장음표시 사용
71쪽
IV, 269 281. tuor tentationibus dicitur. Explicando textum Qui AP .. II. 11. habet aurem, audiat quid Spiritus dicat ecclesiis: qui vicerit, non laedetur a morte Secunda , conditiones ad Seripturarum sensum sapiendum et rectam agendam vitam exponit, fidelesque cautos facit contra quatuor Saepe Occurrentes tentationes Prima quae totam cclesiam et ordines religiosos invasit, est indomita natura plures nempe vitam Omnino sensualem degunt, corpori quidquid cupit praestant, nec Sancti Spiritus impulsu obediunt sacta tamen sua
omnibus modis tegere et palliare volunt. Secunda primae contraria, hypocrisis est provenit ex ficto spiritu qui magnam sanctitatem prae se fert, ubi revera nulla est. Exinde homines seipsos in omnibus suis operibus, etiam ad Deum specie relatis, intendunt: non communes Sanctitatis Sequuntur vias, sed specialia signa et miracula quaerunt et fingunt hypocritae Pharisaeis similes, maximam sanctitatem in externis operibus
Tertia subtilior, se viritualis uperbia, in eis invenitur qui se intellectu naturali subtiles esse et omnem veritatem, sine supernaturali Dei auxilio, se intelligere putant. Fidem despiciunt, de suis naturalibus facultatibus gloriantur, scientiam Suam et Seipsos extollunt, abdita Sacrae Scripturae sine caritate et humili late scrutari volunt. Quarta tandem, omnium perniciosissima est salsa spiritus libertas illam profitentur qui putant se in seipsis suum invenisse esse essentiale Meselio δύω, et in eo, quod unum esse cum Deo dicunt, quietem naturalem, sine ullo virtutum exercitio, in pura otiositato possident. Sectarum autem omnium duplicem caracterem R. praecipue notat, subtilitatem se et pertinaciam : ligunt, ait, aliquam peregrinam vocem senio welt aer - eenist id mord , quam audierunt, illamque pertinaciter retinent nec erroris ab ullo convinci possunt quae ipsis , elo contraria sunt subtiliter interpretari valent suae doctrinae puncta ad mortem usque retinent; qui Aecto adhae VI, 176, m. rent vix ab ea divelli possunt. II, rae, etc.
Propter suam subtilitatem a viris contemplantibus aegre discernuntur : tria praesertim puncta, quibus ab
hisce discrepent in enumerat. - Per primum Vir natura VI, 11,119.
liter subtilis ab hominibus a Deo clarificatis seipsum facile discernit est nempe multiplex instabilis ad plura
diffusus dum clarificatus simplex est, stabilis, unitatem cordis possidens. -Per duo reliqua puncta, alii possunt illos discernere : clarificatus homo sapientiam habet infusam veritatem absque labore cognoscit, scientiamque tradit ad devotionem et cordis unitatem ducentem: subtilis autem in multas res quae hominem internum disturbant subtiliter indagat, in suisque dictis superbus est et pertinax Clarificatus caritatem communem, ad omnes effluentem, habet subtilis autem, in omnibus suis operibus est singularis.
ARTICULUS II. PANTHEISM JOANNIS AN UYSBR0ΕCK.
1. Pantheismi accusationes adhuc vivente R. prolatae. Huius cum Begardis controversis spectatis documentis, mirum sane videri posset eiusdem erroris no
72쪽
mine R. Suspectum fuisse mox tamen, in ejus doctrinam, occasione Urri moro3orum 1 et praesertim, uti videtur, libri tertii Spiritualium nuptiarum, in Surrexere plures. Ipse Gerardus Groot Magnust occurrente sibi quadam sententia in libris devoti Prioris contenta, quae quidem sibi et pluribus aliis a de dissona videbatur, ausu quodam familiari, sic eum allocutus esse sertur: Pater prior satis admiror quod tum profunda audetis scribere unde plures habetis a mulos et vestrae doctrinae calumniatores. Cui R. resp0ndit: Nunquam in libris meis aliquid posui nisi in praesentia uncto Trinitatis 2j. Idem Gerardus refert duos in theol0gia magistros libro de sponsulibus contradixisse inter quos a Scientificum magistrum Henricum de assia 3ὶ u circa ormaliam et Magunciam et Reni partes s asseruisse et pluribus noti sicasse, quod liber iste praedictus multos errores
contineret ipse autem latetur si verba eSSe reformanda, et si simpliciter caperentur ut jacent, reprobanda Sensum tamen patris omnino fuisse integrum et sanum 4 η. Tandem ex ipsis R. scriptis, manifesto apparet eum ad calumniatorum ora concludenda, pluries eamdem materiam retractasse, Suaeque sententiae ampliores dedisse explicationes. Quod enim in libro tertio Spiritualium nuptiarum breviter tractaverat, illud in libro si1 Prolootis fratris Gerara Carthusiensis, in DAvID, I IX. 2 POMERIUS, Oe cit. II, c. s. qui hanc responsionem ab uno patruma audivisse testatur. . 3 Henricus do Langestein dictus domassia teutonicus, Facultatis theologicae Parisiensis a. 375 licentiatum adeptus, primum in universitato Parisiensi claruit, postmodum nova universitatis Viennensis professor et canonicus Wormatiensis fuit Cis Gera. O . ed. D PIN, I, L. 4 Epistolaia Rudisbroee, priorem et propositum n viridi valla Q. NOLTE, in Theomosse is Quartalachriti 1870, p. 280-28I.
ealculo repetit, et ita quidem, ut tum cautelis utatur is ,
suumque procedendi ordinem repetiti VicibuS Stendat, VI 218 225 te. tum e Sacra Scriptura locutione et probatione hau VI passim,225. riat, tum tandem discrimen inter Deum et hominem, VI m-233.
pariterque inter cognitionem Dei in via et in patria multipliciter explicet. Idem argumentum in Speculo salutis
internos prosequitur, in quo, licet plura sorSan ObSeu m. --te
riora sint quam in libro Nuptiarum, intentio tamen auctoris apparet theoriam mysticam, praepositis notio
nibus psychologicis dilucide exponendi Tandem in 'ibro
Retractationis, suum propositum R. aperte manifestat: Desiderabant, ait, et petierunt a me quidam amicorum meorum, ut pauci VerbiS, prout meliuS OSSem, X90-nerem proximam et clarissimam veritatem quam intelligo et sentio de sublimissimis doctrinis, quas Scrip Si, ut
ex Verbis meis nemo pejor, sed quisque melior evadat: illud quidem lubens facio nisu explicatione tradita vi. 2 e. addit Equidem hac vice, mentem meam Iariu eX-plicare non OSSum n.
2. Epistola Joannis Gersonii ad fratrem Bartholominum Carthusiensem super tertia parte libri De ornatu spiritualium nuptiarum cla Gers opp. ed. DUlm, I, 59j. R. autem, OSt mortem ejus, celeberrimus impugnator sui Ioannes Gerson, universitatis Parisiensis Cancellarius, cui probabiliter circa a. 1400 dum rugis erat et cancellariatum dimittere volebat, a fratre quodam Carthusiens Bartholomaeo oblatus est liber de ornatu
73쪽
spiritualium nuptiarum. In epistola ad hunc fratrem directa si illi suum de hoc libro judicium non esse celandum n putat, quod sequenti modo prosert Satis utiles sunt, ait, duae prima libri partes, utpote ad
vitam tum activam, tum assectivam bene instruentes, licet modestum lectorem, qui harum rerum penitus expers non it, secunda pars magitet. Non lamen ab homine
illiterato et idiota, ut reserunt, qui solum igitur sub S. Spiritus inspiratione scribere potuisset, liber est
consectus stylus enim magis humanam quam divinam eloquentiam redolet praeterea tertia libri pars si prorsus repudianda rescindendaque est, tanquam Vel male explicata, vel plane abhorrens et discrepans a doctrina Sana Doctorum Sanctorum qui de nostra beatitudine locuti sunt; nec stat cum determinatione expressa Decretalis ponentis beatitudinem nostram consistere in duobus actibus visione et fruitione, cum lumine gloriae ).--Si enim, pergit ipse in beatitudine consummata, Deus non est visio et claritas nostra essentialis, sed objectiva, quanto magis hoc erit alienum a vita contemplativa, quae non est nisi beatitudinis imperfecta quaedam assimilatio - Auctor autem ponit animam perfecte eum contemplantem eri ipsam elaritatem divinam: in propria Mistentia desinere et absorberi in se divinum desivere in illud esse ideat quod habuit ab aeterno in essentia divina, ecundum illud Ioann.
Quod laetum est, in ipso vita eratis uin illud autem
esse cauSam noStro Mistenti temporalis eras, quocum
1 Conae. Beneclicti XΠ Benedictus Deus, 4 eal. Feb. I336.i2 JOANN. I, 3, 4. Frequenter, uti vidimus, hunc Ioannis textum sodommodo R. interpretatur.
His unum illa sit secundum agentialem Gistentiam animam tandem in tali esse divino byssali perdi, ut ab aliqua creatura non it reperibilis, ilemadmodum si mo- die vini gutta a mur abSorberetur, et in illud converteretur ). - Perspectis tum sanis doctrinis in utraque praecedenti libri parte traditis, tum auctoris, ne perperam ipsius verba caperentur, obteStationibus primum quidem, ad mitiorem explicationem pronus erat Gerson; verum, diligens et repetita inspectio dictorum illorum magis ac magis in illis errorem aperuitis; quem errorem ex paucis ad litteram excerptis manifestum lacit q). Censet igitur Gerson 3 auctorem renovasSe errorem Almarici de Bena ab Ecclesia damnati 4 mentem contemplativi vel beati perdere suum esse, et in illud esse deale redire, quod aeternum habuit in mente divina n quod si auctoris intentio talis non uerit, sibi ipsi accusationem imputet, qui rudibus etiam obscuro illo modo locutus est caeterum, majoris Sanctiorisve auctoritatis ipse non est quam maximi theologi qui dicta sua aliorum examini libero subjecerunt ea tandem materia est, quae non a solum devotis sed ab exercitatis in S. Scriptura theologis tractari debeat.
l comparatio haec, a R. non posita, uti latetur Gerson 60ὶ a Joanne de Scoenhoviam Bernardo tribuitur IIJ, postea vero a Gerso per qualem- eumqua doctorem , adducta dicitur 79). 2 Textus ad litteram citati supra, pp. 85 sqq. in eniuntur. 3 CD GERSON. αὐ-stica theol speci, cons. I in III, 394. 4 In Conc Later. v sub Innocenti III, in o. Damnamus, de
Sum Trin. perversissimum dogma Almarici, cujus mentem sic pater mendacii excaecavit, ut ejus doctrina non tam haeretica, quam insana ait censenda , CD DENZINGER, Enchiriaion, p. 155. iunc errorem,
quem post Hostiensem, Almarico imponi Gerson III, 394 et I 80), ipsius saltem discipulis imputat, juxta Prateolum, NATALIS ALEXANDER, Erat Soec. XIII o XIV, c. 3, a. 2. - Cis. c. 5 a. 6, ubi Gersonii cum R. controversia
74쪽
ire Ad quaestionem ipsam quod attinet licet aliqui theologi satis curiose disputaverint, an de absoluta potentia, anima rationalis ita beatificari posset, ut Deus esset ipsi sua cognitio et ruitio non tantum objecta lis sed quasi sormalis nullus tamen, ecclesiastica determinatione c0ntraria, hunc beatitudinis modum obtinere desacto profiteri praesumit; M0dum autem ab auctore aSSertum, ultu unquam, nec de saelo, nec de possibiliaSSerere ausus St. Transmissa enim quaestione de idearum in Deo pluralitate, si corpus quodcumque beatissicatum animam Suam in sua contemplatione et beatificatione hoc modo perderet, pro illa haberet essentiam divinam ipsum sormaliter viviscantem; nec anima esset ejusdem specie ac prius, sed haberet suum esse deale. in quo sicut ab aeterno quaelibet anima, etiam damnata, erat vita divina, sic erat beatitudo sua; nec corpus
suam animam reperire posset alia tandem innumerabilia sequerentur abSurda.
Unitas de qua IX0R. VI, 17, Sermo est, nullo modo essentialis nec per praecisam similitudinem intellisi debet sed ibi tantum notatur assimilatio et participatio, quemadmodum tracT. IV, 32 hoc etiam tropo probat Boetius hominem bonum Deum esse, juxta Ps. LXXXI, 6, non quidem proprie, Sed participative et nuncupative: quod si auctoris intentio talis suisset, sane recte dixisset, sed ipsius explicatio manifesto aliter sonat, praeterquam quod, si eo modo ipsius Verba caperentur, nihil magnum de contemplantibus diceret, ultra illos qui Dei per gratiam adoptionis sunt filii.
I Η. e. Deus non solum esset cognitio quae cognoscerεtur ab anima. Sed per quam anima ipsa cognosceretur cognosceret , et pari modo do
42L Mirandum profecto est in talem errorem corruisse tam devotum virum; ast notandum est plures circa hanc materiam eo tempore errasSe, qu0s ipse auctor in sua secunda parte juste reprehendit contra opinionem igitur quae illi sorsan cum multi communis erat, Ondita fuerit praedicta Decretalis nec ideo tamen haereticus pertinax gensendus est, modo Ecclesiae se submiserit. Praeterea, altendendum est minus eruditis nefas esse, ut theologicas arduasque quaeStione Verbis novis. et pro sua aestimatione et assecti0ne repertis pertractent. Duplex quippe contemplationis distinguitur species altera, quae in assectione et servore caritatis versatur altera, quae in intellectiva divinarum virtutum perscrutatione ponitur; quae Species licet ab invicem separari possint, nullus tamen proprie contemplativus dicitur
quin utraque polleat Ii autem inter utramque fieri debeat electio, prior quidem pro vitae propriae sanctitate praeest: ibi vero des fidei veritates in ri. Scriptura tradita quaeritur, ii polius Sunt c0nsulendi qui posteriorem habent non enim raro qui parvo intellectus lumini magnum ad virtutes Zelum c0njunxere in pessimos prolapsi sunt errores, ut Ioannes Climacus Cassianus et alii: hos igitur nec leviter nec absque cautela tractatus edere Oportet.
nititur defendere dicta R. contra magi8trum Ioannem de Gerson cla Cer8. n. I, 63j. Hisce Gersonii accusationibus, canonicus quidam regularis monasterii Viridis Vallis Ioannes de coen- hovia nomine, qui R. discipulus quondam uerat, tum
75쪽
paternae traditionis aemulator existens , tum Fr Bartholomaei precibus et desideriis annuens, litteris ad hunc circa a. 140 datis respondere decrevit cujus libellus is in tres potissimum distinguitur partes.
I. INTENTI0NEM ALCTORiS, IN IS UR TANQUAM ERRONEA IUDICANTLR, PRIM EXPLICAT Uni de qua R. in libro Suo tractat non est uni animae cum Deo per identita-oOANN. N. 0 tern realis eaelatentim iuxta quam Christus et Pater unum Sunt neque uni solum per conssensum et conformitatem voluntatis, juxta quam primis fidelibus erat anima una ACT. IV. 2. et cor unum in Domino sed uni per amorem liquefactivum et aecessum contemplationis aetaticae, quae Praenimia suavitate et magnitudine interni dulcoris totam rationis virtutem absorbet, de qua dicit Paulus uia v. i. . adhaeret Domino, unus spiritus est. Ex perceptione namque praesentis divinae anima devota in se quietatur, sibiipsi et Omnibus rebus per desiderium in Deum totaliter expansum landitus moritur jam non ip8 vivit, 11go 'xui. s. vivit vero in illa Christus per emcaciam divini luminis in imaginem quae illi exhibetur, recurrit a claritaldimaginis creatae per quamdam similitudinem tran8lormani. ΑΠ ''' tur in claritatem imaginis increalae, et in hac trans-sormatione, constituitur in tanta cum Deo conformitate, quae sit omni linguae inexplicabilis secundum verbum Apostoli eulus non vidit nec auris audivit, nec in cor hominis a8cendit, quo praeparavit Deus iis qui dili-ΙC0R., Il. s. stunt illum Hic status non persecte cognoscitur nisi in speculo aeternitatis, quod est verbum divinum et essentia divina: de hac igitur unione credendum est magi notitiam asseclualem et experimentalem habentibus quam solam intellectualem. De hoc amore extatico loquitur'. eo modo quo Dionysius in libro de divinis nominibus: qui quidem amor duo supponit esse naturae, et eSSe gratiae, quae in tanto gradu haberi potest ut anima potius Christum sentia quam seipsam gratia enim mentem quodammodo Deo assimilat Ad hos autem deiformes habitus exponendos, requiritur specialis quaedam illuminatio non communiter omnibus tradita, sed quibusdam gratia privilegiatis, qui haec alios docere debent. II. 0sTENDIT 401NNEM DE ScogNΗ0VI R. i0CTRINAM AE
doctrinae consonant et concordant dicta Bernardi in epistola ad Fratres de monte Bel Gilberti super cantica,
serm. 2 Dionysii Magni Areopagitae multis in locis:
Hugonis de Sancto Victore, praefati Dionysii commentatoris, super eptimum angelieae hierarchiae Vercellensis, uper cantica. Qui omnes magno consensu docent animam in divini luminis abyssum raptam, Seipsam penitus exuere, divinum quemdam assectum induere, etc. III. SINGsLI TANDEM OBIECTIS DEFENSOR RESPONDET.Α Auctor nullomodo idiota et sine litteris erat, ut putabat Gerson, sed sacerdos Deo acceptissimus, primus Prior et fundator monasterii Viridisvallis, vir competentis scientiae licet non tam eminentis ut doctrinam suam latino sermone composito et stylo eleganti scribere potuisset omnes libros suos in leutonica lingua eomposuerat, Sed quidam ejusdem monasterii rater Wilhelmus Jordaen*, vir valde ingeniosus et litteratus, quosdam latino sermone transferre in persona illius curaverat. Fuit homo missus a Deo ut multos ad devotionem attraheret, et sectam liberorum virituum, qui in Brabantia tunc temporis pullulabant, extirparet, eorumque errores denudaret. Hac occasione compulsus,
76쪽
trante uti secretorum su0rum c0nsciis bene compertum
est. Si ergo libri latini stylus humanam redolet eloquentiam hoc non auctori sed translatori imputandum est: licet autem latina translatio sit a multum gratiosa, compunctiva et devotionis excitativa n ignitum tamen elo. quium Domini vehementer, quod in verbis teutonicis invenitur, a multo gratiosius est, magis movens, afficiens et accedens legentem n - Tertia libri pars non est rescindenda tanquam erronea, sed dictis Sanctorum Patrum conformis est, modo de unione extatica, de qua nullam mentionem facit Gerson, intelligatur. Tandem neque repudianda est ut male explicat notandum enim est quod de Deo melius cogitare possumus quam loqui: in hac igitur materia altissimae contemplationis modum loquendi sanctorum Patrum imitatus auctor quibusdam Verbis non proprie, sed transsumptive usu est pro materis exigentia. Sic eo modo quo Dionysius divinum contemplantium lumen caliginem vocat, possunt dici mentes in extasim raptae funditus mori, secundum, L My , COL. III 3, eipsos perdere et pens annihilari, sicut in Apostolo contigit qui in raptu constitutus, utrum in
II COR. .XlI, corpore an extra corpus SSet Serasserit ignorare. Quum
igitur hanc unionem extaticam, quae si sola attingibilis est experientia n. auct0 conatus Sit explicare, quaedam verba protulit, quae quidem intelligentiam minus persectorum Superant, quae tamen, Si recte fuerint intellecta, et ad intentionem dicentis respectus habeatur, non errorem, Sed inconcussam continent veritatem. Ad horum autem intellectum, animadvertendum est, unionem extaticam, quae in amplexu unitivo summi boni consistit.
sub triplici habitudine in hac vita percipici aliquando
or divina claritatis et essentis transitoria visione eteontemplatione, uti conligit in Paulo, qui licet habuerit actum beatificum, non tamen illum m0do comprehensorum, i. e. permanenter et immobiliter habuit, ideoque perfecte beatus dici nequit interdum eae divino δuavit tis praelibatoria fruitione, uti in propheta DaVid apparuit; cre Ps. xV, 11 quand0que tandem eae divino immensitatis jucunda admiratione, cujus exemplum est in regina Saba De aliquo Iii REO, X. b. trium horum modorum Sive de unoquoque, potissimum tamen de primo R. verba sunt intelligenda. B Speciatim autem defensor, assertum refelli in doctrinam illius tertiae partis non stare cum determinatione Decretalis Benedicti XII. - Quisquis enim doctoris alicujus scripta legit, non statim potest, nisi manifestam in eis errorem deprehendat, pr0pter aliquam dubiam vel obscuram locutionem auctori notam erroris impingere; ea enim quae hic obscure, alibi clarius disseruntur, ideoque ex collatis textibus explicari debent. Iamvero
quae in tertia parte libri Spiritualium nuptiarum de illa
obscurissima materia obscurius auctor est loculuS, ea
planius et apertius in libris aliis explicat. Sic in libro
de calculo manifeste profitetur tum creaturam in creatorem mutari n0n posse, tum vitam aeternam consistere praesertim in visione et cognitione Dei juxta IOANN., XVII, 3 Esr supra.
et etiam in amore activo et ruitione divinae essentiae. Praeterea Thomas de Aquino clare dicit quod in visione qua videtur Deus per essentiam, oportet quod Deus sit Arma intellectus nostri, non quidem ita ut sit vera Arma, vel ex ea et intellectu nostro emciatur unum
Simpliciter, sed ita ut proportio divinae essentiae ad intellectum nostrum sit sicut proportio sormae ad mate-
77쪽
riam, e fiant unum quantum ad actum intelligendi. Et ulterius, quod Deus in patria non tantum erit cognitio quae cognoscetur ab anima, sed etiam per quam anima cognoscet. Ergo Deus per suam essentiam conjungibilis est intellectui nostro, non tamen sic, quin ibi suturum sit lumen gloriae medium quod elevabit intellectum nostrum ad hoc quod possit conjungi essentis increatae. sed ab hoc medio non dicitur cognitio mediata quia non cadit inter cognoscentem et rem cognitam, sed est istud quod dat cognoscenti vim cognoscendi iij. adoobtinebunt in patria hic autem in via, nullatenus intellectus purae creaturae ad hanc visionem per aliquam dispositionem sibi inhaerentem potest pervenire fieri tamen potest, ut divina virtute aliquis intellectus creatus, non habens nisi dispositiones viae, elevetur ad Deum per essentiam videndum nec tamen ex tali visione dicitur beatus simpliciter, sed secundum quid tantum, in quantum communicat in actu beati q). - Modum autem beatitudinis ab auctore assertum a nullo doctorum defendi, verum esset, si R. docuisset spiritum rationalem in actu beatifico uniri divinae essentiae per transsormationem essentialem incidentitatem divinae naturae, aut potentiam intellectivam creatam lumine gloriae non egere ad actum beatae visionis eliciendum. Non autem ita, sed sequenti modo videtur ipse sapere quia ipse Deus propter summam suam simplicitatem menti illabitur, ideo cognoscemus Eum in seipso objective, et per ejSum repraesentativa, ita ut in seip8o excludat mediationem speciei, et per ipsum mediationem luminis extranei divinam essentiam repraesentantis. Et quia visum videtur non per similitudinem, sed peressentiam, ellicitur quodam modo intra videntem, et unit sibi videntem ut at quasi quaedam penetratio mutua per amorem ad unionem autem rei maxime convenientis sequitur delectatio summa, et in hoc perficitur nostra felicitas. Gaudium igitur fruitionis in actu visionis inchoatur, sed in dilectione consummatur quamvis enim fruitio non sit sine visione, persectius tamen est in dilectione. in ad gaudium beatitudinis tria concurrunt: persecta visio, plena comprehensio i. e. cognitio immediatain, inhaesio amoris consummati Haec est doctrina . in praesenti materia unde beatitudinem actualem vocat intuitivam Dei cognitionem et contemplationem et beatitudinem essentialem, fruitionem Dei quiescitivam, cujus tantum est gaudium, ut prae magnitudine illius, anima deficiat, absorbeatur ut stilla aquae a vino sorti, sicut dicit Bernardus et quodam modo suae increatae imaginis assequatur assimilationem.
C Singulos textus ab adversari ad litteram citatos solvit et explicat defensor plerumque juxta traditas jam elucidationes, novam aliquando declarationem Sub ministrando. Doctrinam de spiritus ab anima divisione et juxta Richardum de S. Victore evolvit. Unitatemianimo
cum Deo secundum essentialem eaeistentiam de inlapsu
Contra serit. l. III o. 5I. De versi. q. 13 R. 2. t CD. I JOANN. Iv Iω qui textus a R. quam plurimum, ut vidimus, ditatur.
2 Hanc doctrinam, Mysticis consuetam, et in textu S. Pauli ab sis fumdatam praecipue evolvit R. in libro, auo eim Beoninis V, I36-137. Cis. Supra, P. 67.
78쪽
Dei per praesentiam suam creaturam conservantis intel- 't, in ii, ligit, quum Augustino teste, Deus nobis sit intimior intimo nostro. Praeexistentiam tandem creaturarum in Deo triplicem distinguit: in divina essentia, secundum rationes Suas persectionales, et quia omnes persectiones in Deo sunt unitissime, sub omnimoda indistinctione; in mente paterna originaliter secundum rationes suas
ideales, ideoque ibi apparet creaturarum distinctio secundum rationem intelligendi in Verbo ueterno tanquam in exemplari proprio, quantum ad rationes suas saetivas et exemplares, et ideo ibi apparent similitudines rerum
sub distinctione persecta quum nihil essentiae Dei addi
poSSit, creatura non est in Deo nisi creatriae essentia,
uti dicit AnselmUS. Haec autem est defensoris conclusio : Beati in caelis, duplici modo reficientur potentiae rationales ad innaginem pertinentes, se memoria, intellectuS, et Voluntas, simul erunt activae et quiescentes, perOSae et ti0Sae
simul actibus suis bibent de sonte vivo qui est Deus, et
inebriabuntur in consummati amoris amplexu. Oeautem donum aliquibus sanctissimis, uti e g. S. Paulo, in hac vita concedi profitetur auctor, ut et Dionysius in Matio sua theologia mus opinio nullo modo ab Ecclesia damnata est. - extremum dicendum est hisce in rebus docendi magistram experientiam Sse
ad hos enim ut de divinis scientiis quis disserat, non requiritur ut scientiis naturalibus et physicis sit imbutuS; nam haec arcana gratiae mysteria n0 in scholis discuntur, sed per Sancti Spiritus influxum in cordibus Seutiuntur caeterum in utraque contemplationis specie docti sententiis hujus reverendi Patris concinnunt. Hino dicendum est doctrinam teriis partis libri Spiritualium H29 nuptiarum non esse reiiciendam ut erroneam; si aliquis autem error sit, si ille solum stat in quid nominis nomina autem sunt ad placitum; et ideo talis error non est magni ponderis η praeterea, quum ex a servido assectu et vigore dilecti0nis illa verba prolata sint,
secundum subjectam sermonis maleriam sunt intelligenda .
4. Epistola Joannis de Gerson contra praedictam defensionem Ger8. opp. I, 78j. Hujus u grandis epistolae v post annum 1408 tantum
certior actus Gerson novas fratri Barth0lomae dare litteras necessarium duxit, seu p0tius, K infra limites epistolae primae v stans ad dicta Sua vindicanda quasdam adjecit considerationes Nobis ad certam regulam loqui fas est quae Si Augustini pretiosissima sententia in praxim non deduceretur, brevi quidquid de parvo verborum momento dicat de- sensor, in Babylonicam quamdam confusionem t0la laberetur Theologia si enim cum haereticis, verbis tantum consentire v0luissent Augustinus, Hieronymus, Basilius et alii doctores, cum eis protinus pacem, Sed malampastem habuissent sic etiam Sc0tus propositionem illam Patrem esse Filii causam n sensu tamen recto intellegiam, revocare debuit.
Doctorum modus loquendi improprius et parabolicus in usum trahi non debet, sed ad sensum proprium et n0 figurativum reverenter exp0ni; ideo doctores in Theologia sunt constituli et sane hac consideratione permoti Thomas, Alexander de ales, Bonaventura,
79쪽
- l 30 aliique tolam theologiam ad quaestiones, servata semper sermonis proprietate, reduxerunt i Iaec autem, de quibus agit tertia pars libri Spiritualium nuptiarum, quum de summa heol0gia sint, quae mystica nominatur, ab Alberto Magno aliisque scholastice tractata, quis non mirabitur, pro indoctis in di0male vulgari. 0 autem pro doctiS, praecis quia Scholastici sunt publicari in Unitalem de qua G0R. VI, 1 7 sermo est, nemo ad alium sensum intelligere potest quam per assimilationem eo sensu explicari debent omnes theologi de hac unitate loquentes, ut Dionysius, nisi insaniam imarici aut
errorem adverSus AuguStiniensem quemdam Parisiis damnatum pr0 sileri dicantur. Devotio ill0rum culpanda est qui verbis peregrinis et inusitatis sententias Suas involvunt, quemadm0dum in sermone quodam in capitulo uno Fratrum Carthus ten
sium a. 440 vel 408 habito optime explicatur.
Nimia prorsu ad R. assectione pergit Gers0n, quae judicium pervertere nata est inductus fuerit defensor addicta magistri sui explicanda. Ipse autem nullatenus cujuscumque dio sed veritatis amore incitatus, quia nimis improprii videbantur modi loquendi R. primam
suam scripserat epistolam in hac autem parce loculus auctoris explicali 0nem aliam subministraverat, et admittere se paratum dicebat imo postmodum, quum auctorem alio in loco reclam explicati0nem dare comperuisset, tum verbis, tum Scriptis, illum X cusare conatu erat.
I Non absolute, uti insinuat SPITZEN, Thomas amemus at schrsiveraer NavOIstiris. . . P. 72, reprobat Gerson tractationem theologiae mysticas in lingua vulgari, siquidem et ipso lingua vulgari plures edidit tractatus, V. g. e mone contemptationis O . III. 254ὶ sed Joanni de Scoenhovia dicenti haec scholastico more tractanda non esse, respondet.
Inconcussum manet pessimos saepius errores admittere eos qui parvo intellectus lumini magnum ad virtutes gelum conjungunt in opusculis ab eis exaratis prope altissima doctrinae puncta, semper sententiae salsae vel perperam explicatae inveniuntur, quod in Begardis magno numer manifestum fuit. In defensorem ultim Gerson invehitur saevior enim correctio ab eo exigitur, qui impropriam aliquam formulam uti propriam retinet suumque errorem defendere mavult quam c0rrigere. Iudicandi de casu cura mirdinario tranquisitori relinquit; ipse vero, Iohannem de Scoenhovia sententiam mereri censet adversus aliquos
nuper Parisiis latam, qui quamdam Raymundi Lulli
peregrinam Vocem retinere volebant.
5. Nostrum hae de controversia judicium. Nostrum quale sit hac de celebri controversia judicium
1 Remittit Gerson ad opusculum suum a Theolsola νStica peculativa et fractica, in quo III, 394 habetur textus a nobis amittatus Amano Almarici doctrinam misus est renovare auctor illius tractatus cujus titulus est De Ornatu spiritualium nuptiartim, cujus initium est Ecce sponsus enit emite Obviam ei Matth. XXX. 6. Contra hunc errorem scripsi dudum quamdam epistolam licet in aliis scriptis ejus hunc errorem correxisse videatur, ponendo quod anima talis semper remanet in esse suo proprio, quod habet in suo genere, sed dicitur tantummodo similitudinaris transformari, sicut amatorum dicimus cor unum et animam unam quod utiquo concedimus. POMERIUS A n. it. p. 2883 asserit Gerson . . inter scriptores thooricos non solum nominasse sed scriptis suis publice commendasse . praeter laudatum locum, nulli bi in Gersonii Opp. R. meu-tionem invenimus, nisi III, 434 in annotatione stoctorum ἰiquorum gutae contemplatione locuti sunt, inter tractatus a novellis compilatos habetur α Alter ae Ornatu Oiritualium nuptiarum, cujus tertia pars suSpecta Sim.
80쪽
paucis exponamus et ita quidem ut simul de re controverSa de pantllei Sm Se R., sententiam seramus
Α Duplici praesertim ex capite R. doctrina pantheis mi argui posset Doctrina mystica de uni0ne Supernaturali suprema quae in vila superessentiali Dei- contemplativa habetur animam inter et Deum intelligi posset de absorptione reali 0 minis in Deum, de amissione ipsius individualitatis et esse creati : hoc praecipue punctum urget Gerson et tali interpretalioni speciatimansam praebet liber tertius uptiarum spiritualium lin.
Fundamentum illius theseos speculativum, doctrina c. de relationibus existentibus inter esse creatum hominis et esse ideat quod in essentia divina habet eo Sen Su Sum p0SSel, ut esse creatum hominis non esset nisi divinae essentis emanatio 'anc accusationem obiter lanium Gerson attingit, quum locus qu0ad hanc doctrinam classicus non iam in libro Nuptiarum spiritualium quam in sine Speeuli salutis internae habeatur 2J. Blias expositiones sensu panthe istico non esse intelligendas, probant tum expressa theismi professio in R. libris frequenter occurrens tum dubiorum verborum Sanae explanationes, tum R. c0ntra haereticos haec duo praecise puncta profitentes, p0lemica, tum tandem multiplices fidei orthodoxae et submissionis erga S. Ecclesiam decla
Neque diei potest R. sententiam Suam primo antheisticam, postea decursu aetatis mutasse, et ad Ortho -d0xis normam reduxisse locutiones enim pantheismum sapiente sere semper in eodem commate corriguntur in aperti0ribus autem, quae sese invicem excipiunt, ejusdem maleris explicati0nibus, Suam quidem Senientiam R. retractat, non ita tamen ut quod autea dixerat, neget, Sed ita ut verborum suorum sensum magis
C Quo autem sensu positive intelligendae sint dictae
expositiones, hoc opus, hic labor arbitramur lamen tum ex tradita a nobis speculativa R. doetrina tum ex diversis ejusdem materiae mysticae apertioribus declarationibus ut a nobis Sunt expositae, Satis palere Sequentem interpretationem R., Pseudo-Dionysii vestigia premens totum proce S-
Sum FSticum ceu si sempiternum quemdam circulum zt αιθιος κυκλος n habet amat triam motionem n Dei considerat re praeexistentem in bono et ex bono in ea quae Sunt redundantem, a rurSus ad bonum reVerientem 2 n. Hinc descensum Dei ad hominem et juxta diversos illius gradus, reditum hominis ad Deum per
viam mysticam exponit.1 Doctrina de unione naturali suprema homini cum
I CD VAN OTTERLoo, Op. it., p. 284 sqq. - Αdmittimus autem R. pro diverso fine diverso modo loqui discrimen animam inter et Deum extollit quando cum adversariis agit quando autem sine respectu polemico docti nam suam mysticam exponit, unionis intimitatem mvxime celebrat. 2 DION AREOP. De iv. nom. c. 4, MI ἐρ-Γκην κίνησιν. . . .