Hieronymi Cardani ... De rerum varietate, libri XVII

발행: 1581년

분량: 1095페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

451쪽

durelia ἔ bombyce, est his quae ex erucis fiunt. inomodo igitur euerme mutato in auem, animal illud uiuax esse po, terit Bene fecisset heres BOAhiussi quid de hec ave contapertum habuerat, scribendo ueluti an nidos fabricaret, an filios pareret, quomodo degeret, quibus ussceretur, in quia

soIandis - bus ab ansere solandi differret. Verum Georgius Pidiosuis quali . Hus,renes ac uesicam habere refert. Est au: em miraculum miraculo augere. Est nans aliud genus in scopulo iuxta inasulam Μaium,anserim,nomine solandis: Plinius forsan a, quilam aquaticam uocat. Vere aduenit, tantum lignori assere,ut in usum arcis satisfaciant. Homines hoc utilitatis capiunt, furripiunt o pisces quos uenantur: uenantur auatem magnos, tu optimos at ill e rursum alios deferunt, nee

indignantur. Qyid mira 'nam patienter ferunt filios sibi tolli edi nidos,nes clamitant, nes locum deferunt: abeundat pinguedine sub cuter hac lunas inficiunt. In parxo quodam intestino aliud habent pingued:nis genus,quod ad

coxenAcum dolores confert. Atiis ipsa, asseri missima, tam eam aederem, pisces olebat non parum. Et autem mi, rapatientiae exemplum: nec alibi usquam, quod Scoti noluerint,inuenitur, necesse tamen est syeme alijs in seἱibutcommorari. Multiplex lucrum, e ligni plumis,pinguedine, ac pulli ad quingentos aureos coronatos si mam ascens dere ferunt. Vbi Beruleum notos nunc ab an is disterminat, Pladiis olim habitabant, neda fluuius regionem Merchiam Gustarda distinguit: ais in ea regione, licet rara, aliis est, gustarda aut . . ab incolis uocata, quae magnestudinesuperat cycnos, plumao rarae perdicibus non absimilis: hominem maxime fugit:

est ora attrectata senserit, uel solo humano balitu infe, Eia,quod naturae beneficio facile sentit, statis relinquit, lex alib

452쪽

ratiόρ confat,nou sm s laborem pari cisuscipit. Haud pulse iii boc, cum prolem propriam, hominitan cmidelitati

acgulae alendam non ex timet. Orta autem in nuda humo, Mi par est,parit, cum propter magnitudinem mssos sibi conficere nequeat. Indignabundam hanc avem esse, haud duebie con tat: a ideo biliosam. Num quoque eiussi modo copia daretur, tales Ubicere homines haud absurdum. Haec κὶ milia ex uno principio deducere assuescas: plura matelligere enim par etsi, quam quaescribantur huius uero velias te admonui. In his autem non omnia sed praecipua se, ligere oportet. Cuiusmodi est avis ea, qui iuxta semen Aluaru in noua Hispania mi enitur, liro anatis, colore ex Auis mira. candido, cinereo φ,picae corpore ac forma, pede altero ac

cipitris, reliquo amatis, quae simul aves uenatur a pisces. Verisimile est ex duobus generibus genita avt propagata, temperie ccaeli,atit noua in dies educatione, ut in mulis conestinuari quas gentu. Ais haec, ut in utros genere prasiat, ita infirmam etiam in utros genere ess , ncce Sr est. Maius miraculum est quod fertur de passere uicilino, Passer uies qui iuxta Mexi cum inuenitur r hic ape magna haud maior tinus. est seu crabrone: pl ma tamen uestitur, ut par est mussi,ma,rosero longo ta gracili: alitur rore ac melle, octorum siccis O iobri mense, uno pede annixus ramusculo, haeretu ad Aprilem, loco tecto, atque ita mortuus ueluti iacet: eum redeunt flore reuiuiscit: atque ea de causa, passerem resuscitatim uocant. Haec forsan aliquis aluissa arbitra bitur , sed quod in ursis, serpentibusup multis, ac muribus 4rιe laneis gliribus p contingit,ais aliis guribus animaliabus, quid uetat auiculae accidere non posse praesertim cum constet muscas mortuus reviviscere cinere, quod a alias recitauimus: seu noua,ob ignobilitat anima induecta, cum

A a ex sola

453쪽

37o DE R TRUM VARIETATE,

ex sola putredine generari solisa fit seu quod uersi Sureli) cum no omnes, ncip plures, sed ex plurimis uis unci,aut altera hyemit tempore resiluatur, quod calore exiguo A. titante ac pene extincto,nouo calore adueniente fuscitetur. Vnde etiam musca magnae ueras tempore apparent, certum est ob perfectionem non eo tempore genitas, O lit mortuus iacui te,cum antea non fuerint visae: quamobrem tenuis calor idem in auicula encere poterit. Et qliangliam hic minimus sit inter aues, tumen alius a muscato uideri debet, quos illi haec eontingere anon referatur. Psittaci. ita corra itero discrimen, quos tota India mittit orientalis occidentalist,nξ facile quis assequatur: seu a magniatu in seu coloribus, seu moribus differentia fumas. Numqus d ad mores attinet alliqui dociles admodi m sunt, est aliqui rudes,alh mites,al feri,alh loquaces, alij muti, alijso. tum garriunt,nec loqui discunt. Colorum uerb differentia

innumerae: nam quot queas numerare colores, tot habent: mixtis alii decorantur coloribus, iam diuersa ratione aberab altero, ut non facile quis possit assequi eorum discrimuna nedum referre. Causa tata uarietatis est calor, ubi enim magnus fuerit materiam multis modis mutat: ob hoc ossiti omnes, cinerei coloris sunt, crabrones nigri, lumbrici ruibri: quod omnium eiu em speciei animalium mores set milSimi. Canum autem ex equorum uarii colores, qmnia ex mores multum inter se dii ferenit in eadem specie.Simili,

ter er comi tales existunt: um colores enim sunt, o asserest mores enim umus qualitatis fiant. Igitur colorum uarietas, a uarietate caloris est, spleniar autem ob causam abίς re.

citata. Sed nulla maior disserentia quam in magnitudine: quidam enim passere non sunt maiores, ut in Peru regione: ali, uerb anseris magni dinem superam. Demon 'aium

454쪽

eii autem, hoc ex qualitate cibi i)roti. nire, tuni atri nam de cibi quantitate non est discrimen in aegre tibus tam euia dens esten i potest: Queri citus aluem parui admod sunt, fluui es ingento rores ac is quari res, quod etiam in certilis videmus' biccior enim ac tenuior eorum substantia, ideo imbecilliores etia)n. Coloram antem Exo sunt pracipui, uia ridis ac cineretes mafolis his intaeis . qzi unicolores sunt, praediti sunt. Et qui uarib, etiam maiore ex parte altero holrim abundant. Fit autem uarietar collarum in auibus,maaxime circa caput, alari s a caudae extremitates: causteli ex fine primum, decori , ciens autem, Marietas partium, rapuis . nam in eo solo aures, oculi, nares,os, multa, alia fuere, unde diuersae exhalationes. Aaium uerὰ mixtio, non adeo facilis esti ut quadrcipes Cur ex auidim,multos minui quum pisci nmam quavissutices asse bus diuers inossi sint, quia tamefensu plurimu ualent,alienis commi rum speciesceri abhorrent qu. bi etiam comisce intur,cum genitalia ru difficul-maμιdorum breuia sint oe semen quod effunditur exiguu, ter fiat pro

oportet proprietate naturae, non colim iisne, fieri generae creatio.

tionem ipsam: proprietas aute iam abest, cum sint diuersi, rwm specierum, quare generatio non fit: nam in quadrupeadibus membrum asini uspddi itima uteri equae penetrat, o copiam effundit feminis, ideo uix unquam generatio frustratur in canibus, Cruxipibus, ac lxpis, ide ferme accidit:

sed ob paucitate feminis, nos per generat haec unimalia: veriem auiu, At galli genitali na attingit gallinae, sed pereaxiguum est, quod emittitur, vitae inpar ob id non fit ni bi inter milia, o et Ze periei .Referunt tamen, ex phasidino masculoqgallinis generari ptillos Mansita, in comti-κὰ principis Mediolam Francisci morti e secundi, sub L G in k

tos, qui praestarent utrique parentι: pinguiores sunt phasianae.

455쪽

ῖ72 DE RERUM VARIE YATE, o carnosiores phasianis si pidiores gallinis: habent autem pha iam calidam rediam, o collum regitum, carent, crisia: quod in ximum est discrimcn a gallis, ut proci dubio diuersam habeant speciem . inodsi ita est, oportet eligi

phasianus ecundum unius aut duoru amrorum similiter gallinas:gallo phasianis sceminis abduciis dii una cor te educare, ipsam praterea cortem rete ferreo integere, ne avolent phas ani, aut praecibis alis cogamur elibare eos.

ιodsi ita est, ob eas edificultates, ut in mulis, non da, rabit propagatio. Sed ad eos e labores dentis, ut guia, uel

ambitioni potius ferulam sis,rer retendum eris. Eadem fera me ratione, quod tamen non Eu DAtum audio, ut russit graneris pauonum Indora, ' Italicorsi generationem tentare oporteret ais alia huiusmodi,inxtae delinitas causas. Ad has autem mixtiones plurimum confert consuetudo, retio

calida,tempus coeundi idem c fouendi otia, P coeli constitutio certa, quae monstribcis generation: bus faueat. Maea auis. Esit etiam in India occidentali, iuxta aequinoctii cinx iis, prouincia sancti Iacobi pcrius Aeteris,m qua auisgernus est, nomine maca, paulo minor gallina, sed mirae pulicsritudinis pennarum coloribus distincta,cuius ros rum digito longius aligi antisper cractum duor m coloru nil rei scilicet clarioris,clis rubet. Cictirunt hanc, o alunt, eatur nos gallinas. Aura. Aura, artis est faetens, Nacadaueribus aliis putriait excrementis uescitur . cuius genere quadam sunt adeὸ maonae tit gryphos imitari tiideuntur. Est enim locus rotri id feresns anima fra ob pingue burni et in abundans oecopiam pabuli Quod ad mores attinet uulturem imitatur ed nou ris ut turibus hi longe maiores sum . Mirum autemst,

xpres pelier: minalis formam perfiabulosum enimalis

456쪽

genus: cdm nes in Perre,ubi haec aliis est,nes alibi bucufrgopbes ui et sint,aetate nostra. Est etiam ultra aequinocti, circulum pari. uiginti octo, in magna Cherson Ib, o ubi e regione insula di, auis piescim uora corvino rostio, nigra o a Us pluma in core Comus mapore, adeo fresuens, ut portwm Patos nomine appellauei rinus. rint. Vocant enim Hispam,auem latis pegibus palos, uelut anserem,anatems: nos igitur merito hac coimi marimi auis nomine appellab ns.

Iuxta Zebul in uiam, aues sunt nomine laganel, dentia Laganisbus quis simile in rostro habentes, suibus uescuntur. Refer auis. rant autem, has balenaris ora ingredi, exessiss rostro uiasceribus,illas interficere. Sed ad certiora est propiora sescendamus, confossis ot inrandin culis pullorsi hirundini acu, icut crystalloides fuat, Ari pullis ocu- foteles refert restitui oculsi acriasium, quod uerum est,nam Ii est ossi ego in tribuI pullis hoc expcrtus sum . Ex imant aliqui, redeunt. chelii donibefoliis a parent: bus adhibitis, id contingere : id ego ignoro, fatis intelligens,hoc potiuI naturae ui prouendi re, quam herbae uilicis auxilio. Acip is horism uentriculis, lapilli persaepe inueniuntur: credo quod sicca pars alimenti coeat,uelut v in humanis renibus: ali; cur olim instetis plerianque,quortem natura terrea existit. Neca fandus modi, Regulus se rexulum ruehet ii nec uera perquam tenui infixum, femeti ipsunt tor- m torrere. Multi hoc levitati corporis tribuerem, cum rei in uem.

aliis paulo maioribus id haud contingat . Miussis sq:rod de philomena referunt,patres meus id testabatur, quod ta Philomenaexim apud me suprasdem est: scilicet philomenam depres di uip eraebensam in arbore a vipera, quae arborem ambit paulatim, miracula. deflentem miserabili uoce in illius os, ut Auoretur, scens Zere. Si itus hoc contingat, metus o alapathiae causa, ac Aa cuirese

457쪽

374. D I R E R V M VARIETATE, cuiuisum stuporis ingeniit ratione fet. Verum talibus non Ilubscribam,donec uidero. Aquilae mi- Aquilam referunt comitari a conturnicibus: id ego se, et v. bulosum exictimabam, fi d gum e Calete in Flandria irem, nescio an pro prodigio, prope valde aquila grandis admo, dum axolauit, quam cir. um proxime sex aut octo, nescio

an cornices,an coi ui comitabantur: generosa fuit haec, o terribilis. Volatus era. tems,ac quasi iam moueretur, sed tamen celerrime auolauit. Captiuar multas uidi,libera nunquam,praeter hanc unam.

Ono crota- Onocrotali quoque reliquias, Tiguri in palatio affixasius. Didamus rosit rum cubitale, rocei , inaculum tendens, ab imo latum quatuor digitorum magnitudine altitudine ferme eadem: Usimiliatur enim carduelis rostro,nibi quod ut dixi longissimi ιm est. Nec ulli alii maius rosit rum exiesimo. Cttur enim arsis sit cycno etiam maior, rostrum tamehabet pro corpore longe maius, o ciconia non parum lonagius, crasswm iuxta rationem, seu amplum. Habet prae,

ierea uentrem illum anteriorem, qualem gallinae babet sed amplum adeo, ut caput hominis facile tegat, pedes plane olorini o nigri. Occisus esit in lacu Tigurino, qui adiacet Πrbi, o ex quo Lim acus amnis effluit: constat auem est ea quaticam, o quae multos devoret pisces a magnos. inde evomat o colligat quod utile est, religitis os: b. Nihil enim natura frustra facit. Sed nomen Uendit uocem a ni illam referre imosotius strepitum. Exist nant muri fungiarem esse, quandos ad lacus transsire nec absφ ratione. Illud Perdices ea absurdum, quod Theophracto tribuitur: Perdices scilicet duplici eos in Paphlago via, duo cordu habere: hoc enim esse multo mi αα nus potes , quam ut duo habeant capita . Verum duobus

modis id ιρrilingere potest, uel iu bifidam habeant cuspia

458쪽

LIBER VII. 377dem, aut Kt mi e quippiain cordi, inde, natam opinione. At quod perdix it falacissima axium,adeo tit super alicἰι, pis caput aduolet, hoc uerrum est: quod etiam astutissma, finguisse laborare, dum insequentes auertat, a illud ue rum. Quod uero)bperuolante masculo, uel auditasolumusce eius, uel etiam solo halitu oris concepto concipiat, Aeristoteles refert. Miuule res miraculo proxima: quasi uetra es oportet in semina uim masculi ex parte inesse, ut in feminibus. Philomena,aliae. canora aues, etiam us ea me strumentorim amulantur: certant, inuice cantu, uis inditer cateras philomena,qreandos adeo pertinaciter, ut dis

rumpatur. Sola aues canere rudentur, quadrupedia no tia,

multo minus pisccs , m fabulas pro historiis recipiamus:

nec omnes aues, sed parvae solum na olores non ira canunt, ut uoluptatem magnam afferunt: referunt, sub morte Alesce quid occinere. tur iras homo est aviculae motalantur. Sed er inter aulaialas,non omnes: qMaedam enim quasi mu,ta sunt, aliae absonas aedient uoces, ut coturmae. 'ion fit uox

acuta,ricti spiritu per angussa transeunte: qui βι multus extititerit, non poterit contineri, ne a mimal suffocetur: ob id ergo nulla m a uuis modulari potes : dulcis etia vox nἴst, nisi in sicco: quadrupedia uero humida, pisces magis. In auiculis aute ui uir hic finis animae: es enim ultimum

o :s eius, in arto delecitatur. Porro catus propria ratis est,

ni spiritus per angusti; locsi feratur . Ob id bi modo canere possit axis magna,aut quadrupes, oblio collo esse oportit et, ut multus acet longitudine instrinuri, angustiore ii daeotineri possit, o contentus in uoce formari: quadrupedi, bus autem ualde incomoti ad fugam colli longitudo, aut, bus non ita . Ob id ergo, olores canere dictu es .Auibus auestem non indecet est haec longitudo, ctbn corpus gracile fit, Aa Gaia

Perdix salacissima de astutissima

auium.

Amum incantu delectatio. Cur solae a

uiculae canant.

459쪽

376 DE RERUM VARlEΤATE, o alae magnae: Dinat in paludibus o stagnis pleruns tales hiabitant, aut aquis omnino: na Cy longiora crura quibus, dam ex his, ut gruibus et ι icon 1s, quibus melius per stagna ambalant ac; ips0iant, o alaru auxilio emigrant: olores Q anferes in aquis nutant omnibus uerb ex aequo utilis colli longitudo ad ciba sub aqua, aut etiam cano latitantem,

expiscundu. Denis si quod quadrupes longiore fit collo,ni,hil prohibet qtum canere possit sed ob incomodam seruare

se poterit. Num C si in aqua uiuat,cum ad terram fe nece, perit,alioru animalium iniuriae obnoxi si erit: nam ct m longo bit collo,nes commmode fugere, nec se morsu tueri poα terit. Erit enim illi exiguum caput o imbecili necessario, ob colli tenuitatem: quale cani leui, de quo alius diximus. Homini autem ida ob id longiore dedi icta est interuesto, prιlmonibus p amplioribus, ut canere poJet: ais ita solus ferme modulatur, o labiis etiam avicularum uoces fingit. Aquilae astu Est etiam folcrtia non parua in auibus: nam refert ALtia. bertus uidisse se aquilam, quac a cornibus,ta picis pati ea butur se depti ari: demum pica una correpta deuorauit

eam. Id euenit maxime, ct in obsenectute aut morbύ in a. Id esunt: aliter,non illi iniuriam hae aues inferre audent. Auia uaria Cottambae pleruns bina parium oua: c primo mascua prudentiae lum, deinde seminam: ita natura propagationi rem meo Sm enta. genere consuluit. quod sit animal mite o utile. Hirundines autem docet, pullos suos extra ni ὀum stercus emittere. Amseres uerὸ per turmas incedunt, ut securiores set ab aqui, larum generibus. Adeo de O agmine,ut supra mile,ex lo, eis frigidioribus in Germaniam transeant. Gallos quoque certum est cantando certare,ne unus ab altero uinci patia. tur. Ciconiae quos parentes alunt. Grues lapidem ouis suis interponant,ceita ration ne Gua eorrhantur. Hunc casta inuent m

460쪽

L I B E ' V I I. 37rinxentum interponere solis : forsan si occucto daretur certi generis electurae. Aulamna pica se uidisse narrat, quae caranes buboni porreeitas cauda abigeret: eadem glundes collia iit, ais in hyeme seruat. Sed hi mores sunt, nunc natura proprietates doceamus. Amci sunt inter aues cornix o ardeo lasunco era laus Aulum antida galgulus et laedus ite p fex barpa,et hins. Germania citia. uespertiliones ungulas habet in cubitis, a pedes abse cruari; in alis Gallmae cortales bis md e pari ut sua: cu aliquae Aulum di praefoecuditate pereant. Alauda, coturnix, o gallirago, in uersiae Pris urbsre mmqua uisuntur, pergiae quos uel rari sime. Es au prietates.

re hac auis Utvissima: sed adeo salax, ut prae libidine ut dixi in caput aucupis norum qua ascendat. Atricapillae ue,rb iuxta Aristotelis sententia sub auigno inficia lus muistat er: eo argumeto, quod medio terre ex dimidio quas mutata cernutur Cu in melanscephalis qui in caueis utun, tiar hoc non cernatur,non uidentur atricapilla o melano, cephali sub eode avisi genere contineri, a multo minus De

dem aues esse Sed iudiciu sit apud alios. Phasianus sua imagine in albo linteo admiratur, ut in retia mcidat Corumgit hoc aciei hebetudine, o quia simplexesi animal. Certum quos esst struthio metu duris vesci, fed tamen potius ossa minatim diuisa o lapides, qua ferrugistit. Inter reliquas

aut cuculi natura ex origo admirabilis est, na cum in alte. no nido educetur,etia a minimis auiculis alitur. Vidisse eisn illa Asia cna refert in nrdo aurcidae, quae indumetis habitat oecu esset ta parua, cuculus tame palsibo non minor ab ea nutriebatur. Sut a miracula in auibus, quale illud de assere, que uidisse refert Albertus,esi duplici collo, quater, Anieris minis pedib. cr alis, dorso uno,ut uideretur anser unus alium raeulum.

SEARCH

MENU NAVIGATION