장음표시 사용
281쪽
is at Cicer. pro Plancio. Q. Curtius, lib. X.
IX. Sed dum ab hominibus, non certe uti omnibus illuein rcenda concreditur. Nam, dum imperium dieis, et subdiissanirmas; et dum politicum ius politicam exquirit prudentiam , aeque ne consilium Blque ingenium, haec regendi adminicula Dustra ab universa expoetas multitudine. Est enim vulgusu sine rectore praeceps , pavidum, S Ors i)ὴ - u Vaeuum curiS, et sine salsi verique discrimine, solitas adulationes edoctum 2); .u cuiuscumque motus noul cupidum 3ὶ; - α ad deteriora promptum 4 ; . . mutabile subitis, et tam pronum in misericordiam, quam immodicum Saevitia 5 . . Dum autem a non est consilium in vulgo, non ratio, non discrimen, non diligentia s), . sed neque regia illa virtus, quae passionum impetus memet, ut dominetur lex et iustitia: imo u nullum profundum mare, nullum vastum fretum et procellosum tantos ciet suetus, quant multitudo motus habet, utique si nova et brevi duratura libertate luxuriat; poenitetque eam modo consilit, modo poenitentiae ipsius 7ὶ . . Ergo multitudo, sua ipsius conditione, ab exercendo imperio excluditur, nisi imperium et societatem iuris, intempestatem converti malueris. X. Hine, in Dinomidis sine decernit Plato a ut ad eos qui summam virtutem adepti sint, summa rei publieae dignitas deseratur , cum senilem tamen aetatem adtigerint. . Tum exlem : α Si ergo naturale est homini quod in societate multorum vivat, ne. Me est in hominibus esse, per qu ad multitudo regatur. Nullis enim exi. flentibus hominibus et unoquoque id quod est sibi congruum providente, multitudo in dixeris dispergeretur, nisi etiam esset aliquis de eo quod ad num multitudinis pertinet, curam habens, sicut et corpus homi uis, et cuiuslibet animalis deflueret, nisi esset aliqua vis regitiva communis in cor-Pore , quae ad bonum commune omnium memhmrum intenderet. Quod considerans Salom in dicit: α Ubi non est gubernator, ussipabitur populus. Hoc autem rationabiliter accidit: non enim idem ost quod p prium , et qnod commune. Secundum P pria quid disserunt, Arrundum autem commune uniuntur: diversorum autem inureae sunt causae. Oportet igitur pra ter id quod mox et in Proprium homun uniuscuiusque, esse aliquid, quod inovet ad bonum commune multorum. Propter quod ut in Omnibus quae in unum ordinantur, aliquid invenitur alterius regitivum. In universitate enim corporum, Per Primum corpus, scilicet caeleste, alia corpora ordine quodam di, inae providentiae reguntur, omniaque corpora , per erraturam rationalem. In uno etiam homine anima regii corpus, atque inter animae paries ira e ibilis et concupiscihilis ratione roguntur. Itemque inter membra corporis unum est principale , quod omnia movet , ut cor, aut caput. imri et igitur esse in omni multitudine aliquod regitivum. . Hactenus
282쪽
267 Varronis testimonio recitat Augustinus : - Pythagoras regendae rei publicae diseiplinam suis auditori hus ultimam tradebat iam doetis, iam persectis , iam sapientibus , iam beatis. Tantos enim ibi 1luetus videbat, ut eis nollet committere nisi virum , qui et in regendo pene divine scopulos evitaret; et si omnia desecissent, ipse illis nuctibus quasi seopulus fleret 1 . . Ipse illis su ctibus quasi scopulus sereti Ergo regenda plebs sapienter; hoc
illius est ius ne libertas: sed non nectendum nuctibus, neque cupiditatibus serviendum rem publicam gerenti. XI. Dum itaque per universam multitudinem essundi sapientiam vel imperium impossibile est, populus tamen aliquis adest in civitate. Pars nempe illa, ex Augustino , purior et sapiensu in quoddam vinculum redacta concordiae 2 . . Alibi: a Populus est coetus multitudinis rationalis, rerum quas diligit commesi communione foetatus 3ὶ . . Qui in illa respexisse videtur: α Populus autem non omnis hominum coetus quoquo modo congregatus , sed coetus multitudinis, iuris consensu et utilitatis communione sociatus 4ὶ . . Est ergo populus , qui ratione et iure secum ipse vivit atque ordinatur : praestantes autem virtute , optimi vel optimates. De his Cicero : α Certe in optimorum consiliis posita est civitatum salus : praesertim cum hoe natura imierit , non solum ut summi virtute et animo praeessent imbecillioribus , sed ut hi etiam parere summis Velint 5 . . XII. Sunt igitur quibus imperandi, vel imperii munera gerendi virtus adsit, et quibus deficiat. Illi quidem perpauci: nam is bene imperat aliis, qui . servit ipse nulli cupiditati s . . Arduum , inquit Angelus Mai in hunc locum, et tamen nee
Sarium praeceptum l Laudatque Ciceronem praecipientem: . MaxiStrs tuum ordo vitio vacato, ceteris speelmen esto I . . Tum illa Theodorici regis ad quemdam magistratum: a talo innocentiae templum , temperantiae sacrarium, ara lustitiae 8 . ηQuae, etsi ad unguem non resecanda, Bbsunt tamen longissimen multitudine , vixque aliquibus congruunt, α quibus rem publi eam tuentibus, beatissimos esse populos necesse est, vacuos Omul cura et cogitatione si . . XIII. Inter optimates autem, duplex Imperii ineundi ratio esSe potest. Vel enim unus ex ipsis rerum summa potitur, Veleommuni imiterant auctoritate. Tertia quoque adest ratio: cum nempe in populo sunt omnia. Summum multitudinis imperium, ex adductis rationibus, nec naturale nec possibile visum est sa-
283쪽
pientibus. Quare Cicero : α Semper, ut scitis, studiosus nobili-rὶ Cie. Ae ., talis sul l . . Ad illum autem Quintus frater: a Persuadendum est lis, nos semper cum optimatibus de republica sensisse, ml-
-- p mes honi semper nobilitati lavemus , quia utile est rei publi-MPro Sext. , s. cae 3J. o Consentit Plato in Politico, et Aristoteles in Repu- εὶ Aristi, RU., bliea 4 . Omnes scilicet prudentes imperium lille esse maluerunt, ubi esset imperandi mens et lacultas. Est enimvero naturael neluctabile consilium et praeceptum , ne sive scientias , Sive artes sive ossicia pertractet quisque, quorum vel incapax vel lmperitus Sit. XIV. Sed neque possibile unquam suisse par universae multitudinis imperium, ex lactis colligimus. Nam, praeterquam quod nee societas fingitur sine imperante, factiones ipsae a d cibus suis constituuntur atque appellantur. Populares enim homines edi suis parere ducibus necesse est, tamquam principibus et regibus: sit ille Caesar vel Pompeius, Antonius vel Octavianus , Brutus vel Catilina. Imo, quo purior est democratia , χροtiori obedientiae vinculo se adstringit illam ductanti, tamquam absolutissimo reo vel imperatori. Ergo nomine tenus , non re existunt populares dominationes e quae ita aliquando appellatae sunt, non quod omnia politica iura in populo esSent, per Seipsum exercenda, sed nonnulla eius arbitrio relinquerentur. XV. Unum commune est illis generibus: parendi absoluta necessitω, sive regi, Sive primoribus, sive populo. Ergo adest absolutismus In quavis specie, Sine quo nec imperium 1Ingi pos-Set. Est autem absolutismus secernendus a despotismo. Ille enim est Summa potestas, aequa et rcttionalis , ultra quam nullum tribunal vel imperium habeatur in civitate. Talis potestas substantiam allicit politi eae societatis : tandem enim aliquando quiescendum est in suprema atque ultima auctoritate , ut unum ius, una iuris societas habeatur. Despolismus vero, non lus, Sed iniuria, sive a rege sive a populo deseratur: saevissimam nutem populi ingratitudinem et crudelitatem in amplissimos cives , in Miltiadem , nondum sanatis vulneribus quae adverSO corpore in clarissima victoria acceperat, in patriae vinculis quam ipse Servaverat, vitam profundentem; in Themistoclem, Camillum, Metellum, Laenatem, Marium; aliasque caedes et pestes memorat 1 De Rep., A. Cirem 5ὶ. Et recte quidem: nam illic serior et promptior surit despo-tismus, ubi cupiditatum nuctus latius ac vehementius agitantur. Diqili eo by Gorale
284쪽
XVI. Verendam adeo ae praepotentem imperandi vim, ultra quam nihil sit, a qua nullum effugium pateat in terris , quis temperet vel cohibeat 7 Nihil invenies, praeter prinelpem illam
legem , quae est iustorum iniustorumque distinctio, ad quam hominum imperia dirigantur atque constituantur necesse est, ut, in quacumque regiminis forma, lusuila esse possit, quae una est. Divina ac sempiterna lex , divinum tribunal, divinum imperium statuendum est, a quo sicut humana dilabuntur imperia , ita in illud respiciant, ad illud convertantur, eique Pareant reges, primates et populi, rationem reddituri. Illine ius expetendum , illine sul idia miseris et frena potentibus, illinc libertas cum lege , earumque tuitio ae mensura. Duo igitur sint imperia in terris : CAEs ars et DEI. Utriusque distinetlo lura secernit, limites 1lgit, hominem qua civile et qua divinum est animal instituit ae dirigit. Distincta nutem , non divisa, duo haec imperia, se amice amplectuntur veluti ex uno sonte profluentia , dexteras conserunt, mutuis se opibus et auxiliis so-vent, in eiusdem familiae ordinem et felicitatem. XVII. Sed quod persona est ad personam, vel familia ad familiam, id civitas est ad civitatem, vel natio ad nationem.
Distincta scilleet lurium supposita , una tamen iuris societate colligata, ut sub uno rectore Deo, in tanta gentium varietate, amice consocietur genus humanum. Hi ne maxima illa necessitas , qua tenentur gentes, ut naturalis et divinae iustillae linperium revereantur, quum illa iam unica supersit lex atque unicum tribunal , quo gentium lura vel lites rationabiliter componantur, ne , ut serventes maris nuctus , in se Irruant et
XVIII. Iuris socialis et politici eonstitutionem , hactenus
ex natura Sola ex proesimus, et sere descripsimus. Haec rerum
summa. Iuris societas, ad quam conditi sumus, ita imperium expostulat, ut, sine illo, nee populus , nec civitas, nec gens esse possit. Naturalis et divina cum sit imperil institutio, obligationem gignit: auctoritatem ex una, obsequium ex nitem Parte. Finis, universorum ordo atque utilitas. Quum consociata lura permaneant distincta, non permixta, ut imperium sit eum libertate, lex prinoem data est a natura, in lus publicum con-Vertenda , atque per imperantem, quasl loquens et visibilis lustitia , exercenda. Hinc imperii species externae, eiusque sormae , de quibus nihil praecise a natura constitutum , nisi ut Diqili co by Corale
285쪽
regna iustilla vigeant, Iuraque tueantur. Est tamen in hominum natura, eorumque utilitate ne necessitnte, quod nnimadvertimus ex Cicerone , o non solum ut summi virtute et animo praeessent imbecilliori hus , sed ut hi etiam parere Summis vΡ-iὶ Supra. 1 ix. lint ij; imperio denique constituto, ne Titanum bellum reno-2ὶ g. in. vetur 2j. Absoluta autem semper et ubique imperandi vis, in populo praesertim nimis periculosa et ingens, nisi Dei praesulgeatne terreat imperium. Cuius legem sempiternnm, Semperque patens tribunal, nisi gentes venerentur, nihil esset quo una iuris - ω ocietate colligerent , estiti . colerent, a violentiis atque exci-Xl X. Ergo politica et publiea iura, ita substantialiter tradita sunt a natura, ut tacite atque ultro inde hominum societates effunderentur; sive regibus omnes parerent, quod propius est ad naturam , mors familiae, Simplicius Et promptius imperandi genus; sive aliud quid mores tulerint, in parvis praesertim civitatibus , ad regiam tamen formam sere semper eon emis gentibus, etsi nomen deesset. Uno verbo , ut leges sero moribus succesSerant, ita politicae constitutiones , quibus imperandi iura hanc vel illam accidentalem formam neciperent. Ut igitur societas raset, provisum est a natura; deseriptus linis, nequitas gentium constituta. Hoc fundamento , cum multiplex sit ius politieum vel gentium, nequitas tamen una. Hoc si tenens, reliqua evolventur: si reiicias, sociale pactum effingens piscaberis in nere. Quae raptim coniuncta descripsimus, nune nmpliori sermone
286쪽
IURIS POLITICI CONSTITUTIO Ex PACTO SOCIALI.
. Reientia iuris socialis, id palis et obiectiva , historica et experimen. latis. II. Contractus socialis absurditas et pluetus. IlI. 1lobbosiani systematis capita , et exquisita lyrannis. lV. Anarcii iam invehit nousAPau , socie. talem dissolvens. V. Iare duci extrema contrarivs meiati : tyrannis volanaret ita. VI. Nulla societatis tonstitutio, extra pactum sociale, Protesian. lihias relinquitur. VII. Ex Sydneyo paetum fundatur in proprietate: diviles soli sunt populus. VIII. Lockius duo tenvi sunum imperia: populi ei regis. X. Aeliola germanicatu plur partum, rei trivmnsectaria; vel viceversa. X. G tilis dum paelum appellat, illud standi lus evertit. XI. Piisseudorsius imperium constituit indivisum , nec ab ullo dependens. X I. Paclum negat IIohem rus, haerens ac caespitans. XIlI. Wὐlsi iis imperium tribuit universis, non singulis, Ilo egium attingens. XIV. Wallet, ingenii levitate, elarissimus. XV. Kant pugnantia loquitur, nova et nebulosa: XVI. pactum ad politi. eum rationalismum perduxit. XVII. Gallicae scholae praecursor Montesquio a. XVlli. Sieyes. XIX. Rousseavium deseribit spedalieri; XX. principalus ideam evertit; XXI. sophismata congerit. XXII. Ergo insufficiens et repugnans ton. tractus Aocialis. xxlli. Huius causae; XXIV. et eorollaria. XXV. Eversis imperiis, a suis defensoribus reiicitur.
I. Substantialia igitur in ture politico, s ietatem nempe
cum imperio, imperium autem cum libertate, natura constituit; regiminum modos atque accidentia moribus relinquens. Hine sciemtia ducitur iuris socialis et publici, firma atque amplissima :ideatis simul et obiectiva , dum latam a natura legem intuetur, eique innititur; experimentalis atque histori ea , dum foetelatis
laeto universali , universalem causam adseribit. Si enim a priori societatem expendendam suscipias, tantae non stipitum, sedentium moralium , coniunctionis emetendae atque ordinandae, nullam rationem invenies, nisi in praeexistenti Iego summoque iure, quo iura particularia simul invicem coaptentur, quin collidantur. Si autem a posteriori, naturam perspicis vi sua comditam ad societatem , tum societatem ipsam , veluti laetum uni-Versalissimum , Omniumque saeculorum , cuius nullum initium :s ietates enim evolvuntur, dilatantur, immigrant, Minduntur , regna ex regnis exurgunt, nullum tamen nisi eum primo homine communis vitae exordium. Atqui lacti universalis causa, ea quoque universalis , adeoque naturalis.
II. Si hare ad naturam dicta sunt, ergo labellis necensenda quae de statu silvestri veteres eminerunt poetae , iterumque, Diqiliaco by Corale
287쪽
272 nomine quidem , phil ophi excogitaverunt de pacto sociali. Creadibile ne , quod homo, sine lege, esseratus in silvis, quadam die
societatem excogitasset, legem , imperium , iuraque invenisset, se suaque omnia, libertatem ipsamque vitam pacto in delectum principem transtulisset Sed quum haee origini, naturae et saetis repugnent generis humani, quid disciplinis conserunt iuris politici, nisi ut societatis landamenta Submoveantur, luris scientia impossibilis efficiatur, atque, deleta lustitia , vel tyrannis vel anarchia pro lure constituatur Ingentia adeo mala ex brevi auctorum disquisitione clarescent: extrema primum , deinde system ulla media perstringemus.1ll. Carolus I, Angliae rex , caput iam carnifiei traditurus, filium monebat: a Hoe didici, insurrectionum daemonem Sa plus angeli Resormatoris specie indui . . Revera tot Anglia sa-ctionibus ac ruinis conssagrabat, anno 1640, ut Hobbestus in resormata Anglia totum sere mundum inspiciens , societatem definierit : Bellum omnium in omnes; duobus editis libellis: De Ci--, 1642; Leviathan, sive de civitate ecclesiastim et civili, is 5 l. Haec rerum summa : I. Naturalis hominum status est bellum omnium in omnes. 2. Pactum s late , inter singulos , pro pace. a. Iurium omnium delegatio, atque absoluta, indefinita ne perpetua in principem translatio , ut civis iam nihil sibi habeat, De Cio. IV. nihil possideat 1J. 4. Gens vel Status, Instar magni animantis, leviathan, in quo vita et imperium residet, cuius mens atque
anima est princeps, membra omnia insormans et gubernnns. 6. Iniqua in principem resistentia, eiusque impeccabilitas: u summos imperantes peccare non posse, cum ratione nunquam cula De civ. xis, pandos esse 2 . . s. Nihil natura iustum : reges quae imperent,
a I bH. iusta lacere: quae vetent, iniqua al. 7. Prinei pe pro Numine constituto, caeli Deus erat adiiciendus: eius nullum in homines imperium , quum nulla et auctoritas ab hominibus delegata
'' '' eivitas naturalis, magna familia. Unum hoc extremum Paetis talis: Rousseau eliciebat alterum , in libro de contractu Metali , anno 1752. IV. Iam plurima esserebantur de libertate : pudica virgo ,
quae evolat cum se nudit decantari in plateis. Hoe sibi auctor assumserat: α Associationis formam invenire , ' quae omni ut communi personam et hona cuiusque socii tueatur ne protegat;
qua forma unusquisque, omnibus se lungens, tamen sibi Soli Diuitigod by Corale
288쪽
27 a pareat, Et liber maneat aeque ae antea lin. . Dieta illa, omnibus se iungere, et sibi soli parere, tum metum inire, et in libemtate manere aeque ac antea , vel nihil significant, vel hoc solum : coniunctio et non coniunctio, societas et non societas , pactum et non paetum. Idem totius libri color. Imperium est populi, inalienabile, indivisibile. Lex est voluntas universalis, explieita , insallibilis: exeeutores principes , qui levissima de causa deiiciuntur ae removentur. Begiminum formae, summo lure , impossibiles. Democratia nunquam extitit, neque posset; sorma est divina , solis Numinibus, idest persectissimis competens 2 . Monarchia hinc tyrannidem inseri, illine servitutem 3ὶ.Εlectiva etiam aristocratia, ipsaque delegatio vel nationalis repraesentatio , minus iniqua . Sed tamen impossibilis, quum summum imperium sit in populo, actu exercendum , inalienabile, nec delegandum: si delegetur , ipso laeto concidit atque amittitur 4 . Quid ergo remanet 7 Ut societas dissolvatur. Quae pedispiciens Vol inire, libro inscripserat: contractus socialis inametabilis Rouneau. V. En tyrannidem a primo, ab altero anarchiam, in paetos tali aeque constituta mi Quid inde pronei et seientia vel populorum libertas 7 Sed nihil quoque illi profecerunt, qui media
incedere via aggressi Sunt. VI. Protestantes quum ab Melesia primum , deinde a principe , ineluctabili rerum necessitate, summa et fixa quaeque iura amovissent; omnes pactum sociale , quasi naufragii tabulam , amplexi sunt. Vario quidem incessu atque exitu e quum imaginaria hypothesis nullo limite sit definita, illine autem scopulos,
hinc servandam societatem RSpicerent.
VII. Sydneyus, nobilis angius, ita ratiocinatur: a Qui dat imperium, et formam dat imperandi; cuius est instituere, eius est et abrogare. Atqui hic est populus b). Sed populi nomine,
seudorum domini intelliguntur. Pactum enim landatur in proprietate : lamvero, capite censi quum nihil habeant, nihil ins letatis pactum contulerunt. Gentis suae ideain et constitutionem expressit, qua solus dives est populus. Imaginem autem praesert nobilis ossenti et moerentis, qui nec regem diligit, nec populum , sed Seipsum.
VIII. Loeklus pactum nectit ad legem naturalem , cuius praemittit existentiam, ad quam refert ius proprietatis 5 . Duo videtur admittere imperia in statu : populi, lura sua tuentis per
289쪽
eomitia ; et prinei pis , iura commae sibi vindicantis, non delatan populo, non Sociali paeto eonstituta, sed eum olli elo principiseoniunctissima. Verum , si par utrumque imperium, nullum erit summum ; si impar, unum tantum erit summum, tamque verum imperium. Ibi quoque non liquidum 8ystema, sed principiorum eertamen , unde ambiguitas et fluetuatio. IX. Longe doctior Germanorum schola, cuius duces primi et elariores Gratius , Pussendomus, Bohemerus : quorum ingenio, si qua esset vis contractus socialis, certe inclaruisset. Sed illi, ut praepotenti iam consuetudini indulgere viderentur, pactum ut plurimum acceperunt, consectaria sere omnia reiecerunt.
X. Grotius, in iure naturali talvato et publico facile princeps, minor est seipso in iure politico, quum nullo sat firmo utatur principio. Pactum sociale, quodam quasi contemptu, in medium asseri, nee minima addita excussione vel probatione ἔlmo illud ubique coarctans, oppugnans ne discerpens. Primum autem eius corollarium infringit, summum populi imperium :α Atque hoe loco primum relirenda est eorum opinio, qui ubique et Sino exceptione summam potestatem esse volunt populi, ita ut et reges, quoties imperio suo male utantur, et coercere et punire liceat: quae sententia quot malis causam dederit, et dare etiam num possit, penitus B nimis recepta, nemo sapiens non videt Il. . Male quidem adducto voluntariae servitutis argumento, prosequitur : κ Frustra quoque asseruntur incommoda quae hine sequantur, aut sequi possint: nam qualemcumque sormam gubernationis animo sinxeris , nunquam incommodis aut periculis
carebis. Aut haec cum illis sunt habenda, aut illa eum his amittenda sunt, ait comoedia 2 . o Alibi regna admittit patrimonialia , in principis proprietate tonstituta ; quorum explicat originem ex patresamillas latifundia possidente , atque advenas sub obedientiae Iege aereptante. Grotius itaque pactum non absolute reiiciens, laeto illud funditus evellit: eius tamen specie illaqueatus , claudicat, haeret, nullumque magna illa mens systema iuris politici constituit. XI. Eadem colluctatio in Pussendomo a . Reeitat Hobbesii
definitionem: α Civitas est persona moralis, euius voluntas ex plurium pactis implicita et unita, pro voluntate omnium habetur 4 . . Hoc summum esset populi imperium. Unde reprehenditur a Barboracio in hune loeum et . Confundit ei vitatem cum
290쪽
summo imperante. . Verum, ex pacti notione ipse esto se retrahit Pussendoreus, lura omnia conserens in summum imp rantem : a Habet hoe omne imperium , ut sit summum, a nullo dependens, sed ea proprio iudicio et arbitrio sese exserens ... nemini mortalium adstrictum ad reddendas rationes ij. . Udem intolerabilis divisio potestatis legislativae , iudiciariae, atque executivae: a Sunt autem Istae partes summi imperil naturaliter ita conuexae , ut si regularis forma civitati eonstare debeat, omnes et singulae penes unum radiealiter esse debeant. Nam si una vel altera plane absuerit, maneum erit imperium , nee ad finem civitatis procurandum idoneum. Sin autem istae diu, dantur , Ita ut quaedam radicaliter sint penes unum, reliquae penes alium ; irregularem rempublicam , et male cohaerentem emergere necessum sit I). . Ergo Summum imperium , in qualibet forma , ex imperanus ossiclo emergens , lndivisum , et suisse viribus exserens. Bult pactum.
XII. Universis praestare videtur in iure politico Bohem rus 3ὶ. Opposito ceteris proressu, negat eontractum , aliquod admittit consectarium. Ille impossibilis: a quod magis fertur homo ad libertatem , quam ad subeundum imperium civile 4ὶ . . Expressum aliquod pactum , imperium antecedens, vix nngi potest 5 . Est impietatis figmentum 6 . Negata causa, admittere
videtur essectum : a Societas omnium voluntatum coniunctionem reseri, quae in imperante eoadunantur atque ab eo exercentur. . Sed repugnat statim: α Potestas debet esse independens, et exedi eri iure proprio 7ὶ . . Mixta imperia, et scissam in diversas partes summam auctoritatem, reiicit tamquam monstrum reipublieae. Subditorum iura, perpauca et Imperfecta: subiectio aequalis , iniqua vel in iniurias resistentia; fuga ipsa aliquando v tita , intercedente societatis pacto, non instingendo; subditorum gloria, obedientia. Bumanus et sagax, quolies naturalem sequitur aequitatem; durus, inclinans in pactum sociala, ut perieulum essu geret quod illo pandebatur. Haec illi: quibus , e schola germanica , addendi Wolsius et Kantius. XIII. Wolfius imperium non singulis confert, sed univer- Sis 8ὶ, a quibus in rectorem transfertur eivitatis, qui gentem suam rePraesentat; pacti vero essectus et consequentia extemplo rein movet , inquiens : a Ut iam Rector civitatis sit subiectum agente diversum : persona ista moralis, quae antea in gente