장음표시 사용
111쪽
tione Imperatoris Constantini Leg. I GL Neod. de M
numiss. in Eccles. , quam memorat SOZOinenus Hist. l. icap. 9 pag. 2I edit. Cantabrigia I 72o; sed & manumissi extra Ecclesiam ingenuitatis jura consequebantur: cum ea lege a Domino libertatem cbtinuerant, uti patet ex Lege Ripuaria eap. s7, & ex Lege Salica cap. 18
apud Balutium Capitular. Reg. Franc. tom. I col. 28, ' col. 2I3, atque ex Malculso Formul. lib. 2 cap. 3 1, G in append. cap. 48 col. 2.9o, Or 3I 8 apud eumdein Balutium tom. 2. Nam ea res a domini arbitrio pendebat , & sorte, uti putat Bignonius ad Marcussum lib. Leap. 32 col. 63 9 apud Balutium Ioc. cit. tam. 2, ea tempestate libertinorum, & ingenuorum discrimen sublatum fuerat . Extincta inter Christianos Servitute Summa haec servorum divisio non amplius obtinet sunt tamen in decretalibus Gregorii IX. tituli de conjugio servorum, de servis nou ordinandis . Extant etiam in appendis. diad opp. S. Paulini Aquilejensis p. 27o ed. Venet. 1737 tria manumissionis documenta, quorum duo pertinent ad annum I 3s I , tertium vero ad annum I 31 2. Aliud simile, quod est anni I 3I7, memorat Balutius ad Capitulae. Reg.
Franc. lib. I cap. 82 tom. I col. 76 .
1 u. I dist. II. Elcganter Constantinus M. T. II C. Theodos. de Episc., cy' cleris. describit Clericos: . qui a dilicii di υino cultrii ministeria religionis impendunt. 3 Ad rem Hieronymus epist. sa ad Nepai. n. stom. I. col. 1 os edit. Vallarsii V rana , Ministri Dei , inquit, propterea vocantur clerici, vel quia de sorte sunt Domini, vel quia Dominus sors id est pars cieri- eorum est. Multa, & praeclara de origine nominum clericorum , & laicorum habet doctissimus Mamachius. orites' antiquit. ehristian. lib. A cap. I g. VI. tom. p. Ista' seq. Vide etiam Petrum de Marca dissert. de discristi. claris. D' laicor.
g. ΙΙ. Spectant Laici ad jus Civile, . ejusque
Iegibus tamquam reipublicae cives subjiciuntur; sed ad Ecclesiam quoque pertinent, quia Baptismo donati inter ejus filios cooptati sunt. Itaque in eos in rebus spiritualibus imperium exercet Ecclesia, iique gaudent bonis omnibus, quae ex Christianaei communionis vluculo proficiscuntur. Quinimo ine
112쪽
rita plectuntur poena, & bonis privantur suis; si
fidem deserant baptismo susceptam, seque Conserant ad castra infidelium; si haeretici fiant, ct sequantur errores ab Ecclesia damnatos, neque mO
niti resipiscant, si tamquam schismatici Ecclesiae,& ejus Capiti Romano Pontifici parere recusent; si ab Ecelesiae sinu fuerint ejecti, & excommuniis cati. In hos omnes Ecclesia suo utitur imperio,& potestate, tamquam extorres filios, ct criminosos. g. III. Qui inter Ecclesiae filios recepti non sunt, ii nullo modo ad Ecclesiam pertinent, nisi sorte Baptismum petierint, & fiant quasi candidati Christianae Religionis, uti sunt ii, quos Cathein Cumenos appellamus I . Hos rei Christianae elein menta docet Ecclesia; tradit symbolum; & signum CruCis, instituit ad Baptismi gratiam recipiendam.
De laicis nonnisi pro re nata, de pro relatione, quam habent ad res sacras, agendum nobis est.
i) Quod signum erucis, inquit Augustinus tract. I Tira Io. c. 3 t. 3 par. 2 col. 376 edit. Maur. Reu. I 3 , habent in fronte cathecument, jam de domo magna sunt, sed faut ex servis filii. Non enim nihil sunt, qui jam ad domum magnam pertinesnt . Interdum cathecumeni Christiani dicuntur, quo multi reserunt canonem 3 9 C
cilii Eliberitani; licet Gabriel Alba pinarus in notis ad
hus canonem pag. I7s edit. Neapol. I77o eum longe aliter explicandum putet . De cathecumenis alius erit
agendi locus Libro II, cum de Baptismo disputabimus.
f. IV. Omnis igitur sit tractatio de clericis, ex quibus emcitur Hierarchia I , quae constat eXEpiseopis, Presbyteris, & Ministris ca), quaeque
Divina Lege instituta est, ut haberet Ecclesia , qui ea prestarent, quae sunt ordinis, sive sacri mi nisterii , & quae sunt regiminis, sive jurisdictionis. Quare univorsa clericorum potestas vel ad ordi
113쪽
seu regiminis appellatur. Singulos nos persequemur ecclesiasticae hierarchiae gradus, atque omnem
ordinis, & jurisdictionis potestatem explicabimus - , sed antequam de singulis dicere aggrediamur, no
Scenda sunt, quae universos Clericos generatim atintingunt . i) Hierarchia apte desinitur potestas a Christo sula
Apostolis, eorumque legitimis successoribus tributa, ut Ecclesia regant, & divina religionis mysteria in ea celebrent , atque distribuant . Sanct. Dionysius Areopagita, sive potius auctor operis , quod erus nomine circumfertur de Coelesti Hierarchia cap. 3 pag. 4I tom. opp., edit. Antuerpta 1634. Est Hierarchia, inquit, meo quidem judicio sacer ordo, π scientia , Ur ac io, qua ad Deformitatem , quantum fas est, accedit, atque insitis sibi divinitus illustrationibus proportione quadam ad mi subvehitur imitationem . Ac Sanctus Maximus initia scholior. in exiest. Dionys. Hierarch. pag. 6. Quand quidem , inquit, hierarchia nomen inscribitur huic operi, solet appellare Dionysius Hierarchas Episcopos . Sciendum est igitur, hierarchiam quidem esse pνincipatum, ac
me ut curam ordinandorum sacrorum, Hierarcam vero , qui sacris praest, eaque curat, ac moderatur . Conser
praeter Petavium , & Hallerium, qui de Eeelesiastica Hierarchia peculiaria opera ediderunt, Cl. Mamachium orig., or antiqv. Christ. lib. 4 par. I c. 3 g. t. 4 p. 278. 1ὶ Si quis dixerit, inquit Concit. Τrident. sess. 23can. 6 de sacr. ordiu. , in Ecclesia catholica non esse
hierarchiam divina ordinatione iustitutam, qua constat ex Episcopis , Presbyteris, π Ministris , anathema sit.
V. Principio soli clerici ecclesiasticam ju eisdictionem habere possunt, sacrumque imperium squo fruuntur erga illos, quos sibi jure subjectos habent. Hujus potestatis, quam spiritualem jurisdictionem vocamus, plura sunt capita, de quibus suis locis disseremus, cum de jure personarum ec
114쪽
clesiasticarum, deque sarris Magistratibus agentes videbimus, quae sacri imperii pars quibusdam clericis , quae aliis Sit attributa. g. VI. Deinde certis Duuntur clerici priviI giis, quorum quaedam personas ipsas, ct quaedam
res eorum attingunt. Quae ad personas pertinent, ea vel honoris sunt, aut juris, vel personalem exemptionem, 2 reliqua personalia Clericorum minmoda respiciunt. Honoris, ac juris privilegia eo spectant, ut clerici nobiliorem oecupent in templo locum, ct praeeant collegiis, atque corporibus IaiCorum , ut soli ecclesiasticas Dignitates, ct Beneficia, ex iisque pensiones habere possint, & Soli jus habeant utendi, fruendi redditibus rerum Ecclesiasticarum , ct Beneficiorum. S. VII. Iura exemptionis in eo sunt pOSitas ut neque publicis langi muneribus . Ib , neque ad laicos judices venire Compellantur, sed solum eCClesiastico Μagistratui subesse debeant. 29. Relis qua privilegia eo fere vocantur omnia, ut in jus Vocati a creditoribus in id solum, quod est supra de Centem eorum tuitionem, condemnentur 3 ; ut
clerici filii familias plenum habeant dominium binnorum adventitiorum co); ut qui in clericum vi
lentas manus iniscit statim expers ecclesiasticae Comunionis, sive excommunicatus evadat 5
i) Vid. Codie.Theodos. eonferetis. de Episc.,πCleris ubi clerici immunes confirmantur ab omnibus publicis m neribuS , atque ab iis etiam, quae honorifica habebantur . Eadem probatur immunitas a sordidis muneribus in fin
de extraordis sive sordid. muner. , & in Leg. I s eod. rat. Sordida haec munera enumerantur. Idemque sancitum est
in Capitularibus Regum Francorum lib. 7 eap. I 8s Qua
Palatium tom. I col. 7 II edit. Venet. An. I 772.
115쪽
f. VIII. Ad res Clericorum pertinent reali ς exemptionis jura. Propterea Clericorum bona, quem admodum & bona Ecclesiarum, immunia sunt ab oneribus, atque a vectigalibus , quae a laicis imponuntur Id. Quam recte, quamque merito haecnsibi clerici privilegia vindicent, non semel Principes declararunt, eaque probarunt suis etiam legibus, & constitutionibus ca). AEquirin enim est, esse in Civitate gratiosos, uti & apud ethnicos
erant, qui sacris in rebus versantur, ae praeterea Compensanda sunt onera, quibus in sacris explendis ossiciis,. & ministeriis assiciuntur.
i) Cap. 4 π 6 de immunitat. EccI. m. I, 3 er qeod. tit. in 6. αὶ Quod videre est praesertim in titulo Cod. Theodosis de Epire. π cieris. , π in tiae. de extraordin. π sordiae.
g. IX. Tenentur praeterea Clerici peculiaribus quibusdam legibus, cujusmodi sunt, ut in primis' morum integritate, sanctitate vitae , doctrina Ceteris exemplo sint I); ut parce , ct frugaliter vi- ant , atque ut opes Conserant ad pauperum levamen , non ad inanes sumptus ; ut Corporis Curtuti tantur, qui luxu simul carent, & sordibus, ne Contemptum, aut invidiam pariant ca); ut non modo sceleris puri sint, sed omnem etiam aliorum offensionem, suspicionemque declinent; ut se abis 1tineant a saecularibus negotiis, atque muneribus
116쪽
υ; a sceminis secum in una, ct eadem domo retinen is, nisi arcta cognatio omnem suspicionem excludat 4 , ab omni turpi laCro , ct quaestuosa negociatione. 5) , a choreis, Comoediis, aliisque spe
ctaculis μ), a ludis alearum ), a venationibus 8) , a saeculari Militia c9 , a nutrienda nimis ele
ganter coma IO), ab armis deserendis ), atque a Ceteris ejusdem generis, de quibus agitur in Titulo de vita, ct honestate clericorum. Nam eos servare oportet diligenter leges omnes, quae pro eorum moribus, & disciplina Ecclesiasticis canonibus latae sunt, quaeque aut in corpore Decretalium extant, aut in Bullis Summorum Pontificum, aut in decretis Concilii Tridentini, quae dicuntur is reformationc, aut in Provincialibus, dicaces anisque
constitutionibus. i) Vide S. D. Chrysostom. de Sacerdot. lib. scap. 3 p. 616 π lib. 6 cap. 4 pag. 413 tom. I edit.
Agonifaucomi Paris. an. 17 18. a) Cap. s de vis. π honest. Hericor. S. Hieronymus epist. s 2 ad Nepotian. eom. I col. 262 edit. VH-larsii Voron. ita admonebat Nepotianum: vestes pullasaque devita, ut candida s. ornatus ut sordes pari modo
fugienda sunt; quia alterum delicias, alterum gloriam . redolet. Concilium Lateranense II. habitum Innocentio II. Pontifice can. apud Labbaum col. I soo λ. Ia habet tac:
nec in superfluitate, scissura, aut colore vestium; nec in tonsura, intuenti a quorum forma , π exemplum esse debent, ostiendant aspectam. Q 3ὶ Tot. Tit. ne clerici, aut monach. sa l. negotisse immisc.
q) Cap. 9 de cohabit. elerie. π mulier. Quin etiam
removendae sunt & eminae cognatae, quae pravos habent mores, & in quas aliqua cadit suspicio Cap. s de e si M. cleric., c 'mulier. De clericis, qui secum domi mulieres retinere prohibentur, est etiam notatione dignus canon 3 Concilii Nicrii col. 43 tom. 1 collect. Labbai ed. Venet. ,
ubi Otatuitur, nemini , qui in clero est, licere ubintro-
117쪽
II Odvictam , hoc est extraneam habere mulierem, secundum Dionysii Exigui interpretationem . Quo quidem canone fretus Sanctus Basilius epist. ys pag. I 9 rom. 3 opp. edit. Maurin. Paris. I73o. Paregorium Presbyterum , quamquam ipSe vir esset septuaginta annos natus, ejicere iussit mulierem quam secum domi retinebat, minatusque est, si non pareret, depositionis, & excommunicationis
sin Can. 9 dist. 88, ean. I cap. I 4 quaest. 4 c p. sne eleris. , vel monach. , Clem. I g. adversus de vim, . honest. clerie., Concit. Nicaenum can. Is t. a col. 3 9, ncit. Arelat. I ean. I 2 t. I e . I sa collect. Labbai edit. Venet. , Concit. Τridentinum sess. 22 de reformis cap. I. Quaedam tamen sunt negociationes, quibus clerici non interdicuntur, & quas diligenter expendunt Teophilus Reynaudus in discept. de Resii Negociari, GonetaleZ in cap. 6 ne cleric., vel monach. num. 6, aliique Decretalium interpretes in eumdem titulum. Ita licet Clericola re manuum suarum, & honesto artificio sibi victum Comparare, Praeterea vendere res collectas ex propriis praediis, S carius etiam vendere reS, quae supersunt, quaSque ipsi emerunt pro se, & familia sua, modo se intra fines iusti pretii contineant . Prohibentur tamen clerici etiam sub alieni nominis involucro eambia, uti vocant, activa contrahere, & Similes quaestuosas negociationes exercere , Benedictus XIV. Constitui. Apostolica I 3 tom. I ejus Bullaris I9 edit. Rom. an. I sq. Pertinent etiam ad eamdem materiam Enciclycae Literae rum primum Clementis XIII. datae die I et Sept. 17s 9 ad Patriarchas, Primates, Archiepiscopos, & Episcopos, quibus Statuitur, ne Clerici, & sycerdotes ministri, aut procuratoreS lai - .rum sint, ipSique praeterea ab omni quaestuosae negociationis genere repelluntur. Consule Giraldum Exposit. r. Pont . pari. I sin. 342 t. I p. 222 π par. 2 tom. 2
Vide S. Carolum Borromeum in Concia. Provinc. I. par. χἀt. Eccl. Mediol. pari. I pag. 19, decreta Concilii Burdigalensis eap. 3 num. 7 cad. Is 9. Bituricensis tit. 2 ean. 6 eol. 9 7, AquenSis tit. de vis. π honest. cleric. apud Labbaum col. 966 tom. 2I.
) Can. Apostolorum 3s apud Cotelerium v. Apost. ram. I pag. 4 8 edit. Amesteladami I 24 Episcopus, Presbyter, vel Diaconus. aleis, π ebrietatibus vacans
118쪽
vel desinat , vel deponatur, Subdiaconus, aut lector , cantor similia faciens vel desinat, Hes segregetur . s) Vide Benedictum XIV. de Sinod. Diinc. itio. Dcap. Io g. 6 er seq. , ubi etiam quaeritur, num clerici
quodlibet venationis genus exercere prohibeantur . Certe duplex venatio est, altera scilicet clamorosa, Seu Saltuosa, quae fit cum magno tumultu, Strepituque armorum,& canum ad occidendos apros, cervos, majoresque seras; altera quieta, quae nimirum exercetur Solis laqueis, retibus, aut etiam cum armis, sed paucis adhibitis canibus, sine ullo strepitu ad capiendos volucres, minoresque belluas non feroces . Communior sententia eSt, tantum clamorosam venationem clericis esse vetitam, aed magis est consentanea Iuri opinio illorum, qui utrumque genus Venationis interdictum putant.
Comam nutrienteS, etiamsi noluerint, incitos detondere.
i ij Cap. 1. de vii. π honest. Clerici Verum Clelicis iter satientibus ob necessariam defensionem ex consuetudine arinorum gestatio permittitur. Confer Girardum Exposit. Iur. Pontifici pari. I secl. 3II pag. 214, ubi plures ea de re Summorum Pontificum consitutiones de
g. X. Tonsi item clerici esse debent, yestemque ferre clericalem, quae duo in illis Ecclesiae primordiis minime servabantur et . Clerici, aeque
ac laici tunicam, togamque Romanam gestabant, Neque usus erat ullus tonsurae clericalis ca); se d stea saeculo praesertim sexto laici vestimentum
illud brevius a Barbaris in Italiam illatum usur-
Pare Coeperunt, Clerici autem vestem illam retinere oblongiorem, propripinque Romanorum.
i) De vestibus clericorum pi erique sic statuunt , nullam initio inter clericos, interque laicos fuisse discH-men , atque hoc deinceps induci coepisse Sexto praesertim
119쪽
IIa saeculo, posteaquam Barbari, DI Italiam occupaverant,
vestimentum illud brevius intulerunt. Nam ad Sextum saeculum pertinent Gregorius Turonensis, qui in Hist. Francis lib. s east. I col. 2I edit. Ruinar. Paris. I 6go haeet scribit: Meroυeehus eum in custodia a Patre retineretur tonsuratus est, mutataque veste, qua clericis uti mos est, Presbyter ordinatur, Gregorius M. Dialog. lib. 4eap. 4o col. 44 rom. 2, Ur homil. 4 in Συang. lib. Inum. s eol. I 49 tom. I edit. Mauris. Paris. I7os. Concilium Agathense ean. 2o apud Labbaeum concil. t. reol. 124 edit. Venet. MatiSCOnenSe Ι. can. ς col. os stom. 6, Τrullanum canon. 27 col. I 3s 9 t. 7 ex quibus omnibus patet, alias ea tempestate fuisse clericorum, &alias laicorum vestes. Ego libenter do, & concedo, ii dem initio vestibus tum clericos, cum laicos usos fuisse,& facile etiam assentior iis, qui tantum post Barbarorum in Italiam adventum laicorum vestes a vestibus Clericorum brevitate distingui coepisse arbitrantur. Verum multo antea vestes ipsas clericorum, si non forma, & colare, materia certe, ac modestia Histinctas fuisse arbitror. Concilium Carthaginense IU. habitum anno 3 98 can. 4s locicit. col. IA I tom. 2, Clericus professionem suam, in- qait, Gr in habitu, e r in incessu probet . Hieronymus iv epist. 13o ad Demetriadem de virginit. servand. n. scol. 973 tom. I edit. Vallarsii , quae epistola Scripta est
'an. 4 i , Demetriadem ipsam laudat, quod pro gemmis, S serico, & exquisitis epulis appetierit jejunium, lab
rem, asperitatem vestium, victus continentiam, & quod omnem corporis cultum, habitum soccularem quasi
propositi sui impedimenta projecerit, ut vili tunica indueretur, Ur viliori pallio tegeretur. Salvianus Scriptor Usaeculi lib. de gubernat. eap. 7 pag. 7o edit. Balutii 'deponti 17 3 diserte distinguit habitum saecularem, Griib. 4 cap. I pag. 282 quidam, ut arbitror, filiorum tuorum, inquit, sub religionis titulo a religione dissentiunc , Ur habitu magrs faculum relinquere, quam sensu.
Nec mihi quis objiciat locum Coelestini Pontificis in
epist. 4 ad Episci provinc. Viennen. , Narbonen. c. I apud Coustantium epist. Rom. Pontific, col. Io67, quircprehendens Gallicanos Clericos, quod pallio, & cingulo uterentur, habet haec, discernendi a plebe vel ceteris
sumus doctrina, non veste, convcrsatione, non halitu,
mentis puritate, non cultu . Nam hic locus haud certe oStendit, clericales, laicasque veStes ea aetate aliquo modo
120쪽
iuissimIles non fuisse , tantum consscIr, fuisse contra eo elesiasticum morem pallium illud , & cingulum , quo Gallicani clerici utebantur, credentes se scriptura fidem non per spiritum, sed per literam completuros ; itemque conficit clericos, quod nemo non intelligri, doctrina praesertim, ac pietate a laicis distinctos esse oportere . Satis igitur, ut mihi quidem Vidctur, Compertum, exploratumque est, non Solum Sexto, Sed etiam quinto, quartoque saeculo al aod Lisse discrimen inter vestes, quibus laici, quibusque clerici utebantur. α) Caput Clericorum desuper in modum sphera radi jubet Anicetus apud Gratianum Can. 2I dist. 23, sed hiet canon . pertinet ad salsas decretales Isidori Mercatoris . Credibile autem non cst, clericos ea tempeState, qua Seethaicis igetotos esSe cupiebant, sese illis tam perspicua nota patefacere Voluisse, et nullus. antiquus Scriptor ton' Surae meminit, imo eam dissertissime lexcludunt Optatus Mileuitan. de schismat. Donatist. ad υers. Parmenia Lb. I cap. 23 pag. 66 edit. Antuerpia I7ΟΣ, & Hieronymus in Eetech. lib- 13 e p. 44 tom. 1 col. s47 citHedit. Vallarsii.
f. XI. Per idem sorte tempus CIericalis tonsura coepit adhiberi. Triplex in ecclesiasticis monumentis Occurrit tonsurae genus, Paenitentium, Μonachorum, & Clericorum. Poenitentium tonSulla omnium antiquissima, eam sequuta est Monam
chorum, qui Poenitentes imitari vigebantur, po- Stremo tonsura Clericorum I); sed haec longe dis stat a reliquis, daque nunet accipiendis ordinibus tam pueri, quam adulti initiantur , non solum to sis , ct circumcariis capillis ad instar Coronae, Sed etiam raso summo capitis vertice, ut a Iaicis discernantur ca . Et haeo tonsura illa clericalis, quae hodie sumitur, antequam ordines suscipiantur, Cujus
que ritus describuntur in Pontificali Romano 3 .
r) Poenitentes primum crines tondere coeperunt, ut populo despectui essent, quem usum arripuerunt delacepxati m Monachi , qui poenitentium vitam imitabintur.