장음표시 사용
281쪽
398 DE RERUM UARIETAT P. fcratur. Multiplex ac uarium genus, ta multos habet mim
Vedica Toti emtaudi us Medica herba digna est: quaesemdherba. sits, triginta am H dure1t si xies biccatur in annos, cum an Dritum ouater, a ammatiora uit Is plerisque medetur: a. deo suavisa nutriens, ut pectis arcere necesse ju , ne uel
dis umpat , aut fanguinem detrahere oporteat: trifolio Dj. . . is est, sedgem culata : folium rugas contrabit, J en
leniit magnituatne, in corniculis coni mettir, quod ob IasTignorum lium Maooris seruari solet. Olim in Italia copiosum,nunc
differentia au a girubria montes. Opulinta merae non tam exacia1n Plantis. cura indigeret. Sunt ex dis rimina alia in plantior quaedam
e im ontina ferunt , ut arbores, ar busta p, o quae diu risisutuunt: heri emm non potest, ut annua plonta lignim baabiat , nec quae diu uitiat, careat ligno: lignorim quadammeaullum natanam habet, ut fameticus: ξνα dam paruam, ut corm: quibusdam etiam loco medullis lignum, ueluti Indico ligno quo utimur ad et Fanticos, G spinobis qui, busdam arboribu in Germania unde hasi fiant, triauio si rotunditas ciaque runt tamen substantia, in omnibus m diuid . Durissimusant quaecunque solidiora, ut hac buxus, Cymorus 1lix, robur, ebenus. Ossea haec tignis appellantur: facilius tamen quaedam ex his frangura. tur qu m lariae. cπnnium celerius siccantur uel quia rarios resti Uantia sunt: aqueum Dini et ibi idum. Pingue austem quod pro lachryma est , in aliis quidem continetur m toto ligo, uelut in larice in alis, in medulla tanttim , uear mei eum li- iret in ligno oruod in Atum, seu Indicum vocamus. Exper. Vnum eur ricnrm sumus tabellas expositus igni , solum ea parte L. i ii medio chrymam reddere nigram: nigra igitur ea pars ob stuccu, ri tetrum. quare a sola ea uires retinet. In quibus tuur nigredo ina,
282쪽
L r B E R VI. 399gna,in his etiam succus nigerrimus, o terrae commixturo exustus. Vbi uero magna pars vigra, multam etiam de sacco inest,unde Cy pondero us est. Liquet igitur,in ea parresoli L ιel max:me uim messe parcenim illa sola pinguis est: reliquum potius adtiritu quam succu remst tui: quod igitur medio modo fe habet, D circa quantitatem, ' circa colyrem,ponderosum tamen est, efficacius est: maxime βacre,amarum, o odoratum fuerit. Dictum esst autem hiegeneralite alibi autem spectat . Arbores esse infrugiferas, alius noxias, haug Abium Hi sunt quae umbra sola nocent , ais denis dicium est. Vtritra uerb alia aliis modis infelices esse possint, subitu, tione dignum est antiqui eniim fambuci in oderat quaβι inter ferales conmonerabant, quod canes ex ea solerent susspenditi militer ta ficum, a mori: quae Metus aederent nigros. quod Diti est inferis sacrae esse crederentur: dilige bant, albos,uelut a vatem,et pyrum qualemcuns,ac maalum. Cupressum uerb appii auersebantur, quod Demus funebres cir cadauera his ornurentur. Quae omnia nosolum Christiano uiro acphilosopho, sed etiam prudenti indigna sunt. Virum tamen arbores aliquo alio modo noxia esse possint, dubitatione dignum eshan foriasse umabra illarum nocet caeteris plantis, quoniam densa admos dum atque frigida sit, ragiae uero lonnus trabat almen. tum, ut nux: CT quaecunque mutiles twmligro, twm fruaeiri,ais folio,bis enim prodesse mortalibus solenti folio ut morus, fructu ut uitis igno ut juber. Nihil autem uidetur
aliud excogitari posse, nisi forsan, aut callu, quemad sadu de Lub. dornibus, quas Mediolani u tabces dominos semper habuisse cospeximus mtelligatur: uelut o de Heramionis monili ama est. Vt n. sit hac magis ad tradias N timem
283쪽
tionem de fato periment, quam ad praesentem. Inutilem erago arborem se dixerim, quae neque lignAm,nes frutitim, neque folium ad aliquem usum praestet: aut quae latifera sit, uelut ηratus mortifera , a inter herbas quae lac produ,
ceresolent: aut qua umbra hominibus nocet, ut taxus: aut quae aerem corrumpit, uelut buxus, quem constat aerem faeditate odoris corrumpere: eiusdem flores,certo exper ento comperitam est, necare apes . aut quoniam umbra earum
serpetes delecteritur, ut de eruca o saluta alius di Atum est:
aut quomiam erucas Cy formicas alant, tum clilices, uelut
arundineta: uel quia melioribus plantis obbint. His modis infausta habentur . Sunt a quae minime delectient, folio ii, uenti ac pallido oraro: aliae quae aculeo Ddunt, ut rubuso unica. Sed talibus pro sepibus utimur. Sic contra,aliae pulchritudine deles iant, ut platantcs: aliae odore, ut rosa: aliae titiles ut diximus ligno, rum,follio: aliae quae aerem reddunt salubrem, uelut pinus: aliae decore,uelut uitis,ima de topiaria, a isseminus: aliae multiplici usu, ut myrthris: aliae aduersasserpentes, ut fraxinus. Coniserara Vt uerb platano pulchritudinis palma debetur, ita co, arboru pro ni feris magnitudinis procerιtatis: cuius rei duo sus acςrata . ciat gdduxisse exempla: unum Strabonis, eιus uerbasunt
Lib. 3. haec: De pulchra pinu Attulus qui primus regnauit, ita scribit: ambitum eius esse pass. XXIIII, altitudinem a radi. ce LXVII. postea in tria scissam aequaliter distantia inter
se, rursus in unam apicem cohiberi Totam illius altitudi, nem esse duorum iugerum a X v cubitorum. Distat ab A, dramνttio stadiis CLXXX. Tiberi, quos tempore ex laarice excisa est trabs crassitudine bipedali, longitudine duis rem passis C X X. aequalis: ex quo immesam eius altitudinem onjcere licet. Neq; tame conifera arbores, adeo in eximia
284쪽
L I A g R V1. et olilla magni insinec eniunt, uelut in materias itate, cylachrymae copia. ni autem illaru species decem: cedrus, thura subma,pice pinu pinas te larix sapim abies, cui Coniserara pressus, Sic interse differunt: Cupressus nucemfert rotun arborumdam,o lignum habet bene olens, felictusgalbulus dicitur. sp e cies. Abies proceritate distinguitur a caeteris, etenim apud nos
cedrus non grandescit: folia septem in gyrum stellula depictae instar,non aculeata, nostra emittit renodis praeterea est,
a conum sola cum cedro ad coelum dirigit: studium apud nos non fert Sapinus folia habet actit uiridiora s, longe conos profert pudendo uirili imiles,uersus terram pronos, ramusculi pendentes, a nullo seruato ordine prodeunt: in taeteris magnitudine, folio, trunco enodi abieti similis.Laeriae sola e coniferis hyemem sentit, folias amittit: fructus, cupressi magnitudine,sed oblongior: semen quoque haud
ab imile,sed quod manswm pineam nucem redolet singula nuces,nucleos habent binos. Pinaster multa habet praeciapua, primum corticem leuem ac ductilem , non secus ac coari uin uitulinlim: C supremapars, in coni estilem meliusqurim ulla alia arbor assurgit:ramos circa cassicem, cruseformi forma per interualla germina quos in extremitas tibus,quorum medium maximum est: ex crassioresurculo, folia quina surculum ambientia, oe in horum medio fuci rum,pini cono similem, sed molliorem. Pinum fiuctu notissimo omnes cognoscunt,suavior maiora a fatiua aculta quum 1βluestri,ut in caeteris arboribus: cortex duris, sonus huic fructui, forma coni magnitudo, ut coronei, uel maximi pyri, ut formam simul exprimam: fructussuauis, ni ranci2us sit, facile autem in hane Iabem degenerat. Placea , velut hypericon crucem effingit ubi φ , hinc atque it,
linc ramis extentis: iulos byeme, inde conos profert, folia
285쪽
gultu βubacida π a Zrangentia: caudex fauciatus re inam profert statim: radix unica tan uam palus humo infixa. Sab:na altera magna, altera ut arbustum, imo frutex, follio cupressi gulis amaro, odore grata, colore pii luerulenufolii caetera maiori iunipero tinnita .riuia non adeo 1 ann.liaris,crispa radice , alip ad nobiliora opera maxime ido,nea infructu gruna hor co similia sed eriliora Jongiora, Ariora cibus aliis, iras enodis, crassa,atquem bis pes,
milis abieti: praeter id, lignum rimam non contrahit: coratice quos leni ab abiete di fert, quae scabrum habet: conos ipsa rit dixi in coelum tendentes mittis coni obit: ore Cy minorer sttam pinea, duriores a maiores abietinis: ra mi-hmcinde sparguntur, crucis forma transuers,pa, se ut tollentes in ali , aut nihil Peculiure etiam est tenellis arboribus caudicem scatere tuberculis, qua Z; sinu, pta, Parim olei non paruam suantitatem emittant. Est θex hoc genere manicia, foliis oblongis, i m mucronem definentibus, ex trigona forma, quoniam dorswm habent pro ens . Tria ex rens surculo prodeunt, inter frueture baccharum genere rubent, dulces, sunt suaves quod se ira in ea contenta, quae triquetra forma sunt eam si ἰαχ tatem impedient nonnimquam, cum amara mi magnitudo fiuctus ut nur, cum coeum arei ferit. Tignum ruasent,o cupressu n olens. Nascitur π in Lycia, cuius core reae humido pingui madet. folia. obtusa π rotiandiora, bori odor attritu perquam suam se l. Atque hac Bel lanius obseruauit diligemit s, ouum commode tradi derrirnam quomodo fabinam coniferam uocet, iuniperum auatem non, haud edocuit. Nunc os ad eas quae bis quoi arbores congeneres funt accedamus: e quibussus hiat triu ant
uatuor meminis, uelut lentisci, im mihi, iuniperi, π
286쪽
Lura. Nulla buri frondem amittit, sed lauro maiora D. tia signi fragile, bacca nigra, nulla lachryma. Iunipeorum si quis non agnoscit, tangat: soli senim rustinis prata duus est Trudiu suaui, rottindo,rubente apud nos meruleo postqua maturauerit,maioris fruEius aequalis nuci. Conuenit in hoc cum cedro sed in periplanta obliqua,exili nodosa,parua: cum cedrus ad passuum centi triginta altia tuginem: qua partesoli aὸ ope. ra utilis est,crescat. Ita cum eiusdem generis prorsus fit cedrus csi abiete, proculdubio disert tamen Afrudiu,cum ut dixi ubies ferilis rotogenere sit: quod contingit reagionis stigiditate.Indicioesi,quod nulla arbor naturaliter fit fine fru veriti. N3 enim carere semine potest Fru Slis autem , o caro,a uormentum est seminis. Ita etiam abies a picea dissere, quoniam picea fructium fert
oblongum, obtusum, mollem: abies nullum, cedrus mutundum: pinus aurum, coni forma acutum. 'runque
autem descripsi,ut facile discemi possent. Pini etiam fruotius multo maior est quam piceae Pinoier piceae fructu in mollitie, pini in forma: atque ita ab utroque distinguiatur. Sabina,iuniperies, cedrus, baccas, non conos profes: cupressus,nucis instar, sed diuisum fructum, atque in hac parte coniferis similem . Sie ex larix , sed longios rem . Sapinxs placα simulem , a magis pronum : sicut larix cupresso, sed longiorem . Lentiscus racematim praeter eos, folliculos istortos , in quibus liquor limpi,durcontinetur: qui possimodum in muscionum quoddam genus vertitur : solos pificcη arboris , structura corya
287쪽
Ii,idem mos,flos olia, sed colore russo, fructu lentis nidis
vitudine, re inam praefert manibus adhaerens, racemur, tim proueniens. E tredecim igitur arborum gineribus, nam thulam ut gnotam, ac uelut cedri nobilioris specie, omittere uolo conos ferunt pinus, pinaster, picea, sapi, A nuces, cupressus, larix: baccas cedrus subina auirus, iuniperus: sea laurus, oblongas o insuaues: racema, tis lentiscus a terebinthus,exiguor s: abies,si erilis fron, dem omnes retinent perpetuam, praeter laricem . Resinam copio am mittunt picea, pinus, pinaster, larix, lentiscus, terebinthus, abies: minus, cedrus C Iabina: nullam proape prnus, laurus, pressus . Vehementer olent iuniperi crientisci rebime , tum sabina, laurus, cupressus, a ubi lachrymam 'ndit, lachryma ipsa. Lignum quoque semiper Cy iucundo osore. Acuta folia est exilia habent o innes, praeter laurum, lentiscum o terebinthum . Itaque potius o phyllus arbores, quum conferas appellauerim, iunipero addita . Gaassent omnes sicco loco, agrestis de montibus. P opterea Helvetiorum montes piceas apinas siros dis tran brem, habere animaduerti, caeteras ellifamossit Galliae, buxum: Italiae, iuniperum. Conliat ergobar arbores in pauciora genera redigi possee , Cy quantum conueniant atque dissideant inter se : uertim non tam illa, rum natura, qNam animalium, quod a nostra remotior si , nota nobis est. Verum i calculus his quae narratu sunt sit adhibendus, pol quam tegrus maior conos, minor bac cas profert, ambae cedri nomen mereri non possunt: quae
rem fructuspecie disserunt, differunt cy femine: femen
autem finius . hae igitur arbores omnino specie disserunt, magis quam alimus equut. Videndum est igitur quae uesra cedrussi, an altior o conifera, in Libano abieti pera quam
288쪽
LIBER VI. 2o quam similis, an potius baccifera iunipero: nam buccifera Dioscorides,non coniferam,cedram est. refert,ut o Theophrastus: aut igitur mentitur Bellomus, pro baccis conssilii Ucribens: aut dicendum est,abietes fiuisse quas uidit in Libano , non cedros. od fit quis obiiciat scripturaefactae dieium, Sicut cedrus in Libano: fieri potest, ut tunc cedri extiterint: pol ἰ tot autem Romanorum sella atque oricidia, uerisimile es operil militarium causa succisas e si eum mons Libanus haud ρrocul esset a merubidinia. Et praefertim quod commune sit omnibus ferme snphyllisar
boribus excisa coma interire. Aut dicendum, abietes aterana ibi materia ob loci qualitatem, cegros uocat Os: nam πTheophrasius, cedros in Syria maximas nasci asyrmat. Ego tamen cedros esse, quas describiι Bellonius in Liba, nouisa a se existimor nec baccas aedere ,sed congenerem esse abietti Theophrasium autem non uidisse eam, sed masiorem iuniperum pro cedro habuisse , atque descripssse Eundem autem Dioscoridem seclitum,confudisse cum cesdro iuniperi maiorisgenus: inde ortum tam grauem errosrrni, dissidiums manifestim, Misit cedrus confera, enos ι ,αllissima, redia, amplissima, duplici re na praesita.
6 'e ina quidem densa,materia ad opera aterna.mas rica .i uerb Lyc:a , non cedri, sed iuniperi maioris genera, Graecis cognita: qui ct m cedrim ueram nunquam viad bent, hanc autem a minore iunipero diferre pluristum intellii gerent, pro cedro uerabas arbores habu e . Indiatio etiam, quod cesro actita sollia ut iunipero tribxunt, eum uera cedrus ut Bellonius refert obtuset besetita habeat. Aliud eisi argumentum, quod Theophrastus hune maiorem iuniperum nes nouit, nes descripsi: bcet enim
duo genera iuniperi diaerit esbe, unum tantum genui, tae
289쪽
Picis de tete clara histori L.
2oc DE RER UM URRIETATE, men dixit fructum ferre, in ambo quae describuntur, fructum ferant. Et cerie contenderam, Theophrajium rurbi nos tram uulgarem iurupcrum sub eo nomine uinovi be. In Dioscoriaem ιrrena error , siue ι e utrans cognouerit, inde etiam ex Theophraso cedrum si peraddiderii s u corrupto capite de tunipero, quod omnes fatentur: satas cona, stat itiniperi duo elbe genera, arboris Er fructus magni cu-dine dissidentia, non illorum aut foliorum specie ccdrum carem conferam, eius eius cum azictes ecieι. alibi P. Ius ureb Dioscoridem sti iam secutias , coaniatur at dici sollet nodum in scirpo ouaerere,i t alitiam faciat cedrum, alii
maiorem uιniperum. inlatiqsiam nυn iri 'audiri N,more cabarum plantarum discrimen etiam in eruiri inter maiorisiumperi arbores, sed non tantiam ui ipeciem variare possit. Hoc principium cum antiqui non animaduerterint,nsa pri avi bonanes ignorent,magnos in pectebus Aerminandis mores asmiseiunt, cedrum ueluti bucciferam diceri tes. Sed Matthiolus negabit, ligam esse cedrum cynisera.
At si retae. Nam fage de his n. bili fescript i, quod me,lius est quam perperamscriptum obe, hi plantas digcrere
libeat in species,cedrum s conferam e . ili 1 nem. AI eno Assit, folio picea, qua in immensia,n croscat: uis lum nente uecorsem, qui congenerem a iunipero A; .dem 1 radiu, folio, ligno. cedrum uelit uppellare es Ses aia utiletora trair: seamus pigri quos reda uendis falli opinionibus,contra meum more, multa ιι erba, piaue offensius, effundere cogor: , rationem piι is alimgu nus Ira inultua re mis differt: quana quam ii quis picem romam, seculentam cy ex ullum appel. Urit,non dei ipietur. Ferum illam ex picea fumi: quidum etiam e pinus lix nis, O generaliter ex quibuscunq; copiosa
290쪽
LIBER VI. 2 orco issa, ut simplum aequet. Liqllida uero pix, e cedro maenat, id es , maiore iunipero: densior enim re mi, liquidior plae .utras piae flacia Er nigra, apud nos cocreta et dura est, piceae ligno excoctio defit it unde etia taeda, quae pro aprie e si medulla piceae senescentis, quod haec facillime aradeat, o alacre lamma emittat Verta generali nomine tueodil dicimur, resim fera ligna quae bene ardet: unde etiam ex larice tarpinu sumsitetur. Vt aute huic proposito coronidem impona, cedrus Graecoru e si iuniperi species procerior, frutitu maiore: Hebraeoru aute abies fructifera, apud. bos cedrus alia, iuniperi nomine uocabitur: sicut π apud Graeacos, cedrius Hebraeorum abietis speriet fructi et fera b d utrum ne sensus quidam planiis omnibus, aut qui. Cucurbit
bus Iam tantum, uelut cucurbitis, quae aduentu mulieris ru dc cucu- maxime meret 1bu, foedat contabescit f Sic a cucumeres merum seri Ionitru, quos constat omni consenβκ, ad aquam perger sus. re extendi,oleum refugere: si prohibeantur, incurua .ri ρ An forsan hic estsensus ille communis, quo ad milequodcvmp fertur, contrari uiri refugiens Maior autem similitudo in his plantis cum aqua, corurarietas cum oleo, quam in athrancrementum quos uelox,unde manifestiora omnia: in nocte enim una, ut I liniat quasi oculatus lectit
refert,cucumis extenditur, contrahitur p.
Discrimen piauturum in quibusdam generibus adeo an .psum est, ut non facile sit species ipsas discernere, quoaniam operationibus manifestis carent. Animalia autem babent, tametsi pisices non adeo perspicuas. Da artet: -atteinberba s, quam chamepityn antiqui uocant, multoriam lue tica.dicio: alii negant, nec futile est hoc Vendere aut decerne re. Cum artubus plurimum conferat, brexiore tamen a,riore atque cras rure folio es, quam ι talia: a chamepitys, gregiae