Hieronymi Cardani ... De rerum varietate, libri XVII

발행: 1581년

분량: 1095페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

421쪽

3 DE RE UM VARIETATE, at si etiam praeter id astendente equusi dorsum cotrabunt, Indicia ab hoc roboris maximi tolerantiae indicium est. Porro βου equor. DV gnorim quintum genus, a formas itur, at de hac aliat Ma. satis diectum est. Generaliter autem probatur caput arietis num in omnibus,os ex nares amplae,praeterquam in leuibus equis,in quibus angusitim os praefertur: caput aures,paraua: oculi,crassi,mgris,nam albi inter iuves ostendutur iiscet per noctem clarius uideant: dorsum aequale, paululum altius posteriore parte, uribuos inferis retrorsum vicervismam te ad cursum promptio rei sunt. Si aut e multo bu, aniliores fini anteriore parte , nihil periculo nis ad cusum, praesertim cum anteriores pedes iungunttiar. gulae pedά rotunda,latae,imes,concaua, sicca, nigrae,durael: pol eariora pedi pilos, caetera mediocria ta m derata xt 1nareitentus no sit sed uinculis, a lacertis,ais ossibus, tum illactoris maxime firmis. Correctio Corrigutur qums modis: vore,qua maxime timet, utraequorum. ν, freno,crurisus, maxime calcaribus additis, o labore: landimur manu scalpentes crinium loca, palpantes s liniater, uoce submissa: tum etiam cibo,maxime pane et uino.qΗIb.eos nobis cociliamus Maxima uitia sunt, fit cadat, fise prosternator erigatse,ac si cotumax fit. Erefctionem, ut Pammisi periculosissim uirga corriget,anteriora crura ta se erigit uerberando,nec ulla est praestantius dari liu. Si enim adhibeatur cura, breui emedabitur uitia. Si sep tereat,tior peditis et oculi, ac baculus ipsim deterrent colimaces baculis inter aures uerberando, clauo post ephippias punigendo igne dems corriguntur. 4ιisepe cadunt,ci m vis

tio naturae,non sponte, dant,nulla cura emendantur.

Hiriba, Hebridum iustilaru ultima est: quae aui m snt Hebrides, alibi dirium memini, porro hac ad Septentrios

422쪽

L I E T st v I 1. 33'nem laesaremo posita esst, altitudine poli bore is partii

circ. ter sexaginta tres. Haec maxima, no solum ultima He, oues mira

brasura οἱ: ais in ea oties hircos altitudinesuperant,core biles in Hirnua bubalis non misora habetes, caudas usep in huma prori tha insulatenses Ita Hector docibius refert. Quae uero uidi de ovib. di prope.

aliars etia strina, ficiat ut nihil de bis dubitem num boeenimal humiduitalia natura, cta a calore externo augeturi a frigore: ct frigus externum, interiorem calorem coagat ato augear. Qinis fit, ut O illud quos credendwm si prope Hirtham, Gulam aliam esse deserta, in qua animal sit oui simile, pilos medio inter ouem tu capram, Olcioire Cum enim inculta lit reis, quid mirum HS oues fylaesti renasei fuerum cum sylvestres sint, frigore i pruina, cum perpetuo sub diuo iaceant, asperiore pilo sunt. Ais haec est

causa, cur in montibus omnia animalia pilo snt caprilist, non ovillo, frigore pilum durante ut capra, o caetera breuiusgeneri Ade qκιbus alias diximus. haec uerb animalia, cs ab ovibus origine traxerint, non a capris, forsan no iama diu,non ex toto caprillum pilis induere potuersit, quamaiarem ita se habent ubi uero miti Q t coeli , caprae, non soli in sues, violliore pila ferent. Facilius Nero est,ut creadas oues fyluestres talem habere pilum ea regione, quam ibi expositas in Diues ri loco uiuere posse. In noua Hispania iuxta Aluaradum flumen, animal Moloehe.. quadrupes es' aioto bili fele non maius, rojstrum habent Ii animalanatis, pedes erich, collum longum I tegitur phalerati equi mira foris instar corticibus inuice retis,non una, ut testudines. Dis ma. fert ab ipsi, quod collum caput testis e Se contectum habet, ut solae aures prominet : unde ab Hispanis, armatu, aut contectu appellatur. Asoroebili aute sonat liorum I dorum linaua, cuniculus cucurbitulis. Sunt qui referant, T x grunnire

423쪽

3 o DE RERUM VARIETATE,

grunnire uisuena, rostros fiisse ungula bifida , sed

quab equina. Chiuream eadἱ regio mittit,seu chuciam, L qua alias diximus: minor uulpe,collo oblongo,pedibus breuibus,capite uulpino,colore cinereo: uelsciss e currebat, cum septem filios in crumena deferret. Videtur hoc animal intermedi: in esse inter leporem ac uespem sed alterius gea Guada qui- neris ab utros,ob crimena. Guabiniquimax autem, quem natum ani- alij Guada quinaim uocant lepore maius paulo, colore romaI. seo,pilos ut taxus oblongo, pedibus cuniculi, collo a reliis

qua corporis parte inferiore vulpi non ab mili,capite muri came iucunda, grusiui cir ualetudini comoda, est autem agreste:multa uerb illic talia sunt. Vae eae cum Referunt quidam, iuxta Duri neem adesse uaccassem promusot- gitudine auriim mulis non ab inules, discissa tamen, ungude. la,cmerer s coloris, promuscide elephantina, sed tamen breuiuscula, quarum caro si suavis. His eriant cornua dentitum loco, ex bis quae in descriptione edephantis est demon, stratum. Cum alitem iam tanto tempore vise non int, sua spectam haec reddunt narrationem. Sed nos de his quae esse possunt,sermonem instituimus: hoc autem mhil habet repusues eii um gnans. Naer in prouincia fundit Iacobi portus veteris,ud bili eo su- sunt sues umbilicum habetes supra renes: er in infula Mara Pra renes, garitarum, quae CT ipsa eiusdem est occidentalis Indiae cte alij eum uti secunt uibus ungves palmi longitudine, seu at Hispani vos zuibus Ion cant, remes est autem Dacium inter pollicem sindicem Atissimis. Ibactos palmo aequale quod eos itirpes reddit. Teme s qua Inter quadrupedes nullum animal mirabilius esse uid .le palmo & turboue corcobadoseu gibbo, qui in istiuira regione,nos quid. uae Hispaniae prox a grexatim uiuit. Ea regio X L pars Boues sib- tibvras aequinocti, circulo uersus boreon disiat. Pol

424쪽

non ibi ma; at Mn,non uinis, non ligna, aut uast: uagana turs incolae ut Arabes, sequentesgreges suos: itas natura

hoc uno animali omnibus usibus eorum satisfecit. Deferiabam igitur illius formam, ueluti Franeisius Lopex mstanas 1μα lingua tradit. Esi bos inquit in ea regione, tauris nostris magnitudine ferme milis, sed combus breuio ribus pila colore si li,sed parte anteriore uelut leoni lo giore: m dorso etiam quasi iubam equorum mstar, infra genua etiam longissimo denso si inmitte, crispi pili in moda crinium uidentur etiam barbati, adeo sub collo pilus alam dat longior Vituli collum 5abent longum, tu in capite uestut floccus: quod uero admirabile est, gibbam habet in dor

rabusint ipswm equi formiden fugiant , eos, assequitur,sceidiis dum iras aer. Incredibile autem est,quot usurit.

lis feris praebeat hoc animuit sanguinem illius recentem hauriunt pro potu, nec occissit, ut referunt de nostris lauaris: quorum D me perissee dioemi Cor lanum, o Theimstoclem: Acco etiam ac conereto utuntur in aqua diluentes,sic o lacte. Carnem crudam edunt, sine illis apro Dane carnesi comedunt of um. Comibus pro poeullstituntur,uelut uesica i uentricula pro uassipelle pro utriabus,corio domos, funes calceos ac nestes, ossibus arma cosciuat: neruis, fila crassiora: pilis,lenuiora: napilas, tenuis

es admodum turne is quibusdam corporis partibus: fierα re ignem nutriunt,ac flamma. ita hoc animal, orambus eorum ubias fatis facit. Sunt tra ibi alia animalia equorum proceritat Geomibus ut referunt librarum quinquagi ωΛαε I vin κt caprati cum habeant, castrati incantur.

425쪽

34 2 RERUM UARIETATE,

Ibi quos canes adeo fortes ut tauros nosternant: adeo robusti dorse,ut farcinas serant.

Canum sce- Catu. multos filios adunt, ut quando φ prope uiginti. cunditas. Refert Alberius se uidisse catulam nigram , emolostorum genere, quae prima uice decemnouem catulos peperit,sc adu decemodio, tertia tredecim. Constat axte, Des aliquanaro esse foecundiores. Causa multitudinis sobolis a fine sumi

potest, materia. G e faciente: aut enim ne genus perca ut in fragilibus, cuniculis eporibus muribus: aut ob euis dentem utilitatem. Et quaecunque multos ferre po*unt, π, alere, o quoniam parvi sunt natura .nulum enim magno. rum animalium adeo facundum esse. Homines Lsca etiam naturas ipsas animaliu phtrimum mutant,

,irsuti. ais frigus maxime, non solum animalia , sed etiam homi nes facit hirsutos Memmi dum essem in Anglia uigilbe tua

Boaes hirsu uencum hirsuti honte, ut miraremum alium uidim Sco

ti. tia non solum fronte, sed toto corpore: usum praegrares Disse dixisses. Hoc etiam in euibtisam sc minibus contisa

Equi agre- ger amici me docueri n. tradeb tamen natura humanae pissies. lus repugnat, ut in valde paucis uidere tale exetivire liceat. Equi parui. Equi enim o ip i agrestes apud Scolossunt: alij apud Or, Arietes ca chades,abinis haud maiores. Sunt etiam in Scotia Desum, qaatuor tes arietes cu quatuor cornibus, sed no quales bi, quos uidi cornibus. Mediolani: Scotici enim binu incurva, o bina recta bubet. Boues An- Boues qu sin Anglia radi paruos, cornibus autem maxie glici exigui mas,tιt ex his uasa magna potoria uIder . Hoc aret gesci magnis neraliter. Bos enim animul ostfrigidi siccum deopa cornibus, rum in Anglia crescit: crescunt autem cornva plurimin&cut. ob siccitatem. Est etiam in sine amicιEae inter animaliae. Corui por- xemplam, quod scpius ibidem uidimus, insidentes porcis

amici. cmos Parit o a hac usus diuitimus, iuxta humam ut as

426쪽

LIBER VII. 3 3riri versabantur. Didicere enim non timere paulatis, qua non nocent.Itas haud mror, si quibusiam in eremo habiti tantibus, araculis famili res extiterint Equum uidi androg ruerpiae, er eanem qui ma Equi hermatas testiculos habebat: ad uenerem enim promptus erat,nee phro dies. tamen teli lautos babebat,qvi tangi possient. Ambo autem erant amicorum . Sed equi praestat formam describere: iserat Princiua si vicecomitis:unum habebat tantum testem loco proprio,cum mammis tumidis,ut equae habent . Inde uuluam proprio loco: ex uulua peris emittebatur. Hi naniebat ad equas, forma masculina erat,promptus Cy eretius capite, crassiore autem corpore, lare griseo ut uos cent) caput magnis, peris non maior palmo cum illum

exereret. Empcus aureis triginta sex. certu erat eum aueraso esset pene, ire iliam non posse. Scrofam tot parere filios,quot habet mammas,eo u serota pune smamsi pauciores, i acunda: fi plures, prodigiose: tus.

quoniam alere nequit

Caner ex uno semine iuvant se inuicem , qκia erinati: Canu pro- uid mirum est, ipsos bona nibus aut aequales esse, aut certe prium. meliores ' ut Varro scrinit. Si taurui a coitu in dextram descendit, masculim proa Taurus a. feret vaccar si adfini 1 iram, δε-nam. maseula me

Vidi ancillam quae canem melite-,ac cattim, mitia neret. li morbo affecit, ut tota Arno circumcurrerent uelocissi Canes&seia,e protinus uelut mortui casserent unde duo rasunt, les morbos

inmitialem morbum contagiosum esse , aciei diuersas spe, ab horai ni-

Referunt ualerianae quae phu similis est, aut omnino hunt. edi radicem calefaciam feles detinere, quod mirum Peles ut o uon esset, odoris caussa: sed tamen bruta animalia dicunt dotare ui I silorem deantur.

427쪽

3 6 DE REI. UM VARIETATE, odorem ciborum tantum percipere. Canes autem , dominil

odore cognoscunt, multa quos alia percipiunt hoc sensu. Sed de his, eum altior fit quaepio, in libris de Aeternitatis arcanis dictum est. Uermes in- Non minus mirabile est, quod de ceruis prodidit Aristo

curui e api- teles,bis uerbis; uermes cerui omnes in capite uitios contiete. nent sub lingya in concavo circiter aertebram, qua ceruici caput iungitur, haud minores his uermibus, quos maximos Aristotelas putres carnes gignere1blent. Viginti circiter sunt numero, uere eadus. Ex contigui fibi inuicem nascuntur alipsimul: liceat hic tanti philosophi pudorem ingenuum uidere, qui quae nouitsensu retulit , ab obfurioris causae assignatione a sinuit. ιod etiam exemplum in Prostematibus secutus est. Causa igitur huius,est cornuum magnitudo: quod enim super, fuim est in radicibu: exeditur ab his, non ob cornua iam facta ,sed cerebri iciniperiem: multum enim humidsi terrea abundare in eo necesse est. od bi vel cornua minora es,

fent,uel caput maius,aut incrementum tardius, hac nec effaria non adeo fuerant. Nug oeci - pes edentes nuces perire referunt , nisi aquam ebladit vulpes berint sicca enim nux est, o pulmoni noxia. Sunt qui de camygdalis hac ire terpretentur, codice in aliquo ies, Dentium a- ciente. Referut etiam,vri recAer occisi dentes adeo ferue, primirum . re,ut capillos admotos non unquam exurunt. Caprasul, di Caprarum cunt,inuisa eryngio comegari , nec discedere donec nicu eryngio illam edendo absum erit. Hoc, inquam, non adeo rufione consensus. habet manifestam tet quod de dente diximus: nam apri carior magnus, ira o excrcitatione feruefit: iudicio is ui Salam ad rae ma: dens autem densa subfltantia est. Illud ueri ianilius quuilli ab igni de eryngio,1 alantandrae uillos ignibus baud absumi. Ergo

428쪽

LIBER V I l. 3 stestetur: ni forsin cutis foluta ac depecta, in uillas transitarii: niferi potest, o existimandum, diu ignis iniuriae illos ob frigiditatem re flere. Manum quos dicit idem dui Equi nigrictam super nigri equi collium,noctu scintillas spargere, ino mirum.

terdiu tamen minime.

Sunt in bisulcorum suffragmibus pleruns, non tamen malio quadrupede quoas iam) aut etiam bipede, officula duo, quae aὰ tibiam potius quam ad crus pertinent: usae Astragalicunturs astragali, Latine tali. Sed Latini etiam ossa quae quid sint. supra pedem promment,talos uocant: cum tamen nec uerbin homine sint,nec supra pedem statim: sed ut dixi in sus

ruginibus. Ossa haec ni raris in animalibus sunt , qui pape ferme in solis bisulcis, nec etiam forsan in his onusi, bus ta admirabiti structura consstant. Sunt autem cut di,

xi in cruribus latilin posterioribus, ea iunctura quae in an, terius binuatur,uocatur suffrago sectitur in his ossiculis cru ais firmat qui hominis crus Cy tibiam talo. Cum ut demon stratum est,corpus omne,potestate,sexsuperficiebus constet assiragali IIII tantum habent,quoniam supresma i infima curuantur o extenuantur. Stasuprema, biae fila est,a in coratia quoi replicatur. Vocosuprema, quae dum os est in animali erus respicit, mam quaepiae Surre ergo in ambitu tantam superficies quatuor:prona, quae possieriorem suffraginis partem, at ut ita dicam exterius

respicit,ais hac prom net, oe in ea talasfacillime recumtibit huic si ina quae caua est paululum, opponitur, res acii s animalis crara anteriora,du in naturali loco os ipsum filum est. Dum uero proiicitur in abaco, difficillime super hanc partem, raros talus quiescit Reliquoru duorum laterum, quorsi unum exterius, alterum reliquu crus spectat: quod exterius respicit, canis uocatur, Aristoteles schion,

429쪽

BE RIRvM VARIETATE. quod initu o crus colon . seu senio. Mi autem unum ex bit auum modice,cartilagines munitum, ut ossi annectature altera ferme leue et I aequati,neruo carne, a Us cartilaagine contegitur. His lugere solebant antiqui: nec, ut uideo,

quisluam luculentius hanc historiam attigit, fruformae, seu ludi, quam Erasmus. inatuor talis ludebant, iuxta m nerum. etiam laterum oragalorur alip se bis supina pars o prona, nihil commodi aut damni asserebat. Senionem

qui iecerat aut plures , totidem nummos cogebat in menafum deponere collusomos: canes uerbqui iecerat, se expolnebat: collectumsummam tollebat , qui uenerem iaciebat. Erat uenus iactus, cum quatuor tuli Ita diuersamflua perficiem exponebant. Sic ut unus fenionem, alter canem,

tertius supinam,cletarius pronam ostendebat: at φ ita ex trigintactum.pactibus, qui diuersi pepossunt m lxatuor ta, lis, sola Menui erat usui . Ex talorum autem superficiebutfngularibus duae tantumi quarum altera utilis, fenio fici cet altera damnosa, nis. Utauit etia,imo in usu fuit,raditis aliis modis ludere,uelut etiam nunc alea, seu te berisset qui dictus est,atas cura exere batur Animal for Verum ut ad rem redeam, his ortain mirabilirinani, ma monstri madum prosequar, refert inna esse animal qui P raeca. t Os,medium inter uaccam a camelum,comburonvba

Animalia ribus,trigona uel quadrata specie,tortuosis, e quo an fede caren- gulis rami procedunt in se refert ex eis sellas fieri, nam tia. in radice lata sunt cubito odi missio. Quinetiam mi illa nobis mira uidentur quae funi uulgaria: uelut quis felle careeant, fouepeda omnia: ex bifιlcit, ceruur,o Lina: llitulis Cameli na- quoip marinus,ac delpbinus: camelur quos confusim bare aia bet. Est enim cameli natura ualde mira licet stequeutia tollat ad ratibnem: nam cum cornibus careat, caret tamens dentia

430쪽

s dentibur illis 'perioribus, quibus nulli animal quod

cornua non habeat, ret. Ideo quatuor illos habet uentres, quos cornuta unimalia, scilicet uentricidwm, reticulum, ventres inomas ,abomas . Quamobrem Eripse inter bisulca, so bisule istis cornibus caret. Necesse est etiam cum tot habeat uera quatuor. tres, ruminare: aliter iuintilis esset illa multiplicatio uenistris . Cum ergo cibus Autis esset quo uesceretur,palatum Animaliatarum habuit eamelus , c multiplicem aentrem, duriore mostruanta enim quam equus uescitur. Ob id dentes superiores antenobabuerunt. Sed nes cornua, quod satis longitudine ex duaritie crurirem soliditate ungularum armarentur. In finigularibus aretem proprie monstra uocantur,uelat capra cucornu in cruce,de qua Aristoteles meminit. Alsertur vidis. sese refert hircum, cum duobus pedibus tantum anterio ribtis,partem s ille posteriorem eleuatum ferebat, non sua bebat. Arietem quos cum quatuor comibus magnis in caepite duobus ut caprarsi longis in erurib. milia enim tera rea materia cum hac hit quadrupedis natura, translata est ad locum alienum a comuum natura.Nam cornua in cruaribus, motui impedimento sunt. Asmum Indicum refert Aristotelessoli pedem esse, ex Monoce tamen talis habere o cornu. Em monocerotem esse di. ros&oriacerem, si non constaret,hunc bifidam habere tingulam. Im idem, pius ergo forsan orix uocabitur, nam hunc unicum cornu

habere refert, tame bifida ungula. Porro in bifidis quaadrupedibus duntaxat,dum lacie uiuunt, coagulum haeret omas , cu tertiua sit his uente cuius causamse Aristoteles explicasse docet alibi,no tamen ubi hoe docuerit invenitur. Coagulatur ergo Iae ob crassitie,us ut in leporsi foetibus, et Coagulum.

comigerom: non Utur in primo ciet re, quoniam nutritio a cur in om

mi pium fuisset, o etiam quom nimis aquos est, so.

SEARCH

MENU NAVIGATION