장음표시 사용
311쪽
IN VERREM AC T. II, LIB. IV. 3or
tinam, propter Pri edarum ac furtorum omnium societatem ; simul et Verebar, ne mulierum nobilium et formosarum gratia, quarum iSte arbitrio praeturam Per triennium geSSerat, Virorumque, quibuscum illa nuptae erant, nimia in istum non modo lentitudine ,
sed etiam liberalitate oppugnarer, si quid ex literis
Itaque Syracusis cum civibus romanis eram; eorum tabulas exquirebam; injurias cognoscebam. Quum diutius in negotio curaque sueram, ut requieScerem, curamque animi remitterem, ad Carpinatii praeclaras tabidas revertebar; Ubi cum equitibus romanis ex illo conventu honestissimis, illos Verriitios , de quibus ante dixi, explicabam=: a Syracusanis prorsus nihil ad-jumenti neque publice, neque privatim exspectabam; neque erat in animo Postulare. Quum haec agerem, repente ad me venit IIeraclius is, qui tum magistratum Syracusis habebat, homo nobilis, qui sacerdos Iovis suisset; qui honos apud Syracusanos est ampli simus. Agit mecum, et Cum L. fratre meo, ut, si nobis videretur', adiremus ad eorum senatum; frequentes esse in curia; se jussu Senatus a nobis petere, ut veniremus. Primo nobis fuit dubium, quid ageremus:
que erat surae sarum gens omnis, ne dum furtis faveret. 3. Lentitudine. Multi antea lenitu-tudine. sed multo melius restitutum lentitudine; is enim lentus est, qui non toleranda aequo fert animo. Liberalitate. studium est hic aucupandae Verris gratiae. 4. Carpinatii. Is erat cui solvebantur certae Pecuniae filammae, ut Pascuis rei publieae Siculis uti liceret. At quum inde foedam cum praetore latrocinii ocietatem iniisset, noc videri vellet, autum cum eo commercium suri ἱ ha bui me, ut rem tegeret, Verris nomini alterum substituit, et Verrutium libria inscripsit. Quod nomen in tabulas relatum nullo modo Cicero invenire potuit eui pertineret. et pati it fraus omisnis; qnum praesertim literae litura im mersae et Obt ratae r sent, ut videre est libro Aecnsationis II ad cap. 50. 5. Explicabam. H. E. ex utiebarn. si audemque deprehendere Donabar. 6. Si nobis videretur. Comis et nigna invitandi ratio, ut, quum con-eio dimit trietur , aiebarat e Si vobis videtur, di Medite, QuirItes.
312쪽
deinde cito venit in mentem, non esse vitandum nobis illum conventum et locum. LXII. Itaque in curiam venimus. Honorifice sane Consurgitur: nos rogatu magistratus assedimus. Incipit is loqui, qui et auctoritate, et aetate, et, Ut mihi visum eSt, usu rerum antecedebat. Diodorus Timam chides; cujus Omnis oratio hanc habuit primo sententiam : Senatum, populumque Syracusanum moleste
graviterque ferre, quod ego, quum in ceteris Sicilia civitatibus Senatum populumque docuissem, quid essutilitatis, quid salutis asserrem, et quum ab Omnibus mandata, legatos, literas, testimoniaque sumpsi sem, in illa civitate nihil ejusmodi facerem. Respondi,
Deque Romae in conventu Siculorum , quum a me auxilium communi omnium legationum consilio petebatur, causaque totius ad me Siciliae η deserebatur, legatos Syracu Sanorum assuisse; neque me POStulare, ut quidquam contra C. Verrem decerneretur in ea curia, in qua inauratam C. Verris Statuam viderem.
Quod posteaquam dixi, tantus est gemitus tactus
adspectu Statuae et commemoratione, ut illud in curia positum monumentum scelerum, non beneficiorum
videretur. Tum pro Se quisque, quantum dicendo assequi ' poterat, docere me coepit ea, quae paullo ante commemoravi: Spoliatam urbem, fana direpta; ex Heraclii hereditate, quam palaestritis ConcesSisset,
LXII. r. Quid satatis. Salus enitia provinciae erat, ut qui eam tamdiu erudeli vesanoque imPerio vexasset, a Aenatu damnaretur ut qui locum ricis postea implerent, exemplo eius edo-eti, non ita a justitia discederent. Totius ad me Sic π. Lambiu. ex Ms totius P Minciae ad me. 3. Quantum dicendo assequi. Hotis tom. et Deriard. intelligunt hie oratorem significari voluisse, quantum latine loqui poterant; non enim Populi romani magistratibus alia ae latino aer mone lingua uti licebat. Quod sorsanaItius petitum videtur; nam certe locus ille saetillime intelligi posset, hoe aen stu, quantum verbia a tera praetoria
313쪽
IN VERREM AC T. II, LIB. IV. 3o3
multo maximam Partem ipsum abstulisse ; neque postulandum fuisse, ut ille palaestritas diligeret, qui etiam inventorem olei, deum sustulisset; neque illam statuam esse ex pecunia piablica, neque publice da
tam; sed eos, qui hereditatis diripiendar participes
suissent, faciendam Statuendamque curasse ; eosdem Romae fuisse legatos, illius adjutores improbitatis socios furtorum, conscios flagitiorum; eo minus mirari me oportere, si illi communi legatorum voluntati
et saluti Siciliae defuissent. LXIII. Ubi eorum dolorem ex illius injuriis, non
modo non minorem, Sed Prope majorem, quam Ceterorum Siculorum esse cognovi : tum ego meum
animum in illos, tum mei consilii negotiique totius
suscepti causam rationemque Proposui; tum eos homtatus Sum, Ut causae communi Salutique ne deessent; ut illam laudationem, quam Se Vi ac metu' coactos,
paucis illis diebus, decresse dicebant, tollerent. Itaque, judices, Syracusani haec faciunt, istius' clientes atque amici : primum mihi literas publicas, quas in aerario sanctiore ' conditas habebant, proserunt; tu quibus ostendunt omnia, quae dixi ablata esse, pem Scripta, et plura etiam, quam ego Potui dicere; perscripta autem hoc modo, a Quod ex aede Minervae
4. Inoemorem olei. Aristarum aedi-eet. Frindior sorsan ille videbitur i Cras . quum praesertim in Cieeronem redargui posset; nam Verri planum
erat respondere, ae non odio Pala in tritarum Aristaei statuam ex Liberi emplo detraxisse, sed contra amore eorum, ut unetiores essent. inventorem olei in palaestram statuisse trana. rendum
LXIIL I. Viae metu coaetos. Quod ei lieet iis instaret Neielina. Verris amicus ac defensor, necessorque ejus in Sicilia. a. Istitis elientes. Alladit ad uiam Verris infamem stiperbiam, qua se Siculoriam Patronum in locum Mareelli
Eollocaverat, fitatuasque albi curaverat aedineanda 3. Mario sanctione. Romae sanetlua aerarium erat, quo numquam nisi gravissimis reipublieae temporibus ute-hatitur Romani. Syracusarum aerarium sancti qumne vocat, ad romani aerarii
314쪽
lioc ot illud abesset, quod ex aede Iovis, quod ex pedo
Liberi u : ut quisque - eis rebus tuendis Conservandisque praefuerat, ita perscriptum erat, quum rationem ex lege redderet, et quae acceperat, deberet tradere, petisse, ut Sibi, quod hae res abesserat, ignosceretur; itaque omnes liberatoS discessi Sse, et esse ignotum omnibus. Quas ego literas obsignandas publico signo, deportandaSque CuraVi. De laudatione si autem ratio sic reddita est : primum, quum a Verre literae aliquanto ante adventum meum de laudatione venissent, nihil esse decretum; deinde, quum quidam ex illius amicis commonerent
oportere decerni, maximo esse clamore et convicio repudiatos; poSteaquam meus adventus appropinquarit, imperaSSe eum, qui Summam si potestatem haberet, Ut decernerent; decretum ita esse, ut multo
plus illa laudatio mali, quam boni possit asserre. Id adeo, iudices, ut mihi ab illis demonstratum est, Sic
LXIV. Mos est Syracusis ut, si qua de re ad se-
similitudinem. Frane. ΜS habet: vi aerario secretiore eonditas is .
. Ut quisque. Ii omnes quibus re
rum sacrarum Custodia fuerat eom
musa , quales aeditui sunt et custodes, perscripserant ad marginem tabularum
se non Posse rationem omnium rerum
divinarum reddere, quum a Verre ablatae fuissent. 5. De landatione. Mamertinἱ syr casanique uni laudationem publicam Verri deereverant. Saepius orator deis monstravit, quam Parvi sit ponderis in tanta re Mamertinorum laudatio.. qni furtorum omnium aut ministri, aut participen, ea laudibus suis furta ce lotirabant , quae iPsi Patravissent. Fune Suiuariisanorit m lamlationem aggreditur, quam quoque inanem arguit, quod metu vique ait Syraeusania extorta.
cellus scilicet, quem non semel oratorici hac contra Verrem accusatione pungit obiter. LXIV. r. vos est Srracusis. Illud orator adnotat, quia alius erat Romae ordo proserendi sententiam in senatu. Nam post consularia comitia, consules designati primi sententiam rogabantur; et eorum is prior, qui priore loco esset declaratus. Ante comitia, is qui a censo Ibus Princeps senatus lectus erat; ii deinde quos rogare consulibus videbatur, ita tamen, ut ne praetorium eonsulari, aedilitium praetorio, tribu nitinna aecli litio anteferrent. In augurum
315쪽
tiatum reseratur, dicat Sententiam, qui velit. Nominatim nemo rogatur: et tamen, ut quisque honoro et aetate antecedit, ita primus Solet sua sponte dicere; idque a ceteris ei conceditur. Si quando taceant omnes, tunc Sortito coguntur dicere. Quum hic mos esset, refertur ad senatum do laudatione Verris. In
quo primum, ut aliquid esset in orae'. multi intorpellant: de Sext. Peducaeo, qui de illa civitate tota quo
provincia optime meritus esset, S Se araten, qNum audissoni ei negotium lacessitum, qui imque eum publice pro plurimis ejus et maximis meritis laudare cuperent, a C. Verre prohibitos esse; iniquum esse, tametsi Peducaeus eorum laudatione jam non Uteretur, tamen non id prius decernere, quod aliquando voluissent, quam quod tum cogerentia P. Conclamant omnes, et approbant ita fieri oportere. Besertur de Peducaeo. Ut quisque aetate et honore antecedebat, ita sententiam dixit ex ordine. Id adeo ex ipso senatusconsulto cognoscite : nam principum sententiae V perscri hi solent. Recita. QUOD v Eii BL FACTAsUNT DE SExΤ. PEDUCAEO ' Decernitur. Resertur deinde
vero collegio mox serine idem ac in F cu ano senatu observabatur. a. Si quando taceant. Vetus et plures NSS sin aliquando laceiant.
gerentur laudationem decernere, tentaverunt totam hanc diem consulendo σximere. Itaque Primum interpellavere de S. Peducaeo, qui praetor apud eo suerat, Provinciauique sapientissime administraverat. Is autem post redi tram retia laetus erat; quo nomine et quorausae eventu incertum. Verba tamen illa quae aequunt rar, eum absolutum suisse demonstrare mihi videntur. Inde patet quantum a Verre laudando a veisi Essent Minnium Lenatorum animi, qrii II. Cis . pars accum M.qnum de illo ag retur. ilistaretqtto Marcellus Praetor, rem vocarit in con silium omnino extrarieam . minimeque
ad tempus illud pertinentem, ut Marcelli mandata non palam declinare viis
4. Principum sententire. Primarici Tum senatus. Codd. multi principitim sententis, quod nullo modo arridet. 5. Sext. Pediacreo. Normnlli Mys
post hoc verbum habent , dicit qui
primi suaserint. Quae verba omne commentatores rejicienda curavere. sensus eorum esset: Senatusconsultum ipsum adnotat nomina eorum qi i Primi sententiam aperuerint. Sed multo reinctius tolluntur. uis
316쪽
de Verre: dic, quaeso, quomodo λ QUOD VERBA FACTASuNT DE C. VERRE. Quid postea scriptum est λ QuuM
SURGERET NEMO, NEQUE SENTENTIAM DICERET. Quid hoc est λ Sons DLC1TDR. Quamobrem p nemo erat voluntarius laudator praeturae tuae, defensor Periculorum tuorum, praesertim quum inire a praetore gratiam posset λ nemo : ipsi illi tui convivae, consiliarii, conscii, socii, verbum sacere non audebant. In qua curia statua tua stabat, et nuda filii, in ea nemo fuit, quem De nudus quidem filius' in nuda provincia commo-
Atque etiam hoc me docent, ejusmodi senatusconsulto sese fecisse laudationem, ut omnes intelligere possent, non laudationem, Sed potius irrisionem esse illam, quae commonefaceret 7 istius turpem calamit samque praeturam. Etenim scriptum esse ita, a Quo liste virgis neminem cecidisseis; a quo cognoscitis' nobilissimos homines atque innocentissimos securi esse PercuSSOS : α Quod vigilanter provinciam administrassetis; cujus omnes vigilias in stupris constat
adulteriisque esse consumptas. IIoc autem Scriptum etiam, quod prosci re non auderet reus, aCCusator
recitare non desineret, α Quod praedones procul ab insula Sicilia prohibuisset Verres n; quos etiam intra Syracusanam insulam recepisset. Quae posteaquam ex illis cognovi, discessi cum fratre e curia, ut, nobis absentibus, si quid vellent, decernerent.
5. Nu sflitis. Iam saepIus statuam illam impugnavit; hie vero filium Vedirἰs depingit, tamquam omni ope de
stitutum, et necessario etiam vestituearentem. Iocus hie est, quem multi non aeutissimum iudieavere. . Commonefaceret. Ita laudat Iois nem inam SIrae avi disposuere , ut non Verrem ceteria commendaret gemtibua . sed ut staret monumentum , quam turpis,quamque misera ejus Pra tura fuisset; Ipsi ea adseribendo, quo rum eontraria Patravisset.
scetis, utpote quae sit sequenti oratione narraturus. Sed nota iam iudicibus,
317쪽
IN VERREM AC T. II, LIB. IV. 3o 7
LXV. Decernunt statim : primum, re Ut cum L. Datre hospitium publice fieret, v quod is eamdem voluntatem erga SyracusanoS SUScepiSSet, quam ego Semper habuissem. Id non modo tum scripserunt, Veriam etiam in aere incisum nobis tradiderunt. Valde' horcio
te Syracusani tui, quoS Crebro Commemorare Soles,
diligunt; qui cum accusatore tuo satis justam Causam conjungendae necessitudinis putant, quod te accusa turus sit, et quod ad inquirendum in te venerit. Postea decertiitur, ac non varie, sed prope conjunctis sententiis, α Ut laudatio, quae C. Verri decreta esset,
At vero quum jam non solum discessio δ facta esset, sed etiam perscriptum, atque in tabula S relatum, praetor appellatur 4. At quis appellat magistratus aliquis p nemo. Senator ne id quidem. Syracusatiorum aliquis λ minime. Quis igitur praetorem appellat pqui quaestor istius fuerat, Oesetius β. O rem ridicu-
per testes, aut famam erant pleraque Verris flagitia, maximeque atrocia Prast
LXV. r. Hospitium piabiles. Non tantum inter privatos usitata hospitii iura erant ed etiam Inter eivitates ipsas: te senatu populusque romanus hospiatia habebat eum regibus in ultimis etiam regionibus. s. valde hercis. Est Prosecto quod tibi congratuleris ; Srracusani tui revera te diligunt. Ironice dictum.
suam Syracusis eodem modo quo B mae aenatores declarare. Postquam enim omnea oratorea verba fecissent, consul, aut, eo absente. Princeps
natus, aut qui eum insignibus imperii, hane sententiam reeitabat, quae reipu-Hiem maxime idonea et videbatur: tum eos qui cum eo sentirent, hac parte transire invitabat, et qui aliud mente
hat, ereut altera parte se crat locare. In
de nata locutio: Discedere in aentenissam alicujus; et, In aententiam alicu-jua ire. 4. Proaetor ameliretur. L. Metellus, qui aderat appellatur, ni nimirum se natus decreto intercedat, ut illud da Verris laudatione tolli non sinat. Sicut enim tribunos plebis Romae appellare, si e in provincita ad praetorem Provocare ius erat. 5. Caesetius. Multi Gecilius edidere, et eum Esae contendunt, in quem Divinatio est aeripta. Quae nota verisimilla opinio videtur. Etenim si idem esset ille Caecilius de quo supra actum eat. non certe hoe factum orator omisisset in prima Aetione. uo
318쪽
lamp o desertum hominem l o desperatum ac relictum a magistratu Siculo i Ne sellatusconsuliti in Siculi h mines sacere posse ut, ne Suum jus Suis moribus, suis legibus obtinere possent, Non amicuS i Stius, non hospes, non denique aliquis Siculus, sed quaestor praetorem appellat. Quis hoc vidit Z aut quis audiuit Praetor aequus et sapiens si dimitti jubet senatum. Con
currit ad Die maxima minii tudo : Primum senatores
clamare, eripi sibi jus, eripi libertatem; populus senatum lati lare, gratias agero; cives romani a me
nusquam discedero. Quo quidem die nihil aegrius fa-
Ctiam est, inulto labore meo, quam rat manus ab illo appellatore abstinerentur. Quum ad priviorem in jusnuissemus, excogitat Sane 7 diligentor ot caute, quid te cernat. Nam ante, quam Verbum facerem, de Sulla surrexit, atque abiit. Itaque tum de soro, quum jam
LXVI. Postridie mane ab co postulo, Ut Syracusanis liceret senatusconsultum, quod pridie socissent, mihi roddere. Ille evini vero Dogat; et ait indignum facinus esse, qNDd Pgo in Senatu graeco verba secie se ira; quod Iuidem apud Grcocos graece loquutus
s. Praetor inquus et sviens. Acerbe hape et ironite in Metellum. Is euiit , t uuis omnia Verris furta flagitiaque luci lanin ira piasset, subito mutata agendi ratione, partes ejus suscepit acriter; imperavit Syracusanis et abiis Veri .a laudatiotaem extorsit; et liani omnia teste tu provincia reti innuisset, nisi virtute sua Cicero esse-eisse ut ipsi Concederet; quae cuneta sit p. in lib. nian aemel No,ter tetigIt. Earcogitat sane. Quas suscepithae ita re Partes Metellus, omnino ab-xcitiae perridiculaeque videntur, eumque optime naso ausPeudit orator. Quid si ullius enim , quam ad aspectum Ciceronis enita subito et tuopinato im-Petu aurugere, resPousumque Petenim Syracu nos relinquere. LXVI t. Apud Duo Metellus in t icerone reprehendit, quod pri- i uin v Frba in aenatu graeeo sererit, d itide quod graeco sermone sit loquutus. eli iiiii enim ei ut magistralibu manis, alio ac sermone patrio uti. Qui huic logi non obtemperabant, tamquam perditi cives habebantur, qui levitatem graecam extemuinque eloquium romanae gravitati imperiique majestati
319쪽
IN VERREM AC T. II, LIB. IV. 3οεὶ
essem, id ferri nullo modo posse. Respondi ' homini, ut potui, ut volui, ut debui. Tum multa, tum etiam hoc me memini dicere, lacile esse perspicuum, quantum inter hunc, et illum Numidiciamin, verum et
germanum Metellum , interesset : illum noluisse sua laudatione juvare L. Lucullum β , sororis Virum, qui- cum Optime convcriisset; hunc homini alisenissinio a civitatibus laudationes per Vim et metum Comparare.
Quod tibi intellexi, multum apud illum recentes
nuntios multum tabulas non commendatilius', sed tributarias valuisse : admonitu ipsorum Syracusano
rum impetum in eas tabulas facio, in quibus singula
perscripta erant. Ecce autem nova turba atque rixa. No tamen istum omnino Syracusis Sine amicis, sine
hospitibus, plane Dudum csse ac desertum putetis; retinere coepit tabulas Τheo in nastus quidam, homo ridicule insanus, quom Syracusani Theoractum Vocant 7: qui illic ejusmodi est, ut eum pueri Sectentur; ut omnes, quum loqui coeperit, irrideant. Hujus tamen insatita, quae ridicula est aliis, mihi tum molesta
Sane suit: nam quum spumas ageret in ore, arderenta. Respondi homini. Ut potuit, s. Commendatisitas. solebant dari rixanti una more, qui crimen altero eris praetoribus literae, q Iibus operti sciet. mine re sellant. rogabantur ita elui dissiciliora negotia 3. Ilium Numidicum. De Q. Metello In provincia gerebant. Nora nullus quo agitur. qui. postquam Ingurtham duO- que fietiatus iis mittebat, quiam tribubus sudit praeliis Νunaidiamque per- lim nox um imperare deberent. Tribuis domuit , Numidicus est appellatus . inrite vero illae dicehantur. Ludit vero Consul suit anno 644 . quo etiam trivm- in illis hic orator, quae nori trilinta Phavit. Provincialibun ImΡerarida EAse mone 4. L. Lucullum. Lucii Laetilli pater, rent Metellurn , aed eum Certiorem qui de Tigrane ex Mithridate trium- Dperent. Vrrrem non inanaei nomin um egit, quique postea. Servilio tanti heneficii forct.
Praetore accusante repetundarum, est . Theoraclum et scant. Muta I in damnatus. conti inieli.im nomine eum S ra uaani, S. Recentes nuntios. Laetilium ait cl- mente dejectum a deci vocant. Notum
Ιἰgit, quem Verres ad Metellum mise- quo pacto hune hominem Verres, suu .rat, ut ejus gratiam sibi conciliaret. mum Iovis pontificem creaverit.
320쪽
Oculi, voce maxima vim me sibi asserre clamaret, copulati in jus pervenimUS. Hic ego postulare coepi, ut mihi tabulas obsignare ac deportare liceret. Ille contra dicere; negare esse illud senatusconsultum', in quo Praetor appellatus esset; negare id mihi tradi oportere. Ego legem s recitare, omnium mihi tabularum et literarum fieri potestatem oportero. Contra ille suriosus urgere, nihil ad se nostras leges pertinere. Praetor intelligens negare sibi placere, quod senatusconsultum ratum esse non deberet id me Romam deportare. Quid multa λDisi vehementius homini minatus essem, nisi legum
Sancti riem I poenamque recitassem, tabularum mihi Potestas iacta non esset. Ille autem insanus, qui pro isto contra me vehementiSsime declamasset, Postquam non impetravit , Credo, ut in gratiam mecum
rediret, lihellum mihi dat, in quo istius furta SΠa-Cumna Peracripta erant; quae ego antea jam ab illis
LXVII. Laudent te sane jam Mamertini, qui ex tanta provincia soli sunt, qui te salvum velint: ita tamen laudent, ut IIeius, qui ejus princeps legationis est, adsit'; ita laudent, ut ad ea, quae rogati erunt,
mihi parati sint respondere. Ac De subito a me ΟP- primantur, haec Sum rogaturus : NaVem populo ro-8. Senatusconsultum esse. Μη teli declinare coepit senatusco ulti auetoritatem , quod ad eum appellaverat mettia 49. Ego legem recitare. Corneliam scilicet de repetundis, qua licitum eratae usatori omnia ex provincia auferre, quae Prodesse Possint, Praeter publicanorum literas. xo. Non deberet. Propter appellationem quae iacta suerat.
est qua Poenae continentur in eos qui contra illam egerint.12. Non impetrarit. Mili et utque- me illae mihi non darentur. LX II. r. Qui ex tanta ρων cia. NAS et plures edd. qui ea tota Pro
Mincia. a. Adsit. Ut mihi saltem respondeat. quonammodo aerarium eina expilasti,