장음표시 사용
281쪽
omnium iudicio,h aereticalia,vel puncta simpliciter quidem dubia , sed peritis,& sapientibus manifesta. Quo ad haec enim Gerso constrir. ista potet talem agito scit iii Praelatis inferioribus, siue Episcopis,coiadendi articulum fidei, ab iis tenendum . quos habent iurisdictioni suae subiectos , negatque verum este, quod dixisse alios reseri, nullum praeter Papam condere polle articulum. Eave id punct', quae non sum ap te, scaltem apud sapientes haereticalia, sed, sui ait, isse iit ves uti neutra , habctuque pro se Doctores , cum rationibus ad utramque partem probabilibus , nee in una tantum, Di cest, vel paucis , sed
apud omnes Christianos, aut longe plurimo' locum habent egat Gerse polle ab Episcopis,decidi,vel si eis non saniant, pq te ab eis onfigi. Has enim putat
esse maloies causis,quas cap tis Ecclesiae examini, ac sites serat, confixioni iurare seruant. Et huius distincti 'nis ignorat ne, au diis mulasione, non pauco se a te iti petiate in iugicia laanaalos terroresque prorupille,expostulat. Ad 'ri Ge o ibi em consider. . eiusdein lexamina nis artificem partim authenticum,paritin diactrinalem,ella q emuis in Theta gica facultate Licentiat una,aut otioi quod non aliter probat ,.qn ex hac forma vel bolum, qua a Cancellario conceditur licentia magi liralis, inpol Zotica aut horitate, la tibi licentiam Irgredi, regendi, o stitandi, docendi. in si rae Theologiaefacultate, hic, ubique reo .ir m. In nomme Patri, , ET OIθ,. Spiritiosa fit,. Amen. Exsorma colligit Gerso,quem uismo chorem, aut Lictaatiatum, habere a Sede Apostolica seci tatem exercendi ubi uis, adius pr.emis Ibs , at lite adeo etiam librqs coiis niti, ' nox ij sint: iametsi iacui as illa ad achus praedictos sebo illia tiar i in inediatis praesutilas, N: ab eis ex causa idonea impediri pψssit. Sicut . quamuis omnes Sacer lies sint aeque Sacerdote quo d po Astatem in coi pus eluisti rcale ; quo ac Dii: ii cum tamen corpus,diueis mode se habciat, pue ut iu- Iildi. ionem a. c piun. ab Os inariis.
l. Excut; Iur quoad potestatem Episcopis assignatam
In hiue Gersonis dictis dum ii sunt l, loco , quae habet de stanti, &iti et rata:ibili sol ICOc u gelier alici qu item Suin ii Poncilicss, definitione;
I is ei Mim alibi stitit exciri sq, a,c se satio iupi mi capitis Eccletiae, & potestas insili biliter, ac ii tetrLaabiliter tuendi dei estis fidei, soli Poivisci allerit ut 22 iri'. cibo i 'eroasim t ad illam p testate ii, quam Gers Agis: cit inro scopi, e restis Gae D vicetis: et poli at d rebus talici a ii i*ctos ape litae pri si sic cis condete triti lii s si rei, potest circa eam est: nornine.
pi Edictis mater: 'ique aded si sensus tir, Epim po es, iij ente librum, ratione puncti ali ii siqGem dat bor luxi se confixioncm illam es la ex fisse cer- . tam, risiciendulost, xvirid Pria dicit:iom, quia causa fidei e lixte seo . cum sit toti ai cclesiae monii , , eo quod una in. quacumqtie Ecclesia debeat esto fides, non pux ser vitias particularisscs tae , caput decidi, ut recte Ar isentatur Castro iis. D coeira tan S. et si ii , quia nulli Episcopo infra R Oinai anni Pontificem, compta it 1'. ellas iudicandi insallibilii et de fide ueco , figendi, quae sitiat salua , & fidat aduersantia ; quia de nullo alio singulari Episcopo valet, quod de Romano in Petri per ita dictum est, Rogaui pro te
282쪽
Tnies quem sit confixio publica.
trest non defciat sidci tua. Et, passe everaneas , quod pabulum maximε praebet ut per suppeditationem, ac propositionem doctrinae sacrae , & reiectionem corruptae. Valebit autem , quod a Gersone de inferioribus Episcopis dicitiit, s sensus sit, eos habere potestatem proponendi suis subditis, quae ab Ecclesiae capite suerint definita tanquam de fide ; eosque in conscientia obligandi, ut eis credant tanquam definitis per Ecclesiae caput, cuius est eas definitiones Cudere: ea quippe potestas in munere pastorum includitur, idque aperte tradit S. Berna d. sib medium. Et quainuis Parochis quoque proportionalis gradui suo ad id potestas' competat, tamen multo inagisi in Episcopo micat, cuius in pascenda plebe potestas , & eminentior est , & maior. cati od multo magis dicendum eth de quocumque Euangelij praecone , definitione fidei rectEfactam renunciante absque ulla ad id potestate, e blb zelo diu sui honoris, &fidei propagandae.' Hic eniti & si ibius Episcopum, subtus Paroclium , qui Pastores nint statui debet Oio ad prasens negotium. Praeter propositam facultatem , agnoscenda quoque est in Episcopis inserioribus facultas obligandi suos ne assensum praebeant doctrinae periculosa:
eo quod tametsi nedum damnata sit ab Ecclesia, tamen Episcopo videatur eam doctrinam nora cohaerese cum de finitionibus iam cusis, aut accedere ad errores dant natos .Hb plane videtur iacies laesium E piscopo , ut munus pascendarum Christi ovium rite exequatur : &quamuis Episcopus in huiusmqai prq positione possit falli, quippe qui priuilegio in fallibitatis non gaudeat; tamen prudeliter plebs conitituti sibi ab EcHelia immediati Pastoris vocem a 'dier, nec peccabit ductum eius sequendo. Tandumque diuina prouidentia per media: os Ac piae sertina per supremum Pastorem, aut quibus lubebit viis , dedocebit errorem,& bonam plebis mentem, e usque obedientiam erroris depulsione comi elisabi fac igique nc si audi si materialis aberratio , ex spiritu humilaaris,& volui ita te coiittituros sibi duces seqhendi, prosccta.
Expenditur facultas phblica configendi docIrimam , concessa a Gersne cuicumque Doctori singulari.
Iam quod ad Licentiatos,vel Doctores Theologos attinet,perperam Gerso, nescio quam in eis ex parte aut horitatiuam, vel authentica noxia improbandi potestatem agnoscit. Hoc enim est muneris Pastorum , quorum est pabulum doctrinae sacrae ciuibus sitis porrigere,& virulenta pascua remouere. At Doctores, S: Licentiati praecise qua tales, non sunt Pastotes. Habent quidem Licentiati, at ine Doctores , si fiat, quod dicuntur , nee ementitos titulos praeserant; agmiuibus iam Doctorum , penu vulgus aequantibus , . t Franciscus Petrarchas citc dixit lib. t. de remed. e. 6. & qudd ia. praemiserat, ceu pecudum greges in quacunque urbe abundantibus; habent, inquam, veri Doctores idoncitatem,& aptitudinem , ut a Pastoribu asIumantur ad discussionem punctorum ambiguorum , sintque Praesulum quasi consulti: quod ad summum seri for- . mula creandi Doctorem anto prolata , continens idoneitatis illius testimonium authenticum , ab iis latum, quos ad serendum praefecerunt ij, quibus in Repub. potestas competit. Et ita habet ipse Gerso lib. 3. decoxslatione Theu,-gia, os s. & bei N Caiet. in summa ν. Doctor. Iuridica tamen,& facta cum ρο- si te propositio dogmatum sanorum, vel confixio reproborum , nulla ex parte
283쪽
parte est Doctorum, vel Licentiatorum. Possis enim cuilibet tale aliquid sibi assumenti , opponere illud Hieronymi ad Domnionem ; f Vt de omnibus '
iudicet, cuius noc iudicio meruit λ J Non igitur hoc possunt Doctores, vel Licentiati, sed ea tantum facultate discutiendi, & configendi potiuntur, quam Gerso supra Vocat per modum δε-
aeque cuiuis viro docto competit,tametsi non Dochori. Imd plerumque multo magis homini nulla laurea decorato suppetit ea facultas , atque etiam illa quam dixi ad deseruiendum Pastoribus idoneitas. 'verὶ enim, ac recte,laudatus proxime Petrarcha in hanc rem dixit , f Saepe nullum bonis, elarum malis mercibus signum fuit. J Consulatur qui de indignitate multorum i 3 ad hos gradus per vias indebitas erepentium , & huiusmodi titulos emercan-aium,grauissime conqueritur Alvarus Pelagius lib. 1. de piainu Ecclesiae& Ioannes Vlualdus in Re easi tract.de Ialersecutionibus Ecc9sia, quarum decimam esse ait,ab indignis Doctoratu potientibus. Videndus insuper Lud vicus Viues lib. I.de causa cormptionis artium, sub snem.
Extenditur resoluti' ad coetum Doctorum vnim Academiae.
Quod si Doct ori cuiuis singulari allud non competit vi Doctoratus , qu m quod diximus, debet quoque liquere,non plus etiam toti Doctorum collegio, etiatu si numerosissimo, posse tribui : quod recte statuit Alphonsus de Castro
Lib. I .coutra haereses numerus enim auctior similium perlonarum,nihil plus intensue confert,quim si unica ellet persona.Vnde Caietanus opusc.de Concept. B. Virginu, Acade aliarum decisiones, & determinationes nauci facit;& quamuis per modum declarationum admitti vicumque possint, quod unum euincit Catharinus lib. 2. pro Concepi. f. primὸ quὸdsic, pag. 9. non tamen ut determinationes,non plus quam si unicus esset Doctor. Quamuis autem multitudo ex una parte conferre possit ad facilius, & certius attingendam veritatem , eo quod plura ingenia exculta concurrant: tamen non semper verum est, multitudinem eorum, qui Doctores dicuntur, esse multitudinem eruditorum,& ingeniosorum; imδ,ut Themillius orat. 1. de aeuo suo expostulat,asnus siepe .EQ-
picus,quamuis asinus,lconis pelle indutus prodit ; atque adeo si daretur coetus talium,non esset coetus leonum, nisi externa specie. De Doctoribus antiquit te & celebritare palmam serentibus, vere a Ioanne Maiore,qui & ipse Doctor
inter eos unus erati, scriptum est. Non omnis Magister est doctus. J Ipsdque
Gerso , inter causas cur dimittere munus Cancellarij Academiae celeberrimae vellet, de eo argumento, Pii p. 2. habetur, eam non omisit, quod pro abusui nolito, cogeretur Ignaros scientia, & perniciosbs moribus, promouere; de quandoque lassicientioribus praeponere. IPraeterea multitudo numerosior,eo facilior est,ur in factiones scindatur; & aut de dogmatibus,aut libris,in quibus traduntur,non ex iudicio, sed ex affectu, aut ad gratiam per nundinat ilia capita pronuncietur. Quod quam sit frequens
in huiusmodi coetibus, nihil attinet demonstrare copiose. Inde certe non rard contigit ut libri, ac sententiae Doctorum orthodoxissimorum, iudicio publico alicuius Academiae configerentur. Nemo in re litteraria adeo hospes est, ut
ignoret, qua in pretio sit apud omnes aequos aestimatores doctrina D.Thomae. M m Commenda
284쪽
α74 Penes quem sit consa io publica.
Commendarunt illam nonnulli Summi Poutifices, ut Ioannes XXII. &: Vrbantis V. & Pius v. quorum dicta, vel rescripta , collegit Seraphinus in prolusione ad Summam S.I homea se editam.Non potuit tamen vir Sanctitanus,
te Doctorum Aquila, invidorum morsus,aut rabiem defugere, editis aduersus eius scripta,atque doctrinam,tanquam erroneam,non sine adiuncta excommunicatione per Parisiensem Episcopum, ab Academia in fraudem actum , variis articulis,quos AEgidius Romanus, qui aderat, reserente Capreolo in z. q. I. ad I. Gregori , damnatos resert factiose s non conuocatu omnibm Doctoribus, ad
requenam quorumdam Capitosoriιm. J Vt mirum non sit de articulis se confectis, , Godosredo quod2.8. quast. s. sic statui. Indigent magna correctione, quia nonnulli sunt falsi , nonnulli sibi adinvicem contradicunt, nonnulli deis rogant verae doctrinae, J laboratu on partim Maior in a. ad . ut hanc articulorum confixionem eleuet. Sed re vera proficit nihil , nec eorum reuocationem a Stephano Parisiensi Episcopo saeiam anno I 239. quam Capreolus memorauerat , sibi opponere ausus est. 9Estum factionum in. huiusmodi corporibus tantum potuisse, monstrosas confixiones praeua- ualente non potiore parte, numero, procudisse , nec angustam portam magnis malis aperuisse,indoluere non semel viri cordati.Itaque minlis mirum est, euiluisse iam olim plerasique ad eum modum editas confixiones. Id quod docent prouerbia relata apud Alphonsem de Castro lib.3. contra heres cap.8. apud Maiorem proxime citatum. Neque has Eminentissimorum Doctorum , ut Sancti Thomae, ae similium, confixiones ex eorum obtorsione, & peruersia scriptorum ab eis editorum interuersione, mirabitur, qui genium humanum non dedidicerit. f impossibile enim est,cum homines sint, qui in Ecclesia doeent, ut calumniantium vituperationes effugiant. Et quid de Ecclesiae Doctoribus dicimus 3 Quoniam, de ipsa sancta Euangelia multi haereticorum ad suam recipiunt voluntatem , diuina dicta vertentes, & in multas partes corpus Ecclesiae discindentes. J Verba sent Synodi Orientalis ad Theodosium Imperatorem relata , Facundo lib.8.
Idem satuitur de omnibus Orbis uniuers Doctoribus.
Minus mirum videri debet, negari a nobis cuicumque Academiae , facultatem irretractabilem configendi pro potestate dogma quodpiam , vel librum, quo illud tradatur, clim ne omnibus quidem uniuersi Oi bis Doctoribus , & Doctores sumo, non pro donatis laurea, qui saepe sunt non doctissimi , sed proverὸ doctis, ac praestanti eruditione viris:ὶ si consentirent, & in unam sententiam conspirarent. potestas suppetat aliquid de fide statuendi, aut tanquatrifidei contrarium configendi pro potestate, & secluse regulae fidei praeiudicio.
Imb neque praebendi argumentum suffieiens ac certum, quod propositio ab eis co nfixa,tanquam haeretica , sistendo in eorum confixione , nec attendendo Iraeiudicium Ecclesiae, quo ea confixio nitatur,ὶ sit re vera haeretica. Non meaiet Melchiorem Canum lib.8. de locis c.4.conclus. 3. 2 lib. I 2.c. . pro ositione 3.& Dominicum Bannem conclus censit iste,communem Doctorum Scholasticorum lententiam continete irrefragabile argumentum, adeo
285쪽
vr 'ppositum tam communi sensu firmatae sententiae, aduersetur sidet. Sed hoc meri id repellunt alij, & bene Gillius lib. I. tract.7.c. i .n. 6. quia certitudo tinfallibilis , qualis ad istatuendum pro potestate de re fidei exigitur, niti dcbet promissione aliqua diuina, praestandae assistentiae, aberratione prohibciatis. At illam diuinae assistentiae syngtapham , pro Doctoribus uniuersis, nusquam re
perimus. Esto doctrina omnibus plane Doctoribus repugnans, temeritatis' iure insimuletur. Quantumuis igitur omnes in unum placitum conuenirent,& contrarium configerent tanquam fidei aduersans, si aliunde non stabiliatur confixio , nequaquam certa' erit, & cui obsistere absque haereseos nota non liceas.
Iura suprὲma Romani Ponti is in librorum doctrinam fidei
continentium, comprobatione, aut confixione. Fixum igitur esto , quoties liber de quo configendo agitur, res fidei tra- 47 .dit, eoque nomine configendus venit, quod fidei aduersetur, nullius esse irretractabilem confixionem facere. praeterquam totius Ecclesiae Capitis, cuius principaliter est, Christi oves pascere,idonco, & non virulento panulo doctrinae,& separare pretiosum a vili: ut propterea non abs re olim , qui libros conscriptos vulgaturi erant, id quod Baronius multis exemplis illustrat metuo 496. Omni studio anniterentur , ut recognoscerent ut, ac probatentur , Roman Pontifice. Quos autem Iibros ille confixisset , haberent pro noxiis , &omninδ improbandis. Videmus ita fecisIe Sanctum Augustinum in exordio libra primi contra di as epistolin Pela rianori m. Nam Bonifacio Papae tanquam praeminenti famoto Pecuti passoralis , examinandum , & emendaridum di tigit opus illud. Constat idem fecisse Sanctum Eulogium Patriarcham Alexandrinum , ut legere licet apud Sanctum Giegorium lib. 8. Registri epist. 2. Exemplo siti & ratione optima , ita esse faciendum autoribus, confirmat Sanctus Anselmus lib. de lacarnatione Verbi cap. I. verbis illis ad vi ba- ψ7 Inum I I. f quoniam diuina prouidentia vestram elegit sanistitatem , cui &vitam fidem Christianam custodiendam , & Ecclesiam suam regendam committeret, ad nullum alium rectilis resertur, si quid contra Catholicam fidem oritur in Ecclesia i ut eius auctoritate corrigatur: nec ulli alij tutius, si quid contra errorem respondetur, ostenditur, ut cius prudentia examinetur Quapropter sicut nulli dignius possum , ita nulli libentius praesentem epistolam , quam vestrae destino sapientiae : quatenus si quid in ea corrigendum est , vestra censura castigetur. Et quod regulam veritatis tenet , vestra auctoritate roboretur. J Extant Possessoris, Africani Episcopi, litterae ad Hot-misdam Papam , quibus testatur se ad eum transmisisse recognoscendum eoia dicem suarum explanationum in B. Pauli epistolas. Ioannes Diaconus in Pro-ιogo ad Opim de vita S. Gregoriν Magni, idem de suo opere facit, dirigens illud ad Ioannem Papam,tanquam ad eum ; sic enim profitetur, cuius sit scripta quaecumque probare, aut explodere. Anastasius item Bibliothecarius , mafinio, e ad Oham sanm Ioannis Ele 76, ob nariy, sic affatur Nicolaum Papam. Sed licet membranas inciderim, schedulas praeparauerim ; non tamen hunc eo dicem conficere auses sum, M m a antequam Diuiti su by
286쪽
Penes quemst confixis publica .
anteqtram a Dominia; ione vestra,lo millies Beate, licentiam adipisci promerui ; neque enim fas est, ut absque Vicario Dei, absque Clauigero e ce-li . absque curru , & auriga spiritualis Israclis , abique uniuersitatis Pontifice , absque unico Papa , abique singulari Pastore , absque speciali Patre, absque te omni im arbitro , aliqui i consummetur , aut diuulgetur ; tu enim rencs Claues Dauid , tu accc pisti Clavcs scientiae. In arca quippe pectoris tui , tabulae testamenti , & in annae caelellis saporis requie semit. Tu enim , quod ligas, nemo soluit; quod soluis , nemo ligat; qui aperis, & nemo claudit, claudis , & nemo aperit, vicem namque in terris
possides Dei. JFaustus item Sanisti Mauri condiscipulus , ad eiusdem sancti Mauri historiam praefando, assirmat, nihil esse, quod lectores in illius lectio ite suspensos teneat; se enim ,& nihil nisi certum statu ille scriptis tradere, &opus suum Bonifaeio Papae ostendisse, quod ipse Sanctissimus Pontifex approbans, laude dignum Juxit, se que sancta aut horitate roborauit. JIoachimus Abbas , quem Benedicti ni suum esse volunt, Cisteretenses autem sibi vendi eant; vir & doctrina, & sanctitate clarus, teste Gulielmo Parisiensi lib. de virtutibin , omnes lucubrationes suas, & quas iam misisset, &quas missurus esset, a signari Summo Pontifici voluit approbandas, aut corrigendas Apostolicae Sed is iudicio. Ita testaturi Honorius III. epistola ad Epitc pum Lucaniae in gratiam Ioachimi demortui, ad obstruendum os loquentium de eo iniqua. Et idem habet Innoc. I II. dam nuti , de summa Trinit. ct Me Cathol. quo Ioachimum ob repreheni sionem Petri Lombardi , ita reprehendit, ut tamen labe haeresis formalis illum eximat, ea ex causa , qud df idem Ioachimus omnia scripta sua nobis assignari mandauerit, Apostolico Sed is approbanda iudicio, vel etiam corrigenda ; dictans epistolam , cui propria manu subscripsit, in qua firmiter constetur se lillam fidem tenere, quam Romana tenet Ecclesia, quae, disponente Deo, mater est cunctorum fidelium & magistra. J Verin mile est, quod significat in Ioachimi vita Gabriel Baxius, hanc epistolam esse syngrapham morientis Ioachimi, qua ante celebrationem Concili j Lateranensis , & intellectam confixionem , quam ibi sustinuit, subiecit omnia sua opera pro more Catholicorum, iudicio , accensurae Romani Pontificis. Pulchre denique idem praestat Godefridus Viterbiensis , praefatione in conscriptam , se historiam aὸ Vrbanum III. verba eius sunt. Dum sacrosanctae
Matris,nostrae Romanae Ecclesiae culmen inspicio,& eius eminentiae considero maiestatem , illud ante omnia necessarium esse intueor, ut sicut ipsa omnibus noscitur praeesse Principibus ita omnes Reges,& Principes , & uniuersae Orbis Ecclesiae , doctrina eius, & regimine adornentur: & ab ea tanquam a sente Iustitiae, torius sit,ientiae regulis instruantiar ; quia nullum Scripturarum elogium noscitur esse aut heutieum, nisi ab eius sapientiae fluminibus, sitientibus propinetur. Quare si quod historiarum opus , noua per aliquem institutione conficitur ratio suggerit, ut antequam in publicum deueniat, Apostolico examini praesentetur : quatenus si acceptione dignum esse perpenditur, eius mandato,& iudicio approbetur,& ab eo vires,authoritat Smque recipiat, cui terrena, de caelestia diuinitus sunt commissia. JIure
287쪽
Iure igitur Marinus Papa, scribens ad Carolum Calunm, profitetur Roma- 479.
ni Pontificis else , approbare , atque adeo etiam reprobare quoscumque libros; idque ad clauem sep entiae,ei concreditam spoctat. Et notanda sunt verba illius epistola: ὶ Vest monasteriens exhibitae anno 383. Relatum est Apostolatui nostro , quod opus Dionysii Areopagitae, quod de diuinis nominibus de de coelestibus ordinibus Graeco scriptit eloquio , quidam vir Ioannes natione Scotus nuper transtulit in Latinum e quod iuxta morem Ecclesiae , nobis mitti, de nostro iudicio debuit approbari: praesertim cum idem Ioannes , licEt multae scientiae esse praedicetur, olim , non sane sapere in quibusdam frequenti rumore dicatur. J En quem testatur esse morem Ecclesiae , circa libros, praesertim
immedias Orum Praesulum partes , circa eosdem libros.
secundum Romanum vero Pontificem, & rem exigendo ad amussim regu- 8o. larum fidei, quas ille proponit, hoc est, probati ab eo verbi Dei, scripti aut traditi, vel anteriorum ab eo aliove Pontifice latarum definitionum, addendum est , posse immediatos Ecclesiarum Praesules, gregibus quemque suis prospicetc improbatae doctrinae , & librorum, quibus illa continetur , demonstrati O-ne, ac confixione pro potestate. Doctoribus autem singulis, aut quantumuis multis, de siue doctrinae ubertas, siue titulorum quandoque mendacium de cus specte: ur, nihil praeter nudum consilium, absque omni quicquam deciden- di faciat rate competere. Vt effrontissimus profectis fuerit Seuerus , quem Anastasius Sin ita e . 6. Uuγου refert a suis Mono physitis habitum Doctorem Doctorum i quippE qui de libris omnium Patrum , tanquam examin nator, de iudex sententiam scripto tulisset; hos improbans, illos admittens. Ad eam Patrum tabulam diiudicatricem , quam prae Euangelio adamasse sectarios per Syriam &AEgyptum , testatur Anastasus, occurrebant illic δ dementati illi tanquam ad Indicem expurgatorium, libro nomen erat Veri amans, mendacitate aliis sabulonibus communi, quam notaui in anteloquio ad opus de AEquivocatione.
Laicis quibuscumque , nihil in huiusmodi libris res fidei tradentibus seri,aut
meti, nisi arrogare sibi, quam nullo iure habent potestatem velint, certum est: idque vidisse Ei linteos, apud quos nefas erat libros de Religione ab aliis recognosci, quam a Sacerdotibus,ttradit AEgidius Mag. I. Decretor. Et sequitur ex iis, quae tradit Castro lib. t. de iuna haeret. punit. c. F. O DUa--uIo l. Ut proinde merito Card. Baronius anno Christi i i 86. de procaci , im δAntichristiana quorumdam huius aeui Christianorum Magistratuum arrogantia, hac in parte expostularit. Libros tamen , quibus traduntur haereses ab Ecclesia iam damnatae , metito per laicos aboleti, tecte statuit Ricci ullus lib. 1. de threptrsonarum extra Eccles. c. 12. Non tamen id possunt ante damnationem doctri nae , factam ab Ecclesia.
Iura eluilis potestatis in alios libros. ita Venio ad libros alia tractantes, quam quae ad fidem, aut Religionem spe- 48 i M m 3 eunt. Diqili do by Cooste
288쪽
L 8 Seruanda V cauenda Censorii tu .
ctant. Hos Galenus ramo 4. lib. contra Mianum, optabat permitti iudicio Coulegii alicuius litteratorum , Ut eorum arbitrio starem , aut caderent. Sic enim . disierit Galenus. f Sicut in AEgypto olim artium inuentum unumquodque axo inmuni eruditorum consensu probatum columnis inscribebatur quibusdam in sacris locis positis ; eodem modo factum , apud nos oportet e Collegium pro- , botum simul , doctorumque hominum , qui examinatis rccenti Ottim scriptis, in publicum , quae bona sint, exponanr, mala vero qi aecumque suerint petia dant. Nune, & cum passin omnibus scribere liceat, unici licitie sie: tentiam ferre, apud vulgus audacistamus quisque maxime Comni end.ὶtur.J Optima pro . positio. An ex Platone haustar Isiane ι b. 7. de Re lib. libros omnes priusqtiam edantur, & vulgari sinamur, delectorum iudicum , s VtiqGe peri oriri: ,ὶ senistentiae, subiiciendos legem figit. Id vero Platonem ex Hobraei, Erilli sic , Euse bius autor est lib. I 2. depraF. c. s. Quod tamen nemo id mat sibi honorem, nec fas cui itima sit, iniussu Re ctorum arrogare sibi ius in alienos laborcs, liquet non posse huius , odi pote statem , corpori ulli, vel coetui, quantumuis erudii orum , conuenire; nis da tum illi fuerit desuper, hoc est, per publicam porcitatVm Citii leu. At hare , ut adducatur ad huiusmodi Censorum collegium statu ndum , aegre sperandum video ; nee fortassis consultum laret id urgere; quia Cens briim saliua diuersis sma est; & qui liber uni displicet, sutiuusque inutilis videtur, alteri una saltem quapiam ex catisa , videbitur non inutilis , ac permittendus. Eidem citi ilipotestati, iure optimo subiacent libri mali, quatenus fidem , & sanam doctri nam reuelatam non spe stant : ut famosi, & Obseceni, aut quibus iura mete temporalia violati contingeret. Tales quippe libros , nemo censurae, ac iudie osecularis potestatis pol se , ac directe rem spectando, iure subduxerir.
seu emanda, qua declinanda , utrolibet modo configentibuου alienos libros.
SIue censores, iure pruato, siue pro potestate de alienis lucubrationibus sint pronunciatuit, non habent solutam, & usquequaque liberam proia unciandi facultatem : sed certis adstrictam legibus, quas nitide omnino , ac sapienter proposuit Ludovisus uiuessubfinem libri quinti de tradendis disciplinu , ex quo pro cit Posseu inus lib. i. Bibl. e. so. Nos quae in hac re videbuntur opportuni
ra,redigemus ad paucos canones.
lienarum lucubrationum censores , liberi turbidis moribus funto. Nullis auersis assectibus , Odij praesertim , ac
Nihil procliuius, quὶ in ut deprauata voluntas intellectum elucificet. Quare
289쪽
ante omnia curandini est, ut animi iudicium, iuxta Tacitum, eitra damnum aflectus pio seratur. Deplorabat hanc iudicij peruersionem per affectum sed uiscentem, Naz. t. I . n. 8. his praeter caetera L hodie libidinosus, & seotta tot ibi est, qui hesterno die Ioseph erat , huc enim usque contentio progreditur,quasi flamma quaedam per stipulam currens, ac finitima comprehendens. Et Iudas hodie , vel Caiphas, qui heri Elias, aut Ioannes, aut alius quispiam ex his, qui ad Christum se adiunxerunt, & eadem zona accincti sunt , atque eodem, vel susto , vel atro pallio contecti, quale vira sancta, & grauis, mea quidem lege, ac sententia praetendit. Quin etiam pulchrum illum sublimium virorum florem, hoc est, pallorem, aut compositam,& quietam loquendi rationem, aut incessus grauitatem cum mansuetudine coniunctam, heri Philosophiam , hodie
inanis gloriae studium appellamus: atque tandem aduersus malos spiritus, aut morbos potentiam, nunc Iesu, nunc Beel Zebub adscribimus,& iniqua rerum harum regula,hoc est, contentione,& iracundia, utimur; & quemadmodum eadem terra, san s quidem, ae minime laesis, fixa,& stabilis est, iis autem,qui circumaguntur , & vertigine laborant, mouetur; nimirum aspicientium vitio ad rem aspectam transeunte: aut, si mauis,quemadmodum idem columnarum interuallum, iis qui longius remoti sunt,minus videtur;aere nempe ob interstitium vel- in stirrepto, ac visu ea quae crassiora sunt connectente : ad eundem nos quoque
modum, ob inimicitiam facile decipimur, nec de iisdem rebus eadem amantes, de non amantes iudicamus. J su Sagantur alii Patres. S.Chrylostomus hom .i . in ad Ephes Disceptantes habent inimicitias, non. 8 iudicantes veritatem. Et quomodo si si amicitia, etiam falsa videntur vera, alia est mens, aliud iudicium ; non ex aequo audiens, sed cum magna inclinatione, & in alteram partem propensione. Quomodo enim in libra plumbum additum . totum trahit ; ita hic etiam pondus inimicitiarum , cum sit plumbo
grauius. JS. Isidorus Pelus tib r. epist. 3 io. qirae est ad S. Cyrillum Alexandrin. DPraeposterus sauor haud acute cernit ; odium autem nisil omninis cernit. Quapropter si ab utraque laema purus atque immunis esse studes, noli violentas sententias ferre, verum illata crimina iusto, & integro iudicio committe quandoquidem Deus etiam, qui omnia scit antequam oriantur, pro sua humanitate descendere , atque Sodomorum clamorem perspicere voluit: hinc videlicet nos ad res accurate perscrutandas, ac peragendas erudiens. IIoannes Sarisbetiensis lib. s. Pobcrat. c. i 2. f Omnes carnis , & sanguinis, religio iudiciaria propellit affectus , euacuans iram , & odium , metum , & amicitiam ; quia, ut ait Ililius Caesar , haud facile animus verum prouidet, ubi ista proficiunt. Hinc est illud pto uerbium , amore Cicerone , apud antiquos celeberrimum, exuit personam iudicis, quisquis amicum induit ι aequi das enim cui iudex obsequitim debet, o dij sinistram , aut amoris dexteram nescit. Nam a veritate non licet in iudiciis declinare. JOmnes plane contentiones, ac turbas, atque adeo omnes haereses, ac fidei Iacerationes,ex uno hoc fonte profluere, tradit grauiter S. Hilarius, i ustro Libri IO. de Trinit. Eum retuli hanc intellectus inflexionem per voluptatem , suse illustraui in mori dist. 2. a rum. 2CI.&addendus est , qui de eadem infl xione iudi-eij pet affectam egregie disserit S. Cyi illus h . it. Posiali, & Lactant. lib.7.
290쪽
Lgo Seruanda auenda censoribus.
e. i. obiter,sed concinne Petrus Cellensis is 8. notans affectum quocunque suus illum pulsus tulerit, omnia ad se tranete , & suo nihilominus , siue sep re , siue colore intingere. Specialiter tamen in lectione libri, pro affectu lectoris , varie sapere, quod legitur, notauit egregie Gulielmus Abbas S. Theodo. rici adfra tru de monte Dei, agens de lectione sacra cum fructu instituenda. Sic enim scribit. Intentioni seruit lectio. Si vere in lectione Deum quaerit, qui legit, omnia quae legit, cooperantur ei in bonum, de captiuat sensus legentis, Min seruitutem redigit omnem lectionis intellectum in obsequium Christi. Si in aliud declinat senius legentis, omnia trahit post semetipsum nihilque tam sanctum, tam pium inuenit in scripturis, quod seu per vanam gloriam , seu per distortum sensum, seu per grauem intellectum, non applicet vel malitiae , vel
vanitati. In omnibus enim Scripturis,legentis initium debet esse timor Domini, ut in eo primo solidetur intentio legentis ; & ex eo ordinetur, de exurgat totius
lectionis intellectus, εο sensus. J
Hoc si de lectione sacra,quae fit ad reficiendum spiritum,vere dicitur, quanto magis de ea lectione libri. quae dirigitur ad censuram 3 Pro ais ctu namque
censoris , siue in bonam , siue in malam partem obtorqueri solet iudi cium. Sic amicus de amici opere,& multo magis autor ipse de suomet onere iudex in idoneus est. Optauerat sibi Symmachus, censorem Hysperium ; ti: vens vero sibi ab amicitia inter ipsbs intercedente , t Amor mei , inquit lib. i. 0 p. 78.ὶ sylum tuum cocgit in gratiam. Fit enim saepe ut iud: cis seueritatem frangat as-fectio. de amicorum facta, fictaque, ea indulgeritia censeamus, qua plerumque
singuli,etiam vitia nostra diligimus. J Habet sane hie locu ,q aod S Paulina; ιλλι- tio epistola a ad Seuerum Cribit. Te multadlectio usque ad mendacii peccatum ita hir. J Et mox. In charitatem de charitale peccas. J Et quod ad eundem scit. bit initio epist .allegito conuitio illo in Apostoliam intorto Adtin. 26.moliae litterae te ad insania p 'rduxerunt, addit, unanimitatis licen 'ia, quae mihi tecum de unanimitate fidei est arctior,vsurpabo,vcibi, non animi similitudinem,ut dican : Seuere, mi Seuere,niti ita te charitas pene delirum facit i de circa me,non aetate, sed sensu paruulum tuum, tanquam auus cirra tenerum nepotem,nimia pietate,
t quod tamen pace prudentiae tuae dixerim, in stultus essiceris JIta plane plerosque,in rebus amicorum, chati ias,& dilectio deliros facit. Et itqui opponat illud Hieronymi epist ad Pammachium,contra errores Ioannis Hi ros. Non aeqvd inimici audiunt Sc amici. Pii inimicus est , etiam in scirpo n dum quaerit: amicus praua quoque, recta iudicat. Scribunt saeculi literae,amaniatium coecae in iudicia , quas ne forsitan sacris voluminibus occupatus omnino neglexeris. Nunquam de amicorum iudicio glorieris. Illud verum est testim nium,quod ab inimica voce profertur. Alioqui si amicus pro te dixerit, non testis, aut iudex,sed sau tot putabitur. J Videtur his verbis S. Hieronymus, hostis censuram approbate, amici reprobare; sed non ita est: sensus autem eius est, laudem ab inimico dela 'am. suspicione vacare I cum e contrario laus delata ab amico, suspecta meri id esse soleat, quia amicitia voluntatem aliorsum facile inflectit. Hanc ipsi mob causim,nemo in sua causa est iudex idoneus,nec de suis libris, aut liberis recte prominciat. Iudicant pulcherrimum mater filium . tametsi
desormior non fuerit Thersites. f Simias ferunt, inquit Synesius epist. tyostquam pepererint,in suetibus suis,tanqua simulachris obtutus defigere,pis chritudinem Diuil d by oste