장음표시 사용
301쪽
ges regnant, et legum conditores iusta decernunt: per me principes imperant, et potentes decernunt lusuilam ij. . Tum ru Audite ergo reges, et intelligite . . . quoniam data est a Domino potestas vobis, et virtus ab Altissimo IJ. . Quae potestas et tristibus consertur a Deo : a Deus caeli, regnum , et sortitudinem , et imperium , et gloriam dedit ubi 3ὶ . . Et paulo post: a Ellelent te ab hominibus, . . . . donee scias quod dominetur Excelsus super regnum hominum, et culeumque voIuerit, det illud 4 . . Est linque divinum imperandi lus, sed, mediante facto aliquo foetali communieatur: humana olim puta eleellone, vel tacita subiectione; deinde hereditate, traditione vel succes-Sione. Qui selliret humanam societatem , atque imperandi facultatem , immediate eonstituerat; mediante hominum laeto, imperandi elargitur auctoritatem. Et quidem sapientissime laeta Del atque populorum in eadem stellone copulantur. Dum enim ex una parte libertas elueet populorum , ex alta instabilitas , nuctuatio et ileentia praecaventur in ipsa libertate. Dum sciunt imperantes, se vel maiores, explicite vel implicite, a populosuisse delectos, monentur ut grati stant, neque necepta abutantur auctoritate; populi autem reeogitantes divinam auctoritatis originem, monentur ne in constitutum tam Principem -- erilegi flant. X. Haec duo , populus eligens, Deus auctoritatem conferens , quaestionem absolvunt. Si dieas eum Bellarmino , summam potestatem a Deo collatam esse in multitudine, ab ipsa vero transseret in prineIpem , sententia eadem manet; quum multitudo nihil esse intelligatur praeter medium aut vehieulum, quo Potestas a Deo egressa , sub hae vel illa forma in imp rantem traducatur, nunquam vero ut sedem habeat in multitudine , vel per hane aliquando exercentur: u Nam communitas non potest per seipsam exercere hane Poterialem λ .... nee P Set genus humanum, etiamst vitum simul conveniret, contrarium statuere, nimirum, ut nulli essent principes vel rectores Fὶ . .
Igitur potestas quae multitudini asseritur a Bellumlno, quam ah ipsa in eommuni exerceri non possit, non est summa imperandi potestas : atqui nemo dat quod non habet: ergo a mestitudine non consertur in imperantem , sed per multitudinem Deus illam eonfert imperintl. XI. Hine politiea et sacerdotalis potestas, ex uno licet sonis exortae sint, eoIlationis ratione discriminantur. Bellarminus e Diuiti reo by Cooste
302쪽
28 . Potestas pollitea, universe considerata, est de iure divino , in particulari considerata, est de iure gentium ; Beelesias uenomni hus modis est de iure divino, et immediate a Deo i). . Ibid. tamdem prosequitur distinetionem Cornelius a Lapide: a P testas secularis est n Deo mediate: quia natura et recta ratio, quae a Deo est, dictat et hominibus persuasit praeficere rei publicae magistratus, a quibus regantur. Potestas vero ecclesiastica immediate est a Deo instituta: quia Christus ipse P trum et apostolos Ecclesiae praesecit. . Quomodo vero mediate Mediante sellicet facto humano , ut explicat Suarra, rei publicaedoetor excellentissimus: α In hac re communis sententia videtur esse, hane potestatem dari immediate a Deo ut auctore natu
rae, ita ut homines quasi disponant materiam, et emolant subiectum capax huius potestatis sen faetum humanum ; Deus autem quasi tribuat formam, dando hane potestatem len potestatis originem 2ὶ . . Est ergo immediate et mediate, Sub diverso 23 suam. de speetu : immediate, quatenus a Deo ipso prostelsettur; mea My ε ιν η diate, quatenus subiecto ab hominibus legitime delecto consertur.
XII. Dixi: legitime. Quid de illegitimo Τ Nomine et reipsa
damnatur: est enim usurpator. Doctrina de facto completo, non sane magis in turis publici quam in privati depraedatione comprobatur : iam si illa in privatorum iuribus utaris, latrones et omnes scelestos absolves. Quod probe sentiunt ipsi usurpatores, quum et abhorreant a nomine, et, ne uno excepto, Saltem ex populi voluntate , legitimam sui originem pro re conentur. Sed nee lactionum vis, nee totius populi voluntas est cum lure confundenda. Numquid enim tota est gens paveorum eupiditas
Numquid exlex populus , omnique vel naturali vel divino iure solutus 7 Ergo 1. nulla raptoris auctoritas, in serendis legihus vel gubernanda civitate. 2. Nulla et per se debita obedientia ,
quae nuctoritatem supponit, eique refertur. 3. Si lubeat quae publici sint ordinis, parendum respectu ordinis et honi communis , quod omnimode servandum, defletente potestate iuris, saltem a potestate laeti. 4. Quemadmodum rem suam repeterest fure, eamque per vim etiam abstrahere, licitum atque honestum ; ita pariter expellere usurpatorem. 5. Pericula tamen e Pendenda , rationes et exitus. 5. Demum, necedente longa tem- Poris successiona , atque explicito vel implicito populi consensu , quum neceSSe sit constare imperia, uti reliqua dominia, si usurpator vel heres rem publieam aeque et utiliter gerat, ille tan-Diuitigod by Corale
303쪽
dem ius legitimum aequiret, ratione publicae utilitatis , si ueΙllo decernente culus sunt omnia lura, et cuius nutu transferuntur imperia.
XIII. Ius itaque naturale et divinum, quod propugnamus in principatu, praeeuntibus exquisitissimis rei publicae magi-gistris, Τhoma, Suarrato, et Bellarmino, amplissimum est systema , lura omnia concilians: I. lus summi imperantis Del , culus est humunitas et societas, ab illo exorta, sub illo in terris peregrina, eiusque legibus atque ordine ad illum reversum; I. lus terrenorum imperantium, qui ab illo constituuntur, eiusque participant iustitiam, ut, sere Dei loco, illam neque et sancte hominibus administrent; a. lus populorum, qui concessa naturaliter libertate, Deo instituenti delectos osserunt principes, ut legitimi fiant. Nonne haec vere dieenda est illa Dei atque hominum civitas, quam praesenserat Cicero 7 Quid ad haec , humana simul et divina, tam grandia et sublimia, inania illa de pacto sociali, vel de sociabilitate a Pussendorso pro summo iurium socialium sonte constituta 7 Divino iure excepto, fugientes umbras prosequeris; ex illo primum habes lus, reliqua fluunt. XIV. Petis enimvero, cur etiam Insidelibus principibus 1l- deles populi se subiicere teneantur 7 Respondet lus divinum , quia fides non evertit rerum ordinem sed firmat: nam an des Christi est iustitiae principium et eausa; et ideo per fidem non tollitur ordo lustitiae, sed magis firmatur. Ordo autem iustitiae requirit, ut inferiores suis superioribus obediant, aliter enim non posset humanarum rerum status conservari. Et ideo per sdem Christi non excusantur fideles, quin principibus Baecul ribus obedire teneantur 1 . , Nec indignum obsequium, quod in Deum reseratur: u Christianus nullius est hostis, nedum imperatoris, quem seiens a Deo constitui, necesse est ut et ipsum diligat, et revereatur, et honoret, et salvum esse velit I). . En obedientiae puritatem, mentisque sublimitatem, nunquam repentem senilitatem l Idem enim Tertullianus: a Colimus imperatorem, sic quomodo et nobis licet, et ipsi expedit, ut hominem a Deo secundum , et quidquid est, a Deo consecutum , et
solo Deo minorem 3ὶ . . Nervosius: a Deum non Caesarem adorabo , Sciens Caesarem ab ipso esse ordinatum 4j. Haec Vera Samentia, quae ordinem servat et iura, undenam nisi ex iure
304쪽
28sdivino imperantium, quod terrenam eonstituit maiestatem , sed eaelesti sublectam Τ ia . XV. Petis insuper quibus Se rationibus complectantur , et simul discriminentur , Sacerdotium et Imperium 7 Unus illorum auctor, qui dixit: - Quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei
Deo. . Dum ergo secernuntur ministeria , unius Dei ministri Princeps et Meerdos , mutuis ita se laveant amplexibus , ut ministros Meet eiusdem imperantis. XVI. Petis demum quid conserat ius divinum ad iustitiam , pacem et aequitatem prinei pum et populorum Divino regit imperio utrosque, vetam ne imperantium vis et potestas exundet in populos, vel audax populorum impetus irrumpat in imperantes. Si enim quies ulla in terris , sl superbissimae quandoque mentes, et potentissima imperia atque arma persaepe iustitiae ancillantur, si populorum multitudo, mare hoe ingens et fremens, paucorum regitur fide et auctoritate ; si vivimus, uno verbo , sl regimur, si eadem excipimur et vitate, si vitam civilem agimus , cuiusnam sit opera atque imperio, nisi illius qui mari dixerat: - Usque huc venies, et non procedes amplius, et hie confringes tumentes fluetus tuos u i oh,
XVII. Populis igitur et imperils eminet lus divinum, quod Vi
nee Numa, nee ethntea advocasset sapientia , si regendae civitati lura suffecissent humana. Imo Dee iura sunt hominum vel imperiorum, si a principe illo iure abstineas. Deus ius est: in hominibus offleia. omela imperantium tu populos , populorum in imperantes : ius praecipit divinum ut haec atque illa impleantur. Divinum tolle praeceptum, et iura simul omnia ahibunt. Hoc ture et praeeepto , potius quam pacto , homines hominibus, populi cum imperantibus copulabantur, nuptiali quasi saeramento, Deo instituenis ae benedicenis. Duo contrahentium genera et Os-neia, non humanitus inventa, sed divinitus adlectit: populus spondens obedientiam ac sdem ; princeps iustitiam et Nini Suff-tudinem. Quo sensu, vere dictum ab Augustium in necate 'sa Disertissime Augustinus: α Aliquando itu in t i pervoniunt ad honores saeculi ... Iulianus extitit infidelis imp ralor, iniquus idololatra mili. tes christiani servierunt imperatori infideli. Ubi veniebRlui ad causam Chri .iai , non agnoscebant nisi illum qui in melo ost. Quamlo voles at ut idola olerent et thurisiearent, praeponehant illi Deum.. Quando autem die al: Producite aciem , ite contra illam gontem ; statim Ohtemperat,ant. Distinguetiant Dominum aeternum a domino temporali ; et tamen sul, lili erant . p Pler Dominum ueternum, vitalia domino temΡυrali in In I sal. 124, n. 7. .
305쪽
paetum est societatis humanae , obedire regibus suis ij. . Ea serme ratione qua Sponsi, non pro libito, sed ex naturali et divina constitutione, fidem mutuumque amorem sibi spondent aelurant. Peccantibus populis , tyrannosi quandoque permittit Deus, ut illi coerctantur: peccantibus autem principibus, eoniurationibus Irena dimittit Deus , quibus concutiuntur imperia, ut principes edoceantur. Nam quemadmodum ex bono, quod opus est Dei, malum elicit homo; ita ex malo, quod opus est hominis , bonum elicit Deus 2 . XVIII. Quum omelorum sere nomina amiserimus, ut iuribus sine sine delectaremur, populis lura quoque principi obsistendi, eumque aggrediendi, asserta sunt: ad quem tandem exitum do. ctrina omnis de contractu sociali eonvertebatur.
DE ILAE RESISTENDI ET AGGREDIENDI.I. nexistentia passiva , vel acliva. II. Quid passiva. et quando Iicita.lli. lae, ut flamma, revolutio utitur. IV. Francisci Lamennais tribunitia erra. V. Patitur vere pnpulus rex. VI. Sed populi faex , non populus . optimis et divitibus et magistratibus exclusis. VII. Neque populus, arde-lionuin vel setolorum turba. VIII. Neque ipsi philosophi. IX. Vulgul nu mero non animo praestantior. X. Huic adscriptum imperium sit insurrectionis vexillum. XI. Nulla pars, sivn malor sive minima, licite ius civitatis aggreditur. XlI. Princeps violans fundamentalia regni statuta, suo exciditium: regum depositio per pontifices explieatur. XIII. At ius constituendum est Summum, activum et concretum , ultra quod nihil sit. XIV. Idem comstans et fixum , exemplo proprietatis. XV. Ferenda varia libertatis distributio , sicut et proprietatis. XVI. Quid iuris, quid agendum in lactis. si in . perium in nrannidem convertatur : XVll. quod, ex Grotio , num vix comcire potest. XVIII. Praesens monarchia expenditur. XIx. Non ipsa tyrannidis palmam tulit. XX. Nee, sive illa, soliciores evasuri. XXI. Insurrectionum color, fraus et egregia tyrrannis. XXII. Insurgeulium mens atque animuS. XXIII. Prudentiae eonsilia. XXIV. Revolutio.
I. Primum Bevolutionis verbum , ius resistendi; alterum , ius aggrediendi. Illud dictum est quandoque resistentia passiva;
. II. Do passiva resistentia ste statuendum. Non Deus prin-deps , sed Dei minister, cuius iura, ex divino ipso iure in rectae administrationis limitibus continentur. Est enim lex , non volunta3 steneralis , ut Roussea vis aliisque placuit, Sed a quae- Diqitu
306쪽
Illidam raιionis ordinatio ab bonum eommune, et ab eo qui euram habet eommunitatis promulgata ij. . Unde Sequitur: u Alioquin voluntas principis quaecumque sit principatus forma magis esset iniquitas quem lex a . u Divinum Scilicet lus, quod imperandi facultatem impertitur , aedem limites figit, ut frustra extra illos exerceatur : quod, potius quam hominum statuta, ni in libertatis tutelam ac praesidium. Varia autem ratione , datos sibi limites impertum praetergreditur. l. ta imperando quae pereent in fidem vel in mores; a. ea quae ad commune bonum minime esse videantur; a. ea quBe manifestissime repugnent bono communi vel singulorum. In primo easu , illud reponendum quod puer Maehabaeus: α Non faciam ; . vel quod eius frater: α Non
obedio praecepto regis, sed praeeepto legis i Divinae in . . Humana etenim quae opponitur divinae non est lex, sed iniquitas M. Haec resistentia passiva est, quae violentiam patitur non Insert. ln altero casu, implenda est lex quae nihil iubeat in lus naturale vel divinum , et ceteroqui non certa sit elus inlustiua, quum nee quilibet privatus iudicium serre possit de lege , sino ordinis perturbatione, nee subditis pateant causae vel necessitates , quibus moventur imperantes. In tertia speeis, Illa superest, quae non vere resistentia eSt, sed reeursus, petitio vel expostulatio ad imperatorem. Haec via legalis et iustae ad lustitiam autem omnia sunt peragenda in civitate : hae nostris temporibus usus est O'Connet, Hiberniae pater, ut ius neret Catholicis in comitiis nationalibus. Quid si non audiatur 7 Calamitati accensendum, quibus in hac vita eontinuo paremus, sed lex servanda : non propter Seipsam , cum nullius sit roboris, sicut iudicis sententia quas Ialsis rationibus innititur; sed propter publicum bonum atque ordinem, a quo sicut plurimas exeipimus utilitates , sic et aceidentalia quandoque mala sunt toleranda. III. Ille nihil, quo insurrectionum eausa promoveatur; sed ut aequitas cum lusta libertate et civitatis ordine eomponatur. E contra insurrectio lus extollit resistentiae, ut quomodocumque impedimenta imperantibus asserat, mala publica esstngat et exaggeret, animos exasperet, quos demum in npertam principatus Aggressionem vel rebellionem impellat. 0uod ut aliquuneret iuris specie, summum inventum est ius populi vel impertum. Rousseauli nugas retexit Franciseus Iuamennais , mentis si Re deliramenta Evangelio permiscens, populum Recendens , et ne in nammas abiret laustra expOS uS.
307쪽
IV. Hure eius herba: α Populus patitur, quia aequalitas evanuit; illam revoret populus, qui summus est imperans; revolutiones ordinem restituunt; populorum servi sunt principes; populus mandatum revocat. . Ita exoritur exasperata mens, quae immodice olim ius divinum extulerat: immodicus semperi Declamationibus, nulla nutem rerum probatione, Rousseaulum lySum praetergreditur. . Nos, serena mente , iura et sacta inspiciamus.
V. Populus patitur. Vere quidem, Sed postquam, pro lure divino, et civili obedientia , populi imperium evulgatum est. Extune nullum imperandum , et nullum populi ius, sed colluctatio et dolor. Iuribus enim sua quaelibet membra et loca et
munera servant, unde socialis vita ducitur atque emorraeit ;subverso autem iure, ct vita ipsa subvertitur. Porro universa iura permiscentur, quum summum impertum populo conscribitur. Quae cum suprema sit quaestio, intimius est pernoseenda.
I. Nihil proximius populo, vel miseris , quam Christus et Evangelium: sed quid veniat populi nomine, quum de publicare agitur, recte est desiniendum. Est itaque populus, nec rege, nee magistratibus, nec divitibus exclusis, nemine contempto , Omnibus vero suis pariter turibus et charitate coniunctis. Hie est vere populus : si plebem, vel furentem plebis partem pro populo accipias , saetionem instituis. Si in trivia et plateas, ductante tribuno vel agitatore, imperium transferatur, illic nee populus invenietur, nec imperium : sed faex populi, edocenda primum humanissime , dein civili iure coercenda, ut communis servetur libertas. VII. Neque vero populus dicenda est illa potitulorum vel litteratorum turba, qui, quam grave sit, non noVnm coneedere gentem, sed iam constitutam legibus regere vix cogitantes; imperium , gentis et Saeculorum opus, se paucis syllabis reformaturos , veteraque omnia in nova atque meliora conversuros autumant. Neque hic populus , sed levissima populi pars, sibi aliisque molesta et perieulosissima. Peiores autem qui illa abutuntur ad factiones atque imperia, quae Sihi vehementer con cupiScunt. Quod videant generosi quandoque, sed nimis creduli adolescentes, qui dum patriae et populo se deservire arbitrantur , superbissimorum forsan reusam agunt, qui pro libertate lyraimidem rependent.
VlII. Sed nec denique populum philosophi ipsi eo tituunt. Diuillaec by Corale
308쪽
293 Plurima eulm ad ostentationem potius , quam ad vitae rationem tradunt, teste Cicerone: u Quotus quisque philosophorum invenitur , qui disciplinam suam non ostentationem Seientiae, sed legem vitae putet 7 lj . Abstractionibus autem mctgis quam rerum experientia et praetim sensu quum delectentur , perieulum set, ne in Platonis Rempublieam nos iterum coniiciant. Deindμ quidquid ipsis ingenii coneraserimus, numerus, et missio , et auctoritas deest, ne in iis populus eoncludatur. IX. Dires: Populi nomine, nullam eius partem esse intelligendam, Red universam eorum multitudinem , qui laborant qui onera serunt, qui a civilibus gaudiis excluduntur 7 Vere hie illorum praetextus , qui democraticum populi imperium ad sidera extollunt. Sed eadem recurrit dissicultas : nee tota viens vel ei vitas aderit in hac multitudine; qua ut numero ae viribus praepotentior, moribus autem, ingento et sapientia longe est inferior. Conditio profreto est rerum humanarum, ut quidquid praestet in quocumque sapientiae genere, rarum Sit, neque ex multitudina iudicandum. η Non gravissimum, inquit Cicero, est testimonium multitudinis: in .omni enim arte , vel studio, vel quavis scientia, vel in ipsa virtute, optimum quidque rarissimum est 2 . . Ergo, a fortiori, prudentia et virtus politica, quae universam sere requirit sapientiam , constantiam et sortitudinem. Unde nee omnimodo reprehendenda illa Senecaa sententia : a Ut sidera eontrarium mundo iter intendunt, ita sapiens Adversus opinionem omnium vadit a . . Mitiora haee: α Non tam bene eum rebus humanis agitur, ut meliora pluribus picteeant 4 . . Pr pius ad rem nostram ἔ Nunquam volui populo placere: nam quae ego Seio , non probat populus, et quae probat populus, ego neScio 5 - . Numquid vero ex hominum quantitate vel numero sapientia et virtus constituitur 3 Audi Ciceronem: . An quidquam stultius , quam quos singulos, si eut operarios hasta-rosque contemnas, eos Bliquid putare esse universos 7 6ὶ . Romant hi: non alia Graecorum mens. Numquam tam vehementer
sibi metuebat Phoeton , quam plaudentem inspleens multitudinem 7ὶ. α Quid insulsi egi, quadam alebat die Antisthenes , quod hi mihi plaudeant homines 7 . Milicet prospiciebant illi, ex plebis multitudine, Graeeae et Bomanae reipublica labores
X. Ergo vel stulti fuerunt maximi illi Graeeiae et Romae viri , vel a sapientia reeedunt qui nunc ad euitiorem eivitatis
309쪽
294partem evecium tam imperium, iterum ad inseriora deiiciunt. Intrangibilis namque lex est naturae humanae, ut saul inllrmis,doeti indoetis, imbretilibus sortes, insipientibus Sapientes , videntes eaeeis opem ae praesidium impertiantur. Quae usquedum lex obtinebit, gerendae rei publieae munera, naturalis hominum constitutio , et necessitas ipsa , pauculae et saniori et vitatis parti eonseribent: dum, ex adverso, adseriptum multitudini imperium , insurreettonum fiet praecursor et vexillum. Constituta vero civitate, ius imperandi non in suspenso manet, nee in abstra-etis regionibus versatur; sed iam eoneretum est, certisque pedisonis definitum , a quibus sine iniuria, manifestissimo autem civitatis periculo, non vertitur. XI. Iure linque eoneluditur: quum summum civitatis imperium nulla eiusdem pars sibi habeat, et suo tam lom sit eoostitutum , quaecumque illud pertrahat via aggrediatur, in lus
peceat universae ei vitalis. Precat ex eorum sententia, qui lusex numero eliciunt, si minor sit pars, ut hactenus lactum est: inscia enim natione, regna plurima eoneussa vel exessa sunt ;terrore deinde gens ipsa compulsa. Sed eum aeternum quiddam sit ius , non ab hominibus constitutum , nee propterea numero vel hominum suffragiis definiendum, peccat quoque malor so-eietatis pars , aliam aggrediens, imperiumque pertrahens in seipsam: quod nuper Helvetiea doluit respubliea. Quid demum , si non tam inter partes, sed inter universam gentem atque imperantem quaestio ipsa vertatur 7 Hle rerum summa et nodus,
volvendus , non Secundus. Hare secernenda veniunt:
XII. i. Ubi fundamentalia adsint regni constituta, iisque eonditionibus impertum delatum sit, lis tantum limitibus exercendum ; illa essringens imperans, selens ac volens suo excidit iure, titulum ipse rescindens, quo imperandi iura deserebantur. Hine populos novimus a summis Pontificibus , in laedifragos prinei pes, iurisiurandi fide solutos. Duplici de causa : I. Ex rerum aequitate; 2. ex iure publico, populorum et principum voluntate , Bpud catholicos universim constituto. Benesteum tribunal , quo civilia arma et hella amovebantur: non arbitrium , ut aliquibus visum, et usurpatio sacerdotalis in populos atque Imperantes. Quid enim in serreos vel barbaros , qui tune aderant imperantes , usurpet inermis saperdos 7 Legitimum tribunal,
eulus iustitiam et sanetitatem testatur illorum potentia, qui ultro Diuitigod by Corale
310쪽
295eldem subiiciebantur. Tabulae aderant, fundamentalia regnorum statuta, ad quae lis erat dirimenda. Partes, quae, esseratis temporibus , miro mansuetudinis Rique humanitatis Sensu , ne se belluarum more eontererent, summum Pontificem ae patrem sibi iudieem delegerant. Demum iudex ipse, in quo, praeter divinatura, quidquid reliquum fuerat sapientiae, civ llisqua iustitiae. prae eeteris enulgebat. Sublime tribunal, quo nationalia vel intemationalia tandem iura destntehantur: principibus, potiusquam populorum rebelliones , populis autem , potius quam principum arbitria, expetendum. XIII. I. Quum vetus illa iuris publiei sorma iam manue. rit, ius tamen summum constituendum est in eluitate, ultra quod nihil sit in terris, cuique omnia pareant ae sublitiantur. Consentientes habemus adversarios, qui sormidabile adeo ius multitudini eonscribunt. Nom rei impossibilitatem, perieula, es- frenis vel deceptae multitudinis atrox imperium animadvertimus. Universa etiam multitudo si, vaeante imperio, deligendi sibi rectoris libera utitur potestate ; non tamen constituto iam imperio , summo ipsa potitur iure sed imperans: seeus enim constituta esset civitas, et non constituta , esset princeps et non esset, Summum principis esset ius , et non esset. Quum ergo necesse ut, summum inveniri ius in civitate, hoc non in multitudine versatur , tamquam in aetivo et concreto subiecto , Sed in imperante. Si Summum rat, ergo non habet par; ergo multitudini parendum , non imperandum. Haec regula generalis, Sin qua nee idea nee laetum subsistet civitatis : non illam nos condidimus , sed a natura traditam ex previmus.
XIV. a. Si prima imperii eonditio illa est, ut summum sit, simulque non absunctum , non dissusum in multitudine , sed determinatum et emeretum in individuo vel individuls ; altera est, ut non nuctuans , sed fixum et perseverans habeatur. Nohilius enim in iurium civilium serie est imperium. Atqui nisitura omnia, semel nequisita , permanentia sint, miscebitur ci-Vltas, ut praesertim in proprietatis iure conspicitur , quae et naturali iure et laeto humano constituitur. Sed duo illa pariter elementa, ius naturale et hominum lactum , in principatu eou- currunt. A pari igitur, quemadmodum constituta proprietate in individuis, illa naturali et divino iure permanens atque Inviola. bilis consistit; ita quoque principatus. Non hunc sane eum Pro prietate confundimus , sed in utroque iure, ex PBdem Meletatis Disitired by Corale