장음표시 사용
301쪽
IN VERREM AC T. II, LIB. IV. 29
quam Marcellus non attigit, quam plenam atque ornatam reliquit: quae ab isto sic spoliata atque direpta est, non ut ab hoste aliquo, qui tamen in bello rcligionum et consuetudinis jura retineret, sed ut a barbaris praedonibus vexata esse Videatur. Pugna eratoquestris Agathocli regis' in tabulis picta praeclare: his autem tabulis interiores templi parietes vestiebantur. Nihil erat ea pictura nobilius; nihil Syracusis, quod magis visendum putaretur. Has tabulas M. Marcellus, quum omnia illa victoria sua profana δ fecisset, tamen religione impeditus Don attigit: iste, quum
illa jam , propter diuturnam pacem fidelitatemque
. Populi Syracusani, sacra religioSaque accepisset 4, omnes eas tabulas abstulit; parietes, quorum ornatus tot secula manserat , tot bella effugerat, nudos ac deformatos reliquit. Et Marcellus, qui, si Syracusas Cepimet, duo tem pia se Romae dedicaturum voverat, id, quod erat aedificaturus, his rebus ornare, quas Ceperat, noluit; Verres, qui non Honori, neque Virtuti, ut ille, sed Veneri ot Cupidini vota deberet, is Minervae si tem Plum spoliare conatus est. Ille doos deorum spoliis ornare noluit; hic ornamenta Minervae virginis in meretriciam domum transtulit. Viginti et septem prae-LV. I. Religionum. Quae meris usi-hna sunt dicata, at non nocent, a vietori a propter divinarum re reverentiam aer vari fiolenti
a. Agathocli reris. De quo vide Iastinum lib. XXII et XXIII. Nulli male, AMMoriis regis.
Hae auferre secum et asportare POMet, tamquam mve in urbe capta essent, et
ideo pro profani, et jam pollutis rebus
Possent haheri. 4. Aecepisset. Reperisset, quum venit Stelliam adinini iratum . s. ne secula mianserat, tot bellue gerat. Reg. manserane et emum rant. Idem paullo inserius . his rebus ornari noluit 6. D Miner T. Forsan legendum his ἰ sensus esset, non dubitavit, prolis, h. e. ut ea exornaret, templum Μinervae apoliare. Nam redundat is te seriptus I aed quum omnea MSSale hab-nt, nihil iuuacitavimus.
302쪽
torea tabulas pulcherrimc pictas ex eadem aede sustulit : in quibus erant imagines Sicili ae regum ac tyrannorum, quae non Solum pictorum artifficio delectabant , sed etiam commemoratione hominum 7, et cognitione formarum. Ac Videte, quanto tetrior hic tyrannus Syracusanus fuerit, quam quisquam Superiorum : quum illi tamen ornarint templa deorum immortalium; hic etiam deorum monumenta atque
LVI. Iam vero quid ego de valvis illius templi
commemorem p Vereor, ne, haec qui non viderunt. omnia me nimis augore atque ornare arbitrentur: quod tamen nemo Suspicari debet, tam esse me Cupidum', ut tot viroS primarioS Velim, praesertim ex judicum numero, qui Syracusis sierint, qui haec viderint, esse temeritati et mendacio meo conscios. Confirmare hoc liquido, judices, possum, Valvas magnificentiores, ex auro atque ebore persectiores nullas umquam ullo templo fuisse. Incredibilo dictu est, quam multi Graeci de valvarum harum pulchritudine scriptum reliquerint. Nimium sorsitan haec illi mirentur atque esserant: esto; verumtamen honestius est reipublicae noStrae, judices, ea, quae illis pulchra esse videantur, imperatoreiti nostrum in bello reliquisse , quam Proetorem in pace abstulisse. Ex ebore
hae templorum Parte veterea, omnem luxus et divitiarum apparatum explicabant, et artificio materiaque plerumque erant pretiosissimae. Testis
Virgilius libro AEneido aexto, ubi opus Daedali depingit.
. Tam esse me cui m. Id est, adeo Verri infestum et inimi iam, Ni Melera augendo, modum exsuPerem. . commemoratione hominum. Quia imaginea illae omnium quae tyrannige erant memoriam in animum revoeabant. Cognitione. Suave erat Syra-eusanis longam illam tabulariam seriem intueri, et eorum lineamenta et coria
poris habitum videre, qui jam pridem
LVI. r. Iam vero quia ego da mai As illius templi commemorem ' In
303쪽
IN VERREM AC T. II, LIB. IV. 293
diligentissime perfecta argumenta erant in valvis:
ea detrahenda curavit omnia. Gorgonis os 4 pulcherrimum, crinitum anguibus, revellit atque abstulit: et tamen indicavit, se non solum artificio, sed etiam pretio quaestuque duci. Nam bullas aureas si omnes exhiS Valvis, quae erant et multae, et graves, Hon dubitavit auferre; quarum iste non Opere delectabatur, sed pondere. Itaque ejusmodi valvas reliquit, ut,
quae olim ad ornandum teniplum erant maxime, nunc tantum ad claudendum iactae esse videantur.
Etiamne gramineas hastas βλ vidi enim vos in hoc
intelligitur quidquid speetandum Prinponitur; his onerabantur templorum, ut supra vIdimus , valvae, clyrosque etiam iis ornari docent Homerus et
Virgilius. 4. Gryonis os. Medusae caput, de quo plura videbis ovid. Metamorph. IV, 7 Sa. Crinitum anfractus; nonnulli
S. Bullas aureas. Intelligitur hic, ut verisimile est, clavorum caput, qui auro instructi valvis erant Ornament . 6. Gramineas hastas. Laboravere multi in illo loco commentatores, et omnes ad extremum i goorantiain suam de his verbis professi sunt, aut verbaritilla MSS auctoritate immutavere. Olivetus Tura. sequitur qui auctor fuit, has hastas ad id destinatas, ut in campo gramineo sese exercerent Syracusant; quod absonum admodum. Verburgius, suerus et alii et Iam opinantur hastas esse gramine circumdatas, quales
thyrsi qui pampino erat vestiti; hane
autem opinionem locus ipse errorestinuit, quum orator testetur, nihil hio manu homicium stasse iactum, totum que hoe esse naturae opus. HUt munus et P. Manutius locum tui mutavere, et invitia libris omnititia fraxineas scripsere hastas; quod etiam eontra oratorem pugnat, nam hae quoque
manu suissent hominum elaboratae. Garatonius hastas myrtea , aut cornea.
intelligiti Quod quoque nihil in Cieerone testatur. Quam igitur hoc in loe sequemur opinionem, quum omne illae, quas supra exposuimus, quadam
parte elaudIcent 8 Haud ita disseile
nobis videtur sensum hic cum supe rioribus et sequentibus non rePugnautem depreheudere. Etenim tria suut, ait orator, propter quae visebantur iIla hastae, quod scilicet neque manufactae, neque peculiari pulchritudine, sed eximia magnitudine essent; atqui omnes inde supra adnotatin opiniones eorruunt. Nobis aensus hic esse videtur : Non tantum herbas Per gramera
veteres intelligebant. Plantas quoque hoc verbo significabant. Atqui illae hastae gramineae forsan ex altiori plantaeueuerunt, quas ob rei inusitatam proceritatem aervaverant Syra usant.
Forsan planta illa eat quae gallice diei
tur Ione, quaeque ad maximam alii u-dinem in meridionali Galliae Pario pro ebitur. Cum se a illo omnia nobis videntur congrueret quiPP.
304쪽
Don minime, quum testes dicerent, commoVeri, quod erant hujusmodi, ut semel vidisso satis esset: in qui hus neque manu lactum quidquam, neque pulchritudo erat ulla, sed tantum magnitudo incredibilis, de qua vel audire satis esset; nimium. videre plus quam Semel: etiamne id concupisti λLVII. Nam Sappho, quae sublata de Prytaneo est, dat tibi justam excusationem, prope ut concedendum atque ignoscendum esse videatur. Silanionis opus tam persectum, tam elegans, tam elaboratum, quisquam non modo Pri Vatus, Sed populus potius haberet . quam homo elegantissimus' atque eruditissimus Verres Θ nimirum contra dici nihil potest. Nostrum enim unusquisque, qui tam beati quam iste est, non sumus, tam delicati eSSc non possumus, si quando aliquid istiusmodi videre volet, eat ad pedem Felicitatis Α, ad monumentum Catuli, in porticum Motolli; det operam, ut admittatur in alici jus istorum si Tusculanum; spectet forum ornatum', si quid iste suo
tor Vetti furtum illud exprobrat, tamquam dementis animi signum. qui illud concupiverit quod neque Pulchri
tudo, neque ars hominum, sed so
tuitus tantum naturae Commenis
LVII. r. Silanionis. In ἰγIs silestiit AthenIs statuarius, noruitque Alexandri Μagni tempore. Vid. Plin.
a. Elegantissimus. Qui atatuarum lineamenta aralertissime Perspicit, ea que solerter judicat. 3. Tam beati. II. e. tam Pe ramosi. 4. Ad redem Felicitatis. Templum illud in secunda urbis regione suit
xstructum. In eo signa Praestantissima
Praxitelis sui e memoriae prodidit Plinius, XXXIV.- Monumentum Ca.
ttili. Capitolium seilicet, de quo jam
egim . - Porticum Metelli. Id est, Macedonici, qui Porticum Romae exstruxit . eamque exornavit Alexandri ejusque praesectorum atatrias, qua e Μacedonia victor retulerat. 5. Istorum Tufetilanum. Eorum Milicet qui luxu supra reteros hoc temPore eminebant, qualia fuit Horistensius et Lucullus, quorum villae omni deliciarum genore dimuebant. Tusculum notissimum est Rcimae OP-Pidum. quo plures nobiles villas suas exstructan habebant. 6. Forum ornatum. Ad Indos publicos. Si quid stiorum. Si Verres aliquid ex suis gignis aut tabulis comismodare iis, qui tum aediles em nt , velit. Nonnulli antea excudebant cum
305쪽
rum aedilibus accommodavit. Verres haec habeat domi Verres ornamentis sanorum atque oppidorum habeat plenam domum, villas resertas λ Etiamne hujus operarii studia ac delicias, judices, perseretis qui ita
natus est, ita educatus, ita iactus et animo et corpore, ut multo appositior ad deserenda 7, quam ad auferenda signa esse videatur.
Atque haec Sappho sublata quantum desiderium sui reliquerit, dici vix potest. Nam quum ipsa sui tegregie facta, tum epigramma Graecum pernobile incisum habuit in basi, quod iste eruditus' homo, et Graeculus, qui haec subtiliter judicat, qui solus in
telligit, si unam literam graecam SCimet, Certe Non Sustulisset y : nunc enim quod inscriptum est inani iubasi, declarat, quid fuerit, et id ablatum indicat.
Quid λ signum Paeanis '' ex sede Esculapii, praeclare iactum, sacrum et religiosum, non sustulisti quod omnes propter pulchritudinem Visere, propter religionem colere solebant. Quid Θ ex pede Liberi simulacrum Aristaei non tuo imperio palam ablatum est Quid λ ex aede Iovis religiosissimum simulacrum Iovis Imperatoris , quem Graeci Urion nominant, pul-quibiisdam Μss, smetet eorum ornatum. Μale. . Ad deferenda. Ita erasso animo et valenti eo ore est, ut multo magia ait aptior ad ei umserenda hare opera, quod baiulorum est Proprium, qua- ad illa domi suae auferenda. Auserro enim est aliquid, aut emPtum, aut quovis alio modo acquisitum, Iu domum suam portandum curare. 8. Erudistis homo. Ironice; nam Verres non Graeeorum ingenium et subtile animi aeumen , sed eorruptos tantum mores et luxuriam hauserat. s. Non sustulisset. Hat σὲ namque quid Verris reserebat . ut Maia epigramma graecum necne habuisset; quum , ut superiua vidimua , nomen Scipionis Afri αI, nullo umdo fuit impedimento, cur statuam basi imp altam raperet. I . Pinariis. Apollinis; sed vox illa potius est poetia naurPala. II. DMis Imperatoris. Iovem illom Graeci Oυρ iis dixerunt, quasi qui fines tueretur. Hunc veris Romani imperatorem, nulla graecae vocis ratione habita nominaverunt ἰ unde nomen illud ei fuit inditum, adhue ineertum: inde sor-n venit quod Metellus, Prosperos
306쪽
cherrime factum, Donne abstulisti Quid Θ ox pede Liberae Parium illud caput pulcherrimum , quod Visere solebamus, num dubitasti tollere 3 Atquo illo Paean sacrificiis anniversariis simul cum Ressculapio apud illos colebatur. Aristaeus, qui, ut Graeci serunt f Liberi filius J, inventor olei esse dicitur, Una Cum Libero patre apud illos eodem erat in templo consecratus.
LVIII. Iovem autem Imperatorem quanto honore in suo templo fuisse arbitramini λ hinc colligere potestis , Si recordari volueritis, quanta religione suerit eadem specie atque forma signum illud, quod ex Macedonia captum in Capitolio posuerat Flamininus. Etenim tria serebantur in orbo terrarum signa Iovis Imperatoris uno in genere pulcherrime lacta :ianum illud Macedonicum, quod in Capitolio videmus'; alterum, in Ponti ore δ et angustiis; tertium, quod Syracusis ante Verrem praetorem suit. Illud. Flamininus ita ex aede sua, sustulit, ut in Capitolio, hoc est, in terrestri domicilio Jovis poneret. Quod
Macedomet helli eventus ei adscri bens, cognomento Imperatoria memoriam beneficii eius consecraverit. I. Pareum. Milem. e Cu-jaeli Lbho et quatuor MSS regiis,
Parinum. Graeviunt sequimur. I. . L. LVIII. r. Qtiod ex Macedonia cα-ptum. Hic a Cieerone dissentit Livitis, et signum ilIud, non jam ex Macedonia a T. Quintio Flaminino, sed Praenestea T. Quintio Cincinnato deportatum fuisse contendit. Vid. Tit. Liv. VI, , Ddit. nos . lom. II, p. 298, et ibi not. Lipsius hanc originem huic rei a signat. Norat in basi nomen T. Quinti itantummodo suisse inscriptum. Inde Hii ad T. Quintium Flamininum, alia ad T. Quintium Cineinnatum adscripsere. a. Vitaemus. Hottom. vidimus re mauit , quod, inquit, quoniam coninsagratum est Capitolium, de praeterito tempore tantum agit orator. Frustra; namque signum illud faminis ereptram sede sua suerat restitutum, et atabat adhuc, Traiano regnante, ut testatur Plin. Paneg. cap. s. 3. In Ponti ore.Templum Iovi - ριω suit constitutum, inter Bosph rum Thraeiae et Trapezuntem urbem. Propter tanti numinis religionem lo
cus omnia vicinua , sanctus ae Concte
cratus habebatur. 4. AEde sua. Templo Milicet quo colebatur.
307쪽
IN VERREM AC T. ΙΙ, LIB. IV. 297
autem est ad introitum Ponti, id, quum tam inulta ex illo mari bulla emerserint, tam multa porro in Pontum invecta sint, usque ad hanc diem integrum inviolatumque Servatum est. Hoc tertium, quod erat Syracusis, quod M. Marcellus, armatus et Victor, Viderat; quod religioni concesserat β; quod cives atque
incolae Syracusani colere, advenae non solum ViSere, verum etiam Venerari solebant, id Verres ex templo Jovis sustulit. Ut saepius ad M. Marcellum revertar,
judices, sic habetote : plures esse a Syracusanis istius adventu deos, quam victoria Marcelli homines desideratos. Etenim ille requisisse dicitur etiam Archimedem si illum, summo ingenio hominem ac disciplina,
eumque quum audisset intersectum, permoleste tulisse : iste omnia, quae requisivit, non ut Servaret, Vertim ut asportaret, requiSiVit.
LIX. Iam illa, quia leviora videbuntur, si hoc loco dicerentur, ideo praeteribo; quod iste mensas Del
phicas e marmore, Crateras ex aere pulcherrimaS, vim maximam vasorum Corinthiorum, ex omnibus
aedibus sacris Syracusis abstulit. Itaque, judices, hi, qui hospites ad ea, quae Visenda sunt, ducere solent, et uriumquidque ostendere, quos illi mystagogos' Vocant, conversam jam habent demonstrationem Suam : nam, ut ante demonstrabant, quid ubiques. Concesserat. Eo abstinuerat, tamquam ancto et inviolabili. 6. Archimeciam. Geometra nobiliaianimus, de quo vide Liv. Decad. 3 , lib. V; taeer. de Fin. V. et Vat. Max. VIII, 7, tou . II , p. 93 ed. uost. LIX. r. Mensas De hiem. Erant abaci ma Oi ei, aut tripodes, sic dicti quia similes erant tripodi, cui Pythia insidebat quum oracula resolv rel. Pri. miun Delphia labrie tae fuere Delphicae, deinde nomen illud omnibus hujus M ae mensis quolibet loco exirent est impositum. 2. Mystagogos. Conflatum ex dno bus graecis vocibus verbum; μυστχς enim est rei initiatus , et dicitur dux viae. Apud Graecos eraut quoque hujusmodi ductores, qui ad venas per quidquid in urbe mirabile erant, traducebatit; hi dicebautur
308쪽
esset, ita nunc, quid undique' ablatum sit, ostendunt. Quid tum p mediocritie tandem dolore eos a Diactos esse arbitramini λ Non ita est, judices: primum, quod omnes religione moventur. et deos PatriOS, quos a maioribus acceperunt, colendos si hi diligenter et retinendos esse arbitrantur; deinde hic ornatus, haec opera atque artificia, signa, tabulae pictae, Graecos homines nimio opore delectant. Itaque ex illorum querimoniis intelligere possumus, haec illis acerbissima videri, quae forsitan nobis lovia et contemnenda
esse videantur. Mihi credite, judices stametsi vosmetipsos haec eadem audire certo scio), quum multaSacceperint per hosce annos socii atque exterae Du-
tiones calamitates et injurias; nullas Graeci homines gravius tulerunt , Dec ferunt, quam hujuscemodi spoliationes sanorum atque oppidorum. Licet isto dicat emisse se, sicuti solet dicere : credite hoc in illi, judices : nulla umquam Civitas tota Asia et Graecia, signum ullum tabulam pictam, Ullum denique ornamentum urbis, sua voluntate Cui
quam vendidit. Nisi sorte' existimatis, posteaquam judicia severa Romae fieri desierint, Graecos homines
haec venditare coepisse, quae tum non modo non Ven
etas tum vendere voluisse, ubi iudicia
minus severa suere ; quum praesertim ea maximo pretio, quum severe judiearetur, tandique coemebant. Etenim, quum non metus esset. ne ista artis mirae Ia a praetoribus romanis raperentur, maximi aestimarinitar Pendebanturque. Nun vero, quum judicia patillo minus aevera sunt, non existi mandum est, e in homines signa quae tanto opere tantisque opthus Dori ρο- rarint, vendere nunc. quutu multo minus venditentur.
3. Quid undisne. Sic Omnes MAAhabent; Augustinus vero Ieg; . quid
undeque sit ablatum : quae Iectio et gantior videtur, at neseIo qua auctoritate Dettia eam ediderit. 4. Graνius tulerunt. Dcio libri Μsshabent, Wayius verunt, ac tu erunt. S. Signiam ullum. Quidam reposuere
post haec ullam, ut necessariam UOCem,
et quae e Μss nimia cum praecedenti similitudIne exciderit. n. forte. Credibile non est, graecos homines Aigna tabulasque Pi-
309쪽
IN VERREM AC T. II, LIB. IV. 299
ditabant, quum judicia fiebant , verum etiam coemebant: aut nisi arbitramitii, L. Crasso, Q. Scaevola, C. Claudio, potentissimis hominibus, quorum aedilitates Ornatissimas Vidimus, commercium' istarum
rerum cum Graecis hominibus non suisse; iis, qui post judiciorum dissolutiones aediles facti sunt, suisse.
LX. Acerbiorem etiam scitote esse civitatibus salsam istam et simulatam emptionem, quam Si quis clam surripiat, aut eripiat palam atque auserat: nam turpitudinem summam esse arbitrantur, referri in literas putilicas, pretio adductam civitatem, et pretio PMVO', ea, quae accepisset a majoribus, Vendidisse atque alienasse. Etenim mirandum in modum Graeci rebus istis, quas nos contemnimus, delectantur. It que majores nostri iacile patiebantur, haec esse quam plurima apud socios', ut imperio nostro quam Ornatissimi florentissimique essent: apud eos autem, quOS vectigales, aut stipendiarios fecerant, tamen haec re
linquebant, ut illi, quibus ea jucunda sunt, quae nobis levia videbantur, haberent haec oblectamenta et Solatia
Quid arbitramini Rhegi nos, qui jam cives romani
et. Iudicia flebant. Quum equester ordo integros strinosque Praestaret iu
g. commercium. Ea signa habuere quidem, sed ut commodata tantum. nec ea potuerunt emere; unde lacillime liquet perspicere eorum dominos non ea nunc vendidisse Verri, quum Crasso et Claudio illud recusassent. LX. r. Turpistidinem summam. Quia quum Verres clamitat ubIque ae signa illa emisse, apud ceteras gentea vide tur Siculi numm- habuisse aliquot potiores diis ipsis, longa maiorum religione eonsecratis.
a. Pretio parvo. Quale illud qvodurio solutum Verres Pro quatuor pulcherrimis signis contendebat. 3. Apud socios. Tria fuere sociorum genera. Alii foeti dieti foederati tantum et immunes. Vecti les, qui veetigal incertum , quale Sicilia decumas, pendebant; et stipendiarii, qui certam
pecuniae gummam Populo romano quotannis ad certum tempus rxsolvere erant eoacti. - ΙNerio nostro quam ornώιissimi, etc. Facile enim erateeteria populis agnoseere huc nostra
agendi ratione, quanta benignitates ii a nobis administrarentur.
310쪽
Sunt, merere VPlle , ut ab eis marmorea Venus illa auferatur λ quid Tarentinos, ut Europam in tauro
amittant λ iit Satyrum, qui apud illos in sede Vesta est Θ ut cotera λ quid Thespienses, Ut Cupidinis signum, Propter quod unum visuntur Thespiae λ quid Cnidios, ut Venerem marmoream si quid, ut Pictam, Coos λ quid Ephosios, ut Alexandrum Z quid Cyzicenos, ut Aiacem, aut Medeam 3 quid Rhodios, ut Ialysum
quid Atheniensos, ut ex marmore Iacchum , aut Parulum pictum, aut ex aere Myronis buculam Longum est, et non neceSSarium, commemorare, quae apud quosque visenda sunt tota Asia et Graecia : verum illudeSt, quamobrem hiec commemorarim si, qtiod existimare Vos hoc volo, mirum quemdam dolorem accipere eos, ex quorum urbibus haec auferantur. LXI. Atque, ut ceteros omittamus', de ipsis Syracusanis Cognoscite : ad quos ego quum venissem, SiCPrimo existimabam, ut Romae ex istius amicis acceperam, Civitatem Syracusanam, propter Heraclii hereditatum ', non minus csse isti amicam, quam Mamer-4. Merere velle. Quo pretio adduci posse Rheginos arbitramini. Venus ilia auferatu . N Ss sere omnes hahent ne post illa , quae vero TOT Omnino redundat, et optimi quiqtae commentatores rejiciendam decreverunt, quos aequus humus. S. Venerem marmoream. Est illa Venus tanta Nicomedis aesdimatione nobilitata.-Gos. Loquitur hie orator de Venere illa quam iuchoatam reli inquit Apellea, quum mora eum raPuit. - Alexandrum. Ia ah Apelle Pictus,su eu manu tenens in templo Ephesiae Dianae. - Ialystim. Eum Protogenes Pinxit, septemque in opere illo annos consumimit. Ialysus solis nepos erat, ut tustatur Ciceio de Nat. D. III, 24.- Parratum. Is est qui Prim longa nave navigam e dicitur.
memorem. I. V. L. LXI. E. Atque ut ceteros mittamn .
Ultima para est huius orationis, qua injurias quibus Verrea senatum asseeit
rumque simul elevet laudationem. a. Propter Heraclia hereditatem. In libro II Aetionis secundae Verris omnem hane infamiam explicuit, qua tartii hereditatem Heraclio debitati, condonavit. Non gratia quidem; namque hoe lienelieii nomine, ab iis signa. tabulas picta , vanaque et toreumata saepissinae exegit, et una die H-S 4ri.