장음표시 사용
111쪽
DE A P o P L AXI A. a procrearit, auribus obstrepant, si lingua balbutire incipiat; verba tardius proserantur; responsa dentur implexa; cs distorqueatur; si insolitus marror, aut angor animi accedat; si deglutiendi difficultas ingruat, aut glutire volenti tussi S CXC ite-tar, nulla interim inflammatione, nullove tumore fauces obsidente, nullaque affectione hysterica, aut hypochundriaca intercedente; si saepius animi deliquium infestet; si alterutrum corporis
latus identidem torpeat neque id ex compresso ne ulla partium , aut tumore , aut arthritidis , rheumatismi, i cor butive effectibus repeti possit ;si tactus obtusior evadat; si manus, quae antea Velo X erat, moX minus prompte scribenti oblecundet; si ex levi incestu lassitudo cita sequatur; si pedes vacillent, veluti rependo trahantur; si membra formicationis sensu afficiantur ; si post capitis vulnera, contusionesque rigor, aut diutini citra febrim horrores, aut cat Ocbs, ' invadant.
Haec, inquam, aliaque id genus, si non omnia , aliqua saltem, saepiusque obveniant, necesse est; ubi a poplexiae accessiis praevidendi sunt . Nam sine ullo etiam praecedente indicio interdum adoritur vel optime valenteS. Incubus, sive Ephialtes est quaedam spirandi diffeul
tas in somno dormientibus superveniens cum sensu pon
deris thoraci sub specie larvae, aut spectri, aut sagae incumbe atis, a quo nisi post varios gemitus, conatus , &varias luctas evigilantes, aut excussi liberantur, superstite tantum cordis tremore, & palpitatione, S non raro acce terato diaphragmatis motu . Pueri huic malo magis obno' xii esse consueverunt . Sed variae caussae incubum , fixe C phialtem inferunt, nempe pleihora , ventriculi reptato , Vermes, Pathemata animi, interdum accessiones sebrium
latcrmiitcntium, hydrocephalum , atque aliae cerebri mala:
112쪽
affectiones, & in primis coena lautior, & decubitu; in dorsum . Apoplex iam autem antecedit ille, qui a copia Sanguinis, aut seri circa cerebellum, aut medullam oblongatam; spinatisque initium collecta originem ducit. Isque in primis Medici opem exposcit . Ceterum raro sub Medici considerationem cadit, ut morbus: quamobrem ad pathologiana generalem potius reiiciendum ducimus. N in quae ex SI LIMACO Hippocratis sectatore de incubo, veluti lue, apud urbem Romam grassato populariter narrat
COELIUS AURELIANUS Tard. passon. l. c. I. , non
video ab aliis ulla observatione Confirmata. ' De catoche, sive catalepsi inferius agemus peculia ri Capite . Est aulciri affectus, in quo aegri stupidi, quasi rigidi, atque e statici manent .
Cum vero ea jam accosterit; perpendere Oporitet, utrum sanguinsa, aut 1 rosa, aut convuls a iis' De his enim tribus tantum seorsum agere constituimus, eriperientissimorum etiam Uirorum adducti auctoritate a), quod ad hasce reliquae ferme omnes reduci commode possint . Et primum fan
guinea n indicant lauta victus ratio, alimenta eu chyma, vita hilaris, de parum e Xercitata, aetaS florens , temperamentum s anguineum, Vernum an ni tempus, tempestas calida, dc h umida, suppres sar sanguinis evacuationes . Frequentius ipsa sine ullis praecedentibus signis extemplo invadit, praelertim sit ex ruptis cerebri vasis, aut eX vehementiore aliqua caussa sanguinem caput versus propellente oriatur, dc tum saepe acutus, dc subitus , dc Vehemens capitis dolor antecedit. In hac,
postquam hominem percussit . LXXIV.), facies
rubet, oculorum, & temporum Uenae tument,
caput summopere calet, Oculi semiaperti, dc veluti vitrei ferme rigent; ha rent, praeminentque. Respiratio saepe liberior est, quandoque steriorOa
113쪽
DE AΡo PLEXI A. 93sa, pulsus ut plurimum magnus, & plenus, alias vehementior, & qualis in inflammationibus esse solet; morbo augescente fit languidus; lenior, dcrarior; respiratio paullatim minuitur, &cum validissima e si apoplexia, subeunt rhonchi gravissim , stridor dentium, convulsivi motus, vomituritio sympathica, tandem mors. Quidam, dum corruunt, ejulatum emittunt. Aliis ipso momento, percelluntur, hemiplegia, sive paralysis unius lateris accedit. Caveto autem, ne ex ibi a facie pallida, aut ex senili aetate statim credas , non esse sanguineam . Non raro enim in 1enibus apOplexia cum facie pallida' denatis sanguis intra cerebrum essus is inventus est ; tuncque pallor Vitae deficientis effectus fuit, non sanguinis inopiae signum.
a) MOLINARIUS L c. s. C. Ut sangu ea a poplexia a copia sanguinis Vasa muῖd ,,
cerebri nimium urgentis, aut intra cava effusi no- rosa ape-men recipit ; sic ferina vel a sero, sive pituita . P/ςη μ' sive aqua eadem opplente, aut inuri ante desumit, Et licet non semper aqua, serum, alit pituita in- Seri copia. tra calvariam in apoplecticorum Capite reperta pro caussa a poplexiae haberi possit, quia interdum apo-plex iam alia ab caussa profectam seri effusio, ut esse 'us, subsequitur; certis tamen eX Observa' nuei neti Gnibus constat, ab aquosa etiam illuvie eam quan- cri, acddQq RQ LXXVI.) progenitam. Neque semper nece se est , ut aqua haec sit magna copia ; sed sussicere videtur ea rei licet paucam, acrem tamenenistere, irritandique potentia praeditam. Nam e-juS
114쪽
cum aliis consequatur. Quod si acritudo ab ea abfuerit, &ςq ' δ' exigua sit aquae quantitas; haec per se vix videtur ad apoplex iam satis esse, nisi aliae caussae Curri internae , tum externae, concurrant, & cerebrum valide, dc cito attingant, obruantque. t. e. Di t. iri n. r. 27. , alibi a
ti uia x Attamen Ron negaverim, serum, si ve aqua nicet pauculti lu3ndoque eXigua quantitate a poplexiae inducen- ώζῶ pδrζm essC posse, dummodo uno quasi ictu ,
dc subitanea effusione in ventriculis coacervCtur, aut circa cerebrum s ub meningibus repente effundatur . Tunc enim non quantitas, sed insueta , dc subita compressionis, aut distentionis vis non levem meretur considerationem . Contra Cum
lenta seri, sive aquas collectio; insensibili ferme effusione fiat; novum nomest, cerebrum multo, copiosoque liquore gravari posse, quin apoplexi a procreetur. Id maxime liquet in hydrocephalo , in quo cerebrum lentam , & paullatim factam prestione , aut distractionem facile ferre posse 9 compertissimum est.
Sἱtnου E. Ceterum a sero, aut a pituita apoplex iam esse, rosa apo- significant temperamentum phlegmaticum , habitus 3 ςηi ' corporis cachecticus, dc decolor ; aetas senilis; caui ste aquei, dc lenti humoris copiam augentes, ac cessio non ita subita, ut in sanguinea ; facies pallida dc t
115쪽
' tumida; venarum depressio; membrorum flac ciditas, dc frigus; respiratio impeditior; sterior ,& sibilus major; pulsus depressus, tardus, par
vus, rarus, Varius inaequalis, atque intermittens.
Antecedunt saepe vertigo, praesertim pomeridiana, & nocturna, torpores, hebetudines, balbuties, dc sopor. Praeterea qui in hujusmodi morbum incidunt, non illico vocis, & linguae usu pri-Vantur, oculos, atq; e os subinde aperiunt, ingentemque ex iis lymphae Vim emittunt. Ne vero hic quidquam dissimulem, scire licet Cl. TIs-s OTIUM a) , respirationem in hac a poplexiae
specie minus dissicilem esse, aegrumque interdum facilius, atque uberius vomere, animadvertisse . Qua in re quantum ipse Vero propiuS accedat , aliorum observationibus decernendum relinquam . a in Avis au peuple fur tis suinte T. I. cap. IX. de P
Proximum est, ut de signis apopleXIM convul' sῖιuo imae, silve Dasticae, quae nimirum a spasmis origi- poplexi nem ducit g. XCV.), disseramus. De ea mentionem faciunt SI DENHAMIUS a), FRID. HOF-rMANNUs b), & Io. BATTISTA MOLINARIUs municeps, dc amicus olim noster se), 4 1sso TIUs d), aliaque, quamquam nonnullis praetervisa , aut studio neglecta. fluic obnoxii sunt, qui spas-mis abdominis aliquamdiu laborarunt, qui colocis doloribus, qui hypochondriaca, vel hysterica passione, qui calculis cystidis selleat, qui alvo adstricta, aut vehementibus, subitisque animi motibus, ira, terrore, aut epilepsia veXantur, aud
116쪽
haemorrhoidum, mensitumque consueto su Xu Ca- Tent, aut ex arthritide anomala spasinis conflictantur. Solet ea praedici ab eκ ternorum sensuum imbecillitate, vertigine tenebricosa, artuum gravitate, tre in ore, affectibus hystericis, atque hypoc Ondriacis gravioribus, diuturnioribusque. Si mul ac in propinquo est, eκ trema perfringerantur, cuti S arescit, facies, oculique rubent, arteriae carotides validius, celeriusque micant; reliquae magnum, durumque pulsum exhibent. Quo
niam igitur in mulieribus saepe ab hystericis, syasticisque passionibus, aut in viris ab aliarum, &speciatim imi ventris partium incommodis incipit; ideo' stericam, audi sympathicam etiam Uocant. Haec porro, ut pote a spasmis orta modo levior est, facilisque solutu, quia, cum primum eo pervenit, ut fens ibilitais eX tinguere incipiat , mox fp mi laxentur, &cessent, necesse est: mo do in hemiplegiam, aut alicujus partis dumtaxat
paralysim desinit; aut ab initio statim sub particularis paralyseos specie, quae non admodum diu persistere solet, solum ingruit; modo etiam Vehemens est, quod rarius tamen evenit, & cnovitam, ut aliae apoplexiM graviores, abrumpit '.
' Bina apoplexia porica , sive convuls A eXempla PrOsert Cl. TIS SOTIUS hisce verbis : Generosa, ven a , Cicennalis virgo benigni mas , ut audivi, variolas ante aliquot menses facillime in alia urbe superaUerat, pluriesque postea purgata fuerat. Ab illo tempore stericos morbos experta erat , is prεsertim λ duobus circiter mensibus graves cephala ias conquerebatur , moestaque erat. Dissito perito me ico, qui primum curaverat morbum , empirico
117쪽
credebatur quamdam olim famam conse nato, qui morbum vari s e .uattonibus , refrigerant ibus rem diis fanare sperabat i at tu tum tentam 'n , infelix fuccessus. Omnia ruebant in pejus , demum cum immani cephalallia legio iam subito amisit, dolo; om digiro monstrans . Gihorio an-re mortem , nec citius Elam vidi, rubra erat facies , in Iermittens, irrcrutaris, minimus, pes nus pul usras summa ; subato obsit. Caput ferari voluerunt pareHies; adfui simplex testis. Ne minimum inveniebatur viarium . An aperium pectas aliquid morbidi obtulis ot PContra forsan sequens ab serυatio . Eodem anne in octo δε-cennal vergine suentia menstrua reprore supprimebantur ;kisquil suppressi in frequentes incidebat lypothimias, quasi gare variis tentabat chirurgus tunc tempoΡ s hic degens. Dymum ps innumeras .gritudinis lardias per sex, aue septem menses ludentes , proscindo sopore prebon obatur quem frustra excutere satagebat. Casses omnibus , ad matertia somni die confugiebant prrontes. Do mi utom inUe ni , nec tumultu , aut ullo irrisationis genere Ox itandam.
Euod in similibus cassibus fleo , integram suasi quietem. Post duodecim horas eυigilabar sana, ni admodum debilis .
Accurate perpendens omnia, omnium locale vitium , ursi--eniens febrim, roborantia suasi ant sericis nupta . Succedebant ad vota , jed ex not/o terrore, post ali- quos dies, silvas adeo anxietates cum immani copbalal gia , nauseis cous inuis, horrendis a tuum convulsionibus expersebatur, ut tri ora videre raro contigerit. Ferociam
morbi. opii dos unica lenivi primum, tum jam dictis rθ- modiis sensim v cir at integra fauationis parvam spe
relinquebant longo morbo , prasortim remo diis v res. Dum offam comedit , accedit anxietas , intra m γ' rum moritur. CadaUyr aperire , pecunia bi AZ , permittunt. parentes. Cor paullo forsan aequo majus, moi ius , palli dii que inveni. An ex sequentibus phlobotomiis P Gez r , nullum cadaver omni labe magis vacuum υidi . . . . AH σmstri ex paralsi, aut conυusone to dis 3 S sns 'cillis σ3pissime resolvuntur , conυelluntuΡ omnos by eri uicut , qtaid ni cor Sic ergo e odam , donec boni m l ο-
118쪽
ra doceant. Di t. med. varii arγ1nent. p. 88. 89. 'O Mortis repentinae sine ullo vitio ulli bi invento, ac proinde nervorum spasticae astectioni tribuendae historia Haeni Mna, quam ad hunc locum allegat TISSOTIUS , sic habet : Iuvencula foemina ad nosonomium nostram accessu , multis ab annis vehementi cordis palpitatione, anhelitu , anxietate ρ acor itorum, tuisque vexata frequenti; orti interea opem frustra eos usque experta . Cum alvo ab oci duo careret, enema immiti jubeo , alia interim paratum Uus . Sed interim moritur . In cadaυργε publice examinato vitales parres .anitatem illibatam adeo referebant, ut uia, hiI illibatius .. Neque quo toto torpore tam in solidis , quam in fluidis accrisa retis, quidquam erat , pri ter g minam , fed leviusculam pulmonis ad pleuram adhinonem, tres lumbricos tereres in Eoo in sino. Porro oe cum
his lumbricis, o cum longes latioribus pulmonum adhasonibus millenos homin s sals s viseγρ , Anatomicis compertum est. Ut proinde cum BOERHAAVIO g. 8r; concludamus; Caussa ejus plerumque est inordinatus , D & violentus spirituum vitalium in cordis villos impe- , , , tus &ς. HAEN. Itat. P. d . p. 36. 37. His adjungi merito debet singularis observac o a poplexiae convulsiv e , quae epilepsiae recurrenti, motibus convulsi vis, & demum tetano succedit in puella undeviginti annorum , quaeque
intra horas quatuor & viginti lethalis fuit. In eius si quidem cadavere diligentissime perlustrato nihil invenit Cl. BOUCHERUS; cui apoplexi a tribui posset. Recue ii d'
Α, -ra, . QV'l'i' i' Vero a poplexi a convulsiva, silves pasti ex ui ' ca modo a caussis circa nervorum principium lo- a d 'tex catis, modo in partibus aliis, & longe dissitis e ihi ci '' Yilentibus Orriri potest: idcirco dupleκ ejus ge-aynlatica n is Constituendum videtur alterum idi albicae;
μέ μ' sis, athicae alterum. Quae s palmos in ipso cere' bello. eorumque appendicibus Caussam habentes subsequitur,. quum Origo nervorum in ea id iopathice o
119쪽
C O N V V L S I V ά . . 99ihice essiciatur, facile intelligi potest, qua ratione ipsa gignatur ; ab eisdem nimirum caussis, a
quibus spatini fiebant ue validius cerebrum late sumptum prementibus, irritantibus, aut alio quo cunque modo laedentibus . Dissici lima vero eκpli catu ea est Q in qua cerebrum lymphatice tantum compatitur: nam quo modo spasmi in visceribus, puta imi ventris , aliisve in partibus exorsi in
nervorum principium agere, a popleX iamque crea
re possint, res sane obscurissima e si, postquam
a Physiologis contenditur, duram me ningem nullo sive motu pollere , nervosque irrisabilitatis uallerian te, & contractionis cujusvis esse prorsus
Si quid tam eii cohjecturis dandum est; non unum esse modum, quo spasmi a poplexige caussam praestant, ego quidem arbitrarer . Primum' potesti anguinis motus in iis partibus, quas spalmus Onvellit, non stilum praepediri, verum etiam illa eius portio, quae illuc progressura esset, aliorsum
averti cerebrumque Versus Compelli, atqtae urgeri ita, ut majori copia, & impetu, quam convenit, in illud ruat , vasa oppleat , distrahat , imo quandoque perrumpato Quod eo eYpeditius fiet , quo dissicilius capite refluet ianguis, Uenis nempe majoribus per spasmos colli, diaphragmatis , thoracis, & praecordiorum compresIis , coarctatisque. Hinc perspicuum plane fit , apo- pleκ iam ex vasorum cerebri plenitudine nimia orituram, quae facile solvi possit, sit nervorum sensu languente spasmi cito laxantur; aut contra, si Vasa rumpuntur, sanguinemque effundunt , cita morte finiendam. Quod si utramque hujusmodi speciem y etsi a spasmis ortam, quis tamen ad G 1 sal
120쪽
Ico . CAP. IV. DE APOPL I1Α sanguineam, aut fer sam a poplex iam redigendam eκistimet, non valde ego repugnavero. f. CVI. Uerum a J Dasticam, sive convulsitam aequior λ. jure spectat levior, particulariique a poplexia, siv paralysis, quam spasmi alicujus partis post seret querint. Haec enim tunc enasci videtur, cum ner- i, qui ad aliquam partem feruntur, a muccularibus fibris, aut musculis circumpositis, dc vehementer contractis premuntur. Sed paralysis istahrevi desinit. Nam nervi resolvuntur quidem , .sed brevi laXato spasmo, nisi vis magna eis illa ta fuerit, redit tam ipsis, quam a pensae partilla sensus, & motus integritas, quemadmodum in affectionibus convulsi vis gravioribus saepe saepius contingit . Sic nervus opticus spa mo fibrarum muscularium , quae eum prope cingunt ', com pressus visum tollit; laXato spasmo restitutus , restituit. Quod pluries in hysterismis vidimus.' Non ignoro, fibras huiusmodi negari a nuperis quibusdam anatomicis: sed negari non potest, musculos oculum moventes adeo nervis opticis prope adsitos esse , ut spasmo illis arrectis hi quoque constringi, & veluti vinculo comprimi queant.
Fereque ad hujusmodi explicationes perstringi pollet omnis a poplexia, quam convulsi Uam, aut tympathicam dicunt; nisi ejus quaedam species , incaua cerebrum i psum ob nervorum dumtaXat consensionem assici videtur, quin ullo modo eκ memoratis cerebrum Compatiatur , nullamque labem
post mortem ostendat, obscuritatis aliquid relinqueret, aliamque i interpretationem postularet. Idi in