Hieronymi Cardani ... De rerum varietate, libri XVII

발행: 1581년

분량: 1095페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

311쪽

218 DE RERUM VARIETATE, sub diebus caniculae ad medulla perforauem, petroleum ei sulphure inieceris: nam Hia sauciae, plantae facilest

Plantas ut pereunt: quamobrem cortice circumsectio, alia militer occidas, sub eodem tempore interelin . Certum esse enim, animam uel in cortice, vel medulla contineri, ut m arcanis demona pratum est: haec autem utras, in trunco, in ramis, vin radice . Si ergo inutiles herbas exsec: eris his temporia Plantae ut bus,sulphure ac cinere insperseris,naerientur. Diximus seruetur au proferuandis plantis auxilia, haud dubiae rationi innite xilia magi- tia: proditur Cy alitis, Et semina erracar: sangit irae maica. descant: vel quod succo semperuiuae, id est, Mai maioris. Et quod maiκs est, funcere exfimant, ut in cortice tectus divis, dum uiridia sunt econdanίur

t te,& abortu facientia

IN VII nobilD uni est,r Uu,ris urarietate Nunc uerb praestantissimum Moanobabites, quod uti us Maluvii Im uoscat, olina Falernum, ut rutis Merfitet inpalcherrima. Sed Traetentum flerilesfaiciebat,ut Achaicum abortum alterim enim aut amarum, aut diureticum, alterum bustissilit. Facile autem uino haec facere, quod na perpetuo fit i st, er naturae ualentis. Cum Her inguedine propria extii tir, transit in acetum: ob id acerara penites nihil nutrit. Ais eo acrius, quo fuerit uia Cur uinum ni potentius. Ea causa uitrum igne in acetwm transit, igne in ace quod ab eo pars pinguis absit ut tir. Hic uerb ordo huiusta transeat. libris, ad librum de Subtilitate: ut qua ibi breuiter tras

diata sunt, hic dissure . cr quasi cui dici solet ad manum

exponans

312쪽

potiantur prae uerb ibi diffus , fine causarim explicatione, Coparatio

hic siti lim,eausis adiaeti doceantur. Igitur cum acetum huius ope pingui humido careat, extinuit maximὲ ignem. Nam ris cu OΡe-

praeter id quod ueluti aqua prohibet accendi pingue humi. te de subtidum obfriditatem, illud etiam acredine corrnmpit. Ob litate. id cautum legibus di pro aceto, ad restinuendos ignes.

Vinum autem omne in acetum transit, o utruns fit ex Aeetae omnibus, quae calida manere possunt: ideo. ex tegmini. ignem ex-bus,o cereatibus Imribus,tum radicibus icribus Isset iux tinguat. M portum Spiritus sancti, tilaum ex radice conficiunt,qubvehementer inebriantur, o multa mala perpetrant. Melautem uino gratiam addis. Fit igitur uinu quadrifariam, aut exsu colino: tantum optimum exuuis, inde punicis:

memini meguliasse, quod parum a primo differebat: inde berberis, cotoneis pomis, ac piris, item firmis, quod vixseruari potest. Desii latione, quod secundo loco habe, Vinu qu1-

tu maxime ammatum,Erycinorum,ueluti hordei,tritici, drifaria fit. cicerum. Putredine, unde eteibi totspecies,uelut exorna,

maleto,cent hi,al sep innismeris. Mixtione,quod ex melle, eromatibus. conflat: unde mulsam in uinum, temporis trasim transire diximus ruim in his habent inober, piper, cinnanasmum, piretrum, gariphyli. inae autem necessaria, didia sunt alias.Prosunt i radices,herbae s odorat α,υ a. cres,sed hae minus,quoniam non consistunt. Scriptis inveni, odorem uini mucidum emendara , sifexcentesma pars aqua ardentis addatur , o spongiasua perponatur uasis supremo ori, o in singulos dies expria matur spongiam amplam Cy nouam esse oportet, o os uassis optime concludere: in sex diebus enim referunt odoremissum tetru auferre. od non ex toto,nec semperferi, consentantam est: siqvidem ob calorem ardentis aquae malus P s uapor

313쪽

23O DE RERUM VARlETATE, anapor exhalat, qui colligit tur in spongia: nam reseram us se non incalescit, nec ob id resecatur uapor: alio autem o aperimento, quam spongia non colligilt r. Derabit autem nactis, ars mulio plenas, dum feruent, aufertur odor, ut it ahil certius. vini eonsi- Vinorum enim cura atque cognitio necessaria est: coaderationes gmtronis partessunt si bonum spurunas diuturnim . .

ra uersatur circa quatuor, ut non corrumpatur, ut non ascescat, ut non alienum odorem recipiat , Cr ut dulce masneat toto anno, ais haec ad primum pertinent in Istitutum.

Ad fecundum, ut facta uitia huiusmodi corrig antlir, uestur si corruptur i t, referunt mespilorum corticibus,ex turbulinto clarum fliatim euadere. Tertium, ut o goribus, staporibus, ais alienis etiam uiribus imbuatur. Quartim,ut quae ex umo fiant, quae sequantur cornmoaa, in t A camur. Quaecuns igitur ualida sunt, mutantur aut macestum, aut in ardentem aquam frem , aut insapam,aut melis cratum,aut in odoratum potum,nediar, t simile aliquid.

Me pila uidentur potentia, a proprietate multum pose, quod in seminibus et tum deprehenditur. Alia uero potem etiam babent odoris, aut manifestae qualitati et carsa. Alis uero ob putredinem, uelut fermentύ, quod uinum mutat in aceta, referunt de pyretro: id causam habet manifestam, non ita beta radix, qua haud expertus sum. Vinacea baud dubium est biduo biccata naturae consensu cum Soli expossitu fuerim, mullum mutare in acetum graminis quos raa dices uetustas, tum rubi, necnon glandium cortices,dup iaci ratione: ex quod comprimendo exprimant, a quod sua parem habeant affinem feci aceti. Referunt hordeum to-sism, ficus antiquos, o citriorum interiora, inus rea a

314쪽

L i B E R VI. 23 iapta marina coquar, inde fontunam superaddas. Vino adudita porri femina, heui facere ut transeat in acetum, caussum euidentem habet. Haec autem ais alia,pro region , rerum: p ipfatim diuersitu te. Quomodo autem uina uirisbus imbuantu generali ratione iam tradidisse memini. Sed de uinis pyrorum ac pomorum, prae in Neustrias, Vinora diunt, quod solum ob frigiditatem tutes non ferat , siccatis uersa gen iam paululum fructibus extrahitur: aqueim enim humidsi ra. exhalat,inde dism fervet, excoquitur,ais ita seruatur. VA moso ut natura sagaciter prouidit:cali frigus uuas non admittit, idem feruat uinum hoc, quod in rinyris regioniabus non seruatur. Eise autem astringens, quia e fructibus

haud ex usi te maturis extrahitur, istibamarim: tale onam esse, quod uehem: enter altringit,ibi uerb etiam ultra an, num seruatur: dulciuoc suauiu; est retho. ferius timo uutiarii. Pit umum ex omnibus fruestibus, quae non tam facile pucrescut, o plurimum succi habent, uelut pomis,patri coat Oneis, punicis, moris, berberis: e cerasis nsnsi quia statim rescunt: no ex amygdulis, nucibus,auellanas, pinei aetatibus, leunnenum continent acilius ergo egramsmaxis in Goriete: nam media illorum sub iuratia, est inter horarios fidictu voleagina. Fit te dactylis ae eoeco: plus enim Aourari orsim naturae Ea Atyli accedunt, coccus intima medulota ad oleagina, sed non ex ea partes tuis: ini. Ex quibus autem uinum expressione habetur,ex iis infit c lora,ad. xta aqua. Referlint enim, actuam qMae computruerit, ca o desecate inde fit, nἴ amplius putrescere: unde sumpta ra Tethα quario xethi conficiendi, acferuendi: nam ob putredinem iam re seruetur.

factam, in granis semper, in aqua persaepe seruatur. into, modo usi. id con .mgat iam ostendamus. In omni eo,quod, trescit, para una est, qllam putridam vocamus: alia

315쪽

pars rem et, qxa expers fit putredinis: in mixtis quidem

terra, in aqua uero tenuior pars, quam acream vocamus.

Separata ital parte, quae putruit, quod reliquum est, non amplius putrescit: at pars quae putruit,cim i Ire consumastior, bior it reliqua: feri non potest, ut tota consuailitatur. Ob id amarastini, quae schunt, uelut etethu, balariata, qua- etiam. EIS autem bala, quae fit in Anglia,ac Moria longe Iis, & quo u suauior xetho, adeo ut meminerim bibiste in ingressu Sco, modo fiat. tiae, quae mulio dulci albo comparari posset: nec in aliquo differret: nisi quod in fine amariorem,ac odorem insuauem

retineret. Hordeum X X X VI horis,aquae iam :nfusum,sic, catur in cumulis, in imbra: ubi calefacitum germinat, spar gitur: tibi domit, riιrsum colligitur: ita alternatirn curant

per dies X U. donec totum germinauerit: inde per sex horas siccatur super prunas, imposit m cratibus iunceis poli tibi perfecite iii ccatum fuerit,molitur superfunditur aqua mul. ta, i debilem es cere uelis potum, pauca, si ualidum. Post horas XII percolatur, a excoquitur multum, b ualidiam: parsi, i debilem: inde tibi in vase efferbuerit, transfunditur in aliud uas. Et re feruetur, additur spina alterius bulae iam ueteris ais consumptae: sapore est austero, acido, ALcis mixtis refrigerat, nec ingratus potus his, qui ei assue, Nerint. Qinae uero amariores, minus sunt salubres: nam uel plus iusto coctae, vel putredine, aut ueuscite hordei, tales euaserunt. Sunt qui ex eadem furina balam fecundum ess ciant insipidiorem, frigidiorem, grauiorem, putredim masgis obnoxiam: nam ex priore est, quae in multos annos serauatur. Coctionis modus horae tres, aut quatuor, dignosciatur cum tenax esse desierit. contrariu enim ei accidit, quod

melli, o sacchuro, quae coctione lentiora fiunt. Si plurima.

sit,sed horis ad coquendum quandos indiget: ι pauca uat.

316쪽

LIBER VI. 233de, cotaro hora una absoluitur. Incidit quid acida usirin, git quia aructera: nutrit, cum e dulcium genere fit, modice tamen disert a etetho, deficientibus lupulis. Feruet diebat duobussponte, adsummum tribus. Post,musti imaginem

non retinetraretrabile tamen,colore substantia,uiribus,od', re acfapore,um albisubstantia referre. Quae manet diuutius incorrupta,coctionis modo,praeparatione eleems, quae ingrediuntur avitis aromat ius, o tempore anni. plurimucutem potest natura aquar m. Quae distillatur,ta quae diastillatae immiscetur, esidiuturnior. Inuenio,Pictisse tisi Poruse ea fore potκs gemissi auissimsi o saluberrimis confacere soli, tisi florib. ros, quod cum gente excidit:nam secreta compositio apud illos erat, forsan ob aedibat . incredibile enim ad quam summum deueniat uectigal tam absurdi potus, in his re, gionibus,quae uino carent. Iam dices,si aqua desecata non putrescit: cur putrescitvthi ' Hoc ideo contingi quia non est deficata, o etiam quia aqueumsegetis humidum;

denuo immiscetur. Sed ut adumarersertar, cumberberis vferius corru pantur, corrumpetur a uinum: attamen os

letu solent imponeres coquantur,diutius durant sed quanalitas minuitur,femantur frigidioribus locis,ae siccis. nullum enim humidum prope exquisite frigidum est. Vinum quos e fragris, tum rocellis, myrtis. ac prunis Dius bus, non e per icis aut chrysomelis, ob causam dicta se, ri consueuit, sede fragris parum seruatur: nullum magis, quam eiuniperifrudiibus,sed exigua quantitas haberi po, 'tese etiam e multis iuniperis,a est medicat .

Aqua ardens uero cum uim singulorum attrahat celea vinora ua riter, refert etiam rob id immisce r uino quota ema xit mutatio

parte,addits odorem,nonsaporem, quia ab ipsa aqua ob, nes. tundius detrahitur; apor potentiore eadem ratione:ideb

317쪽

234. DE RERUM VARIETATE, rici sim uinum, melle crudo in stacte cereo impo to suspens sep einendam. Ne aut in corrumpatur cutis lims,fyma pathia, o exsiccat: necnon alumen, Etam nocium est, o ante Iam ferueat, mixta efficiunt. Acori etiam ra Laees prosunt eodem modo. Si uero uintam iam uehementer acescat , triti um tam diu in aqua coquatur, donec crispest: r, indepol ἰquam frigefusium fuerit, immittatur in uianum, concludatur. uas. Eacius Cardanias pater meus erapertum se af irmat , sed ait uinum valde enervari, modus . est exemto a parte. Ex irmo etiam recrum esse, uos Cato scripsi, de uinorum odore emendundo 1n hunc moedrum, teguta crassae, a pura partem calefacito igne, piccaato, inde resti alligatam in t as in inittito,concluso vase, poli biduum experieris, an sit emendatum : aliter repetes,d ecoporuterit. Et odore enim o duplici calore n:lmi rum est, praesertim repetendo saeptias, emendari. Ex his eatiam quae uinum iucundum efficiunt , funt mγrtus, rof φ: mnti quidem baccae siccae, a contusae per dies decem imarnuficentur, falubre s non solum odoratum reddunt. Eit a faceum absque rosis, cis folijs mali medici viridi, tu, 'in sportula palmea immissis, antequam motum ferueat. acdin eximitur post quadraginta dies, eousp mrm relinquendum, mel additur. par Hi igitur, non odore tantum, fra frapore etiam probari ving an da Vinum se uoles expers ri, an duraturum sit, Catones praeraturum sit. ceptum ferua: inquit enim, sextarium vini, quod prope mos dum est unciae uiginti nam Marium est pondus, cum ad esandem mensuram refert&r, uini olei, ais mellis. Sextaridis erram olei, oectodecim cutinet uncias, uini rei inti, mellis

autem uigina septe, ut fit proportio timi ad olei sesquis nona, nullii catem ad oleumsesquialtera, mellis autem ad

318쪽

L I B E R VI. 23svmumpi tuamstfluitertia: quae ratio in omnibus men, olai uini. suris, ut perspicuum est, invariabilis est Galeno telis )po, 3emellis in lentae dimidium acetabuli immiscem Est aute uini acetae podere eo btilum drachma uiginti,fleuimciae duae cum dimidia fera paratio. me sod igitur umi tantunde contineret, si impleatur fu,rina rninus habebit ponderis, acetabuli mensura voeabi. Aeetabulu.tur: igitur quanta esse dimidium acetabuli in uinum supra dictum,ex polenta miscebis. Est aute polenta cum ordeum Poleta grantorretur, o molitur, inde pro singulis libris uiginti,ternae dis quid ess minit lini, o libra una o dimidia feminis coriundri,c fa set. lis unciae tres, milo libras ternas addit. Haec meo itiZcio grandis polenta uocatur, ad differentia eius, quae simplex. proferuis parabatiar. Seu quod ueterinarium acetabulum vntellexerit, quod est unciarum sex grandem Cato adiecit: sedgrandis oportur Set adi cere ,seu ad calicesum dissona oratione referatur. Satis, ut existimo,de re ipsa constat. Iagitur, inquit ,superponito carbonibus, facitos, ut bis dulter inferueat, colato, abiicito polentam, uinum ipsum de, gustato,bisubacidi fuerit, non durabit Praecutum ho si uinis Romanis, Hisparns s accommodetur,uerum erit,us bi regio calida, a uina potentia: at Mediolant,o in Gera rnania, magis adhu eruabuntur,licet subacida fiant, quia quatili leuia sint a imbecillia, attamen ob regionis hiridi rare feruatur. Apud nos ergo quod acescit uehemeter sic coefwm no struabitur,fecdsservabitur. Vinum asperu, ut mi a Vinu fispe-te,lcne, fusu bene colaratu, odoratum s fiat, Cato docuit rum ut misbis pene uerbis: vini cyathos quatuor, forma erui libras testat. quatuor cospergito sapa, postea facito laterculo inito utcobibant diem ac noctem, posea comisceto cum uino in dotio π oblinito, diebus sexaginta permittito. Videtur uis

ni tu titas parua, ut cogi possit erui mira in utercidosi

319쪽

236 DE RERUM VARIETATE, sed tantumsepe addendum intelligit, ut cogi possint. Hac ratio non tantum de his, sed ut uina optima fieri possint, rum medicata qualiis ratione, imbutas odoribus di xibus. Dis, plane edocet. Igitur ea ratione, piper, Crpi iacia, uinuclarum efficere, o ex acerbo suave efficere posse, existi ament: modus est, ut in libras ticem uini, piperis grana deiseem, pili actorum contritorum uiginti immisceas. Illudfemper memoria tenendo, in modica parte uini haec temperans

da, ut bene misceri possint nec sus dant: inde toti exiguam illam partem commiscendum: quod generale praeceptum e se,in his opiae misceri debent. Gamns igitur ic permua tantur, multis modis fiunt medicata, sed rationem bngulo arum exponere superuacuum est: velut ex nou γ antiquum,

Odoratum,dulce, clarum,albrum,at φ huiusmodi fat. Sufvinum Grae ficiat duo tantum exempla adiecisse, quae a utiliora, acu quomo- praestantiora ni, quale est, ut Grac- Minwm facias nam do fiat. alibi, pleras ex hoc genere sunt exposta. Igitur multi quadrantalia uiginti , hoc est, libras mille sexcentas, scuamphoras totidem, ut sint mensurae nosserae septem cum die miὸia ad unguem , in aheniιm feruefacito, donec bullabit: inde amoueto, deinde in dolium quadragenarium infus dito. In aliud rursus uas aquae quadrantal, iramittito salis modium, id est, libras uigintifex cum besse, donec in muariam aqua uertatur, cui adde scheni,acalami sextarii men, suram,id esse, quantum mensura esset, quae vini libras ut inari caperet: hoc autem est exigui ponderis quantitas, os leauitatem: contusa igitur haec misceto, erpoli triginta dies oblinito uar uis a uer: uere in amphoras distribuito, iniuto. esse in Sole: post bienniis recondito sub tecto, o titiator. Mutatio uero coloris fit fomentis fabarum ac pisori

is album , vel si fine cortice uinis detrabatur, nec bullat,

320쪽

azi cinere uitium mutatur in colorem similem: modus et Lut trigesima pars ponderis adiiciat lir. Defiutum, quo ae Defrutum,pam uocant,mullo ad tertias decocto fieri constat. Veneti, seu sera. cidonia lain cocta immiscent antequam mli Siam coquatur,elh cruda in stussia diuisa, uel se melli priui, demum mulio

incoquantηr. Sapa quae simplex, tinxior est,erfacile corarumpitur: palam igitur est ora via mixtione, I paratione, ac coctione fieri. Porsu mirum uidebitur,sed non his qui m nostris In Acetu quo-bris diu uersati fuerint, acetum suas uel minimum aqua modo eoa- tetigerit , saporem acrem amittere, ais corrumpi: magis CumParu

nurum sequod ad Galenum refertur, in libro de militate respirationis,ei attributo,uinum in quadam regione in Dambsiccatum, tran ire in sal: quod experimento indigeretrcrassum enim, in fumo diu iccatum transire in aliam maateriam, ais duriorem,haud absardum estsed tu apud nos uina crassa multum fecis habent, sex autem salsa munim te: quamobrem nihil mirum,si sui ex uinofratfed uti ora inquiramus: negat Galenus primo de Antidotis, sil uinum

in uasa, stoebe illita recondatur est autem stoebe herba seu, Alcosa,ut ille describit nes est illa Dioscoridis Vehementiter calida, di acris, para redolens, ius Ioco,quia nobis cognita non est, piperitim substimere liceret deinde vasa in cella uinaria collocentur, qua inter duas cellas, collacata igne, aut fimo perpetuo caleant,acidium feri. Atep id uiremerito, exhalat enim pars aquosa: sed hocforsan operoa fur, quam utiliur: minui enim ueris Ie est, alip apud nos maior est iacitura uini, quod peruertitur, quam quod acea scit. Retulit etiam uini quod ex acinis paruisfit,potens rius esse, quam quod ex magnis: ais id iure merito:in paratio enim corpore,concreta magis est uis caloris.

SEARCH

MENU NAVIGATION