장음표시 사용
91쪽
SERVANDA, LIB. II. IIctione,g. Ego tamen contra tot Patres os meum aperire non ausim.Namprudentes viri aliquaneo in suis prouidentijs falluntur,non ex des et i prudentiae, sed ex defectu,quem parit communis miseria, propter quam non omnia .quar consequentur, videre possumus. Sane cum multi Principes Alemanniae se Romanae Ecclesiae protectores esse declararent,cumque multa nobilitas Bohemiae catholico spiritu contra Hus. sitas irasceretur,prster omnem fuit,& Patrum,&Principum exspectatione, tam crudelis Hussitarii minsolentia.
Explicatur Concili, Constantiensis deis, cretum desaluo condusta, qui Leis, reticispertinacibus nou
Ex ijs igitur quae hactenus dicta sunt,ut pru
dentiae quaestione,de qua iam iam egimus, seponamus,summarie colligitur nec Sigis mundum, nec Ecclesiam. siue Concilium Ioan- .ini Hussi fidem violasse, au i dolose cum eo egisse. Quoniam istud cum Catholicis Boliemi is stantur: Imo nec Husse ea ex parte conqueritur, multaque alia in eius confirmationem sunt al-
Lutherus,qui partiςularem articulum scripsit de Ioanne Husis,a Leone decimo inter reliquos damnatum, laudat eum a sanctitate, de doctrina:fidei 'iolationem non attingit.
92쪽
Quidam tamen eius sectari jeb in peius profecerunt,ut dicant non solum fidem esse viola ram,quam suis mundus dederat, sed Constari-rsei ses quoque Patres decreuisse, in Sessiori edecimanona, haereticis non esse seruandam fidei n. Quod quam si falsum, consideremia S.
verba Concilii haec sunt Praesens sancta Syn
dus ex quoius saluo conductu per Imperatorem, Roges, o alios seculi Principes, haereticis, vel haerest diffamatistulantes eosdemsica suis erroribus reu care,quocunque vinculose adstrinxerint,concesso,ti αἱ Ium fidei Catholica, vel iurisdictioni Ecclesiastica, praeiudicium generari, vel impedimentum praestari posseseu debere eclarat, quo minus dicto saluo cor ductu non obstante, liceat Iudici competenti, o E clesiastico, de huiu odipersonarum erroribus 3 u rere,ct alias contra eos debite procedere, eos que punire,quantum tu iliasuadebit , suos errores rexocare pertinaciter recusauerint, etiam fi de salus conductu confisi ad locum venerint iudicij, alias nouventuri: nec sc promittentem, cum feceris quod in ipso est, ex hoc in aliquo remansisse obligatum.Ha-
taenus Decretum Constantiensis Concilij. In quo Decreto duo decidi animaduerto, Vnum qu bd ciuilis potestas nullo modo posse potestatem Ecclesiasticam impedire a suo legitimo exercitio: ideoque si qui eorum saluum
conductum extendere velint contra vim Ecclesasticae potestatis, Patres definiunt eum ex ea parte nullum esse, hoc est, non esse obligat rium, non magis quam iuramentum, quo iura
93쪽
tur in in lystam alterius necem, aut, ut mitius loquar, quo quidu is promittitur, quod in nostra potestate non est.
Alterum, quod saecularis Princeps sic promittens,cum fecerit quod in ipso est, non m ineat in aliquo obligatus. In quibus verbis expresse innuitur haeretico fidem esse seruadaiar, eo quod saec*laris Princeps pronaittens, facere
debeat quod in ipso est, hoc est, promissionem suam,quatenus in ipsus est potestate, implere. Hoc autem in eius est potestate, quod absq; peccato implere potest. .
Quare cum sarcu laris Princeps nullo modo possit per saluum suum coductum potestatem Ecclesiasticam a sua legitima contra haereticos functione impedire hoc enim graue peccata foret non aIiter saluus conductus, quem dat, intelligendus est,quam quatenus eum, & suos subditos concernit.Nam si contingat in ciuilibus bellis viros Ecclesiasticos cotra suum Prineipem exurgere,etsi postea ab eo veniam, qua
pardonam vocant, consequantur: quia tamen
sciunt ab eius potestate distinctam esse aliorupraelatorum Ecclesiasticam superioritatem, velibi per omnia cautum sit, etiam ab Apostolica sede reconciliationem humiliter sagitant.Res proinde satis clara est, eum qui reconciliatus est suo Regi nondum reconciliatum esse suo superiori Ecclesiastico . Eundem in modum, qui saluum conductum a Rege habet, non eum habet a Iudice Ecclesiastico. Hic enim Iudex Redem suum in caussi fidei & haeresis, superi em non agnoscit, uec agnoscere potest.
94쪽
Verum homines imprudentes aliquandotat aluo conductu coqfis,ad locum Ecclesia- 1lstici iudicij,alias non venturi,veherui, Vel ni te saluum conductum sibi datum intelligen Cites, vel in potentia potius eius, qui eum dit, quam in publicae fidei instrumento coifidentes. Istili Igitur cum in hoc decreto nulla sit mentio iunisi de fide data per saecularem Principem in ipr iudicium Ecclesiastici iudicis,a quo uisani-4: hmaduerti potest non bona fide ab aduersariis i inostris dici per haec verba,decretum esse haere- foticis saluum conductum non patrocinari.
suo sensu verum sit haereticis, sinas hirebri pertinaciter defendentibus,
V Ndς non setis oportuno loco,ad hoc decretum,in tertio Tomo Conciliorii, an notatio legitur marginalis, nescio a que
apposita, Hareticis suas haresis pertinaciter desndentibus, saluum conductu nonpatrocinari.Hoc enim in Concilio Constantiensi nusquam legitur. Etsi libenter admittam veram esse senteniam.Haeretico enim pertinaci data securitasn patrocinatur,obiuris communis disposition
Quod non est peculiare huic peccato, sed alijs
95쪽
etiam minoribus peccatis commune. Quid Nnim si aliquis diffamatus deincend ijs,aut latrocinijs,sub saluo conductu citetur, ut coram Camera Imperij, aut regni Partamento, ut loquuturi se sistat: ibidemque fateatur se multa incendia, aut latrocinia perpetrasse, nec deinceps velle abstinere: sed propter saluum coductum datum libere velle redire ad priorem locum: num talis dimittetur, an vero i uris interpretatione securitatem eo se no extendere dicetur Non dubium est de posteriori parte, cum eam dictamen naturae & praxis iudiciorum, cuius ... . antea meminimus,doceat. Quod igitur haere eois ilico pertinaci, qui incendiarijs & latronibus, multo pestilentior est, Saluaguardia non prosit, non est ex nouo decreto Concili j Constantiensis. Nihil enim illud hac in parte innova-uit. Sed est ex communi iuris dispositione, Mex ipsius natur, ductu. Eo enim ipso quo haer ticus pertinax est, significat se a latrocinio animarum,abstinere nolle, neque ab haeresis sua propagatione, quae veluti incendium, non unu locum,sed integras devastat prouincias, cessare velle. Sed haec siiij huius saeculi non attemdunt, apud quos latrones, &incendia xij, in igni sunt peccatores: haeretici autem, parui. Neque huiusmodi iuris interpretatio, & t cita quaedam conditionum subintelligentia, locum tantum habet in saluo conductu, sed e iam in multis alijs promissionibus, quae rarb,
aut nunquam, omnes contra sophisticas impor tunitates exprimuntur: ex communi autem iudicio subintelliguntur. Exempli gratia, spon-
96쪽
salia sunt futurarum nuptiar uim mutua pro missio.Docent tamen Scholastici Theologi,& iuris Pontifici j interpretes, ex varijs condi tio inibus,etsi eae expres, non sint, dissolui posse sponsalia. Et in multis alijs promissionibus,
quod eas non exequamur, facit vel 2gritudcorporis, vel aliud,quod intercurrit impedini
tum .Propter quod & Seneca dicit.ruis fide
Tibr. 4 des stam,runc inconstantia crimen audiam, cum Em- benefici7s, nia eadem sint, quae erant promittente me, non prin
re siteropromissium. Quis nescit quando dicimus
Faciemus hoc, aut illud, semper subintelligno . conditiones a Iacobo ApostoIo expressas, S Deu3 νoluerit, Eu, Si vixerimim 'sic etiam in iuramentis tacitae quaedam insunt condition es. Quo pertinet quod in titulorib., ob de iure iurando legitur. Quemadmodum si visnetaliam. mulieri iurasset, quando cotraxit cum illa, quod eam semper pro legitima uxore teneret: profornicatione, quam mulier antea commisisset,non posset eam dimidi silere: sed pro fornicatione quam postea perpetraret l, quoniam in eo talis erat subintelligenda conditio sui vdelicet illia in legem coniugi, non peccaret. Ita si quis iurauerit se ducturum aliquam in uxorem,non pote ieifornicationem opponere pracedentem, sed sub quentem,ut istam non ducat in coniugem: quia in illo ituramento ratis debet conditio subintelligi, si videlicet illa contra regulam desto attonis non venerit
Per huiusmodi tacitas conditiones excusar
97쪽
m iuramento promisit dare quicquid postulasset ab eo, licet dimidium regni. Licite enim di re,iuramento interposito, potuit. Mas .
petieris dabo tibi,si et di nidium regni mei quomodo A ssuerus Rex ad Esther dixit, Etiamsi di- Vb. b. midiam partem regni mei petieris, impetrabis: sed
Cubintellectis debitis coduionibus.Vnde si Harodias regni, seu potius tetrarchiae, Herodis dimidium postulasset, respondere debuisset,Ego
paratus sum tibi dimidiu regni mei dare, quatenus in mea est potestate. Neque enim plus in meo iuramento includitur. Caeter uin quia r gnum meum,aut regni portionem, no possum dare cui volo, cum ego illud non habeam, nisi ut vicarius, a superiori Romani Caesaris potestate, si eius consensum, a quo collatio praecipue dependet, obtinere possis, dabo quod pio misi. Quando vero illa caput Ioannis Baptistat in disco sibi dari petijt,respondere debuisset,pr6
missionem suam generalem ciuiliter intelli gendam esse,de eo quod licite,& cum honestate peti,ac dari potest, eo quod omne iuramen- tuni iuris interpretatione adlicita tantum, ravero ad mala,sese extendat. Verum ille impius Rex,a Christo vulpes dictus, contristatus, imo Lai. .. etiam laetus paulo enim ante apud Matth qum Miai
legitur: Ei volens illum occidere, timuit popula
fortassis etiam magis simulans tristitia, quam eam in corde habens, iussit, propter iusiurandunt,& eos qui pariter recumbebant, dari saltanti meretriculae, caput Ioannis Baptistae, quo
98쪽
maior non surrexit inter natos mulierum. In-
rib.3. offertur, inquit Ambrosius, disio Propheta capuis friorum. O hoc aestimatum est fidei esse, quod amentiae fuit.
Eundem in modum quando Conciliu Coi Vstanti ense Hieronymum de Pragacitauit, adi 'cit,receptu acturus in omnibus iustitia compmentum: ad qtis a violentia, isitia empersal omnem saluam conductum nostrum, quantum in nbis est, ct siles exigit orthodoxa, praesentium tenor eserimus. Sed hae clausulae pro maiori cautelex superabundanti sunt adiectar: cum ex ipsi communi iure ipsi saluo conductui tacite inesse intelligantur.
Prudenter Tridetinos Patres salum conductum dedisse Haereticis, cum deis rogatione Decreti Constantienis si seu iuris communis. G H
CAetexum prudenter Patres,primum Bam a ille ses,deinde Tridentini, in saluis con it ductibus,quos ad nationes, in quibus pu- η:tiblice & impune hqresis praedicabatur, miseriit, at iuris communis dispositioni, pro illa vice, de- mxogarunt. sicut in alijs aliquando caussis iura ridi leges silent. Quando enim Canones mili tu, moenia pulsant,&Respublicas cocutiunt,non di conuenit Ecclesiasticos viros Canones su os de immunitate nimium urgere. Et haereseos m. alitum aliquando sic praeualet, ut oporteat rigo
99쪽
SERVANDA, LIB. II. 8smiustitiae propter multitudinem conquies. ere. Ita tempore istorum Conciliorum haeres tantopere praeualuerat apud quasdam natio
b, palle, to eo magni beneficij habuerint, si
tereticos tales ad se euocarent, etiam toleras in urbe Concilij prophanis, intra priuatos rietes,eorum ritibus,&dato saluo coductu,ntra commune ius,de redeundo, etiam si per naces persisterent.
Dederunt itaque sacrosancta Concilia, ut duersarios suos in piae matris sinum reduc ent,&in humeris sublatos gregi Christi restiuerent,sdem publicam, plenam amoris, & be i euoletiar, ct quae nullis calumni js patere pos-
nerunt: Posteriores tamen haeretici, tanta benignitate euocati,ad Tridentinam Synodum ve- tum nire noluerunt, non ob fidei publicae defectu. ηυμ Data enim fides, ex voto,& sententia, Germa- 'IMnorum confecta est, ut ipsi mei Germaniae Prin Trioni cipes responderunt, quando summus Pontifex hac de re ad eos Legatos misit, petes ut ipsi suo arbitrio fidem publicam,qua vellent forma,coficerent: se illis libenter esse subscripturum. Caeterum caussa non veniendi fuit scelerum agnitudo, vulnerata & meticulosa conscientia, quae omnia etiam securi s sima reformidat: propositum in veteri errore pertinaciter permane re, nec sacri Concilij admonitionibus, nec EG lesiae doctrinis acquiescere velle. Sed non estat hiani muscontra eos prolixe agere, contra uos Petrus Pontidonius, alijque nonnulli, rudite disseruerunt.
100쪽
I Ilud libenter subijcio, prudenter in salu' l suo conductu dando egisse cum Lutheroau agustissmum Imperatorem Carolum qui . h
ium. Cum enim in comitijs Uvormatiae babi- tis Principes, Electores imperij, eum accersiri si vellent,ut cofiteretur quin an libri eiuSe senti qui suppost iiij, consultatio, difficilisque disputatio,e acta est,qua cautione, quibu,q; con- ditionibus,adduccdus ille foret. Lutheri eni
patronis solius Cςsaris fides publica,quantui
uis sancte iureiurando, literisque,&ugillo, fir
imata, non videbatur sufficere. Timebant enim
ne eum in manus Romani Pontificis traderet:
aut tanquam perfidum, & pertinacem hortati cum,cui fides publica non sit seruanda, ultim supplicio puniret. Alijs videbatur res indigna pro unius monachi saluo conductu ultra Caes*- ris fidem aliud desiderare. Permisit tamen Cae
sar,ut pro saluo conductu nonnulli Principum suam quoque fidem interponerent: sed adi cit conditionem,ut Lutherus in itinere, neque
concionaretur usquam,nec scriberet,nec POp itos commoueret.Qua conditione fecialis Cat sareus Lutherum Vormatiam sub fide publica deduxit,atq; redu it. Fuit aut Vvormatiae per dies decem, adhuc cucullatus, rasus. sed cu elemetissimus Imperator aduerteret cu nugis et imagis pertinacem fieri, per secretarius uum