Hieronymi Cardani ... De rerum varietate, libri XVII

발행: 1581년

분량: 1095페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

501쪽

DE RERUM VLUETATE,

ob proprium tabecillitate euidenter augetur: quos ut isplici causa prauescant. Verum in polypis, ex his qua ear,

ne uescuntur,non adeo manifesta er certa est hae diffrentia: quoniam quandos contingit, ut incrementi luna temapore, cibis opportunis destituantur,aliis abundent. Viden. tur autem prima eorum, quae duplici testa integuntur, disserentia: quonia dura a crass a, o haec testacea: aut mollier tenui, o haec conchas solemus appellare. Vtran geagrrursus diuiditur in longas uelut pollic edes o fotenes: olatas, ut ollaea ta pectinet. Concharum plura sunt genera,

Plinii euna atque ut certamen Plini, cum natura adiiciam, uerba eius tura certa- subiungere placuit. Firmioris iam tessiae murices,er eἔebramen. rum genera, in quibus magna ludentis naturae rarietas, tot

colorum differentiae, tot figura, planis, concavis, longis,lanatis, in orbem et rcunariis, dimidio orbe eois, in dorsum

elatis,leuibus,rugalis,denticidatis, si latis: uertice muricratim mtoris,margine in mucronem e se , foris es 'inatus replicato iam distinctione uirgulata, crinita, spicas niculatis,pectinatim, imbricatim undata, cancellatim reaticulata: m obliquum, in rectum expansa, densata, ροπωcta, Ruata, breui modo ligatis, toto latere conexis, di plaus apertis, ad baccinam recurvis . Sed omissa uerborι facunditate, res ipsas aggrediaqur, quae maiorem utilites concharu tem afferunt. Concharum igitur ut ab his incipiam genus

differentia. ebae. E quibus pectines nobilissimi, tum qu θἱ moueantur exilianis, tum quod auriti sint altera parte, aut re ille a Pectines. summo ad imum striati, cum exochis strident etiam disper summa aequoris feruntur, quasi ueliscantes altera conrchae parte, gustu suaves er pulchrae: uocant Veneti capas Janciat. Reliquas diseretiar non est ut conninere, cum ai

502쪽

1 I 2 a F. V i I. tyobis reducantur,colore forma,figura μου antia, ta connexine. Solum quorunda quae rarasuiniforma, inter quarbalani, alypollicipedes uocant,omnes fixi lapidibus, dues BalanI. plici telia nascsitur, quo ex una rassiteglaaei si rudisi, fronde ri ex se emiteritis forma referunt: at 3 palmi langitudia

nes tenui testa,quos ego libenter edo: nes quod de mascualis referunt, unquam an aduerti,scilicet toto succo uelut

ignis splendere: guttas, , quae decidant, haeretgla fro lapidi,adeo, intruduntur, ut terreis ligoribus erui soleant: diatur succo lapidum rementorum , digiti formam aemullantur ae magestud, :crassis fueri sunt, o lapidem generant. Ita nil natu ra inutile esse uoluit, ut etia non sol at. ν,π hudum,aquas,c y excrementa animaliwm, twm i sammalia,er corrupta. isti usui essent sed cementa, aurena ac lapides: na uermes stagnorsi ac maris,qui quo me vermes state1 Sinis bimiles sunt, sola arena uescuntur. Et tamen hi do: gnorum. lores,ut terrestres lumbrici,sedare possunt, alias animalia illis pro cibo utuntur ed ad conchas redeo . In saxis de gunt, est pholades myttilis miles. Μytuli etiam in dulci aes Pholades. qua apud nos inueniuntur: sunt enim conchae oblongiores, Μytuit. uarum corticibus pictores pro coloribus diluendit urinna Muscaeli.

tur sed mytuli ex pholades absoluti sunt, at musculi cy pa nae bysso alligantum musculi quidem circa saxa edi, ligna pialis ac ueluti lana alligantur: m carnis medio inguae quippiam male habent, i mutim entam pituitam, ac foras en per quos aquam trahunt: at pinis non forma cona Pinnae.cbaru sunt fedati .ra parte latae,m amristi de nu forma Pa a latere u des .ais mucro: νne imb muris infixa sunt , iam etiam ex illo εἴ tur: Eugantur quoque i Dηdo bysso adeo tenui de

503쪽

2o DE RERvM VARIETATE,

forido, ut serico ad uestes cori sciendas merito iurae possit,alligantur autem ex media fui parte, a duplici concha teguntur, superiore. parte suae patula magis est,nutriun, tur. Pars quae in his ut dicitum ot) ouum ito catur, mi irest pinguedini, neruosa parti, quae ex testis oritur, , fusco iungitur, longus ut pinna ,scilicet cubiti quandoφ magnitat udine, testae exterius asperae intus argenteae o similes margaritaru conchis si in arena nascantur, sed fi in luto 'duae, bysso aperiuntur a constringunt rιr, tum etiam erectae mainet. Superiore parte latius diducύtur quam me. Oriuntur ex arena uel luto,ncitri ut ursordibAs. Genus est eius ria,tu,denticulis in margine pectinatim dispositis, quod perea Perna. uocat. Caterv omnia quae duplici testa tei lx Ista Galba, seu tenui, neruosa,dura subfltatia, o testa I inuice, o carne testis iungui: ita ab extremis ad extrema per media trahunte natura .Sic ostrea, conchae omnes,seu magnae, saeti mTellinae. pliciter conchas appellamus, seu parva quas rellinas:ba rotundae sunt,leui, candido. tegmine in ambitum ἱentitabit pedimatim dispo itis: caparoetolus Veneti uocant. Ostrea. Sequuntur ostrea, meo iudicio, nobilissim re genus, quoi suauissima set carne primu : ars in hoc quae in ambitu grpureum crinem habent, cl a loco Britannica naberantur:

eredantur feri posse lacte earum in mare sparso:certis est ut sepiar dixi omnia exanguia facilius ac felici Aproue,

nire colluvie propria, no tamen generare uere compertum

es 4 qaod tractata in uactis a Chijs magnitudine dum fiunt, numero iron aucta Eadem Rhossi merctis fictilibus pontencta, Draiora in mari alto, sed pinguiora in sum os p. m enim salsism magis nutrit, quod pinguius sit: ita melius, Gai dero- quod moderate falsum est . Nascuntur in Propontide, ap o da. Aegeo mari 'ellonio teste, Gaideropoda uocata ab inco,

504쪽

LIBER VII. 23lis, tu libur Ubra mirabili natur Oolertia, quasi cardiniebus iuncta: his quod ex elaborata substantia simi, n3 solum corta iecur,sed uentricularc branchiae auriculia, sunt intus conditae. Caro multassed insuauis ex pene amara: umcula illa quibus iunguntur testae nigra sunt:vix a lapidibutferro aurili potest, sed pars cautis bimul decidit, uel testafrangitur,ut uincul- hoc utroque durius fit. escunt ibi non alibi,quod aquae semper eandem altitudinem retineat: ideo in bicco nunquam desistuuntur: aliter uiuere ex aeteri nequirent. Sonat autem lingua incolarum, quae se graeca est. Pideropoda,omi per. Sed iam ad nobilissimum ostreorum genus descendaumus,in quo margarita oriri solet.Videtur autem m eis hae ima maris supellectiti natura, certasse cum monti gemamis, crβ- - ac arenae auri precio. Vnde s uarietaetra matricu,echinophor pent adactithmeticembiae mulcronata,quae is occidentali India nauemuntur,copia quos

tanta, ut omnibus fimul gemmis ferme aequari possint. Di, ferre ergospecie primum inter se,uerili te esῆ:cum matriaces ex quibus oriuntur, forma differant. bd βι ouagalatinae ex asseris, quanquam simili ma, specie disserunt: alia uerb dissimillima, nequaquam, ut alatae formicae ab aliis quae alas non habent:non mirum eri margaritas specie inter se,quare etiam uiribus differreplurimύ. At vires nutatas habere, a n0bis alias demonstrat- esst: non enim uialiunt, nib ut ad humanam medicinam comparantur. Esse igitur plurimas in una concha , haud dubium est, cum tanta paruitate bini o copia, ut libra dimidiae unciae auri pondere commutetur: itaque fi fingulae in singulis solum matricibus generarentur, infinitum n merum matricum colligi oporterete nec tam uili necio ex India uectae diis

505쪽

422 DE RERUM VARIETATE,

D abi possent, tot uestigesibus praesertim, tam longore, tot permanus . tot periculis. Itaque non aliter quam in gallinis oua, quaedam absoluta er magna sed ea uniri, ediocria aliquot erigua absque num e th Qνod uero son ereoncha tenui oriri possint, sed ostrea, o illud demoniba, repossimus, quia Denui gignuntur materia, quae ncos Elione ualidiore indiget sed haec non nisi sub crassiore moetium densio cortice potest generari. Ex Hi acorim glatur gener matrices erunt . Sed o intus matricem splena didum esse necesse, quod cr uisus docet, o quia simile non

nisi a simili fit, o quoniam quae sint eiusdem partes, si initate quadam iunguntur . Generari vero in tecta, non meam substantiae primum militudo Ueniit. Visa etiam est margarita, testir suae iuncita : deinde, non m tentu copia gigni possent, si in carne generarentur. Necesse est etia iungi testae,ne excidant nec tamen duriore materia r ausFaenim frangerentur. Ob id etiam testae illam intima ra, les hunt.Et margaritae ipse forma diuersa,pleraque tamen ad rotunditatem vergunt: π quo maiores uersent, referunt eo limbo esse propinquiores. Constat m oceano ubique maueniri posse, cum o in meridionali plaga tanta sit illarum copia, a sub septentrione in Scotia plurimae meniantur. V idi in capite puellae filiae Thomae Tosson Et burgi, frium e septuaginta circiter margaritis Scoticis, pari er signi magnitudine. Sunt etenim o ipsa candita,rotune dae,lucidae,ut Indicae , sed splendore tamen o munitus. ne Indicis inferiores: nam Scotica, quae maxisae unklin, autem non nibi in Oceano,nec in temperatis illius regioni bus, ut nes in Gallηs, aut Hispanus Causa est, quomacra lyr maior est in his regionibus, aut a commente, diatro

506쪽

LIBER VII. 423pter antista im,ut de gemmis disii; est Vidi etiam Medio. lanie Scotia delatas, nec vile illis precium, nee tam ingens ut Indicis: caro illarum Dalais estgusiui,ut melligo, nam ut dixi margaritassaepe aidi,conebas non ita. ire aus Boethius de his scribat, adpore non grauabor . Sic minquit: At quae torno fastigiatas a capite testas habensimascalis, aspersa longo mi eruallo reliquas ut etiam fatum deam superant. ippe adeo nonnullis in locis sunt deli

catα,κt non immerito apud ueteres, gulae primatum obesanuerint ut uiEuarum uu go cupediaesinat Actae: quanquam

in quibusdam Minibus, id praesertim Dea,Dona, esui

Heptae iudicentur. Hae apud nos magno numero repertae,

kmpidissimis, purissimiss amnibus, ac nullo unquam limo turbidis,quaprofundissimi sunt agere gaudent, in eis sios

lis margaritas concipiunt. Sub auroram enis coelo seren' temperatos,in aeremst,donec capitibus aqua existat subaleuantes , roridum liquorem oscitatione avide excipiunt, pro concepti seminis:multitudissipartu aut exili, auigrandi futuro Sensus illis tam acutus laesi, ut altiorem inlitatore astans uocem e ferit,aut lapillum quanti uis seu tum m aquam conieceris, repente se subtrahentes subsidant

uniuersa. Ea enim sillis thesauri custodiendi naturalis inaditu est solertia haud ignorantibus uidelicet,quati sipreae ii apud mortales, luxus exfatu suo comparatus. Ita pia scarites quos id maxime obseruat, ut primo attractu testaseoniunctas ardissime detineant, protinus illis alioquin usmonem euomituris. matrem aut quini humerorum tenus fime .mgressi,ais in orbem stantes,contum alterutra masnu,quo firmius confictat, fundo fixu tenent. Inde oculis per aquae limpidula te praedas collustrantes, pedu digitis nam

507쪽

26 DE RERUM VARIETATI, de comprehendunt, at rue as antibus vacua manu excipiendas praebent . Sunt etiam eiusdem fere generis concha in

oris Hispanicis, quarum testas qui peregre a diuo Iacobo redeunt,a erui sed haud facundae, propterea quod aqua falsa uiuant: nam ex circumsuas in littoribus Scotici m ris ingens natat, sed sterilis multitudo. Multa hic mira ea

narrat,i quae etiam inuicem pugnare uideanturmam maetricem hanc e genere turbinatorum constituit, a quam fluminibus degam inde, ut sponte ad aquasi mim emergere possint: cum nec inprumentis habeant, quose collia

dant,nec acrem intus,ut pisces,contineant. Qubdas lampetu quod tamen diffrcist u esse) cmergere posbent, quos modo continere se possint, haud uideo. Ipse etiam cum dis est, coniunctas testas tenere qui piscantur ut oblitus uide, tur,ris opercalum pro testu alia intelligat. Hispani etiam referunt, praeci fas quandoque manus piscatoribus amurgariti feris Ureis: imo o ob hoc, edidium pietate plenim a Caesare nostro emanasse. Quod quomodo a turbinatis contingere possit, non intelligo εἰ nes audiui unquam in i,

nibus, sed in oceano, rnargaritas uenari solitus. Vimocres se habeat conflat in turbinatis uix esse locum margaristis,cum axumal ipsum adhaereat testae: cI ut commos exearereste possit, totam compleat. Vt mihi uideatur relata poenus, quam cognita ac uisa scripsisse: aut non diligenterscripsisse Si enim modo turbinata sunt, duabus conchis tamen constant, aliter suaves non essent: oriuntur igitur e testa, noὲ rore: hoe enim absurdissimu,tim magis, quod quato maiores mutur,eo profundiore mari,nec res tam graui, ut dixi abs spiritu cupinnis ascendere potest .Legimus etia, carnem uniris conchae margarit ferae libras quadragintast

pie pependisse. Vidi ego nuper frustu matrici in quo plat

508쪽

LIBER VII. 4 23 res liniones intus concreti erant, non feras ae in lapidu coagmentis qua rochas, id est,cono a figura uocat gemmae: nam profundiores ali Gallia altiores,rotundae,planae, ormes, uelut in cinere casSanea, ita in matrice sepultae erant.

Verisimile igitur est,post 'am ab initio tam facile avelluntur, expressim liquore te tota ueluti guttas in rotunda foramum cogi, indefacta additione, ex eode lento humore per cortices augeri,ais concrescere: demu forsan electas alia ostrea producere: uelut piscium sua pisces. Et utcuns fit, praegrauatas magnitudine testas illassponte elycere. Non sunt tamen margaritae duritie lapidea, nes scio quicquamqubdin animali durius oriatur umbilicis marmis. Cum enim operenta buccisorum ac purpurarum, mul. Vinbili eitarim simi formarum,longa, rotunda, o turbinata ut dis marini.

xi) umbilici lapidea prorsussunt duritie, adeo ut pulchre potiantur: a forma ex magnitudine umbilici in hominibus

dicti sunt crassi,asicantes ex rubro cum nitore: faepius ea

nimissos tradiuui. Refert Bellimus, uidisse cinerei coloris sursum tumidum, planum s deorsum: integumentum est igitur turbinis crassiore est duriore haud latiore testa: ipse umbilicus in ambitu rotundus est. Ex eodem genere est peαnicillus uermis in siphuncula nascens, cui capillamera quaei Penisiuna.dam sunt, ais ea dum se exerit, protrudit, ob idpenicillus dictus. Siphunculus, materia testacea est, o molli ac laxo uinculo lapidibus alligatur. Nascuntur aly abis coma iis testaceis tubulis, qκorum quida contorti, alo rectisint: omnes tamen qua parte saxis aut testis ueteribus, quibuε

adnascuntur uncti sunt,uelut cornua in angustum demunt. Hermes qui intus continentur,

digito no sunt longiores: rubri a colopensis

similes, nisi F.d posteriore parte pineam mu

509쪽

4.26 DE RERUM VARIETATE, tantur fructum. Et ut facilius mtelligeres Monemve solius expressi. Crustae eo- Succedunt bis crustaeea quatuor , haec sum generuorum genera eancri,cauda breui: asiaci longa, ais his durior cortex ac di diaeren- crassior quillae chelis carent,er crura a s forficibus, tiae. bent locust e fragili cortice, quatuor corrubus: quora duo maiores ex amplo in cirrum de munt, cum quatuor nodis, quibus quaqua uersus illa circvnuertunt , dorso aculeato, quibus etiam e fronte aculeus magnus eminet,ori appendiaces exiguae: media quasi natura e i inter allacis o spil tam . nam mas, chelus proprie non habet ,sed fimplices prades,licet magnos e semina,chelis praedita esst. Aliaci che, Ias habent , nee cornua firmitu locusis, nee dors adeo

asperum, nec aculeum illum magnum ante: conuenit haeusta cum squilla, quod Dorculas nem habeat in pedibus, celuti astari. Sunt praeter Faec crustacei generis, sed dixerosa forma echini, π reiectanea urlut α r- , a quadam

omnia eru- alterius generis,ut testudines. Oportet autem omniis crinctae ea p e- stacea pedes habere, o pamphaga esse: nam si nutriri te ades habere bueruntfolidiore alimento, o non omnino terra, ut echini, demonstra- 1ed meliore, motu indiguere sat in crustaceis, pinnae tabituri non poterant, propter latitudinem: tenues em infrauerenitur, crassae, inepta motui quare pedes habere, necessarium fuit. Crubia quoque cum sicca fit natura, mutatione insigebat:atque tunc crim mutaretur, reum mutata si modiri ex ine tu necesse fuisset, atque ita non excedere alim , omnia eru- cum tamen to 1stae diutumae set uitae: itaque ex turestae ea muta eorticem omnia crustacea,ta pedes habere quaecurrv preaee eonice, festa essen fuit necessarii . Vt uerb omnibus uterentur M Qx etiam conueniebat , nam eum tarde moueantur in aquila

pedes bubciuia, non facist cibus occurrit: ob id quae moa

tu carent,

510쪽

m earent,aqua a terea: ptae uelociter molientur,exsι istis:

quae tarde, quibuslibet ali conuenit. Itaque o sui generis animalibus uescuntur Refert Rondelletius aliquando CC Crustae ea cancros mutatiles una coniecisse, qui ciam se exedissent, omnibus

tandem ad linum redactos.Verum dicet quispiam,cur crue aluntur pia in animalibus, non ossa mutanture Quoniam crus a te. Crusta eurnuior es os succo ius. π intus cratia, uel ab aere , uelaba: m utetur,. Coqua marina biccatur. Ob id , crustacea non muli tam cre, a no n.

scunt. Astacorum tamen chela uisa est, qtiae librum aquae continebat. Marinisunt, a quamuis cornua magna ha, beant, chelis tamen plus ualent. Omnium robustifimi Cisteri Ne sunt Heracleotici, qui ibi inuicem mutuo brachia pracies racleotici. Ant. Sunt Uacisapore in pidiore, Exeame duriore ema alii urs,sri, quam e fluminibus: adeo ut in Scotia cum ederem, nuL uocit risbα-hus prechm hi uiderentur. Itaque asiaci o cancri, quum sti Cuis plus valeant chelis qnum cornibus, cornibus tamen postius pugnat, quam ebetis,qubd comua pene nulli alij usuifnt. natura uero armus utitur minus necessarus. Cum aliis ramen animalibus chelis pugnant, quod ea sit ratio vitio, Crustae eariae quae est cibi. Imbecille alisquis cructareum genus, ais eur exiguo pene me capite,exiguo ore: id autem onecessarium erue ore ille: nam si magna copia cibi ore esset ampledienda, crusta facile frangeretκr: praeterea prangularetur animal, cum non esset quo dilataretur crusta coarctatum . Ob id ei ιm Crinae ea cancri, talia, non facile cibos mandunt, in ore tantu duos in uentricu- dentes habent tineribus male attritus in intima penetra, Io dente cresim uentriculo tres alios habuerunt: altrinsecus singulos, hab ent. inferius autem tertium hoc uerb in locullis er inacis manifestium est. Caeterum erillud animaduertendi , quod cum Ct stae eis crustacea paruo sint capite, multis uero durioribus partib. cur lapido

mca caput,ut comib. appendicibus, lapides cx excremendi

SEARCH

MENU NAVIGATION