Michaelis Angeli Giacomelli Prologi in Terentium ab Antonio Matanio illustrati

91쪽

Nubit Glycerium Pamphilo, Philumena

Charino. Habetis Spectatores optimi Quid Andria serat: facite jam , ut alacritas Adolescentum nostrum sa) augeatur in dies

perem vocat Erasmus , sed tamen Probum , impatientem contumeliae , cujus interventu , ait Giacomellius . redit res in tranquillum , & ille dat . ut cum Sulpicio loquar Apollitiari, Pamphilo hanc , nimirum Glycerium , aliam , nemp. Philumenam , Charino conjugem. Argum. Andr.

s e Idem ae traxquilla res es . Terent. Phorm.

93쪽

Sine Cerere , O Libero friget Venus a

suod cavere possis stultum admittere est.

Act. IV. sic. VI. V. XXIII.

Omnia prius experiri verbis , quam armis sapientem decet. Act. IV. sc. VII. v. XIX. Novi ingenium mulierum :Nolant ubi melis; ubi nolis cupiunt ostro. A ct. IV. sci xII. V. XLII.

94쪽

MATA NIVS OBER LINI

a I vales bene est, ego quidem valeo. Ae- que , ut videtur , mi Oberlini gaudendum invicem ; tibi mea erga te mihil tua in me humanitate . ac benevolentia . De his autem , ne injuriam faciam amicitiae nostrae, liben-l tius taceam, quam pauca dixerim . Nunc vero lon-l go quum disjungamur intervallo regionum tecum s per litteras iterum loqui cupio. Quod ad te atti

aboleri, patiaris ,. & quorum animos studiorum si- . militudo conjunxit locorum longinquitas distrahat .

Ego certe tuas quum lagoe litteras, eruditionisi ple- , nas tecum videor esse . tua uti consuetudine ,. tuo

Afrui colloquio. Beavit me iucunda tui recordatione supra caeteros Vosmacrius ,. qui in Italiam, quum di- . vertiisset. & superioribus mensibus esset pervagatus i Etruriam, quo Romam usque Contenderet D humanissimis verbis me tuo nomine jussit sal vere pluriai mum . Nae tu es optime amandi , amorisque tui declarandi artifex . Non est tamen cur vereare net mihi ex animo excideris: Diu quidem silui, modo publicis , privatisque studiorum curis distentus se modo valetudine oculorum non satis commoda impeditus - saepissime vero quodam maerore animi, quod audivissem scilicet amicos interiisse nonnullos , quos mors sola disjungere potuit. & spectabilem cumprimis virum se in cujus perseribenda vitae ratione mihi superiore anno fuit adlaborandum. Erat hic cele-

95쪽

berrimus Giacomellius ab egregia animi, ingeniique, dotibus commendatillimus, quem nunquam mori opors tuisset . Nec plura. Vrgent lacrimae . Perlatum est ad me per amicum suavillimum Herrmannium quod i quide in mihi iucundissimum fuit, publicis te , tuumque comitem L1urentium in docendo implicari laboribus, ut iuventus , quae undequaque ad Arger toratensem confluit academiam , sanioribus cum politioris litteraturae , tum humaniorum litterarum imbuatur praeceptis. Hinc valde mirui ea omnia probamus , quae cum de cultiori Latini sermonis institutione per te disseminantur impensius, tum quae de Terentianis fabulis explanantur a Laurentio. Atque eam ob caussam mihi de Giacomellii eiusdem prologis in Terentium iterum evulgandis cogitanti in Imentem venit eos aequo ad te animo mittere versit - Αculos ab eo peractos , quibus populo edictum de Eunuchi , & Hecyrae fabulis agendis. Meam vero ut sincere , & sine fuco persequar Romano sermone sententiam nil vidi , legique unquam era ratum GPPOrtunius , ac diligentius ab Italis nostris, quod ad Terentianam, Plautinamque accedat propius scribendi

ratiosem . quam quod in iis, ac caeteris e Ahibetur versiculis . Artis interest rhetoricae , interest poeticae scriptorem habuisse percelebrem , qui Praeter Graecos , quos semper imitari in an inium induxerat suum , LatinOS etiam Comicarum rerum auctores . styli aequavit jucunditate, ratione scribendi , eruditione verborum . Atque utinam Plautinas quoque fabulas omnes novis , ut & Terentianas omnes , exornasset prologis, novisque verticulis i Eam ob caussam operae pretium est eos saltem, quos confecit prologos, atque Versiculos magis, ae magis reddere familiares,

ut Diuili do by Corale

96쪽

ut qui fabulis erudiuntur, ac delectantur isthanc quoque ad sua studia habeant accessionem . Quos dum lego satis mihi videor habere quo aliquos excusarenon.possim implacabiles Latini sermonis hostes, qui eruditorum linguam parvi faciendam quum putent , eam per summam ignaviam censorio detrectant supercilio , quam alii libertate summa respuere nefas

existimarent . Ceterum ego , quamquam multa causari possem , si quaeris , sic existimo qualiacumque

per pia ulos homines , quos tamen indoctos facile dixeris , de Latinorum dictitantur lingua , ca confictis anicularum fabellis accensenda , atque inanibus otiosorum deliramentis . Ecquando tu homines ineptiores vidisti Quae tamen vir non indoctus superioribus annis in eos, qui Latinae scriptioni litarum, per occasionem ultroneam effutire non renuit, satis Gia. comellii exemplo consutata vides, utpotequi nunquam visus est ab Latinis scriptoribus descivisse. Qui secus cogitant insulsa multa somniando congerunt , quae risiimpotius , & stomachum movent , quam ab hominibus Comprobentur cordatis , ac liberaliter institutis . Nihilo tamen secius si quod sentio libere est scribendum fateor Latinam linguam ob sui sortasse difficultatem quibusdam extra Italiam maxime degentibus dispilauisse scriptoribus

qui demortuam , ut a junt, quum vernaculae autument

postponendam , rationcs iactitant sane leves , leporis vero, & amoenitatis plenas, omnia itidem quaestimnibus inutilibus 1usque deque vertentes . Hinc factum ut multi rei novitate illecti non voce tenus , sed scripto etiam . scientiarum quarumcumque Collustrationem quippequi nondum satis Latine nossent nativo sermone vulgaverint. Quam fallo id aliquando confictum sit ipsa res monet . Miserum me , qui

97쪽

qui haec incogitans aulus sum de seriptoribus dieecere, quibuscum te video foedere aliquo Conjunctum l ignoseas velim si eos ita sentio comparatos. propriis ut opinionibus illorum quisquam blandiatur facillime . easque adeo habeat in deliciis ut vel

mediocria. putare velit optima ... Neque diffiteor nativum excolencium sermonem quin potius a compluribus negligi doctiorum, querelae est nec immerito , ut opinor, crebris usurpatae sermonibus . Sed quis nesciat Latinam linguam Italorum semper fuisse, non exteram, non hospitenu, non Hienam , &a majoribus nostris tantopere excultam 3 Majoribus reapse nostris quis non subscripserit ξ Veram ,& germanam ipsorum detrectare sapientiam indecorum , & nugatorium est . Tantundem enitendum nobis, eo praesertim tempore , . quo Latina verba despectui habere videntur qui eorum difficultate deterriti populares. , facilioresque addiscunt linguas . quas itidem praedicant venustiores , az si relicta m trona majestatis plena . & antiquae severitatis accederent ad mulierculas conquisitis lenociniis undique diffluentes . Quorsum tandem p Sin cavillari quis audeat inficetus , & delicatulus, perspectum habeat me eos non alloqui , quorum in animos insinuari nec rautio potest , nec auctoritas ia Neque me loqui putes magnificentius , quam Verius , quum eos a me facile abducam, , qui quaecunque inficiari non audent corrumpunt misere, & ad somnia sita detorquent ..Αt loripedem rectus derideaz- Aethyopem albus . Nos institutuin nostrum tenebimus nostris nequicquam obtrectantibus .. Tuo in judicio , probationeque

ipse conquiescam , mi Oberlini . quem scilicet ejus rei peritissimum puto. Do testem tractationem illam

tuam Di itigod by Go

98쪽

tuam doctam oppido, & elegantem ad me superiori. bus annis pro singulari humanitate tua per Elelmannium Dietrichii in litterario itinere QCium missam, ubi prisca graphice congesta leguntur jungendorum marium , fluviorumque molimina . Perlatum itidem eii ad me , quod periucundum scitu mihi fuite vulgasse te nuper descriptionem pervenustam lapidum , marmorum , vasorum, quorum custodiam ini rat Schoepi inius. Quam vellem meorum ut in manus amicorum irreperet eximium opus i Ego utique legerem rei libenter , ut A Jarium , nummorum ogemmarum ab Schoepilinio .ipso collectarum illustrationem , quae ignoro an fuerit edita . Sed vide , amabo te . E prologis elucubratis a Giacomellio quo delapsa' sit epistola a De animadversionibus meis ne verbum quidem Meam saltem operam quantulam- Cumque amabis spero . . Habes enim is amice suavios me , quod ego animadverti vosse contendebam ;etsi volens lubensque fateor quod majus ingenium , majus eloquentiae flumen res tanta desiderat . Homini libenter ignosces, qui ne moroso Milo, di fas est, agitetur fastidio litterariis quandoque nugis sessum ab studiis severioribus recreat animum . .Mire ave quid de novis versiculis fabulae cujusvis titulos exhibentibus , quid de singulis . novisque prologis sentias . Vix tamen adducar ut cretam per te , collegasque tuos , Echererium maxime , Laurentium , Lobste inium improbatum iri laborem eiusmodi quem tanti faciunt Itali nostri . Hominem sane auctorem habent percelebrem . cujus sapientiae fama regiones quoque dissitas penetravit. Id quod tu ipse , veluti sperare licet, tanto veritatis lumine fateberis, ut nisi quispiam latinitatis ignarus nil, quod non ineptum

99쪽

omnino sit, possit contra mussitare . Sed concubium jam imminet noctis;& quoniam video quantum epistola haec mea praeter opinionem eXcreverit, in aliam compluscula conijciam , si plus otii habuero. ILlud tamen pro certo habe nunquam tui memoriam meo ex animo posse divelli. Eos enim oculis cernere plane mihi videor , quorum per jucunda recorda tione nisi paullulum sustentarer , male meCum profecto agerem . ac saepe quum animus tristi aliqua cogitatione maxime exaelluat , odiosus mihi essem , ac plane invisus. Vale ,& tui amantem redama, amicisque nostris nominatim salutem plurimam impertire .

100쪽

IBUS POPULO EDICTUM EST DE EUNUCHI ET HECYRAE FABULIS AGLNDIS

Alvete sa) multum qui latinis

litteris ,

Etts Vsitata penes Terentiam ratio salutationis . sed quos percontor 8 Video . Ivete . Andr. Act. l V. se. v. v. v. iauem, exclamat Phaedria , his ego audio 8 O Thraso Respondet Thraso r Salvete . Eunuch. Act. V. se. IX. v. xxx. Dicenti vero Phaedriae mi patνue salve respondit Demipho sive, sed abi est Anaioho Here θιve , subiun git Geta, cui Demipho: Ob, bono cusos , salve . Phorm. Act. II. Q. 3. v. xxiv. & Lvx. Ο ιι bon tornato i ita Ber- gallia 3 mio aio...... Buonm. Ma Antis. λυ' λ . . Pa- ρ δεο ν. iι cies es sales . . . Ob falis iι mio custode dabisne . Insuper ii saluto t Forteguerri mio aio ; ed io te sturerm Antisono GF γ p D podron mio io ti sataro . Buoneiomo,s vostro hyauo direptore t Bacchidi Laches dicit D - ἔ salve Laches respondet Baechis . Nec M. M. V. Ic. I. v v. Chusai Araehidis amicus David salutarion's gratia sic ex Versione Lxx. interpretum alloquutus est Absalonem

ζήτω ι βασιλέυe . Ioabusque Amasae dixit εἰ υγιαίνειεσι-. Reg. L. II. c. Ix. v. xx. Tantum abest ut salutationis sormulae, uti nonnulli putant, a veteribus ut ur- parae minime fuerint, quin ει penes Graecos eas in usa fuisse testetur Homerus : Achilles enim Agamennonia dum nuncios teres emenisset in haee grata verba prorupit r