장음표시 사용
241쪽
COMMENT IN ARTvenus. Constat vero ex dictis grauiora maia
esse quae vacuis frigidis .ilacis, quam quae plenis calidisis humidis impendent. Sed nondum videtur dictum qua hora utendum
venere sit. Ea tamen hora tendum erit, qua corpus in maxima dispositionum mediocritate est. Eam esse a somno ante exercitationem,loco citato ex contro monstratu a me est. χΙare agendum erit,ut Gal.in opere de- tuenda valetudine iuxta sententiam Hip. is . Epid.docer, tendumq; venere inter somnu& exercitationem, dormiedumquerit a cibo& comedendum ab exercitatione. Quare hic erit omnium causaru ordo,labor,cibus, somnus,venus. Rursumq; post hanc laborino ita tamen,ut velut exercitationem,cibu, somnum,nullo die,quo bene valeamus, intermittere debemus tes venere quotidie utendu
natura exiget. Cum autem viedum erit inter somnum nexercitationem fiat. Neq; vitupe to siquisfqst enerem tantillum re ruinio, odo
242쪽
Iaticine,neq; mox a cibo dormiendi sed vigilandu, quatenus cibos veter apprehedat, imab ipso ventriculi ore descederint nam alit et non aberit anxietas asonrno. Itaq; inter cibu& somnum,&inter laborem cibum,& inter venerein labore aliquid intereedat oportet inter somnum venere nihil sed stativae a somno coeundum Atqui quanquam omnI bus fere hominibus in more iam positum est, non coenare solum sed prandere etia, multis,dormire interdiu venere ver multos tius iit pomaocturnum somnum,quam post diurnum uti, cum quonia nocturnus est productior, quietior, tum etiam quonia lumecalor strepitus diurnus dissipant innatum caloremquare venerem cum maiori dissolutionis periculo homo eo tepore tentabit. His ergo causis hoc ordine utendu est sed lubet hoc loco q-causarum successione,qui in relictus sit: vi- iiii ars tuen dae valetudinis ab studio contemplatione omnino arcebit toti erimus in roborado coc
243쪽
homine indignam, vitam,incidere ἐcerte no possum dicere studia per se corpori valetudinem conferre, tamen ex accidenti no parum conferunt: nam pariunt homini prudeliam.& probitatem morum, liberantq; a multis vi liis. Quare cum pleriq; hominum vel ob insis pientiam, vel ob improbitate,aut stulte quiduis agentes,aut gulae libidiniq; debit bonam
valetudinem corrumpere soleant, fit ut consultum sit,curare, ut is quem bono victu uti volumus, animi mores studiis& meditatio ine componat. Neq; vero ego eo λ qui in melancholicas passiones multis studiis assueti inciderunt, omnino ab studiis arceo,quippe talibus nihil tristius colingore posse certo scio, sed ad faciliora quae iocuda etiam sint trassero. Fit quippe talibus, tunc saltem, hare causa salutaris. Quare ad hac artis partem pertinet
dicere qua hora studendum sit Profecto si iogaremus qua hora fabelli nario expolienda ligna sint,& senario elauorandum ferrum,faciti esset respondere,in laborad hora Nam
earum artium actiones,vi mechanicaru omnium,labor quidam est. Caeterum inter causis, studiu iterarum a labore corporis lon- .gius in m abest, quam merum otio m. Nam exercitat calorem naturalem auget, cibor t
244쪽
etionem facit. Ad haec propius accedit otium. Nam qui quiescit nihil agens,alloquitur interim familiares, vigilans, intuetur multa eoruάρ uadi ob oculos sunt, quaeq; occurrui sed qui incubit literis, tacet, ab his omnibus alienus, colligiturq; ei animus totus adsensuu sedes. Quare refrigerat Murccat, de distributionem 4 expirationem impedit. Non ergoiuidium tale pro exercitatione esse potest: multo μnus potest esse pro somno. Nam nunqua potest adeo laedere,quam statim a cibo aut paulo post Si quidem animus raptus ad caput destituit viscera, manent ergo cibi incocti in iis de multi crassi vapores simul in caput rapiuntur, grauantq; caput adeo, vi si paratus alioqui homo sit, non immerito a poplecticae passiones timeri possint. Proinde ego multo iam ante tempore mihi imperaui nunqua ab assumpto cibo ad studia mea accedere, antequam tantum temporis elapsum sit quatum ad concoctionem primam saltem sentio esse fatis. Nam cum reliquae calidioribus in locis iam agantur, quae in caput mn tam aperte possunt,quae cruda aut excrementistia contianent mittere,non deo vitiantur studio 1llo. Nullu ergo uepus a coena ante sequentis diei, summum mne idoneu literis existimo, neq;
a prandio si dum dies iam manifeste incli
245쪽
net, quod tempus aut somno,aut quiete transigendum est. Sed id tempus quod ,ab ea hora qua concoctio prima post pradium iam putabitur esse peraclivs , ad coenam est, aut a
summo mane, quo excitantur ii quibus vita est prudenter instituta, vi', ad radium, non potest sola exercitatio occupare. Quid ergo agendum pretier exercitationem quiescenducerte,atq, licebit iis temporibus literis vacare Sed qua arte assequemur ut studia tuc saltem suscepta nullatenus noceat/certe ea qua Plato nos docuit,eque corpus anima mouendo. Hoc est interponentes semper corporis exercitationem,augendoqi, ut stoedia crescunt. Nam cum hae duae positae sint contrariae causae, constat alteram altera corrigi, atq; quia ambae Eae causae siccant, curandum interim erit, ut cibi sint humidiores,& bene nutrientes illud quoq, rationi consentaneum esse censeo, eum qui studiis literarum vacare
velit,abstinere a venere,aut quam minimum ea uti Nam venus Minerua, .raq, enerudit debilitato.
uualitatem autem cuiusque dictoruin ut ma dissositione Aserere Exercitationis quidem sua omnes pane corporis proportione qsadam mouentuiti non aba quidem nimium,
246쪽
assa aueem nonsatis laborat. Eorum aut quae eomo univiris bibuntur temperaris imum. Haec enim conuenientissima temperatis naturis puniata auremo in alist. in nritatem couenientem sex generum
causarum hactenus docuit, nos etia ad -- .didimus occasionem utendi singulis. Nunc qualitatem docet Gal.atqui aeris qualitas dicta iam est: somni & vigiliae. motu uanimi, nulla qualitas qua moderari medicus possit est praere quantitatem,neq; in iis que: excernuntur. Nam etsi deiectio sit bona, quς mollis costans iura, no grauster oles, de urina quoq; quae cocoetionis habet signa:
tamen excremetorum qualitas,bonu aut malum signum est, causa autem minime. Exercitationis ergo solumi cibi aut potus qualitatem dicere modo opus fuit. ExercitatIonum species lib.a.de tu eda vat Persequitur, pertinentem scilicet ad robur aut ad celeritatom, aut utram, aut aequalem,aut inaequale,eamq; probauit maxime, quam Mnuc probat, equalem scilicet. Ac proinde ludum pilae laudare soler,maxime inteperato corpore,quod non hac quam illa parte erit imbecillius. Nam corsori non aequaliter partibus firmo commodior nonnunquam erit exercitatio aliqua in-
247쪽
qualis.In cibis iotibus eos dicit temperaris corporibus esse conuenietissimos,qui sint remperatissimi Temperatissimi autem sunt duobus modis,in calido frigido,humido,sicco, mediocres inter concoctu secili mos difficilimos. Atqui praeter haec opus erit vicibi boni sucei sitit, cibi enim boni succi naturis omnibus sunt meliores, quam mali. Non tamen faciles coctu meliores omnibus quam difficile, Sed hae in re illi sunt cuiq; naturae optimi, qui&maxime respondent proportione. Sed de temperati corporis conseruatione satis dii hum est.
Si aus ab optima constitutione desciat cor
pus,nes id multum, 'causas conseruates sanitatemsecundum analogiam mutatae feni. Cum autem multa sim huiusmodi corporis, in quouisgeneresteriatim quaerendae sunt. Quod ergo temperie euari at in symmetrio partim omganicarum non euarians,duplicem ieciem habet; alubrium causarum,alteram quidem se
santium eius temperiem , alteram earum quae
in primam transierunt.ρυ ergo seruant vibus, periem tantu mutabum a causis optima temperata natura , quantum corpbris orius temperies ab ilia mutatur, calidiora enim corpora
248쪽
MEDICIN GALENI. raseo ora calidiori indigent ictu Ofrigidiora rigidiori, sise Opi sicciora humidiora autem humidiori, secundum coniugationε calidiora oe siccior ealidiori siccismo Ῥt in his ira in tribus reliquis coiugationibus.
Vtetur enim matre a causarum editi,qui insitas natur illis potentias sciuerit )t morum m indigentiamin iurisiam, euacuatione omnes animipassidines siccare corpora,cotraria autem his humecture ita autem o calfacientiumri refrigerantium Pudiorum,oeciborum, potum, rdicatur mersim omnium circa corpus agnosces quis materias potentia salubribus causiis tetur, similes similibus offerens cum sane seruare potuerit eam corporis temperiem,quam acceperit. Τεmporata corpora seruanda semper sunt
intemperata nunc seruanda, nunc reducenda ad meliore naturam. Coseruatione ai
cit similibus&forma gradu agi debere, id 'uod me explieatum Ofirmatuq satis est
lib. s.cont.&in aliis commentariis. Dicir er
go corpora lapsa non multum, similibus e seruanda.No ut quida intelligunt,ut innuax .cumsilium lapsa sunt seruada esse eontrariis
249쪽
sed quasi diceret, quae lapsa sunt, non tamen multum ut iam aegrotent, haec enim curari non seruari debent Verum quia sex illa causarum genera quibus costat victus, dictu est antea, non omnia aperie sed pleraque per alias causas, nostra corpora commutare, recte monet Ga si vis scire qua ratione cuiuis hominis naturae victus institu edus uri, oportere vi discas materia causatui potentias. Materi differentie sunt inprimis sex illa genera, motus&quies, somnusin vigilia , cibus totus Tetentio & excretio,motus anim Mid quod nos ambir. Deinde in singulis horu sunt mater ia: peculiares, vetan motu,frict N, inambulatio, cursus,iussita, vectio,equitatio, portatio simili In cibo,carnes,legumina,herbe: Λ rucstus, pisces. In potu . aquain vinum, abi succi. In eo quod nos ambit balnea aquaeuut laconica aeris aut olei, aut alioru luccoruExcretionu etiam & motuu animi sunt disi. Tentiae, potetiae horu sunt quibus nostra corpora comutant, scit vero is ciatusque materiae potentiam,qui scit quomodo a qua uis causa mutemur, velut inquit a. motus, penuria alimeti, vigilia Meuacuatio,&omnes passiones animi, siccant corpora: cotraria his, put quies, somn',cibus,reteliocosueti effluuii,
250쪽
tamen non satis persequitur re hoc loco necessariam. Qua proinde ego exsequar aliquaao plus. Frigidas calidas causas Gal. nullas
nominauit,siccas&humidas non omnino:
na non tantu inedia, sed sicci etiam cibi siccare possunt. Oportet alit hic inprimis meminisse, quod lib. .con. docuimus,omne causas, contraria in nostris corporibus posse facereversi qua maxime aliquales, Te dicatur. Velut exercitatio calida causa esse dicitur, si in
nimium protrahatur, refrigerat.Veru quoniacontraria non insunt eidcm perse,c5stat catasam omnem ale,altecum facere perse,alteruper accidens. Atqui appellationem causa cosentaneum sit accipi ab eo quod facit perse. Igitur quaerendum est in quo uis causae genere, quae facultas ei sit secundu tranq; opposi
tionem, calidi dico frigidi humidi sicci,incipienduq; ab aere quino contineriis persenuita potentia est,sed ut ab aliis rebus cfo.precipue,commutatur, aestiuus est calidus udiccus,hyemalis frigidus humidus inutunalis siccus de diuersus: legionibus etia meridionalibus ealidus riccus, septentrionalibus frigidus, humidus inipiratur,quanquaao ris potentia multu commutatur ob oppidi situ ,cuius differentias Hip .persequitur lib. demto locisi aquis. Praeter haec quae namr