpus priu tum alimento,quam utens cibis frigidisi siccis. Nimirum frigidior sicciorque est causa inedia.Multoque magis siccescit corpus si otu sicciori Sed cuiusq;

252쪽

MEDICIN GALENI. 27eibi facultatem ex dicto opere oportet pete re Somnus est causa humectans, vigilia sic-ςans, utraq; causa dum moderate tempestiue suscipitur,calfacit corpora. Somnus concoctiones, vigilia distributionem Motum& expurgationem faciens cum nimia est, utraque refrigerat, sed somnus apertius, quoniam iustocando.y io ve ro dissipant, innatum calidum calorem prae-rer naturam inducunt prius, quo fit ut vigilia febres soleat afferre. Q mesis exercitatio similes omnino ca usae sunt somno vigiliae. AEuacuatio quaecunque maior moderata, cau

Ust sicca&fris da,siue euacuario per ven sum, siue per rerum , siue per harmorrhoidas fiat. Suppressio euacuationis humida est atqui si effluuii calidi est retentio calida inprimis si frigidς euacuationis, 't vomitus pituitu qui homini erat consit tu fri da.

Omnis tamen retentio cum olurimum c

menstruis euacuationis, & haemorrhoida

lime gaudium quoque dum omnino M pudor quoque caltacit Metus

253쪽

COMMENT IN AET.

stitia testigerant. Igitur calidae caulae sunt,esbus, potus, i saue calidus maximc,ae aestiuus,aut meridionalis,exercitatio vigilia non

nimia ira,&pudor, leue gaudium.Frigi-dssunt,inedia,aut cibus potus a frig:dus, aer hyemalis,aut septentrionalis , otium,

somnus,retentiones frigidoru, metus Moe

stitia Siccae sunt, aer aestiuus autumnalis, oppidoru qu sublimes sunt horea persantur, Minediain suis,& cibi potulaue sicci,& labori nimia vigilia . Et omnes motus animi humidae sunt aer hyemalis, qui fiante Auitro nos ventilat, Min humilibus locis in maritimis in cibus potu seu multus, humidus misime,l somnus in otium, suppression es euacuationum, animi tranuuilitas,' sunt materiae Quibus in seruanis corporibus utimur , di illarum pomero mutare deseis transfore in me

Galterum estiuncunm causem msalubri Antrarium quidem dictis , -- avi tem

254쪽

MEDICIN GALENI. 18 ei ictus facere possint exa re bene temporaram,sed tanta'igidiores, humidisjeae

moderam temperiebin , quanro O narura

quam natura calidior siccior est in i modi enim causarum genim corrigis naturales temperies, alterum aurem quodprim dictum es conseruat Vsu autem medicis murumque vicissim , reta fionis quidem per multum otium,paulatim in id quod est

optimum russerendo , Non enimferunt naturae cumulatas alterationes, seruando is

is in eadem di Uitione per negotia necessaria. Quomodo ergo uiu modi generis causas conseruantes appedamus j Expedia

enim fortasse magia commutantes curan ri, O naturales errores corrigentes oc

is Quoniam ad niuersum geninsanitatis referentes , non lata Uec ales eius differem

255쪽

CO MENT IN ART.qua aequaliterintemperata sunt mnibus Opporis partibvssimilis etiam sprecuratio: eorum autem quae non aequaliterino simaus,potest enim vente rigidior esse quam couuenire caput er,calidius, indigere proprist)trunque:ita autem quaecuq aliarum partium aut humidior auisiccior, aut calidior, orimarinr,esse moderato, proprio intemperiei ictu indigere. Neque i rur aequat ter exercemus huiusmodi omnes corporis partes,nes eodem modo humestimus, siccamm,

aut aliquid aliudfacimus,s ius aut de ipsis diei, in vere de salubribus.

. Odo docet modui occasionem reducendi corpora, faucere est corpora ad mesiorynaturat ransferre Materia cau

mutationes

256쪽

ars facere,quoniam quato citius pro deterioti melior natura succedet. lato melius agetur cum homine i modo citra debilitatem pos sit natura sustinere. Atqui eam commutationem quam maiora c5traria facient,non videis tur citra periculu posse natura sustinere,quip

pe quae omnem mutationem repentina auer

siatur, eam tamen quam faciunt aequalia videtur sustinere posse, si opportune cautev suscipiatur. Nam eum conseruatio dc reductio cotrariis omnino causis agantur, nihil mirum, si

cum iubet ars conseruari, reducatur, aut cum reduci,conseruetur qdi corpus magnopere. Multum ergo refert dicere, quando secunduartem reduci, siquando conseruari debeant corpora. Est enim utriusq; conseruationis inquam de reductionis , vicissim usus optime sana nunquam debent reducita nam stultum fuerit meliorem cum deteriora natura comutare, neq; intemperata corpora conseruari debent cum per valetudinem Motium licet reducere.Nam com licet,pote'q; sine uericu

'io fieri,semper debet molliri ars quod est mehM Duplex, go solu est occasio seruadi cor

Iora intemperata, dum agrotant scilicet, de dum implicati sunt homines multis negotiis. Nam utriusq; laborat fac ultas morbis scilicet negoriis,laborati ver facultati non eubno uu S

257쪽

COMMENT IN ART.

prscipit aes se rini: qu se est secun m natu

rari.Gal.foc loco quia de procuratione bene V lentium Elia est,hon memb nit eius occastitiis conseritandi qu. in morbis occurrit emini io eius quq per negoti . Atqui neq; orhnino eadem est conseruatio.. ad alio perti egistia qua per morbos sed de ratione conseruandi ineer curiatim alibi dictium est.diceturq; rursu min sequ en tibus.

Nunc ad consuetudinem redeo, quae quanquam gratia narurae seruatur,xamen ut in C5trbis habet quam illa

indicationem .est' tanti facienda semper, ut quanquam reductio cori traria aequalia perse perint,tamen ea ab aequalibus,stipere probi beat ne scilicet epente mutetur homo ad in consueta.Sed si lia morion bene temperatus, Diso, tamen,& qui positi sibi intestudini va- re mirimum medi de uti solitium similibu , ogitabit statim-e die us de transferendo homine in victum co 'ranum,vin ad corraria aequali non tamen, rid heramnuin iubebit, ut imprudentest elut madictised gradatim detrahet, ut inmotanda consuetudine quam minima molestia

st augebit i paulatim sq, ad aequa ia con-

258쪽

tralia,quae cum attigerit, perieuerabitanisorum vi es, usq; dum hominis temperies Iam

'sentiaturin linare tunc erit m ad fortibnem detrahendurn es casiaωm poteriae, Nam ita erunt ex χ- uales Goazrrar cum successitas dex si- sum teruςntus erit, hρmo Suc S itiam temperatus Puret verbo,c reductio armuintegrum si vis quacunq; Zie Euid occurre- rint magna negotia . retri minet in in ea victus ration in ari uehen sus est nullo/ας additi

aut corrigentes ua salubres. Re odet quoniam reducti, Norum corporu est,tales o car: eas causW-ein de ciis pora q' ae eodem tm,dotiue sese rin tota eadeprocuratione indigere

ne Indigere iaciroinde inaeoua Latio ua exer-

259쪽

CUM M ENT IN AR T. excessuum secudumsermationem,aliae autem

situ Informatione ergo plura sunt lapsus tenim figura artis,osi quo in ea cauces

secundum natura,aut orificium,aut porus,aut aHerisui aliqua, urtiuisas cum exces rapropria mediocritate param quitem hoc patietia anorum corporum retinent appellatione: plus aurem,mosi orum.Si autem eatenus itia an actionem am morare ducentur Secudum quanti m au redundantia, aut defectus in his ipsa trahunt disseretias in numero a

rem de latens aut redundans quaecunq; pli

ci partiuma ut

260쪽

rae er cum incrementum iam coparauerint,

cise atquio quaeunq; maiores quam conu mariquino alligatio coueniens minorespo- resfacere. Maiores autem funipartes motu naturasi frictione moderata, oe' alijs quae plus sanguinis attrahere nata sunt. Defeteriis aut partium quae exsang. ortum habent nosi sibilis emendari quae eri ex semine,prope modum i Ogibilis. Est autem simul pro ipsis squando facere aliassimilem illis ha

bentes,ilitaram.omnium autem horum na-

-ra opifex est,medicus auremministeriu&cuus autem reiadaninumero ablatio est edus' siluraVis Consideradum autem in quibus