장음표시 사용
291쪽
universa subsistebat, nune in alio individuo physico subsistit 1 l. . Imperans igitur iure utitur suo, a gente ipsa distineto. Quod latius urget ac premit: . Absit autem , ut tibi persuadeas, characterem gentis repraesentativum derogare quiddam de dignitate Bectoris civitatis, veluti monarchae maiestati in statu monstr-ehim l Etenim is potius eandem magis eonspicuam facit, quatenus iam unus eam dignitatem habet, quae ingenti hominum multitudini nonnisi universim eompetit: unde etiam est, ut eadem maior sit in regno, in quo unus eandem habet, quam tu arinocratia , in qua pluribus universim ea competit. Cumque nihil istius dignitatis remanserit in populo, singulis autem nihil quicquam eius competere possit, quoniam quod universis convenit, singulis commune non est; ideo Bector civitatis supra gentem eminet, nee dignitas alicuius de gente cum ipsius dl-gnitate comparari potest 2ὶ . . Si contractus substantia illa est,
ut iam nihil istius dignitatis remanserit in populo, ad quid pactum sociale Quam longe absumus a Rousseau ΤXIV. Dum ex Wolphio plurima deeerpsit Waliel a , tantam praesert mentis levitatem , ut principiorum desectu vel pugna Wolphium ipsum facile superaverit. Petit ille graviter, quid aget princeps qui nullam in gente religionem invenerit. Et respondet : α Quoniam nulla aderat, nulla ei incultas huc in re collatanait 4 . . Quasi nempe religionis instituendae facultas principi delegari possit. Contra vero , si aliqua adsit, oblitus collatae a
populo auctoritatis , principem veluti unleum religionis dominatorem eonstituit: α Unicum adest imperium in civitate : variant munera, Sed ecclesiastici, duees, magistratus, omnes rei publicae Serviunt, omnes aequaliter imperanti mancipantur 5 . . Vides Hob sit doctrinam pro religione constitutam. Cassi adeo seriptoris nec mentio habenda suisset, nisi otiosorum leviterque eruditorum solamen evasisset, qui scilicet iuris scientiam esse vix sciunt, aut Suspicantur. XV. Kant, quum pactum sociale, populi imperium, aliaque corollaria , ipsamque universalem rempublicam summis laudibus extulisset; infelici sane exitu regibus blanditur , edocens, nulli vel tyrannidi resistendum, nefas iudicium discordans a principis iudicio si . Nomina invenit. Naturae status , illi non
est extras talis, societatem antevertens, sed qui hactenus vl-guit , iustitia vacuus, vertendus iam in luridi eum et legalem, Bd quem saltem Reeedendum sit. Nova insurrectionis se hola ,
292쪽
277ldealis , implieatn , nebulosa. In laturum Statum , quem legalem dixerat, omnes cogendi sunt; lex politica, iusta eae se ipsa; Status res et personas sibi possidet, quia ipse illas constituit. A Statu quilibet praesumitur malus , donee Securitatem ipse
dederit. Ηοbbesio perniciosior: ille enim ponit, praeteriisse naturae statum sine lege et iustitia; Κant vero, adesse, sed eve tendum. Utriusque sinis pax: pax est desectus resistentiae; hic in perseeta imperantis mactione vel tyrannide eonquirendus; quae plenissima est iustitia, cum a populo proficiscatur , eiusque nomine exerceatur; ipsaque tandem erit tus eosmopolitium gωneris humani. Universalissima ergo tyrannis, pactum et status popularis. XVI. In tantiano systemate, quidquid verbis esserat, cum nullum sit ius a natura constitutum , vel hactenus in politicis coniunctionibus expressum , sed in sutura atque indefinita evolutione atque humani generis constitutione inquirendum ; eslamnata mens, nullo itineris duce , idearum vaeua ingreditur, universamque Societatem, e naturali sede revulsam, proiicit in aera. Hinc contractus socialis ad politicum rationalismum perductus, quo germnnorum academiae maxime perturbantur; atque contradictio absurdissima , qua ex una parte populi imperium constituitur , ex altera praepotens Status Imperium , cuius finis Socialismus, quo populare lus quodlibet vel imperium deglutitur. Hi ne libertatis simul et imperiorum occasus ἔ ntque luris- prudentiae labor, levitas et nuctuatio, cuius exemplar Ahrens, Gottingensis doctor, et Bruxellensis academiae proseSsor 1 .XVI l. Seholae gallicanae praeiverat Montesquieta , in opere: De resprit des tris, 1784 ; quod verterat Volterius De Pesprit suries Dis e vel spiritus super leges excurrens. Illam vero scholam perstetebat Sieyta 2ὶ. De primo inquit Mercier: α Unleam prosequitur ideam ingentose pervolutam : vel se ipsam gubernat civitas , vel tyrrannice gubernetur necesse est. Prudenter autem consequentia tegit, vel reticet. Omnia ad pactum refert, et gentes quae illo non utantur, irridet vel contemnit. Obscurus quia voluit, se a pluribus intelligendum sciens: ceterum , principali eius idea , omnia illuminantur 3 . . Haec de Montesquieu iudicia, nee suspecta sunt, nee iniuriose dicta. Antiquae iurisprudentiae vir, novaeque philosophiae cupidus sectator, inter iuris principia et popularia pacta vel systemata mirifice distrahebatur. Hi ne, si non inventa, ab eo saltem celebrata politicarum pote-
293쪽
statum divisio, independentia et aequilibrium I ex quo Systemate , omni abrupto aequilibrio, factiones, politicae colluctationes , imperiorumque inlimitas et casus extiterunt. Illa enim summae potestatis discissio, nec monarchiam nee rempublicam esse sinit, sed reipublieae monstrum , n quo Bohemerus abhorrebat. Iure propterea a novis philosophis summo in honore habitus fuit: qui, licet ipse non insurrexerit, sequentium tamen
insurreetionum arma paravit. Quo Vere sensu, vir maynus quam
tum lisebat, a Gmu velle dictus est. Quum plurima quandoque graviter et nobiliter esserat, saepissime torquet ideas et facta, atque simpliet a Irmatione utitur pro demostratione. Resulatus a Dupinio , ne huius liber in vulgus prodiret, essecerat aulica mulier de Pampadour j, philosophorum amieissima. Quae lamerat insurgentis philosophiae tolerantia ac libertas. XVIII. Si es, praestanti quidem Sed corrupto ingenio, eum pluries lateretur, non Statutis vigere ne foreseere imperia, sed regia potestate ; hae tutam eMe singulorum libertatem ; plurimaque ex opposito metuenda fore a popularibus potestatibus; integram postea evolvit pacti s talis Sententiam: u Nunquam e naturae statu gens ulla egreditur, Semper independens quomodoeumque ipsa velit: ipsa volente, lurium omnium sonte aedomina, positiva quaeque iura conticescunt 1 . . Quid ultra anarchia esserret, si ore proprio loqueretur XIX. Tandem pacti ideam ex professo inter Italos evulgabat spedalleri 2 . Praemittebat: a opus Dei societas, tamquam Ia-etum; lacti autem ius in pacto a . Dicendum fuisset: ergo lussaeu est in Deo. Nam, si lactum societatis est divinum, ratio quoque laeti est divina: non hominum scilicet conventis , sed
lege naturali et divina societas ipsa constituebatur. Hae praemissa fallaci argumentatione, Rousseavium describit: α Ne omnia amitteret homo extra societatem , partem exuit libertatis , nautas imitatus proiicientes Rilqua in mare, urgente tempestate 4ὶ . . Alibi exemplo utitur . hominis se e senestra proiicientis , domo conflagrante 5 . . Quae de homine eiusque societate sat
illiberaliter , ne dicam perverse, esserebantur. Nulla ibi inditimoris vel suavitatis recordatio , quibus trahimur ad societatem: in quam prolecti effingimur, veluti e nave in mare, vel per senestram prosilientes ac desperantes. Hie totum Rouseavit odium in societatem; hine nulla Paternitas, ged in s letatem despectus atque indignatio. Disiti co by Corale
294쪽
27s . Unde vero principatus 3 In hoc constituendo, aucto. ris impotentia et contradietio mirabiliter assulgent. Cum enim dixisset: a Sia dunque sermo, che per non perder tutis, ἡ ou-ninamente δ' uom sacriscarne una parte, imitando la condoua de' marinari , allorche stera hurasea minaecia naufragio allanave l); . Rousseavium iterum deseribens, lura omnia propugnat inalienabilia. Verum, si inalienabilia , neque proiiciuntur, neque sacrificantur , neque transferuntur. Quomodo hare duo conciliantur 7 En auctoris responsum : α Io vi dichiam, ehe in realia l' uomo non se ne spoglia , non gli rinuneia , non glietae , non gli trasserisce 2j. . Quid ergor a Gli deposita in e mune. . Vere quidem ea quae emittuntur in mare , deponuntur In communi l Bara idearum perspicuitas et eohaerentia i Ut tamen cavillationibus praetexeret quod ratio repellebat, illud e-mune , sive principatum vel imperium, resolvit in singulos: a risolvendosi nelle menti, nelle volonta, e nelle large degliindividul. . Et eoncludit: α Per la quat cosa, se nella pubblicache giudica, gludiea Ia mia mente; se nella volonta pubbllea che determina, determina la mia volonta; se nella larga purublica che megulsee, es uisce la mla larga ; ditemi, vi prego, ehe ho lo perduis, che ho io trasserito 3 3ὶ Εvidentissime atque
absurdissime, hic voluntas cuiusque individul eonfunditur cum voluntate et persona imperantis : eousque, ut privatus ludicet in magistratu , decernat vel gubernet in principe. Quod extremum est in sophismatum genere, ideas miscet vel delet subditi et imperantis, iuris communismum instituit, ut Plato proprietatis. Hare enim pauperrima laetantia: mea mens iudicat, mea voluntris decernit, mea vis eaequitur, similis est illi, qua platonicus civis cum nihil possideret, universas tamen reipublicae opes inspiciens, sibi gratulabatur : Haec omnia mea sunt 4). XXI. Sed quomodo sit in contractu foelall, ut quis renum ciet et non renunciet, lura transferat et non transerat Τ Novam perelpe auctoris explicationem: u Ε questa e la natura partieωlare dei Contratis Metale. Ne' contraiti ordinari , t contraenti sono persone distinis: net Contratio Sociale si contrae eon saltesso. Sono Io che ubbidis , ed io elie comando: lo sono listacito, in io sono ii principe 5 . . Politicum hune pantheismum non miraberis, non suspietes 7 Nonne versamur in Republiea Platonis r Prosequitur: a Ma coma si puo contraitar eon sestesso In questo unim modo: lo individuo continuo con me
295쪽
dem, confuso mella massa inmune ij. . Quomodo Spedalieri indiu dum contraxerit vel contrahere potuerit eum Spedalieri confuso in maSSa communi, ipse solus edorebit: nos non intelligimus, nec Sanae mentis intelliget quisquam.
XXII. Nihil itaque veri, nihil aequi, conseri iuri politi eoe0Πtraetus Socialis, meietati explicandae vel constituendae in--Πleiens , simulque repugnans. Insufficiens: nam, Sine ullo unquam Paeto societates extiterant, quum illis sumceret lex naturalis ; aliunde igitur illarum existentia, quam a Paeto. B pugnons : nam, lilius patroni absurda loquuntur vel repugnantia,
quoties ex pacto ratiocinantur. Deinde pactum est permnale: ergo extra Paetum et foetetatem remanent quicumque pacis non con en Serint. i. Mulieres, quae et de populo sunt, quarum nun quam explorata voluntas; 2. omnes qui explicite non EonMn-
erint , implicitus enim stetio est non consensus; 3. filii familias, qui natura personam gerunt a patribus distinctam; 4. succedentes generationes, quae liberam , ut patres, extulerunt naturam, nee PReto devinetam. Ηisee positis, quae pacti vim et naturam nl- seiunt , petimus quae societas vel constitui vel conservari possit. XXIII. Cur itaque inventum, exeultum , retentum Quia in illo vacuo quisque, ut pueri clausis oculis, quidquid animo neu pluerat, sibi emngebat: tyrannidem Hobbesius, an archiam
Bousseavius. Deinde ut imperia pactis constituta, pactis dissol- Verentur: u Homo, incipit Bousseau, liber nascitur, et ubique β, u . I. catenis adstringitur 2). . Omnium sere mos, non Serena mente S ietatis originem perquirere, sed obnubilare mentes, passiones instam mare. Maiestati minus insensis facile visum est, ex antl-quissimo illo nova pacta eliciendo, imperia coercere ne vexare. Revera cum ingestum fuerit populis, Se vel patres cum imperantibus , veluti cum aequalibus contraxi SM , iterumque contrahere posse, concidit obsequium, vis illa moralis qua gentes placide continentur, pacta pactis , statutaque statutis successerunt irrito conatu, donec nihil consisteret in civitate. XXIV. Haec ita eolligimus. I. Contra omnes ideas, receptosque linguarum usus , quadam die ex paeto sociali, populus ex subdito lactus est imperans , imperans vero subditus: invento nimirum pacto unionis, deinde voluntariae stibi retionis, tandem commissionis. 2. Imperanti adscripta Sunt socia, populo autem tura statuit populus, princeps exequitur. Κant iuris concedit
vocabulum , dummodo populi sit imperium: . Dici potest quod Dissili os by Corale
296쪽
princeps nihil habet, nihil possidet; sed potest quoque diei quod
omnia habeat, quum i ta Merceat populi l . . Verborum lusus: ius habet populi arbitria vel praecepta exequendi. 3. Quum nihil habeat naturale societas politica, sed voluntaria sit et positiva, a mercatorum S letate minime secernitur , quae cum nullo fixo tempore contineatur, pro libitu repetit unusquisque ea quae comtulerat e libertatem, independentiam , in nostro casu. Discrimen hoc naturalis et necessariae hominum societatis, a particularibus et voluntariis foetetatibus, neque advertit Spedalieri 2l. 4. Populus nunquam rebellat: quod suum erat, resumit. Suavius: ex tutela egreditur. Adhue sublimius: principes rem populis remittant, priusquam hi illam extorqueant ia . Milicet, novis curatoribus remittant, quin unquam populus suae tutelae fiat. XXV. Brevi: contractus socialis e licite , est tyrannis , vel anarehia; implicite, insurrectionum praetextus et lames , quibus populi immutant imperantes, non imperia. Absoluta enim insurrectione, novi curatores atque dominatores , delicias pactis talis iterum ne populis parant exornantque, ut hi quos extulerunt, rursus deliciant 7 Tune crimen laesae maiestatis, non modo populi libertas, aut verba , sed gemitus et suspiria. Ergo contractus socialis a suis auctoribus refutatur. Namque hoe tandem una voce populorum docet historia: sociali pacto vel populari imperio, nihil invocatur frequentius , nihil a suis patronis audactus violatur et contemnitur. Assentatores vaniloqui populo nunc abutuntur , ut sibi ille serviat, non ipsi illi ; quemadmodum veteres olim assentatores regibus abutebantur, specie luris divini. Nunc igitur integra populo exhibenda est veritas, quae nee olim nec alias regibus erat subtrahenda.
sαὶ Anno 1785, diarius quidem Bertinensis dissertationem evulgaverat: Nova methodus, qua principes immortalitatem adipiscantur. Anno 1849, italae quaedam ephemerides principes exorabant vel monebant, ut primι Italiae eives seri vellent. Novi homines nihil invenerunt, sed antiquos
297쪽
PRINCIPATUS ORIGO EX IURE NATUR I ET DIVINO.
I. Inde imperandi ius, unde ipsa Metelag. vel naturalis prolluxit iustitia. II. Ius divinum reiicitur vel bona vel mala fide. III. Status quaestionis : non persona quaelibet. sed institutio. IV. Haec naturalis: ergo divina. V. Cur nomen luris divini. VI. Eius vis et dignitas. VII. Alia origo familiae, alia principatus. VIll. Divinum lus lactis populorum peracitur vel declaratur. ix. Homo eligit; Deus instituit. X. Ergo non Populus auctori latem confert, sed Deus. XI. Summa potestas a Deo est mediale vel im. mediale , sub diverso restinctu. XII. Quid de usurpatore8 XIII. Iura omnia hoc gystemate conciliantur. xl V. Hinc insidelibus quoque principibus honeste subiicimur. XV. Eiusdem sontis rivuli sacerdolium et imperium. XVI. ΕΟ-demque iure populi et imperant f continentur. XVII. In Deo vere est iu . in hominibus ossicia, quibus illi, auctore Deo, copulantur. XVIII. Exitus pacti socialis, resistentia et aggressio.
I. ol non modo praeclara societatis pars est imperium vel principatus, sed sundamentum elusque fastigium , ndeo ut nec civitatis nee pollues unquam regiminis idea, sine aliqua principatus sorma habeatur : ergo inde fluit imperandi ius, unde ipsa orta est societas. Atqui non ex hominum pacto orta primum est societas, quae pacta omnia antecesserat, sicuti pactiones reliquas naturalis praecesserat iustitia: ergo ius quoque, sive lustiua civitatis ordinandae vel regendae, a natura initium habuit. Sed quae naturalis est Iustitia, eadem et divina : ergo principatus institutio, origo et iura, substantialiter , detraeus aecidentalibus formis , naturalia sunt et divina. II. Pauci bona fide, mala fide plurimi Imperia contemnunt tum divini. Illi, veluti Numen ex prinelpe lus divinum efficiat: hi, quum ad imperium se irrepturos non Sperent ex Iure naturali vel divino, lus eiungunt populare, quo expulsorum priue, pum loco tandem consedeant. Ad extrema utrique delabuntur. Quae ut praecaveantur, sinceram luris divini notionem exponimus. III. Est itaque lus divinum imperantium, ius ipsum naturale , genitum a Deo, a quo omnia entia, iuraque omnia, nu-ctoritates omnes Et potestates prosciscebantur 1 . Aliunde autem, nisi ex Deo solo, imperandi lus et potestas, neque eSSe P
set , neque inventri. Lepide quidem , ait Rousseau: α Omnis potestas est a Deo, lateor; sed omnis morbus est quoque a Diuitigod by Corale
298쪽
283 Deo; ipseque ensis, quo me minatur praedo in silva, est pariter aliqua potestas i . . Vel ludit, vel ad quaestionem nihil intellexit ille sophista: de Iure enim loquimur, vel de lacultate morali, cui morbos vel Sicarios aequiparare, ineptum sane est, vel insulsum. Imo, ne ullus flat aequivocationi locus, declar mus , non de quolibet homine imperium exercente , nec de singulis imperantium actionibus, sed de ipsa priueipatus institn-ilone sermonem nobis esse , eum chrysostomo inquiente: a Non est potestas nisi a Deo. Quid dicis 7 Ergo omnis princeps a Deo constitutus est Τ Istud non dico. Non enim de quovis principe mihi sermo est, sed de re ipsa, idest de ipsa potestate. Quod enim principatus sint, quodque non a singulis et temere cuncta serantur, divinae Sapientiae opus esse dico. Propterea non dieit Apostolus : Non enim princeps est nisi a Deo. Sed de re ipsa disserens : Non est potestas nisi a Deo 2 ὶ . . IV. Hie praeelse est sensus luris divini, non hominis deIneatio , ut ignoranter vel fraudulenter dictitant quamplurimi, sed naturalis institutio , Deo auetore rerum naturis infixa, qui
omnia eondidit ut essent ordinatissima. Hic eatholicorum Sensus, quo divinis humana concillantur. Praeclare enim Bellarminus, Thomam secutus, Bbstrahens n monarchia, ab Bristoeraua, vela democratia: α Haec potestas est de iure naturae, non enim pendet a consensu hominum, nam, velint nolint, debent regi
ah aliquo, nisi velint perire humanum genus, quod est contra naturae inclinationem. At ius naturae est lus divinum: Iure igitur divino introdueta est gubernatio, et hoc videtur proprie velle Apostolus, cum dicit, Rom. XIII: Qui potestati resistit, Del ordinationi resistit 3ὶ . . V. Nobilissimum igitur ae firmum societatis et prlnelpatus fundamentum invenimus, quod frustra in pacto conquirebamus. Sed, eum naturalis sit illa institutio, cur appellata est luris divini Τ l. Ut ex ipso nomine mortalibus statim illucesceret divina origo et vis, quae in principatu insidet. 2. Ut libenter et digne illi gentes subiicierentur. 3. Quia a iure divino positivo iterum asserta et promulgata. Divinitus autem renovabatur, quia ab initio Christus et apostoli, ipsique ndeles, pro secta pollum et principibus adversa traducebantur. Unde explieite iusserat Christus, et tributa, et quae Caesaris sunt, Caesari esse reddenda; Paulus vero, nulla credentium vel ethnicorum habita distinetione ,
tradiderat: . Qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit. .
299쪽
Petrus tandem , et calumniantes coarguens, et illos qui per susceptam fidem et spiritus libertatem, se a politiea potestata solutos arbitrabantur , instabat denuo amplissimis verbis: α Su laeti estote omni humanae creaturae propter Deum ; . idest omni errato imperanti, propter increatum imperantem : α sive regi quasi praecellenti, sive ducibus tamquam Rh m missis ... quiaste est voluntas Dei, ut benefacientes obmutescere lactatis linprudentium hominum ignorantiam ; . calumniatorum scilicet, christianam fidem pro politica insurrectione vel coniuratione venditantium. Deinde vero de christianis ipsis sermonem instituens: quasi liberi, et non quasi velamen habentes malitiae liberta- i, Pori , ii , tem, Sed sicut Del servi ij. . Nempe, spiritu liberi, non maliuose spiritualem libertatem in civilem liuentiam eonvertentes. VI. Si hare recolantur quae, exordiente christiBna religione, quaeque, exactis iam quatuordecim saeculis, periculosius suscipiebantur a Wleleso, a Ioanne Hus, deinde ab Anabaptisus in Germania, docente Luthem, et paulo post a sectis anglicanis in Britannia, necnon nostra adhuc aetate, quocumque in populos collato imperio; colligemus, principatum quo societatis existentia atque ordo sulciri neeesse est, providentissime luris divini appellatum esse. Quo nomine et principes moneantur, se Del la gitate populis praesectos suisse, ut divino munere lancte pe
fungantur , Deo rationem reddituri; populi vero squidquid ipsi
in prinelpem contulerint divinam recogitantes principatus imstitutionem, ad obedientiam et obsequium necterentur. Haec civitatis ordini constituendo, licentiae vers tum a principe tum a populo removendae, aptissima sunt et decora. Contra, a populo atque a principe lus divinum expelle. Quid erit in civitate Homo hinc atque inde : lura sorsan humana, pacta scilicet , aequali sacilitate confingenda et exscindenda. Sed nulla sane iura Sancta atque inviolabilla : contra vero fraus aut violentia;
imperium hominis in hominem; vel principis in populum, vel populi in principem , nullo altiori et sublimiori iure inter utrumque constituto.
Ergo vel imperium adest ex iure divino constitutum , vel nullum adest imperium.
VII. Sed quum duplex sit societas, domestica et civilis , et duplex potestas, paterna et politiea; in primo casu, persona illam gerens, a paternitatis laeto declaratur. Nihil vero huiusmodi in principatu . Quis princeps vel imperaus a natura Nemo Diuili od by Corale
300쪽
in naturali omnium aequalitate. Tenemus, a familia primam duxisse originem principatum, quum imperfecta admodum huius notio habebatur, paucisque ordinandis familiis amplior quaedam paternitas sufficiebat. Volumus quoque familiae exemplum traducendum esse in civitatem: non nimis tamen, quum sint diversissima iura patris et lura imperuntis. Similitudinem latemur inter familiam et civitatem , istamque perfici quum asseetibus et obsequio ad illam areesserit : sed nequaquam analogiae sun cient , ut res et iura permisceantur. Ergo non recta illa sentem ita , quae ex sam illa vel paternitate, originem et iura inseri principatus. Ιmo populis noxia, quia, patris exemplo, nimia princeps sibi vindicaret; nec minus insensa principibus, qui , familiae titulo, quomodo sua imperandi iura tuerentur Duae igitur potestates, discretae invicem a natura, sunt familia et principatus. VIII. Quae cum ita sint, unde esseremus principatus originem , non prout generalis est ins.lutio, sed prout personis affigitur, atque in iis consideratur 7 Hereditaria novimus imperia : sed primus ille regiae nune stirpis, quomodo sumpsit imperium 7 Vel stirpe illa penitus extincta, vel exacto quomod eumque legitimo personarum iure, descendet ne Deus ut novos deligat imperantes Τ Ille se sistit ius divinum vel naturale, illaque exposcit m lorum facta , quibus instituta divinitus gubernandi saeuitas delectis hominibus conseratur. Revera , vacante imperio, et quacumque tam desiciente legitima potestate, ut in specie alicui prae alio deseratur, neque a Deo neque a natura iussum est; sed nee ut externum principem accipiat populus, externa vi compulsus. Ergo, Suo lure et facto, geus imperantem
sibi deliget, ea prudentia ut digno dignior praeseratur, quod
tantum ex naturali sequitur nequitate. Peracta vero electione , naturale ius electus ingreditur gentem ex ossicio suo regendi, ad legem status atque ad communem utilitatem. Quod, obstr pentibus militibus , expresserat Valentinianus: a Ut me ad imperandum eligeretis, in vestra, o milites, situm erat potestate: at vero postquam me elegistis, quod petitis, in meo est arbitrio, non in vestro ij. .
IX. Quid itaque in principe eligendo vel eonstituendo praestat homo, quid vero Deus 7 Dicam brevi: homo elegit, Deus
instituit. Quo illa declarantur : . Non est enim potestas nisi a Deo ... Dei enim minister est tibi in bonum I). . Per me re-